II SA/Lu 20/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanej stacji paliw, stwierdzając, że prace wykonano w warunkach samowoli budowlanej i nie złożono wniosku o legalizację w terminie.
Spółka złożyła skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanej stacji paliw, twierdząc, że prace były remontem. Organy nadzoru budowlanego uznały jednak, że doszło do rozbudowy stacji poprzez wymianę i budowę nowych zbiorników o zmienionych parametrach, co stanowi samowolę budowlaną. Spółka nie złożyła wniosku o legalizację w ustawowym terminie, co skutkowało wydaniem nakazu rozbiórki. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującą w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowanej stacji paliw. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że spółka dokonała samowolnej rozbudowy stacji poprzez wymianę dwóch podziemnych zbiorników na paliwo płynne o łącznej pojemności 40 m3 na jeden czterokomorowy zbiornik o pojemności 80 m3, wymianę dwóch naziemnych zbiorników na gaz płynny o pojemności 4,8 m3 na jeden podziemny zbiornik o pojemności 9,2 m3, a także budowę nowego podziemnego zbiornika na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3. Spółka twierdziła, że prace te stanowiły remont uszkodzonych zbiorników i były zgłoszone. Sąd administracyjny uznał, że zakres wykonanych prac, w tym budowa nowego zbiornika AdBlue i istotna zmiana parametrów istniejących zbiorników oraz zmiana ich charakteru z naziemnych na podziemne, wykracza poza definicję remontu i stanowi rozbudowę stacji paliw. Ponieważ prace te wykonano bez wymaganego pozwolenia na budowę, organy zasadnie wszczęły procedurę z art. 48 Prawa budowlanego. Spółka została prawidłowo pouczona o możliwości złożenia wniosku o legalizację w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia. W związku z bezskutecznym upływem terminu, organ pierwszej instancji wydał decyzję o nakazie rozbiórki, którą utrzymał w mocy organ odwoławczy. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa, a spółka nie wykazała, aby doszło do naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Wymiana uszkodzonych zbiorników na nowe o innych parametrach technicznych oraz budowa nowego zbiornika stanowi rozbudowę obiektu budowlanego, a nie remont.
Uzasadnienie
Zmiana parametrów technicznych zbiorników oraz budowa nowego obiektu (zbiornik AdBlue) wykracza poza definicję remontu i kwalifikuje się jako rozbudowa, wymagająca pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
p.b. art. 48a § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację.
p.b. art. 48a § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin do złożenia wniosku o legalizację biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne.
p.b. art. 49e § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
p.b. art. 48 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.
p.b. art. 3 § 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja rozbudowy jako części budowy.
p.b. art. 3 § 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja remontu.
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami sprawy.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu oceną prawną.
p.b. art. 63
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek przechowywania dokumentacji przez właściciela obiektu budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prace budowlane polegające na wymianie zbiorników na nowe o innych parametrach oraz budowie nowego zbiornika na AdBlue stanowią rozbudowę, a nie remont. Wykonanie prac budowlanych w zakresie istotnie odbiegającym od zgłoszenia, z zamiarem obejścia przepisów, stanowi samowolę budowlaną. Niezłożenie wniosku o legalizację w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce. Sąd administracyjny może badać legalność postanowienia o wstrzymaniu budowy w ramach kontroli decyzji o rozbiórce, jeśli nie było ono przedmiotem merytorycznej kontroli sądowej.
Odrzucone argumenty
Prace budowlane stanowiły remont uszkodzonych zbiorników. Prace budowlane były wykonane na podstawie zgłoszenia do remontu. Organy nie zachowały kolejności i terminów korespondencji. Uzasadnienie decyzji organu jest wewnętrznie sprzeczne. Zniszczenie dokumentacji PINB z 16 listopada 2004 r. uniemożliwia ustalenie stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
"W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że decyzja PINB z 16 listopada 2003 r., znak: NB.7359/7/03, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego została zniszczona wraz z aktami sprawy (...). Jednakże dołączona do akt sprawy dokumentacja (...) pozwala na odtworzenie treści powyższej decyzji, a zatem na ustalenie, jakie obiekty powstały na jej podstawie w sposób legalny." "W związku z tym, że zaprezentowany na wstępie pogląd o niedopuszczalności poddania kontroli – na etapie badania decyzji w przedmiocie rozbiórki – prawidłowości wydanego postanowienia o wstrzymaniu budowy, nie ma w orzecznictwie charakteru jednolitego, ani nawet dominującego, w niniejszej sprawie należało taką analizę przeprowadzić." "W realiach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że zgłoszenie objęło remont zbiorników, natomiast inwestor zrealizował istotne zmiany w stacji paliw poprzez budowę nowego zbiornika (na AdBlue), wymianę dwóch podziemnych zbiorników o łącznej pojemności 40 m3 na jeden o pojemności 80 m3 i wymienił dwa naziemne zbiorniki na gaz płynny każdy o pojemności 4,8 m3 na jeden zbiornik podziemny o pojemności 9,8 m3." "Niewątpliwie zbiornik na AdBlue jest zupełnie nowym obiektem i jego budowa nie może zostać zakwalifikowana jako remont." "Jeżeli zamysłem inwestora było zrealizowanie wymienionych powyżej prac na podstawie wskazanego zgłoszenia dotyczącego remontu, to działał on z zamiarem obejścia prawa."
Skład orzekający
Jacek Czaja
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Bartłomiej Pastucha
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między remontem a rozbudową, kwalifikacji samowoli budowlanej oraz procedury legalizacyjnej i nakazu rozbiórki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy stacji paliw, ale zasady prawne są uniwersalne dla robót budowlanych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między remontem a rozbudową, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości i inwestorów.
“Remont czy rozbudowa? Sąd wyjaśnia, kiedy wymiana zbiorników na stacji paliw staje się samowolą budowlaną.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 20/25 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2025-06-17 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-01-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Grymuza /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OZ 582/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-24 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 1186 art. 49e, art. 48 ust. 1, art. 48a ust. 1 i 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn. Dz.U. 2024 poz 935 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Specjalista Agata Jakimiuk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi [...] spółki jawnej z siedzibą w N. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: ZOA-XVII.7721.23.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 2 grudnia 2024 r., znak: ZOA-XVII.7721.23.2023, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie (dalej także jako: LWINB), po rozpatrzeniu odwołania Firmy Handlowo-Usługowej "M." M. G. i Wspólnik spółki jawnej z siedzibą w N. (dalej także jako: inwestor, spółka), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chełmie (dalej także jako: PINB) z 10 września 2024 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pracownicy PINB w dniu 10 października 2023 r. przeprowadzili kontrolę zgodności z przepisami robót budowlanych przeprowadzonych na stacji paliw, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości C., gmina S. W trakcie kontroli ustalono, że na terenie działki usytuowany jest parterowy, niepodpiwniczony budynek o wymiarach 43 m x 9,2 m. Na wschód od budynku wykonano cztery stanowiska tankowania paliwem w dwóch równoległych wysepkach (po dwie w ciągu komunikacyjnym). Odległość stanowisk tankowania od budynku wynosi odpowiednio 10,2 m i 17,6 m. Nad stanowiskami tankowania wykonano wiatę wspartą na czterech słupach oraz na budynku. Pomiędzy placem utwardzonym a drogą relacji Chełm — Włodawa wykonano w terenie zielonym cztery komory do pomiaru poziomu paliwa w zbiorniku paliwowym, króćce do tankowania paliw, wiatę na butle gazowe 11 kg, komory do uzupełniania zbiornika podziemnego na gaz LPG oraz zbiornik AdBlue. Obecny podczas kontroli M. G. oświadczył, że właścicielem stacji paliw został w 2021 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt [...]. Z protokołu wynika, że w okresie przysądzenia prawa własności "stacja paliw była zdewastowana, nie był naziemnych zbiorników na gaz oraz ściany oddzielenia ppoż." Z protokołu wynika, że w 2021 r. inwestor dokonał zgłoszenia do Starosty Chełmskiego (dalej także jako: Starosta) zamiaru remontu zbiorników na paliwo i zbiorników na gaz, które – jak podał do protokołu – były zakopane w gruncie. Po ich odkryciu okazało się, że są w złym stanie technicznym, nienadającym się do remontu, dlatego zbiorniki na paliwo zostały wymienione na jeden o pojemności 80 m3, natomiast zbiornik na gaz wymieniono na jeden o pojemności 9,2 m3. Ponadto inwestor wykonał zbiornik na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3 – również pod powierzchnią terenu. W protokole stwierdzono, że przed wykonaniem tych prac inwestor nie dokonał zgłoszenia, ani nie uzyskał pozwolenia na budowę. Wskazane powyżej roboty wykonano na przełomie 2021 i 2022 r. W dniu 8 listopada 2023 r. przeprowadzono oględziny robót budowlanych. PINB postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r. wstrzymał roboty budowlane spółki przy rozbudowie stacji paliw. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, że pierwotnie na terenie stacji istniał podziemny trzykomorowy zbiornik na paliwa płynne o pojemności 20 m3, podziemny jednokomorowy zbiornik na paliwo płynne o pojemności 20 m3 oraz dwa zbiorniki nadziemne na gaz płynny o pojemności 4,8 m3. Inwestor w ramach prowadzonych robót budowlanych rozebrał dwa zbiorniki na paliwa płynne o pojemności po 20 m3 i wybudował jeden podziemny czterokomorowy zbiornik na paliwa płynne o pojemności 80 m3, co stanowi o rozbudowie stacji paliw w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. W ocenie PINB wykonanie jednego zbiornika podziemnego na paliwo gazowe o pojemności 9,2 m3 w miejsce istniejących wcześniej dwóch zbiorników nadziemnych na gaz LPG o pojemności nominalnej 4,8 m3 również stanowi rozbudowę, gdyż zmieniono nie tylko rodzaj zbiorników z nadziemnych na podziemny, ale również parametr charakterystyczny zbiornika, czyli jego pojemność. Ponadto wykonanie podziemnego zbiornika na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3 także należy zakwalifikować jako rozbudowę przedmiotowej stacji paliw w rozumieniu Prawa budowlanego. PINB wskazał na treść zgłoszenia dokonanego przez spółkę w dniu 29 lipca 2021 r. oraz pismo Starosty Chełmskiego z dnia 6 sierpnia 2021 r. Organ powołał się również na oświadczenie M. G., złożone do protokołu kontroli, z którego wynika, że nie dokonał zgłoszenia ani nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem wykonywania robót budowlanych dotyczących przedmiotowej stacji. PINB stwierdził, że inwestor dokonał samowolnej rozbudowy stacji paliw. W toku postępowania odwoławczego do akt sprawy dołączono kopię decyzji Starosty z dnia 18 czerwca 2002 r., nr BGP.7351/62/2002, wraz z poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią projektu budowlanego zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych z dwoma podziemnymi zbiornikami paliw o pojemności 20 m3 i 18 m3 z zadaszeniem, stacji paliw gazowych ze zbiornikiem podziemnym o pojemności 6,75 m3 z zadaszeniem, oświetlenia terenu, instalacji odgromowej, instalacji technologicznych elektrycznych i paliwowych, kanalizacji deszczowej lokalnej, placu manewrowego oraz wykonanie robót budowlanych w celu adaptacji budynku po zlewni mleka na budynek usługowo-handlowy, na działce nr ewid. gruntu [...] w K., gmina S., a także uwierzytelnioną kopię mapy zasadniczej obejmującą teren działki nr ewid. [...] w miejscowości C. Postanowieniem z dnia 18 marca 2024 r. LWINB uchylił zaskarżone postanowieniem z dnia 30 listopada 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, PINB przeprowadził analizę oddziaływania urządzeń znajdujących się na przedmiotowej stacji paliw, której ustalenia zostały zawarte w notatce służbowej z dnia 27 marca 2024 r. oraz załączonym do niej załączniku graficznym. W dniu 15 kwietnia 2024 r. przeprowadzono oględziny. PINB postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2024 r., wydanym m. in. na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 48 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2023 r., 682 ze zm.; dalej jako: p.b. lub Prawo budowlane), wstrzymał spółce roboty budowlane przy rozbudowie stacji paliw zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości C., gmina S. o podziemny zbiornik czterokomorowy na paliwo płynne o pojemności 80 m3, podziemny zbiornik na paliwo gazowe (LPG) o pojemności 9,2 m3 oraz podziemny zbiornik na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3. W uzasadnieniu powyższego postanowienia PINB stwierdził, że wykonanie przez inwestora robót budowlanych polegających na: wymianie uszkodzonego podziemnego trzykomorowego zbiornika na paliwa płynne o pojemności 20 m3 i podziemnego jednokomorowego zbiornika na paliwo płynne o pojemności 20 m3 na jeden podziemny czterokomorowy zbiornik na paliwa płynne o pojemności 80 m3, zamianie dwóch zbiorników nadziemnych na gaz płynny o pojemności 4,8 m3 na jeden zbiornik podziemny na paliwo gazowe o pojemności 9,2 m3 oraz wykonaniu podziemnego zbiornika na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3, wobec zmiany parametru podstawowego tych zbiorników tj. pojemności oraz zmiany cechy charakterystycznej pojemnika na paliwo gazowe LPG z nadziemnych na podziemne, stanowi o rozbudowie przedmiotowej stacji paliw w myśl art. 3 pkt 6 p.b. Organ pierwszej instancji stwierdził, że inwestor nie dokonał zgłoszenia, ani nie uzyskał pozwolenia na budowę. W związku z powyższym doszedł do konkluzji, że doszło do samowolnej rozbudowy stacji paliw, w związku z czym wszczął procedurę z art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Organ pouczył spółkę o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o wysokości opłaty legalizacyjnej. Na żądanie organu drugiej instancji do akt sprawy dołączono dokumentację zgromadzoną przez Komendę Miejską Straży Pożarnej w Chełmie w ramach czynności kontrolno-rozpoznawczych, opisanych w protokołach z dnia 11 maja 2004 r. oraz z dnia 4 lipca 2005 r., dokumentację dotyczącą decyzji PINB z dnia 16 listopada 2004 r., znak: NB.7359/7/03 o wznowieniu robót budowlanych Stacji Paliw Płynnych i Gazu w miejscowości C., gmina S., w tym m. in. protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 11 maja 2004 r. (k. 361-362 akt admin. II inst.), protokół ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 4 lipca 2005 r. (k. 359-360 akt admin. II inst.), Opis techniczny do projektu zmian stacji tankowania gazu płynnego usytuowanej na działce nr ewid. [...] położonej w K., sporządzony przez inż. J. W. (k. 355-359 akt admin. II inst.), Opis technologiczny zmian projektu technicznego technologii instalacji paliw w Centrum Obsługi Rolnictwa w C. (k. 349-351 akt admin. II inst.). LWINB postanowieniem z dnia 18 lipca 2024 r., znak: ZOA-XVII.7721.23.2023, utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy doszło do: wymiany dwóch podziemnych zbiorników na paliwa płynne o pojemności łącznej 40 m3 na jeden czterokomorowy podziemny zbiornik o łącznej pojemności 80 m3, zrealizowania nowego zbiornika na gaz płynny o innych niż poprzednio parametrach, w związku z wykonaniem robót budowlanych mających na celu wymianę naziemnych zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności 9,8 m3 (2 x 4,8 m3) na podziemny zbiornik na gaz płynny o pojemności 9,2 m3, jak również do budowy nowego zbiornika na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3 (wraz z całą infrastrukturą towarzyszącą tj. dystrybutorem płynu AdBlue, instalacją doprowadzającą paliwo AdBlue do dystrybutora, instalacją elektryczną zasilającą dystrybutor). Wobec zatem faktu, że stacja paliw płynnych to zespół obiektów (budynków, zbiorników, instalacji, urządzeń) tworzących budowlę, stanowiącą całość techniczno-użytkową oraz biorąc pod uwagę zakres faktycznie wykonanych robót budowlanych przez spółkę, organ ten uznał, że inwestor dokonał rozbudowy stacji paliw poprzez zwiększenie pojemności zbiornika na paliwo płynne, budowę nowego zbiornika na płyn AdBlue oraz infrastruktury towarzyszącej, także budowę podziemnego zbiornika na gaz płynny. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że wymiana zużytego zbiornika na nowy nie wypełnia definicji remontu z art. 3 pkt 8 p.b. Zgłoszenie inwestora, przyjęte bez sprzeciwu, wyznaczyło ściśle zakres inwestycji polegającej na naprawie uszkodzonych zbiorników na paliwa płynne (k. 4-6 akt admin. I inst.), a inwestor wykonał roboty budowlane polegające na rozbudowie stacji paliw płynnych zlokalizowanej w C. na działce nr ewid. [...], a więc roboty budowlane zupełnie innego charakteru niż objęte zgłoszeniem. Powołując się na przepisy art. 28 w związku z art. 29-31 p.b. organ odwoławczy wskazał, że roboty budowlane polegające na rozbudowie stacji paliw zarówno w dacie wykonania robót budowlanych przez inwestora tj. w latach 2021-2022, jak i w dacie rozstrzygania przez organ odwoławczy, wymagały dla swej legalności uzyskania decyzji udzielającej pozwolenia na budowę – a wobec jego nieuzyskania, zasadnie organ pierwszej instancji zastosował tryb z art. 48 p.b. Organ odwoławczy pouczył stronę o trybie wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Wyjaśnił, że wszczęcie procedury legalizacyjnej wymaga złożenia przez stronę (inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego) odpowiedniego wniosku w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy; precyzując, że ewentualny wniosek o legalizację powinien być złożony do organu pierwszej instancji (PINB) we wskazanym wyżej terminie tj. 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia ostatecznego. Organ odwoławczy poinformował inwestora, że stosownie do art. 49e pkt 1 p.b., niezłożenie przez inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego wniosku o legalizację w wymaganym terminie prowadzi do wydania decyzji o rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. odrzucił skargę spółki na ww. postanowienie z uwagi na niezachowanie terminu do jej wniesienia (sygn. akt II SA/Lu 745/24). PINB decyzją z 10 września 2024 r., na podstawie art. 49e pkt 1 p.b., nakazał spółce rozbiórkę podziemnego zbiornika czterokomorowego na paliwo płynne o pojemności 80 m3, podziemnego zbiornika na paliwo gazowe (LPG) o pojemności 9,2 m3 oraz podziemnego zbiornika na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3, zlokalizowanych w obrębie stacji paliw na działce nr ewid. [...] w miejscowości C., gm. S. Wskazaną na wstępie decyzją, LWINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko PINB, bowiem stwierdził, że postanowienie LWINB w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych doręczono inwestorowi 23 lipca 2024 r., zatem trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął 22 sierpnia 2024 r. Spółka do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji (10 września 2024 r.) nie złożyła wniosku o legalizację. Wobec bezskutecznego upływu terminu do wniesienia wniosku, PINB był zobowiązany do zastosowania art. 49e pkt 1 p.b. i wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zdaniem LWINB na aktualnym etapie postępowania organ nie ma obowiązku ustalenia czy i w jakim zakresie inwestor popełnił samowolę budowlaną, gdyż zostało to już rozstrzygnięte na poprzednim etapie postępowania. Spółka wywiodła skargę od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie tejże decyzji oraz wszystkich poprzedzających ją decyzji i postanowień w całości, a ponadto zobowiązanie organu drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu inwestor wskazał, że w lipcu 2021 r. dokonano zgłoszenia prac remontowych, mających na celu przywrócenie stanu pierwotnego obiektu. Starosta nie wniósł sprzeciwu. Spółka podniosła, że zgłoszone prace remontowe – związku z brakiem dostępnej dokumentacji technicznej obiektu – rozpoczęto od przeprowadzenia oceny stanu faktycznego istniejącej na terenie infrastruktury stacji paliw. W celu oceny stanu technicznego zbiorników wykonano wykopy. W wyniku odkrywek stwierdzono, że na terenie istnieją trzy zbiorniki podziemne o pojemnościach: 80 m3, 9,2 m3 i 4,9 m3. Oceniono, że stan techniczny odkrytych zbiorników nie pozwala na ich dalsze użytkowanie (z uwagi na występowanie korozji na powierzchni płaszcza, zniszczoną armatura i studnie nadzbiornikowe), w związku z czym podjęto decyzję o przeprowadzeniu remontu zbiorników polegającego na ich wymianie na nowe o tych samych parametrach technicznych. Prawidłowość wykonanych prac remontowych potwierdzona została opinią techniczną z zakresu ochrony przeciwpożarowej z dnia 27 grudnia 2021 r., wykonaną przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń pożarowych J. S., protokołami z wykonania czynności dozoru technicznego oraz pozytywnymi decyzjami Prezesa Urzędu Dozoru Technicznego i protokołami z kontroli Państwowej Straży Pożarnej. Inwestor zakwestionował dokonaną kwalifikację robót budowlanych, uznając, że przeprowadzono remont uszkodzonych zbiorników, polegający na wymianie na nowe zbiorników o tych samych parametrach. Spółka podkreśliła, że warunki zabudowy wynikające z decyzji starosty z 18 czerwca 2002 r. o pozwoleniu na budowę zostały zmodyfikowane decyzją PINB z 16 listopada 2004 r., którą zatwierdzono projekt budowlany zamienny oraz udzielono pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i wznowieniu robót budowlanych została zniszczona w dniu 29 marca 2019 r. (k. 326 akt admin. II inst.). W związku z czym zarzucono organowi, że oparł się na niekompletnych, szczątkowych dokumentach. Ponadto inwestor podniósł, że uzasadnienie decyzji organu jest wewnętrznie sprzeczne, ponieważ LWINB wskazuje, że inwestor nie zgłosił prowadzonych robót budowlanych, a następnie podał, że zgłoszenie zostało dokonane w dniu 29 lipca 2021 r. Końcowo spółka zarzuciła, że organy nie zachowały "kolejności i terminów korespondencji". Zdaniem inwestora PINB wadliwie wydał decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki przed wydaniem postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia o wstrzymaniu budowy. W odpowiedzi na skargę, LWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji Sąd nie stwierdził, aby zaskarżoną decyzją zostało naruszone prawo materialne albo przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i powodującym konieczność uchylenia decyzji. Na wstępie należy wskazać, że Sąd na wniosek stron może dopuścić dowodu uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Dowody zgłoszone przez spółkę na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. (protokół rozprawy – k. 71 akt sądowych) nie obejmowały okoliczności istotnych dla sprawy, gdyż dotyczyły funkcjonowania stacji paliw obecnie, uzyskanych uzgodnień oraz stanu zatrudnienia. Należy podkreślić, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w sprawie, lecz kontroluje prawidłowość ich przeprowadzenia przez organ administracji. W związku z powyższym sąd oddalił wniosek skarżącej o dopuszczenie ww. dowodów. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: (pkt 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo (pkt 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Z art. 48 ust. 4 p.b. wynika, że na postanowienie to przysługuje zażalenie. Rozstrzygnięcie o naruszeniu przepisów prawa budowlanego, tj. stwierdzenie faktu i rodzaju samowoli budowlanej oraz o jego konsekwencjach w postaci wdrożenia odpowiedniej procedury, następuje zatem już w postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych, wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. Legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, lecz jego uprawnieniem i od jego inicjatywy (woli) zależy wszczęcie takiego postępowania. W terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin – o którym mowa w ust. 1 – biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne (art. 48a ust. 1 i 3 p.b.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że ustawodawca wiąże z doręczeniem postanowienia początek biegu trzydziestodniowego terminu do złożenia wniosku o legalizację, bez różnicowania instancji, w której zostało wydane. Bieg terminu nie jest w szczególności związany z uzyskaniem przez postanowienie cechy prawomocności. W przypadku, gdy inwestor nie wyraził – poprzez złożenie właściwego wniosku – woli legalizacji samowolnej budowy, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić postępowanie w trybie określonym w art. 49e pkt 1 p.b. Wskazany przepis stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że skarżąca nie złożyła w terminie wniosku o legalizację. Ostateczne postanowienie organu drugiej instancji w przedmiocie wstrzymania budowy doręczono skarżącej w dniu 23 lipca 2024 r., zatem trzydziestodniowy termin na złożenie wniosku upłynął wraz z końcem dnia 22 sierpnia 2024 r. Spółka nie złożyła w terminie otwartym wniosku o legalizację. W tym miejscu należy stwierdzić, że skarżąca spółka niewątpliwie została prawidłowo i wyczerpująco pouczona przez organy obu instancji o trybie i terminie złożenia wniosku o legalizację. Zakwestionowaną w niniejszej sprawie decyzję o nakazie rozbiórki wydano po upływie terminu na złożenie tego wniosku. Rozstrzygnięcie odpowiada treści postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia prac budowlanych i w sposób precyzyjny określa obowiązek rozbiórki. Nietrafione są zarzuty spółki w zakresie nieuwzględnienia przed wydaniem zaskarżonej decyzji, okoliczności złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy. Należy zauważyć, że zasadniczo wykluczona jest możliwość wstrzymania wykonania tego rodzaju postanowienia, gdyż nie jest to akt, co do którego można w sposób logiczny zastosować ochronę przewidzianą w art. 61 p.p.s.a. Jedyną konsekwencją zaskarżonego postanowienia jest formalne uruchomienie procedury, która może prowadzić do legalizacji spornego obiektu (por. m. in. postanowienie NSA z 11 czerwca 2025 r., sygn. II OZ 891/25). Od momentu doręczenia ostatecznego postanowienia biegnie termin do złożenia wniosku o legalizację (art. 78a ust. 1 p.b.), jednakże jest to termin ustawowy, zatem nie sposób uznać, że wstrzymanie wykonania postanowienia wpływa na jego bieg. Raz jeszcze należy podkreślić, że termin ten biegnie od daty doręczenia (ostatecznego) postanowienia, niezależnie od tego, czy jest prawomocne i czy została złożona skarga do sądu. Całkowicie irrelewantne dla biegu terminu na złożenie wniosku o legalizację, są ewentualne wnioski o wstrzymanie wykonania postanowienia o wstrzymaniu budowy. Jak wskazano powyżej, skarżąca została prawidłowo pouczona o terminie złożenia wniosku o legalizację, a termin ten upłynął bezskutecznie. W związku z powyższym, organ prawidłowo przystąpił do kolejnego etapu postępowania tj. wydał decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki na podstawie art. 49e pkt 1 p.b. Co do zasady nie ma podstaw, aby organ ponownie rozważał legalność zrealizowanych prac budowlanych, ponieważ wydanie decyzji o nakazie rozbiórki stanowi kontynuację prowadzonego postępowania, w którym ocena w tym zakresie została już wyrażona (w formie postanowienia o wstrzymaniu budowy). Postanowienie o wstrzymaniu budowy stwierdza fakt popełnienia samowoli budowalnej i wyznacza rodzaj oraz zakres prowadzonego postępowania legalizacyjnego, w tym także warunkuje możność wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Jak wskazuje się w piśmiennictwie prawniczym postanowienie to ma charakter merytoryczny i zamykający określony etap postępowania w sprawie legalizacji samowoli budowalnej. Co ważne postanowienie o wstrzymaniu budowy jest aktem stanowiącym przedmiot samodzielnego zaskarżenia, albowiem podlega odrębnemu zaskarżeniu zażaleniem. Nie budzi więc wątpliwości, że wszelkie wadliwości tego rodzaju rozstrzygnięcia, w tym w szczególności nieprawidłowości związane z kwalifikowaniem danego zdarzenia jako określonego typu (rodzaju) samowoli budowalnej, powinny być w pierwszym rzędzie zwalczane poprzez zaskarżenie postanowienia o wstrzymaniu budowy zażaleniem oraz następnie skargą do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym, jak i piśmiennictwie prawniczym, wyrażane są poglądy, że wzgląd na merytoryczny charakter postanowienia o wstrzymaniu budowy, możliwość jego odrębnego zaskarżenia oraz zasada trwałości rozstrzygnięć administracyjnych sprawia, że w ramach skargi na decyzje rozbiórkową wydaną na podstawie art. 49e p.b. nie jest możliwe orzekanie przez sąd administracyjny o legalności, a więc o zgodności z prawem postanowienia o wstrzymaniu budowy. Wskazuje się, że decyzja ma charakter związany, a organ nie bada ponownie charakteru wzniesionego obiektu oraz tego, czy został zrealizowany w ramach samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Gliwicach z 28 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1557/24; wyrok WSA w Lublinie z 13 lutego 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 925/24). Jednakże wskazuje się również, że postanowienie wydane na podstawie art. 48 p.b. mieści się w granicach sprawy administracyjnej, w której wydano decyzję o rozbiórce i z tego względu dopuszczalna jest kontrola sądowa postanowienia o wstrzymaniu budowy w toku postepowania dotyczącego decyzji o rozbiórce (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1794/22 i wyrok WSA w Lublinie II SA/Lu 935/21). Niewątpliwie jeżeli postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych zostało poddane merytorycznej kontroli sądu, to w przypadku zaskarżenia wydanej na kolejnym etapie postępowania decyzji w przedmiocie rozbiórki, sąd pozostaje związany wyrażoną uprzednio oceną prawną (art. 153 i art. 170 p.p.s.a.) i kwestionowanie legalności lub charakteru obiektu nie jest możliwe (por. wyrok NSA z 21 maja 2025 r., sygn. akt II OSK 1196/24). Jednakże taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, gdyż wobec odrzucenia skargi na postanowienie w przedmiocie wstrzymania budowy, nie doszło do merytorycznej kontroli tego aktu. W orzecznictwie wyrażane jest stanowisko, że przesłanki wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy mogą być badane w ramach sądowej kontroli tylko raz – albo w ramach kontroli tego postanowienia, albo – jeśli strona nie skorzystała z prawa jego zaskarżenia – w ramach kontroli postępowania zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2577/24). W orzecznictwie zauważa się zatem możliwość kwestionowania okoliczności, które skutkowały wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy na etapie postępowania w sprawie nakazu rozbiórki. W związku z tym, że zaprezentowany na wstępie pogląd o niedopuszczalności poddania kontroli – na etapie badania decyzji w przedmiocie rozbiórki – prawidłowości wydanego postanowienia o wstrzymaniu budowy, nie ma w orzecznictwie charakteru jednolitego, ani nawet dominującego, w niniejszej sprawie należało taką analizę przeprowadzić. Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi zmierzające do wykazania, że inwestor nie dopuścił się samowoli budowlanej są nieuzasadnione. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, że decyzja PINB z 16 listopada 2003 r., znak: NB.7359/7/03, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego została zniszczona wraz z aktami sprawy (k. 326 akt admin. II inst.). Jednakże dołączona do akt sprawy dokumentacja przekazana przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej dotycząca decyzji PINB z 16 listopada 2003 r. o wznowieniu robót budowlanych (k. 372 i n. akt admin II inst.) pozwala na odtworzenie treści powyższej decyzji, a zatem na ustalenie, jakie obiekty powstały na jej podstawie w sposób legalny. Dokumentacja ta jest wiarygodna i nie budzi wątpliwości Sądu, a skarżący nie przedstawił żadnych dowodów podważający ich rzetelność lub wiarygodność. Z protokołu z czynności kontrolnych straży pożarnej z dnia 11 maja 2005 r. (k. 362 akt admin. II inst.) wynika, że inwestycja obejmowała wykonanie "stacji paliw płynnych z dwoma zbiornikami paliw o poj. 2 x 20 m3 z zadaszeniem, stację paliw gazowych ze zbiornikiem 2 x 4,8 m3 [...]". Protokół został podpisany również przez inwestora – J. M. W aktach sprawy znajduje się "opis technologiczny zmian projektu technicznego technologii instalacji paliw w Centrum Obsługi Rolnictwa w C." (k. 352v akt admin. II inst.), którego przedmiot i zakres określono, jako: "dokumentacja budowlana, technologiczna projektu instalacji paliw dla stacji paliw o pojemności 40 m3. W stosunku do projektu, na podstawie którego uzyskano Decyzję o pozwoleniu na budowę, dokonano zmiany, które są ujęte w tej dokumentacji." Ze wskazanego opisu technicznego wynika, że inwestycja objęła realizację (1.) zbiornika trzykomorowego (nr 1) – 10 m3 i dwa po 5 m3, każda z przeznaczeniem na trzy gatunki benzyny; (2.) jednego zbiornika jednokomorowy (nr 2) o pojemności 20 m3 – z przeznaczeniem na olej napędowy oraz (3.) dwóch zbiorników o pojemności 4,8 m3 na gaz płynny. Do akt dołączono także "opis techniczny do projektu zmian stacji tankowania gazu płynnego usytuowanej na działce nr ewid. [...] położonej w Kol. C.". Z opisu tego wprost wynika zmiana typu stacji LPG z podziemnego na nadziemny (str. 1). Wskazano, że "w związku z brakiem zadaszenia nad zbiornikami gazu, przewidziano wykonanie masztu odgromowego o wysokości 7,3 m od powierzchni terenu" (str. 5), "zbiorniki naziemne nie będą osłonięte zadaszeniem, ponieważ stanowisko wydawania gazu płynnego i tankowania pojazdów samochodowych będzie osłonięte dachem wiaty" (str. 6) – co potwierdza, że zostały zrealizowane na powierzchni. Jako pojemność stacji wskazano "2 x 4 800 dcm3". Warto zauważyć, że w powołanym powyżej protokole wskazano na niezrealizowanie ochrony odgromowej zbiorników gazu (k. 361 akt admin. II inst.). Należy zauważyć, że przedstawiony zakres robót budowlanych jest istotnie odmienny od wynikającego z decyzji z dnia 18 czerwca 2002 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę (k. 324 akt admin. II inst.). Okoliczność ta potwierdza, że wskazana powyżej dokumentacja oddaje treść decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Powyżej powołana dokumentacja pozwala w sposób wiarygodny i spójny ustalić treść zniszczonej w procesie archiwizacji decyzji w przedmiocie projektu zamiennego tj. zweryfikować, w jaki sposób została zrealizowana legalnie istniejąca na podstawie tej decyzji stacja paliw. Spółka kwestionując powyższą dokumentację, nie sformułowała konkretnych zarzutów, podważających wiarygodność zgromadzonych dowodów. Inwestor w szczególności nie przedłożył do akt sprawy operatu szacunkowego sporządzonego w toku postępowania egzekucyjnego – do uzyskania którego, jako strona, był uprawniony. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 63 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Przepis ten nakłada zatem na właściciela obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu dokumentów, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie. Obowiązek ten nie został uzależniony od tego, czy właściciel obiektu był jednocześnie inwestorem, czy też od tego, w jakim trybie własność obiektu została nabyta. To skarżący nabywając przedmiotowy obiekt powinien zadbać o to, by wraz z obiektem uzyskać kompletną dokumentację projektowo-budowalną, w tym również to skarżący mógł jako strona uzyskać wskazywany wyżej operat szacunkowy, którego udostępnienia komornik odmówił organowi. Generalnie, jak już wskazano, przywołana wyżej dokumentacja zgromadzona przez organ pozwala w sposób wiarygodny i spójny ustalić treść zniszczonej w procesie archiwizacji decyzji w przedmiocie projektu zamiennego tj. zweryfikować, w jaki sposób została zrealizowana legalnie istniejąca na podstawie tej decyzji stacja paliw. W niniejszej sprawie należało mieć również na uwadze treść zgłoszenia dokonanego przez spółkę w dniu 29 lipca 2021 r., z którego wynika remont wiaty nad dystrybutorem, remont nawierzchni, naprawa uszkodzonych zbiorników na paliwa płynne, wymiana stolarki okiennej (k. 4 akt admin. I inst.). W takim też zakresie zgłoszenie rozpoznał Starosta, nie wnosząc sprzeciwu do robót budowlanych polegających na naprawie uszkodzonych zbiorników na paliwa płynne i pozostawiając je bez rozpoznania w pozostałej części (k. 6 akt admin. I inst.). Planowany termin rozpoczęcia prac wyznaczono na 20 sierpnia 2021 r. Sąd dostrzega, że ze zgłoszenia wykreślono sformułowanie "wymiana zbiornika paliwowego na nowy (80 m3 na 80 m3), wymiana zbiornika paliwowego na gazowy (10 m3 na 10 m3)", co wskazuje, iż co do zasady skarżący był świadomy takiej możliwości. W protokole kontroli z 10 października 2020 r. (k. 20 akt admin. I inst.) utrwalono oświadczenie M. G., który podał, że w 2021 r. dokonał zgłoszenia do Starosty zamiaru remontu zbiorników na paliwo i zbiorników na gaz. Wskazano w nim, że "po odkryciu zbiorników istniejących okazało się, że są one w złym stanie technicznym, nienadającym się do remontu, dlatego zbiorniki na paliwo zostały wymienione na jeden o pojemności 80 m3, natomiast zbiorniki na gaz wymieniono na jeden o pojemności 9,2 m3. Ponadto wykonał zbiornik na płyn AdBlue o pojemności 4,9 m3, również pod powierzchni a terenu." W protokole stwierdzono, że realizacja tych konkretnych robót budowlanych nastąpiła bez zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym należy zauważyć, że z oświadczeń M. G. wynika, że najpierw dokonano zgłoszenia – obejmującego remont zbiorników, później zaś, po odkryciu zbiorników i zweryfikowaniu ich stanu, inwestor zmienił zakres prac budowlanych. Natomiast w dniu 12 grudnia 2021 r. została sporządzona opinia techniczna, stanowiąca dowód prywatny spółki (opinia techniczna nr 03/2021 z zakresu ochrony przeciwpożarowej), zgodnie z którą w skład stacji m. in. wchodzi jeden czterokomorowy, podziemny zbiornik na paliwa płynne o pojemności 80 000 dm3, autogaz z podziemnym zbiornikiem 9 200 dm3. Opinię techniczną sporządzono po wykonaniu prac budowlanych dla "wyremontowanej Stacji Paliw", zatem nie może ona stanowić kontrdowodu dla dokumentacji, obrazującej stan faktyczny przed przeprowadzeniem prac przez spółkę. Mając na uwadze ustalony przez organy aktualny stan zagospodarowania działki i ostatni potwierdzony przez straż pożarną legalny stan stacji paliw, należało zgodzić się z organami, które ustaliły zakres przeprowadzonych prac budowlanych tj., że doszło do wymiany dwóch podziemnych zbiorników na paliwa płynne o łącznej pojemności 40 m3 na jeden czterokomorowy podziemny zbiornik o łącznej pojemności 80 m3, wymiany naziemnych zbiorników na gaz płynny (każdy o pojemności 4,8 m3) na zbiornik podziemny o łącznej pojemności 9,8 m3 oraz zrealizowano nowy zbiornik AdBlue o pojemności 4,9 m3. W związku z powyższym należy stwierdzić, że przeprowadzone prace doprowadziły do rozbudowy stacji paliw. Trafnie LWINB wskazał, że prowadzenie prac budowlanych nastąpiło bez właściwej reglamentacji, czyli w warunkach samowoli budowalnej. Należy zważyć, że zgłoszeniem z 29 lipca 2021 r. objęto wyłącznie remont zbiorników. Zgodnie z art. 3 pkt 8 p.b. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Remont nie §może prowadzić do zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy czy objętość, jest to bowiem zakres prac objętych pojęciem "budowa" (nadbudowa, rozbudowa). Remont nie może także być utożsamiany z odbudową, o której stanowi art. 3 pkt 6 p.b., a która również jest formą "budowy". Prace budowlane należy uznać za odbudowę, gdy konieczna jest wymiana lub naprawa wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu. Zwykle jest to konsekwencja uznania, że nie spełnia on już swoich funkcji użytkowych na skutek nadmiernego zużycia lub zniszczenia. W praktyce oznacza to, że nastąpi rozbiórka obiektu i jego ponownie wzniesienie (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 2159/22 i cyt. tam orzecznictwo). Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że zakwalifikowanie konkretnych robót budowalnych jako remontu wymaga ustalenia, że obiekt budowlany istniał wcześniej, a w toku przeprowadzonych prac jedynie odtworzono stan pierwotny, a przy tym nie doszło do rozbiórki i realizacji nowego obiektu. W realiach niniejszej sprawy organy wykazały, że doszło do realizacji nieistniejącego wcześniej zbiornika na AdBlue oraz wymiany zbiorników na nowe, które mają inne parametry niż poprzednio istniejące. Ponadto zmieniono charakter zbiorników naziemnych na podziemne. W tym stanie rzeczy nie sposób przyjąć, że przeprowadzone prace budowlane zostały objęte zgłoszeniem z 29 lipca 2021 r. Okoliczność, że doszło do wymiany zbiorników – nie zaś remontu – w istocie została przyznana przez M. G., który w protokole kontroli z 10 października 2023 r. wskazał, że po odkryciu zbiorników, okazało się, że nie nadają się do remontu, a należało je wymienić. Kolejno należało rozważyć, czy prawidłowo wszczęto procedurę legalizacyjną z art. 48 ust. 1 p.b., zamiast naprawczej (art. 50 – 51 p.b.). Art. 48 ust. 1 p.b. dotyczy budowy obiektu budowalnego bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia. Są to zatem przypadki istotnego naruszenia przepisów prawa budowlanego. W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że skuteczne zgłoszenie robót właściwemu organowi i przekroczenie zakresu zgłoszenia nie stanowi podstawy do zarzucenia inwestorowi działania w warunkach samowoli budowlanej, jeżeli zamiarem strony nie jest obejście prawa (por. wyroki NSA: z 5 lipca 2023 r., sygn. II OSK 2613/20, z 23 czerwca 2016 r., sygn. II OSK 222/16). W zakresie dokonanego zgłoszenia, należy także mieć na uwadze, że rozpoznający zgłoszenie organ administracji architektoniczno-budowlanej nie bada w sposób całościowy legalności zabudowy już istniejącej na nieruchomości, której zgłoszenie zamiaru dokonania robót budowlanych dotyczy – bowiem nie jest do tego uprawniony i wkroczyłby w ten sposób w kompetencje organów nadzoru budowlanego, a jedynie weryfikuje prawidłowość zgłoszenia odnośnie robót nim objętych pod kątem istnienia negatywnych i pozytywnych przesłanek dla jego przyjęcia. W związku z tym w orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że roboty budowlane wykonane na podstawie zgłoszenia nie mogą sanować faktu pierwotnego zrealizowania prac, które doprowadziły do powstania przedmiotowego obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 2704/16). W związku z powyższym, należy zauważyć, że chociaż inwestor nie uprawdopodobnił, że w dacie nabycia stacji paliw istniał wskazywany przez niego stan faktyczny, to doniosłą prawnie okolicznością byłoby jedynie wykazanie, że ten (ewentualny) stan był legalny. Warto zauważyć, że nawet przyjmując pogląd, zgodnie z którym zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane bez wymaganego zgłoszenia, to jednak istnieją sytuacje szczególne, gdy konieczne jest dokonanie oceny, czy mimo zgłoszenia obiekt budowlany nie został wybudowany w warunkach uzasadniających zastosowanie art. 48 p.b. Taki przypadek może wystąpić zwłaszcza w sytuacji, gdy inwestor zgłasza wprawdzie wykonanie określonych robót, jednakże rzeczywistym zamiarem jest wykonanie robót budowlanych zasadniczo odbiegających od robót objętych zgłoszeniem, przy czym okoliczności sprawy wskazują, że celem tego działania jest obejście przepisów o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04). W realiach niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że zgłoszenie objęło remont zbiorników, natomiast inwestor zrealizował istotne zmiany w stacji paliw poprzez budowę nowego zbiornika (na AdBlue), wymianę dwóch podziemnych zbiorników o łącznej pojemności 40 m3 na jeden o pojemności 80 m3 i wymienił dwa naziemne zbiorniki na gaz płynny każdy o pojemności 4,8 m3 na jeden zbiornik podziemny o pojemności 9,8 m3. Niewątpliwie zbiornik na AdBlue jest zupełnie nowym obiektem i jego budowa nie może zostać zakwalifikowana jako remont. Również w pozostałym zakresie prace przeprowadzone przez inwestora – tj. realizacja zbiornika podziemnego w miejscu istniejącego przy jednoczesnej istotnej zmianie jego parametrów oraz zmiana zbiornika naziemnego na podziemny, również połączona ze zmianą parametrów – nie mogą zostać zakwalifikowane jako remont lub przekroczenie zgłoszenia obejmującego remont. Sąd podkreśla, że doszło do znacznej zmiany łącznej pojemności zbiorników podziemnych, gdyż wartość ta została podwojona (zmiana z 40 m3 na 80 m3) oraz zmiany charakteru zbiorników na gaz płynny z naziemnych na podziemne. W tym stanie faktycznym niemożliwy do zaakceptowania jest pogląd, że doszło jednie do przekroczenia zakresu zgłoszenia. Jeżeli zamysłem inwestora było zrealizowanie wymienionych powyżej prac na podstawie wskazanego zgłoszenia dotyczącego remontu, to działał on z zamiarem obejścia prawa. Z uwagi na rażącą i wieloaspektową rozbieżność między dokonanym zgłoszeniem, a wykonanymi pracami, należało uznać, że wykonane prace budowalne nie zostały objęte zgłoszeniem i były prowadzone w warunkach samowoli budowlanej. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że możliwe było odtworzenie istotnej dla sprawy treści decyzji PINB zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Charakter przeprowadzonych prac budowlanych, prowadzących do rozbudowy stacji paliw nie pozwala na konkluzję, że nastąpiły na podstawie zgłoszenia, które dotyczyło przeprowadzenia prac remontowych. W sprawie doszło do realizacji inwestycji w warunkach samowoli budowlanej, co zostało stwierdzone postanowieniem o wstrzymaniu budowy. Prawidłowo pouczona strona, nie złożyła w ustawowym terminie wniosku o legalizację. W związku z powyższym organy nadzoru budowlanego na podstawie w pełni prawidłowo ustalonego stanu faktycznego doszły do trafnej konkluzji o konieczności wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI