II SA/LU 212/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-04-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkapozwolenie na budowęterminypostępowanie administracyjnedowodyustalenie stanu faktycznego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia daty zakończenia budowy.

Sprawa dotyczyła skargi małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżący twierdzili, że budowa zakończyła się w 1993 r., co zgodnie z przepisami powinno skutkować zastosowaniem starszej ustawy Prawo budowlane. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że postępowanie dowodowe było wadliwe, a kluczowa kwestia daty zakończenia budowy nie została należycie wyjaśniona, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku mieszkalnego. Skarżący podnosili, że budowa została zakończona w 1993 r., a zatem powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a nie z 1994 r. Kwestionowali również ustalenia organów dotyczące prowadzenia dalszych prac budowlanych. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Sąd wskazał, że kluczowe dla sprawy ustalenie daty zakończenia budowy nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i zgodny z zasadą prawdy obiektywnej. W szczególności protokół oględzin nie potwierdzał jednoznacznie prowadzenia robót budowlanych, a organy administracji nie uwzględniły ustaleń z równoległego postępowania karnego, które zostało umorzone z powodu przedawnienia, co mogło sugerować zakończenie budowy w określonym terminie. Sąd podkreślił, że brak prawidłowego ustalenia daty zakończenia budowy uniemożliwił właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Wskazał, że organ II instancji powinien ponownie rozpoznać sprawę, dokonując rzetelnych ustaleń faktycznych, zwłaszcza w zakresie daty zakończenia budowy, lub postąpić zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ustalenie to było wadliwe z powodu naruszenia przepisów postępowania dowodowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół oględzin nie był wystarczająco szczegółowy, aby potwierdzić prowadzenie robót budowlanych, a organy nie uwzględniły ustaleń z postępowania karnego dotyczących przedawnienia czynu, co mogło wskazywać na wcześniejsze zakończenie budowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej, legalizmu, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny dowodów według zasad logiki i doświadczenia życiowego.

u.p.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 48 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Możliwość zalegalizowania samowolnie wznoszonego obiektu.

u.p.b. art. 48 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji.

u.p.b. art. 48 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki w przypadku niespełnienia obowiązków legalizacyjnych.

u.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych.

u.p.b. art. 29

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Katalog obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

u.p.b. art. 103 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis art. 48 nie ma zastosowania do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy.

u.p.b. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja zakończenia budowy w rozumieniu ustawy.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 134 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakres kognicji sądu administracyjnego - sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy lub zmiana decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję i wydać decyzję merytorycznie rozstrzygającą sprawę lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie.

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne decyzji, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek uwzględniania ustaleń z innych postępowań.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów.

k.p.a. art. 90

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Samowola budowlana (przepis karny).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie dowodowe było wadliwe. Kluczowa kwestia daty zakończenia budowy nie została należycie wyjaśniona. Organy nie uwzględniły ustaleń z równoległego postępowania karnego.

Odrzucone argumenty

Budowa została zakończona w 1993 r. i powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W budynku nie są prowadzone dalsze prace budowlane. Trudna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie opłat legalizacyjnych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Początkowe ustalenia faktyczne są niesporne i jednoznaczne. Protokół oględzin nie zawiera ustalenia pozwalającego uznać, że na budynku wykonywane są roboty budowlane. Brak jest podstaw do formułowania tezy, że wskazane materiały budowlane potwierdzają okoliczność dalszego wykonywania robót budowlanych. Postępowanie dowodowe w sprawie prowadzone było z naruszeniem przepisu art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organy administracji publicznej w toku toczącego się postępowania administracyjnego w ogóle nie odnosiły się do ustaleń dochodzenia, w zakresie dotyczącym kwestii podstawowej, a mianowicie daty zakończenia budowy.

Skład orzekający

Maciej Kierek

przewodniczący

Wojciech Kręcisz

sprawozdawca

Jerzy Stelmasiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym, prawidłowość prowadzenia dowodów, znaczenie ustaleń z innych postępowań (w tym karnych) dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, interpretacja pojęcia 'zakończenia budowy'."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i zastosowania przepisów prawa budowlanego w zależności od daty zakończenia budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie postępowania dowodowego. Błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli strona popełniła samowolę budowlaną.

Błędy proceduralne w urzędzie mogą uratować samowolę budowlaną – Sąd uchyla nakaz rozbiórki.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 212/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-04-28
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-03-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak
Maciej Kierek /przewodniczący/
Wojciech Kręcisz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, 77 par.1, 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
art.90, 103 ust.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.134 par.1, art. 145 par.1 pkt.1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz ( sprawozdawca ), Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2005 r. przy udziale Prokuratora A.J. sprawy ze skargi B. i S. małżonków K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B.i S. małżonków K. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zmianami) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zmianami) po rozpatrzeniu odwołania B. i S.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. znak [...] nakazującej B. i S. małżonkom K. dokonanie rozbiórki samowolnie dobudowanej do drewnianego budynku mieszkalnego części budynku mieszkalnego murowanego o wymiarach zewnętrznych 9,10 x 4,10 m, zlokalizowanego na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości D. Gm. T., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w toku prowadzonego postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją wydaną na podstawie przepisu art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał B. i S.K. dokonanie rozbiórki dobudowanej do drewnianego budynku mieszkalnego części budynku mieszkalnego murowanego o wymiarach zewnętrznych 9,10 x 4,10 m, zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości D. Gm. T. Jak podniesiono wskazane rozstrzygnięcie uzasadnione było nie wywiązaniem się inwestorów z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r. znak [...], wydanym na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego B. i S.K. podnosili, iż budowa murowanej części budynku mieszkalnego rozpoczęta została w 1987 r. przez ich wujka, a następnie zakończona i nakryta dachem w 1993 r. Wskazywali oni, iż w budynek posiada okna, tynki i instalacje, a obecnie nie są prowadzone w obiekcie żadne roboty budowlane. Wskazywali również, iż ostatnio wstawione okno było wymienione z zastępczego drewnianego na plastikowe. Małżonkowie K. podnosili również, iż z uwagi na trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść opłaty legalizacyjnej. Ponadto, w swoim odwołaniu odwoływali się do treści przepisu art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, który stanowi, iż przepis art. 48 ustawy nie ma zastosowania do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy. Wskazywali również, iż rozbiórka części dobudowanej spowodować może, ich zdaniem, zawalenie się drewnianego budynku.
Rozpatrując odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ II instancji podniósł, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, iż w toku toczącego się postępowania administracyjnego ustalono, iż B. i S.K. nie posiadają na realizacje przedmiotowego budynku wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Do uzyskania takiego pozwolenia zobowiązuje przepis art. 28 ust. 1 ustawy stanowiący, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 ustawy Prawo budowlane. Jak wskazano, z opisu zrealizowanego obiektu wynika, iż nie jest on zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w przepisie art. 29 ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, iż podczas oględzin dokonanych w dniu 25 sierpnia 2004 r. organ I instancji ustalił, że na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości D. znajduje się dobudowana część budynku mieszkalnego o wymiarach zewnętrznych 9,10 x 4,10 m o konstrukcji murowanej (z bloczków gazobetonowych), dach jest kopertowy, kryty blachą trapezową, a stan zaawansowania robót to stan surowy zamknięty. Wskazano również, iż na budynku wykonywane są roboty budowlane, ostatnio zamontowano okno, a na placu budowy znajdują się materiały przygotowane do ocieplenia budynku. Jak podkreślono, inwestorzy potwierdzili ustalenia kontrolne podpisując protokół oględzin.
Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do 11 lipca 2003 r. dopuszczają możliwość zalegalizowania samowolnie wznoszonego obiektu na podstawie przepisu art. 48 ust. 2. Wskazano, iż postanowieniem z dnia [...] r. znak [...] wydanym na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie spornej części budynku mieszkalnego oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia wskazanych w sentencji dokumentów. Zobowiązani pomimo upływu tego terminu nie wykonali wskazanych obowiązków. W związku z tym, organ II instancji podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do zarzutów formułowanych przez małżonków K. w odwołaniu, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż wbrew wywodom inwestorów nie można zakwalifikować spornego budynku, jako obiektu wybudowanego – zakończonego w 1993 r., do którego w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem miałyby zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, o zakończeniu budowy w rozumieniu przepisu art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane świadczy spełnienie przez inwestora warunków przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego, a w szczególności złożenia zawiadomienia, o którym mowa w przepisie art. 54 ust. 1 ustawy. Wskazano również, iż w sensie techniczno – budowlanym można mówić o zakończeniu budowy obiektu budowlanego, gdy odpowiada on warunkom, jakie przewiduje prawo budowlane wobec budowy legalnej przy zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy (art. 57 ustawy); obiekt zaś powinien być w takim stanie, by mógł zostać przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania (wyrok NSA SA/Wr 2735/95). Odwołując się do wskazanego wyroku NSA, organ II instancji uznał, iż ustalenia dokonane podczas przeprowadzonego postępowania świadczą o tym, iż przedmiotowy obiekt nie spełnia tych warunków, ponieważ podczas oględzin stwierdzono stan zaawansowania robot w obiekcie, jako surowy – zamknięty. Zgodnie ze sztuką budowlaną stan surowy zamknięty jest to stan wykonania całości bryły budynku (z dachem) bez tynków i instalacji.
Od tej decyzji B. i S.K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze, jak należy sądzić z jej uzasadnienia, wnosili oni o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako krzywdzącej dla nich. W uzasadnieniu skargi podnosili, iż wznoszenie przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczął ich wujek, a zakończenie budowy nastąpiło już po jego śmierci w 1993 r. Uzasadniając twierdzenie o zakończeniu realizacji inwestycji, skarżący podnosili, iż budynek ma okna, tynki i instalacje i nadaje się do użytkowania. Ponadto kwestionowali oni zasadność stanowiska, iż w budynku w dalszym ciągu prowadzone są prace budowlane. W tym kontekście wskazywali oni na to, iż to drewniana część budynku jest remontowana, a materiały do ocieplenia to pozostałość po remoncie budynku gospodarczego. Skarżący podkreślając okoliczność w postaci zakończenia realizacji inwestycji w 1993 r. wskazywali, iż w związku z tym w ich sprawie powinny mieć zastosowanie przepisu ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak również i to, że w związku z ich trudną sytuacją nie są w stanie ponieść kosztów opłaty legalizacyjnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i w jej uzasadnieniu, jak również ponownie szeroko ją przywołując, kwestionował słuszność zarzutów formułowanych w skardze i wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga, o ile wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, jakkolwiek u podstaw rozstrzygnięcia Sądu nie legły bezpośrednio okoliczności podnoszone przez skarżącego w skardze i w jej uzasadnieniu.
Kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wyrażonymi na gruncie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prowadzi do wniosku, iż wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, a naruszenie to nie pozostawało bez istotnego wpływu na wynik sprawy.
Ocena zaskarżonej decyzji, formułowanych w stosunku do niej zarzutów musi uwzględniać treść przepisu art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w świetle, którego Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis ma podstawowe znaczenie dla określenia zakresu kognicji Sądu. W jego świetle, prawem a także obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy dany konkretny zarzut został w skardze sformułowany. Oznacza to, iż Sąd nie jest związany i skrępowany sposobem sformułowania skargi, przywołanymi w niej argumentami, podnoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Jest natomiast związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Tym samym granice rozpoznania skargi są z jednej strony wyznaczane przez kryterium legalności działań administracji publicznej, z drugiej zaś przez całokształt tylko prawnych aspektów i tylko tego stosunku administracyjno prawnego, który został objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skarga ma, więc wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności, a właściwych czynników determinujących – w płaszczyźnie prawnej – zakres kognicji Sądu upatrywać należy w przesłance zaskarżania aktów i czynności (bezczynności) organów administracyjnych; jest nią kryterium zgodności z prawem spełniające w tej płaszczyźnie funkcje granic, w jakich następuje rozpoznanie skargi.
W świetle powyższego orzekając w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, tj. przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego, zwłaszcza w zakresie, w jakim w Rozdziale 4 "Dowody" określają one zasady i tryb postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym, a w przepisie art. 7 kpa określają podstawowe dla postępowania administracyjnego zasady legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
W przekonaniu Sądu, nie może budzić żadnych wątpliwości, iż w sprawie niniejszej podstawowe znaczenie ma kwestia ustalenia daty zakończenia inwestycji przez małżonków K., a w tym kontekście determinowana tym ustaleniem kwestia stosowania właściwych przepisów prawa materialnego, tj. ustawy Prawo budowlane z 1994 r. albo ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Według Sądu, lektura akt sprawy, analiza przeprowadzonych w toku postępowania administracyjnego dowodów, wbrew treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, nie daje podstaw ku temu, aby można było uznać, że poczynione ustalenia faktyczne są niesporne i jednoznaczne.
Zwraca w tej mierze uwagę zwłaszcza fakt, iż wbrew wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, protokół oględzin z dnia 25 sierpnia 2004 r. nie zawiera ustalenia pozwalającego uznać, że tak jak to uczyniono, "Na budynku wykonywane są roboty budowlane. [...] na placu budowy znajdują się materiały przygotowane do ocieplenia budynku." Treść protokołu oględzin budynku nie potwierdza, bowiem okoliczności, na które powołuje się organ II instancji. W tym kontekście nie może mieć żadnego znaczenia to, iż w swojej skardze inwestorzy przyznają, iż na ich posesji znajdowały się materiały do ocieplenia, skoro, jak jednocześnie podają, stanowiły one pozostałość po remoncie budynku gospodarczego. Tym samym brak jest, więc podstaw do formułowania tezy, że wskazane materiały budowlane potwierdzają okoliczność dalszego wykonywania robót budowlanych na przedmiotowym obiekcie budowlanym, skoro nie dość, że co do zasady nie odnotowano tego w protokole oględzin, to ponadto, nie odniesiono się do ilości tychże materiałów w kontekście powierzchni ścian zewnętrznych dobudowanego budynku mieszkalnego, które tymże materiałem miałyby być, zdaniem organu, ocieplane. Nie sposób też uznać, iżby wobec wyżej wskazanych okoliczności, tezę prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, miała potwierdzać wymiana okna i zastąpienie pierwotnie istniejącego tymczasowo okna drewnianego oknem plastikowym – również w tym względzie, treść protokołu oględzin posesji małżonków K. nie dość jednoznacznie dokumentuje tę okoliczność. Wobec powyższego zasadnie przyjąć należy, iż protokół oględzin nie czyni zadość warunkowi uznania go za kompletny, szczegółowy, tym samym utrwalający w prawidłowy sposób stwierdzony rzeczywisty stan rzeczy.
W przekonaniu Sądu, wskazane cechy, jakimi charakteryzuje się dowód z protokołu oględzin nie dość, że dyskwalifikują go, jako dowód w zakresie dotyczącym wyżej wskazanej okoliczności, tj. prowadzenia w dalszym ciągu prac budowlanych, to również poddają w wątpliwość prawidłowość poczynionych ustaleń w zakresie dotyczącym podstawowej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii, która jest istotna z punktu widzenia ustalenia, które spośród przepisów prawa materialnego mają mieć zastosowanie w sprawie i ustalać konsekwencje prawne realizowania przedmiotowej inwestycji bez wymaganego pozwolenia na budowę. Według Sądu, poza sporem jest, iż wskazane wyżej ułomności dowodu z protokołu oględzin nie dają podstaw ku temu, iżby mógł on tę kluczową kwestię przesądzać. W tym względzie zwraca uwagę to, iż w swoim odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący formułowali zarzuty wobec trybu przeprowadzenia oględzin i trybu ich dokumentowania w formie protokołu, co jednak nie zostało dostrzeżone przez organ odwoławczy. W tym kontekście zwraca uwagę konsekwencja z jaką skarżący kwestionują ustalenie o kontynuowaniu prac budowlanych w dobudowanej bez wymaganego pozwolenia części budynku mieszkalnego. Czynią to bowiem nie dość, że w skardze do Sądu, to również w odrębnym piśmie procesowym z dnia 5 kwietnia 2005 r.
Według Sądu, zasadność wyżej formułowanych ocen i wniosków z nich wypływających nakazuje, więc uznać, że postępowanie dowodowe w sprawie prowadzone było z naruszeniem przepisu art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Zasadność tego stanowiska jednoznacznie potwierdza chociażby to, że przecież postępowanie administracyjne wszczęte zostało w związku w wystąpieniem organów ścigania i toczyło się równolegle z postępowaniem karnym prowadzonym w sprawie samowoli budowlanej. Prawomocnym postanowieniem z dnia [...] r. dochodzenie w tej sprawie zostało umorzone wobec przedawnienia karalności czynu stanowiącego występek z art. 90 ustawy Prawo budowlane. W przekonaniu Sądu, uwzględniając okoliczności podnoszone przez skarżących odnośnie daty zakończenia inwestycji – 1993 r. – na okoliczność, której do pisma procesowego z dnia 5 kwietnia 2005 r. dołączyli oni poświadczone za zgodność dowody zakupów materiałów budowlanych właśnie z 1993 r. - gdy skonfrontować je z faktem równolegle toczącego się postępowania w sprawie o czyn z art. 90 ustawy Prawo budowlane, zwłaszcza zaś z faktem umorzenia tego postępowania wobec przedawnienia karalności czynu, jak również, gdy zważyć na datę postanowienia umarzającego dochodzenie (28 września 2004 r.) oraz daty wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji w I i w II instancji (odpowiednio [...] r. i [...] r.) okazuje się, organy administracji publicznej w toku toczącego się postępowania administracyjnego w ogóle nie odnosiły się do ustaleń dochodzenia, w zakresie dotyczącym kwestii podstawowej, a mianowicie daty zakończenia budowy – skoro bowiem doszło do umorzenia dochodzenia z powodu przedawnienia karalności czynu, to prowadzi to do wniosku, iż organ procesowy w postępowaniu karnym stwierdził, że budowa została zakończona, w konkretnej dacie; jest to istotne w kontekście ustalenia dla potrzeb toczącego się w postępowania administracyjnego właściwych przepisów prawa materialnego ustalających właściwe konsekwencje prawne realizacji inwestycji budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia budowlanego. Nie budzi więc wątpliwości, iż odwołanie się do ustaleń równolegle toczącego się postępowania, zwłaszcza, gdy zważyć na swoistego rodzaju jego tożsamość – samowola budowlana – byłoby uzasadnione, a ponadto czyniłoby zadość, nie dość, że dyspozycji przepisu art. 75 § 1 kpa, to również korespondowałoby z ogólnym nakazem realizowania zasady prawdy obiektywnej wynikającym z przepisu art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym względzie podnieść też należy, iż jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji powołuje się na stanowisko prezentowane przez NSA w wyroku z dnia 20 czerwca 1996 r. w sprawie sygn. akt SA/Wr 2735/95, to jednak, jak się okazuje nie sposób uznać, iżby wyrażony przez NSA pogląd miał realizować swoistego rodzaju funkcję sanowania wyżej wskazanych wadliwości i ułomności postępowania dowodowego w sprawie. Jak bowiem wskazano, poczynione ustalenia faktyczne nie czynią zadość przepisom art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, co nakazuje uznać je za dowolne - jak podkreślono w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 1994 r. w sprawie III ARN 55/94 (OSNAP 1995, nr 7, poz. 83) zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści; w wyroku NSA z 14 stycznia 1994 r. w sprawie III SA 491/93, podkreślono zaś, iż o przekroczeniu granic prawa do oceny dowodów można mówić wtedy, gdy organ administracji pozostawia poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę i pomija istotne dla sprawy materiały dowodowe lub dokonuje ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
Wobec tego, poza sporem jest, iż podstawowa dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kwestia daty zakończenia budowy istotna dla ustalenia na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego właściwych konsekwencji prawnych realizacji inwestycji bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, nie jest ustalona w sposób czyniący zadość zasadom i warunkom przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście przywoływanych już w tej sprawie okoliczności – stanowisko samych skarżących prezentowane w tej kwestii; dowody w postaci poświadczonych za zgodność dowodów zakupu materiałów budowlanych; ustalenia dochodzenia i postanowienie o jego umorzeniu wobec przedawnienia karalności czynu – podnieść również należy, iż ułomne w swej warstwie uzasadnienia faktycznego stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnia całokształtu dorobku orzecznictwa sądowego w zakresie odnoszącym się do normatywnego pojęcia "zakończenia budowy". Za zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu przepisu art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uznawano np.: doprowadzenie budowy do stanu, w którym chociażby częściowo jest możliwe przystąpienie do użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (wyrok NSA z 21 sierpnia 1997 r. w sprawie sygn. akt II SA/Kr 998/96); stan, w którym przynajmniej w części będzie możliwe przystąpienie do użytkowania danego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (wyrok NSA z 7 maja 1997 r. w sprawie sygn. akt SA/Rz 583/95); czy też rzeczywiste zaniechanie dalszego prowadzenia robót budowlanych (wyrok NSA z 25 marca 1997 r. w sprawie sygn. akt IV SA 1226/95, wyrok NSA z 31 października 1996 r. w sprawie sygn. akt SA/Kr 2859/95). W realiach sprawy niniejszej, zwłaszcza, gdy zważyć na stan obiektu surowy zamknięty, z oknami, tynkami i instalacjami (zdaje się to być niesporne także według organu administracji), jak również, gdy odwołać się do treści poświadczonego za zgodność oświadczenia kierownika budowy z dnia 2 marca 2005 r. dołączonego do pisma procesowego skarżących z dnia 5 kwietnia 2005 r., nie sposób nie dostrzegać aktualności wyżej przywołanych stanowisk prezentowanych w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tak, więc, za przedwczesne, zwłaszcza w kontekście uchybień towarzyszących postępowaniu dowodowemu w sprawie, uznać należy stanowisko prezentowane przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dalszym ciągu, bowiem, wbrew niemu, nie jest wyjaśniona kwestia daty zakończenia realizacji (budowy) dobudowanej części budynku mieszkalnego.
Ponownie orzekając w sprawie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględniając przepisy art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego dokona determinowanych ich standardem, niespornych ustaleń faktycznych w sprawie, zwłaszcza w zakresie odnoszącym się do kwestii podstawowej, tj. daty zakończenia budowy, istotnej dla stosowania właściwych przepisów prawa materialnego ustalających właściwe konsekwencje prawne realizacji inwestycji budowlanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, względnie postąpi stosownie do dyspozycji przepisu art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Swojemu rozstrzygnięciu zaś nada formę czyniącą zadość przepisowi art. 107 § 1 kpa, w szczególności w zakresie odnoszącym się do uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI