II SA/Lu 201/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego i dodatków opiekunowi prawnemu, uznając go za uprawnionego do świadczeń.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków M. Z., który był opiekunem prawnym małoletniego F. Z. Organy administracji uznały, że opiekun prawny nie jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że ustawa wprost przyznaje prawo do zasiłku i dodatków opiekunowi prawnemu, niezależnie od definicji rodziny używanej do ustalania kryterium dochodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. Problem prawny dotyczył tego, czy opiekun prawny dziecka, który nie jest jego rodzicem ani opiekunem faktycznym (nie wystąpił o przysposobienie), jest uprawniony do świadczeń rodzinnych. Organy administracji argumentowały, że opiekun prawny nie należy do rodziny w rozumieniu ustawy, a kryterium dochodowe dotyczy rodziny. Sąd uznał jednak, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (art. 4 ust. 2 i art. 12a ust. 1) wprost przyznają prawo do zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej opiekunowi prawnemu. Sąd podkreślił, że definicja rodziny używana do ustalania kryterium dochodowego (art. 3 pkt 16 i art. 5 ust. 1) nie ogranicza kręgu osób uprawnionych do świadczeń. W związku z tym, że skarżący był ustanowionym opiekunem prawnym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, uznając naruszenie przepisów prawa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, opiekun prawny dziecka jest uprawniony do otrzymania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o ile spełnione są pozostałe przesłanki ustawowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych wprost przyznają prawo do zasiłku i dodatków opiekunowi prawnemu, a definicja rodziny używana do ustalania kryterium dochodowego nie ogranicza tego kręgu osób.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.ś.r. art. 4 § ust. 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także opiekunowi faktycznemu dziecka.
u.ś.r. art. 12a § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 3 § ust. 14
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja opiekuna faktycznego.
u.ś.r. art. 3 § ust. 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja rodziny.
u.ś.r. art. 5 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Sposób ustalania dochodu rodziny stanowiącego kryterium przyznania zasiłku.
u.ś.r. art. 3 § ust. 4
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Za dziecko uważa się również dziecko znajdujące się pod opieką prawną.
u.ś.r. art. 3 § ust. 16a
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Definicja rodziny wielodzietnej.
k.p.a. art. 138 § §1 pkt.1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § §1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 145 § §1 ust.1 lit. a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opiekun prawny dziecka jest uprawniony do otrzymania zasiłku rodzinnego i dodatków na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Definicja rodziny używana do ustalania kryterium dochodowego nie ogranicza kręgu osób uprawnionych do świadczeń.
Odrzucone argumenty
Opiekun prawny nie jest członkiem rodziny w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, co wyklucza go z kręgu osób uprawnionych do zasiłku. Dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje tylko członkom rodziny, a nie opiekunowi prawnemu.
Godne uwagi sformułowania
w świetle art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (...) opiekun prawny dziecka jest uprawniony do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami Sąd nie podziela stanowiska organów administracyjnych, że prawo do tych świadczeń przysługuje wyłącznie członkom rodziny w rozumieniu art. 3 pkt.16 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Skład orzekający
Grażyna Pawlos-Janusz
przewodniczący
Maciej Kierek
sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczących uprawnień opiekunów prawnych do zasiłków rodzinnych i dodatków."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w 2006 roku. Nie dotyczy opiekuna faktycznego, który nie wystąpił o przysposobienie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu świadczeń socjalnych, które może mieć znaczenie dla wielu rodzin w podobnej sytuacji prawnej.
“Opiekun prawny dziecka ma prawo do zasiłku rodzinnego – kluczowa interpretacja sądu.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 201/06 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2006-04-11 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-02-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/ Maciej Kierek /sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255 art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1, art. 3 ust. 14 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Maciej Kierek (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] (znak: [...]) Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] listopada 2005r., znak:SKO.[...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania M. Z. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie z dnia [...]października 2005r., znak: MC.II.[...] w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku. Organ I instancji przyznał zasiłek rodzinny w okresie od 1 września 2005r. do 31 sierpnia 2006r. na dzieci- A. i M. Z. w wysokości po 43zł miesięcznie oraz jednorazowy dodatek do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego po 90 zł na każde dziecko, odmawiając jednocześnie przyznania dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na F. Z.. Organ odwoławczy podtrzymując stanowisku Kierownika MCPR ustalił, że M. Z. jest opiekunem prawnym małoletniego F. Z. (postanowienie Sądu Rejonowego w Zamościu III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 3 sierpnia 2005r.), a w świetle art. 4ust.2pkt.1 i art. 5ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych opiekun prawny nie należy do członków rodziny, której dochód stanowi kryterium przyznania takiego zasiłku wraz z dodatkami. Skargę do sądu administracyjnego wniósł M. Z. domagając się uchylenia powyższej decyzji Kolegium. W skardze podniósł, że jest dziadkiem F. Z. i wraz z żoną zajmują się jego wychowaniem, a więc sprawują nad nim faktyczną opiekę, gdyż matka dziecka, a ich córka jest niepełnoletnia i nie posiada żadnych dochodów. Ponadto, zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku organów administracyjnych, dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje opiekunowi prawnemu dziecka, co wynika wprost z art. 12a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 3ust.4, tej ustawy, w którym ustawodawca do pojęcia dziecka zaliczył również dziecko znajdujące się pod opieką opiekuna prawnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymują argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W świetle obowiązujących przepisów osoba będąca opiekunem prawnym dziecka jest uprawniona do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami, co wynika wprost z art. 4ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003r., Nr 228, poz.2255 ze zm.) Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także opiekunowi faktycznemu dziecka. Również art. 12a ust.1 cyt. ustawy stanowi, iż dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej przysługuje matce, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2005r., sygn. akt III Nsm 204/05 Sąd Rejonowy w Z. Wydział Rodzinny i Nieletnich ustanowił dla małoletniego F.Z. urodzonego 1 lipca 2005r. w Z. opiekę prawną i funkcję opiekuna powierzył M. P. Z. (k. 5 akt administracyjnych). Skoro zatem skarżący jest opiekunem prawnym F. Z., to w świetle powołanych przepisów jest on uprawniony do otrzymania na jego rzecz zarówno zasiłku rodzinnego, jak i dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Sąd nie podziela stanowiska organów administracyjnych, że prawo do tych świadczeń przysługuje wyłącznie członkom rodziny w rozumieniu art. 3pkt.16 cyt. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Sądu krąg osób legitymowanych do otrzymania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej został ściśle określony w powołanych przepisach art. 4ust.2 oraz art. 12a, który nie jest tożsamy z pojęciem rodziny. Powołany przez organ administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji art. 5ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którym związana jest bezpośrednio definicja rodziny zawarta w art. 3pkt.16 ustawy, odnosi się do sposobu ustalenia dochodu rodziny, stanowiącego kryterium przyznania zasiłku rodzinnego, nie określa zaś kręgu osób uprawnionych do tego świadczenia. W konsekwencji stwierdzić należy, że opiekun prawny - o ile zachodzą ustawowe przesłanki, w szczególności, gdy dochód jego rodziny nie przekroczy ustawowego kryterium - ma prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. Stanowisko takie pozostaje ponadto w zgodności z pojęciem rodziny wielodzietnej, zawartym w art. 3pkt.16a, która oznacza rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających prawo do zasiłku rodzinnego oraz z tymże art. 3pkt.4, który za dziecko uznaje również dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Nie jest natomiast zasadny zarzut skargi, iż skarżący będąc opiekunem prawnym jest jednocześnie opiekunem faktycznym małoletniego F. Z. w rozumieniu powołanych przepisów. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3ust.14 ustawy opiekunem faktycznym jest osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sadu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Z tego względu choć skarżący wychowuje i utrzymuje małoletniego F., to z uwagi na to, że nie wystąpił on o jego przysposobienie, nie może być uznany za opiekuna faktycznego. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów, dlatego należało ją uchylić na podstawie art. 145§1ust.1lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI