II SA/Lu 200/12

II SA/Lu 200/12 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2012-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-03-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Jerzy Dudek /przewodniczący/
Joanna Cylc-Malec
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Sygn. powiązane
I OSK 2336/12 - Wyrok NSA z 2014-04-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 25 poz 130
par. 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i  rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4, art. 156 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 maja 2012 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej B. Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2000r. Wójt Gminy L. zatwierdził projekt podziału działki nr [...] położonej we wsi J. gmina L., stanowiącą własność L. S., na działki o numerach [...] o powierzchni 0,1224ha, [...] o powierzchni 0,1054ha, [...] o powierzchni 0,1084ha, [...] o powierzchni 0.0639ha, [...] o powierzchni 0,0815ha i [...] o powierzchni 0,1584ha. W piśmie z dnia [...] grudnia 2007r. o uchylenie lub stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wniosła B. Ł. Wyjaśniła, że podczas podziału oddzielono część gruntu od stanowiącej jej własność działki [...] i dołączono ją do dzielonej działki [...]. O fakcie tym dowiedziała się w trakcie postępowania w sprawie zmiany użytków gruntowych w obrębie jej działki. W piśmie z dnia [...] lutego 2008r. wnioskodawczyni sprecyzowała, iż wnosi o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z dnia [...] października 2008r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., dowodząc braku interesu prawnego wnioskodawczyni umorzyło postępowanie w sprawie, a decyzją z dnia [...] listopada 2008r. podtrzymało swoje rozstrzygnięcie. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2009 r. ( sygn. akt II SA/Lu 19/09 ) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił obie decyzje Kolegium, a skarga kasacyjna Kolegium została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010r. ( sygn. akt I OSK 1288/O9 ). Rozpoznając sprawę jeszcze raz Kolegium, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministarcyjnego, decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. postępowanie w sprawie ponownie umorzyło, dopatrując się braku interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni. Według Kolegium interes taki miała właścicielka działki nr [...] L. S., na której to wniosek podziału tej działki dokonano oraz nabywcy działek powstałych po podziale. Jak wynika z wypisów z ewidencji gruntów wegług stanu na dzień 22 listopada 2010 r. (w aktach sprawy), powstałe w wyniku podziału działki nr [...] działki o nr: [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] mają oprócz L. S. innych właścicieli, którzy od niej nabyli wydzielone działki, ale nie ma wśród nich B. Ł.. Tym samym nie ma ona interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. Jej interes należy określić jedynie jako faktyczny, nie dający podstaw do udziału w postępowaniu. Z tej przyczyny jej wniosek o wszczęcie i prowadzenie takiego postępowania nie może zostać uwzględniony. Kolegium zaznaczyło, że jeśli istnieje niezgodność między stanem prawnym nieruchomości, będącej współwłasnością wnioskującej ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, wnioskująca może przed sądem powszechnym żądać usunięcia tej niezgodności w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 z późn. zm.). Oprócz tego, jeśli granica między działką [...] będącą współwłasnością wnioskującej, a wydzieloną w wyniku podziału działką nr [...] jest kwestionowana, to ustaleniu spornych granic służy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone na podstawie ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. uchyliło powyższą decyzję w całości i stwierdziło wydanie decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] września 2000r. z naruszeniem prawa. Co do zasady Kolegium podzieliło swoje wcześniejsze stanowisko, iż stronami postępowania w przedmiocie podziału nie są właściciele nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością będącą przedmiotem postępowania podziałowego. Prawidłowo przeprowadzany podział uwzględnia bowiem przestrzenne granice prawa własności nieruchomości podlegających podziałowi i nie wywiera żadnego skutku prawnego dla właścicieli nieruchomości sąsiadujących. Toteż nie mają interesu prawnego, jaki umożliwiałby przyznanie im statusu strony w postępowaniu podziałowym. Jeśli jednak, tak jak w tej sprawie, wydana po postępowaniu podziałowym decyzja wywarła skutki prawne dla współwłaścicieli nieruchomości sąsiedniej, także oni są stronami postępowania nadzwyczajnego zmierzającego do jej wzruszenia. Kolegium ustaliło, że na skutek nieprawidłowo przeprowadzonych czynności geodety powołanego w postępowaniu podziałowym, który przyjął granice działek sąsiadujących z dzieloną działką [...] na podstawie zgodnego oświadczenia ich właścicieli ( w sytuacji niepowiadomienia wszystkich właścicieli działek ) i uwzględnił stan użytkowania zadeklarowany przez osoby obecne przy sporządzaniu czynności,
część działki [...] (tj. wschodnia część stanowiąca pas gruntu przylegający do drogi nr działki [...]) została w załączniku graficznym do decyzji o zatwierdzeniu podziału uznana za część działki podlegającej podziałowi i wydzielono z niej część działki nr [...] przeznaczonej pod drogę równoległą do dotychczas istniejącej drogi na działce nr [...] (wyrys uzyskany z akt księgi wieczystej KW [...] - k. 6 akt [...] - będący załącznikiem do wniosku o stwierdzenie nieważności k. 9 akt [...], mapa podziału - k. 4 akt sprawy o podział). Bez wątpienia zatem decyzja zatwierdzająca projekt podziału wywarła skutki prawne dla B. Ł. poprzez zmianę przestrzennych granic przysługującego jej prawa współwłasności działki [...]. Decyzja stała się podstawą wprowadzenia zmiany w wyrysie ewidencyjnym działki [...], będącej współwłasnością B. Ł., polegającej na pomniejszeniu przestrzennym działki (kopia mapy ewidencyjnej - k. 5 akt sprawy [...]). Jakkolwiek powierzchnia działki [...] ujawniona w księdze wieczystej (KW nr [...]) nie została zmieniona (nadal wpisana jest powierzchnia 0,08 ha), to jednak w wyniku wprowadzenia operatu podziału do ewidencji gruntów - granice działki [...] w wyrysie ewidencyjnym są zmienione. Na tej podstawie w Dziale I księgi wieczystej działki [...] (KW [...]) ujawniono powierzchnię, która stanowiła przed podziałem część obszaru działki [...] - toteż księgi wieczyste prowadzone dla dwóch powyższych działek uwidaczniają ten sam obszar gruntu. Kolegium nie miało także wątpliwości, że decyzja o podziale jest wadliwa. Organ zaznaczył, że o czynności przyjęcia granic nie powiadomiono współwłaścicieli działki [...]. Geodeta nie sprawdził, czy w czynnościach uczestniczą wszystkie osoby, którym przysługuje tytuł prawny do nieruchomości, jakich granica miała być przyjęta. W ocenie organu stanowiło to rażące naruszenie przepisu § 6 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. 1999 nr 45 poz. 453 ze zm.) w zw. z art. 32 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, obowiązujących w dacie wydania decyzji o podziale. Zgodnie z powyższymi przepisami, do opracowania projektu podziału przyjmuje się granice nieruchomości podlegającej podziałowi według istniejącego stanu prawnego, a jeżeli stanu takiego nie można stwierdzić - według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości, zaś o przyjęciu granic, osoba sporządzająca projekt podziału nieruchomości zawiadamia zainteresowane strony; przy czym do zawiadomień stosuje się odpowiednio przepisy art. 32 ust. 1-4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w brzmieniu z daty wydania decyzji, wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem, w wezwaniu należy poinformować strony o skutkach niestawiennictwa. W materiale dowodowym sprawy podziałowej brak jest dowodów doręczenia zawiadomień o planowanych czynnościach ustalenia granic na gruncie. W ocenie Kolegium mapa podziału, stanowiąca integralną część wydanej decyzji zatwierdzającej podział, rażąco naruszyła również art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ podział wykroczył poza granice przestrzenne działki nr [...], której dotyczył wniosek o podział. Wnioski powyższe wynikają także z decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz z operatu sporządzonego przez geodetę A. S. w dniu [...] listopada 2010r. Mimo to jednak Kolegium uznało , że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej, a to z powodu wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 156 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych. Przesłanka ta wystąpiła w związku z zawarciem umów sprzedaży, których przedmiotem były nowowydzielone działki i ujawnieniu ich w księgach wieczystych. Według Kolegium nie jest ono władne unieważnić zaistniałych skutków cywilnoprawnych przeniesienia własności, co oznacza, że mają one charakter nieodwracalnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 158 § 2 kpa, jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. Ł. podkreśliła, że w trakcie podziału granice dzielonej działki nr 47/10 zostały przez geodetę określone bez zachowania jakichkolwiek zasad obowiązujących przy wykonywaniu tego typu prac geodezyjnych, co ponad wszelką wątpliwość stwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., ale także orzekające w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W wyniku określenia do podziału granic działki [...] (innych niż w obowiązującej wówczas ewidencji) i przeniesienia ich w sposób nieuprawniony do ewidencji ,geodeta powiększył ją o pas gruntu będącego częścią działki [...] i wbrew wszelkim zasadom prawa geodezyjnego nie skorygował powierzchni obydwu działek (pas gruntu przyłączonego do działki [...] to około 0,035 ha).W ten sposób w wyniku podziału w ewidencji gruntów znalazły się działki 47/1 i podzielona działka [...], których ani przebieg granic ani powierzchnie nie miały nic wspólnego z faktycznym stanem prawnym. Decyzja podziałowa działki nr [...] w sposób oczywisty (biorąc pod uwagę treść księgi wieczystej założonej dla działki nr [...] i stan ewidencji gruntów w chwili podziału) ingeruje w grunt do niej nie przynależny. Zdaniem skarżącej możliwe byłoby stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji podziałowej w części w jakiej dotyczy ona terenu leżącego w obrębie działki [...]. W jej ocenie błędne jest stanowisko Kolegium, według którego decyzja podziałowa wywołała nieodwracalne skutki prawne. Powołując się na uchwałę NSA z 20 marca 2000 r., ( OPS 14/99 ONSA 2000 Nr3, poz.93) stwierdziła, że nieodwracalność skutku prawnego decyzji nie polega na tym, iż w wyniku stwierdzenia jej nieważności nastąpi przywrócenie całego stanu prawnego istniejącego poprzednio, albowiem nie chodzi o odwrócenie wszystkich skutków prawnych, lecz wyłącznie tych skutków prawnych, które wywołała sama decyzja dotknięta wadą nieważności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Nie sposób odmówić racji Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu dowodzącemu kwalifikowanej wadliwości decyzji z dnia [...] września 2000r. Wójta Gminy L., zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (wyroki NSA z 4 lipca 1996 r. II SA 1621/95, z 31 stycznia 1994 r. II SA 771/93 , 9 września 1989r II SA 1249/97 Legalis oraz wyroki Sądu Najwyższego z 22 października 1987 r. III CRN 314/87 publ. OSP z. 1 z 1989 r., poz. 4 i z 16 lutego 1994 r. III ARN 1/94 publ. OSN z. 1 z 1994 r. poz. 1). Inaczej mówiąc rażące naruszenie prawa to naruszenie wyraźnej, nie budzącej wątpliwości normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego ocenie Kolegium, prezentowanej w zaskarżonej decyzji, nie można zarzucić dowolności. Nie jest kwestionowane w sprawie, że opracowując projekt podziału działki [...] geodeta błędnie przyjął granice dzielonej działki, włączając do obszaru opracowania teren pomiędzy działkami [...] i [...], a działką [...] ,stanowiącą drogę publiczną, pozbawiając jednocześnie te działki dostępu do drogi. Błąd ten był wynikiem ustalenia granic działki [...] według istniejących na wspomnianych działkach ogrodzeń i złożonego m.in. przez współwłaściciela działki [...] Z. G.oświadczenia o uznaniu granicy działki w linii ogrodzenia za bezsporną i to mimo zawartej w protokole granicznym z dnia [...] sierpnia 2000r. uwagi, że obecne granice działek stanu użytkowania są niezgodne z danymi z ewidencji gruntów. Przyjęcie w ten sposób granic nieruchomości było rażącym naruszeniem § 6 rozporządzenia Ministrów z dnia 17 lutego 1998r. w sprawie dokonywania podziałów oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu ( Dz. U nr 25, poz. 130 ) , według którego do opracowania projektu podziału granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się według istniejącego stanu prawnego, a jeśli stanu takiego nie można stwierdzić , według stanu uwidocznionego w katastrze nieruchomości. Z mapy podstawowego zagospodarowania terenu, założonej w 1992r. wynika, że według stanu prawnego działka [...] graniczy z działką nr [...] stanowiącą drogę. Jednak już według stanu faktycznego oraz według operatu ewidencyjnego od dnia [...] października 2000r. działki te rozdziela działka nr [...]. Znajdujący się w aktach wyrys z map wykonanych w 1986r. sporządzony [...] czerwca 1990r. oraz wyrys z dnia [...] października 1990r. , na którym znajduje się potwierdzenie jego zgodności z danymi zawartymi w ewidencji gruntów wsi J. również ujawniają, że działka [...] graniczy bezpośrednio z drogą. Na wyrysach widać również, że od działki [...] oddziela ją działka [...]. W konsekwencji wadliwych czynności geodety część działki [...] została objęta będącą przedmiotem podziału działką nr [...], co było rażącym naruszeniem prawa. Bezspornym w sprawie jest też, że skarżąca, choć jest współwłaścicielką działki [...] i była ujawniona w ewidencji gruntów, nie brała udziału w postępowaniu podziałowym. Jak wyjaśnił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w piśmie z dnia 8 lipca 2009r ( k.8 ) działka [...] o przebiegu granic wynikającym z dokumentacji podziałowej ma założoną księgę wieczystą, wobec czego sporny fragment gruntu objęty jest dwiema księgami wieczystymi. Dokonana przez Kolegium interpretacja powołanych okoliczności prowadząca do wniosku o wydaniu decyzji zatwierdzającej projekt podziału z rażącym naruszeniem prawa jest w tej sytuacji całkowicie uzasadniona. Ustalony stan faktyczny daje też uzasadnione przekonanie o trafności oceny interesu prawnego skarżącej w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 2000r. Istotnie w orzecznictwie dominujący jest pogląd, że interes prawny do bycia stroną w tym postępowaniu posiadają jedynie te podmioty, które są władne dysponować nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, nie mają go natomiast by podmioty, które nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości podlegającej podziałowi (por. wyroki NSA z dnia 7 grudnia 2011r. I OSK 82/11; 24 września 2003 r., sygn. akt I SA 2515/01, LEX nr 159259; 21 października 1999 r., sygn. akt I SA 285/99, LEX nr 48618; 17 sierpnia 2000 r., sygn. akt II SA/Gd 2248/98, ONSA 2002/2/69 ). Podkreśla się bowiem, że skoro podział nieruchomości jest wykonywaniem prawa własności, nie oddziałującym na sytuację prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, gdyż polega na wydzieleniu działek granicami przebiegającymi wewnątrz nieruchomości, to jest bezspornym, że czynność taka nie ma wpływu na granice zewnętrzne dzielonego gruntu, które pozostają niezmienione. To zaś w konsekwencji prowadzi do wniosku, że interesu prawnego w sprawie podziału nieruchomości nie można również wyprowadzić z tytułu własności czy wieczystego użytkowania sąsiednich działek, w stosunku do działki dzielonej, ani z żadnych innych tytułów do tej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie jednak również podkreślał, że status właściciela nieruchomości sąsiadującej z działką, która ma podlegać podziałowi, nie wyklucza jeszcze związku spraw podziałowych ze sferą jego indywidualnych praw i obowiązków, a wyjątek stanowi sytuacja, gdy dokonywany podział ma wykraczać poza granice dzielonej nieruchomości ( wyrok z dnia 25 stycznia 2011r. I OSK 458/10 wyrok NSA z dnia 19 października 2011r. I OSK 1763/10 CBOSA , wyrok z dnia 18 września 2009r. I OSK 1284/08 wszystkie opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ). Takie też stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym w sprawie wyroku z dnia 16 lipca 2010r. ( I OSK 1288/09 opubl. w CBOSA ). Jeśli w sprawie nie budzi wątpliwości, że dokonany podział ewidentnie wpłynął na wykonywanie prawa własności działki [...] przysługującego skarżącej, bez wątpienia ma ona interes prawny w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej ten podział.
Nie można natomiast podzielić stanowiska Kolegium, według którego w sprawie zachodzi negatywna przesłanka stwierdzenia nieważności określona w art.156 § 2 kpa, polegająca na wywołaniu przez przedmiotową decyzję nieodwracalnych skutków prawnych. Powodem tej konstatacji jest ujawnienie faktu sprzedaży działek powstałych w wyniku dokonanego podziału. Istotnie w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, według którego nieodwracalność skutków prawnych ma miejsce wówczas, gdy organ administracji nie może ich cofnąć we własnym zakresie, nie ma bowiem kompetencji do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego mógłby wyeliminować akt prawny będący wynikiem nieważnej decyzji. W konsekwencji podnosi się brak możliwości zniweczenia skutków prawnych przez organ administracji w rozumieniu art. 156 § 2 kpa w odniesieniu do czynności cywilno - prawnych ( wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012r. I OSK 1875/11 LEX nr 1113255, wyrok NSA z dnia 4 marca 2011r. I OSK 676/10 i podane tam orzecznictwo opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, wyrok z dnia 4 czerwca 1998r. IV SA 1395/97 LEX nr 45679,). Zauważyć jednak należy, że w orzecznictwie podkreśla się również konieczność stosowania ścieśniającej wykładni pojęcia nieodwracalnego skutku prawnego decyzji, która nie polega na tym, że w wyniku jej stwierdzenia nastąpi przywrócenie całego stanu prawnego, albowiem nie chodzi tu o odwrócenie wszystkich skutków prawnych, lecz o odwrócenie tych tylko, które wywołała sama decyzja dotknięta wadą nieważności ( wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010r. I OSK 63/10 i z dnia 22 lipca 2011r. I OSK 1324/10 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych ), W konsekwencji uznano, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej nie ma kompetencji do działania w formach prawnych dla odwrócenia skutku prawnego, a właściwość jest przyznana sądowi powszechnemu, nie oznacza to prawnej niedostępności dla organu orzekającego w sprawie. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 2008r. ( I OSK 607/07 CBOSA ) w obowiązującym systemie prawnym kompetencje organów państwowych (organów władzy publicznej) krzyżują się, a dotyczy to zarówno kompetencji organów administracji publicznej jak i tych organów oraz sądów powszechnych. Skutek czynności cywilnoprawnej jest sprawą cywilną, do rozpoznania której właściwy jest sąd powszechny. W takich przypadkach, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, do rozpoznania którego właściwy jest inny organ lub sąd, organ orzekający w danej sprawie obowiązany jest zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Zdaniem sądu dokonując wykładni art. 156 § 2 kpa, należy uwzględnić art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej oraz preambułę do Konstytucji, w której odwołano się do takich m. in. wartości jak poszanowanie sprawiedliwości i umocnienie uprawnień obywateli. Nieodwracalność skutku prawnego można zatem przyjąć tylko w przypadku, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest prawnej możliwości (niedostępności) odwrócenia skutku prawnego. Nieodwracalność skutku prawnego wyłącznie na drodze administracyjnej nie spełnia przesłanki z art. 156 § 2 K.p.a. Akceptowanie pozostawienia w obrocie prawnym decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa godzi w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2) i zasadę praworządności (art. 7). Z kolei w wyroku z dnia 27 stycznia 2012r. ( I OSK 1876/11 CBOSA ) Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 1996 r. ( OPS 7/96 ONSA1997/2/49) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił równocześnie potrzebę odróżnienia skutkow prawnych, które wywołała decyzja kwestionowana w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności, od skutków prawnych dotyczących tego samego przedmiotu wywołanych późniejszymi decyzjami lub innymi zdarzeniami prawnymi. W konsekwencji w uzasadnieniu tej uchwały wyrażono pogląd, że decyzja o odmowie ustanowienia własności czasowej na rzecz poprzedniego właściciela gruntu, wydana na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wywołuje ten skutek, że znajdujące się na tym gruncie budynki przeszły na własność gminy, a następnie Państwa, natomiast czynności późniejsze, jak sprzedaż lokalu w takim budynku i oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej (co było przedmiotem sprawy, na tle której podjęta została uchwała z 16 grudnia 1996 r.) nie jest skutkiem prawnym decyzji o odmowie ustanowienia własności czasowej, lecz późniejszych decyzji wydanych w innych sprawach administracyjnych oraz innych zdarzeń prawnych. Takie stanowisko zostało przyjęte także w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w składzie pięciu sędziów z dnia 9 listopada 1998 r. ( sygn. akt OPK 4/98 ). Podstawą jest założenie, że skutki prawne wywołane przez późniejszą decyzję dotyczącą tego samego przedmiotu, którego dotyczyła decyzja wcześniejsza, nie mogą być automatycznie utożsamiane ze skutkami prawnymi wywołanymi przez decyzję wcześniejszą. Stanowisko to podtrzymano w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2000 r. sygn. akt OPS 14/99 (ONSA 2000/3/93, Wokanda 2000/7/35). Do powyższego stanowiska nawiązał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2011r. ( I OSK 2050/10 CBOSA ) dokonując oceny nieodwracalnych skutków prawnych wywołanych decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości. Sąd zwrócił przede wszystkim uwagę, że decyzja o podziale nieruchomości nie rodzi praw majątkowych do nieruchomości, w szczególności, na jej podstawie nie nabywa prawa własności ani osoba, która nieruchomość powstałą z podziału zbywa, ani osoba, która na skutek zawarcia umowy kupna – sprzedaży z osobą będącą właścicielem, nieruchomość kupuje. W przekonaniu sądu twierdzenie o zaistnieniu nieodwracalnych skutków prawnych oparte na ustaleniu, że podstawą zawarcia umowy sprzedaży działek była decyzja o podziale nieruchomości, nie jest prawidłowe. Decyzja ta nie kreuje bowiem praw do wymienionych w niej nieruchomości, w tym również praw osób trzecich, które dokonały czynności z osobami nie będącymi właścicielami określonej działki gruntu. Nie kształtuje stosunków własnościowych i nie stanowi tytułu własności działki. Nie zapewnia ona też ochrony praw majątkowych do nieruchomości osób trzecich, które następnie mocą aktów notarialnych dokonały kupna-sprzedaży działek powstałych w wyniku podziału. Zdaniem sądu upatrywanie nieodwracalnych skutków prawnych jedynie we właściwości organu władnego do wzruszenia skuteczności umów cywilnoprawnych jest nieuzasadnione. Pogląd ten sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U z 2012r. poz. 270) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. O niepodleganiu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152, natomiast o kosztach na podstawie art. 205 § 1 w związku z art. 200 wspomnianej ustawy.