II SA/Lu 183/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-04-26
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościpodział działkidroga publicznadroga wewnętrznacel publicznyplan zagospodarowania przestrzennegoochrona środowiskadrogi gminneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczące podziału działki na drogę osiedlową, uznając, że nie stanowi to celu publicznego uzasadniającego podział z urzędu.

Skarżąca Z.K. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki pod budowę drogi osiedlowej. Skarżąca argumentowała, że podział jest sprzeczny z ochroną środowiska i nieuzasadniony. WSA uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że droga osiedlowa nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy, a jej budowa nie stanowi celu publicznego uzasadniającego podział nieruchomości z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Z.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy dotyczące podziału działki nr 19/8 pod budowę drogi osiedlowej. Kolegium uznało, że podział jest uzasadniony celem publicznym, jakim jest wydzielenie gruntu pod drogę gminną, zgodnym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca podnosiła, że planowana droga przez las jest sprzeczna z ochroną środowiska i niepotrzebna. Sąd, działając z urzędu, stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 § 1 kpa. Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami, podział z urzędu jest dopuszczalny tylko dla realizacji celów publicznych, takich jak wydzielenie gruntu pod drogę publiczną. Sąd podkreślił, że droga osiedlowa, oznaczona w planie symbolem K8, zgodnie z ustawą o drogach publicznych, jest drogą wewnętrzną, a nie publiczną. Brak uchwały rady gminy zaliczającej drogę do kategorii dróg gminnych uniemożliwia uznanie jej za drogę publiczną. W związku z tym, budowa drogi wewnętrznej nie stanowi celu publicznego, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania podziałowego z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, budowa drogi osiedlowej, która jest drogą wewnętrzną, nie stanowi celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, co wyklucza możliwość wszczęcia postępowania podziałowego z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że droga osiedlowa nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, a tym samym nie stanowi celu publicznego w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak uchwały rady gminy zaliczającej drogę do kategorii dróg gminnych uniemożliwia uznanie jej za drogę publiczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.

u.g.n. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami

Warunki podziału nieruchomości z urzędu, w tym niezbędność dla realizacji celów publicznych.

u.g.n. art. 97 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości z urzędu w celu wydzielenia gruntów pod drogę publiczną.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie o kosztach postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i do tych organów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.g.n. art. 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami

Definicja celu publicznego, w tym wydzielenie gruntów pod drogę publiczną.

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej.

u.d.p. art. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych

Procedura zaliczania dróg do kategorii dróg gminnych.

u.d.p. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych

Definicja dróg wewnętrznych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Droga osiedlowa nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Budowa drogi wewnętrznej nie stanowi celu publicznego uzasadniającego podział nieruchomości z urzędu. Brak uchwały rady gminy zaliczającej drogę do kategorii dróg gminnych.

Odrzucone argumenty

Podział działki pod budowę drogi osiedlowej jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Droga gminna jest drogą publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Drogi niezliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w tym m.in. drogi w osiedlach mieszkaniowych zaliczone są do dróg wewnętrznych. Skoro drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, to tym samym nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ich budowa nie stanowi celu publicznego.

Skład orzekający

Krystyna Sidor

przewodniczący

Jerzy Drwal

członek

Bogusław Wiśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie podziału nieruchomości z urzędu, rozróżnienie między drogą publiczną a wewnętrzną, znaczenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście celów publicznych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości z urzędu pod budowę drogi osiedlowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, zwłaszcza w kontekście podziałów nieruchomości i definicji dróg publicznych, co ma znaczenie dla właścicieli gruntów i planowania przestrzennego.

Droga osiedlowa to nie droga publiczna – WSA wyjaśnia kluczowe rozróżnienie w prawie nieruchomości.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 183/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Jerzy Drwal
Krystyna Sidor /przewodniczący/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Krystyna Sidor, Sędziowie Asesor WSA - Jerzy Drwal, Asesor WSA - Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie opinii wstępnego projektu podziału działki I. uchyla zaskarżone postanowienie, które nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Z.K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA / Lu 183/ 05
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] Nr : [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki nr 19/8 położonej w miejscowości C..
W uzasadnieniu postanowienia podano, iż podział prowadzony jest z urzędu, a jego uzasadnieniem jest realizacja celu publicznego jakim jest wydzielenie jednej z powstałych po podziale działek pod budowę drogi gminnej, oznaczonej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy jako droga osiedlowa. Według Kolegium przeznaczony do wydzielenia grunt przeznaczony jest pod drogę publiczną. Wynika to m.in. z art.2 w związku z art.7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych .Z tej regulacji wynika, że drogi publiczne ze względu na funkcje w sieci drogowej dzielą się na różne kategorie w tym drogi gminne. Do tej kategorii zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Kolegium podkreśliło, iż zamierzony podział jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy z dnia 10 września 2002 r obejmującego obszar miejscowości C. Działka objęta postępowaniem w części znajduje się w terenie oznaczonym symbolem 5U oraz w części 2MRU, na części wyznaczono także drogę osiedlową o symbolu K8.Przeznaczeniem podstawowym terenu o symbolu 5U są usługi komercyjne o uciążliwości nie przekraczającej granic działki, zaś w ramach funkcji uzupełniającej plan dopuszcza realizację na działce budynku mieszkalnego pod warunkiem zachowania wymogów wynikających z tego planu. W terenie oznaczonym symbolem 2 MRU jako przeznaczenie podstawowe ustalono zabudowę mieszkaniowo- zagrodową z urządzeniami towarzyszącymi ,realizowaną w formie zabudowy wolnostojącej lub zbliźniaczonej. Natomiast jako przeznaczenie dopuszczalne ustalono zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi .Plan w tym terenie określa także zasady prowadzenia wtórnych podziałów geodezyjnych podając, iż szerokość działek ma być nie mniejsza niż 18 m i do każdej działki ma być bezpośredni dojazd z drogi publicznej. Kolegium wskazało ,iż w planie określone zostały parametry techniczne drogi K8 oraz przebieg nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości min. 4 m od linii rozgraniczającej ulicę.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Z. K.. Podnosiła, iż wzdłuż jej działki biegnie już droga tranzytowa , następna ma natomiast być przeprowadzona przez środek ponad 30 – letniego lasu. Działanie takie pozostaje w sprzeczności z ochroną środowiska i doprowadzi do wyginięcia wszystkich drzew. Podkreśliła, iż przed nabyciem przez nią działki za jej lasem od strony południowej nie było żadnych zabudowań. Dopiero w roku 2002 dwóch właścicieli zaczęło budować domy. Droga, którą mogą dojeżdżać do swoich nieruchomości jest zaprojektowana w odległości około 400 m od drogi tranzytowej. Jej zdaniem bezcelowe jest niszczenie jej lasu i budowanie jednemu właścicielowi drogi. Skarżąca wyraziła także wątpliwości co do możliwości realizacji budownictwa mieszkaniowego na działkach wydzielonych w wyniku podziału, w związku z ich niewielka powierzchnią .
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Stosownie do art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż sąd zobowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie , niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ( art.7 i 77 § 1 kpa).
Według art. 97 ust.1 pkt. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U z 2000 r Nr 46, poz.543 ze zmianami ) podziału nieruchomości można dokonać z urzędu tylko wówczas , gdy jest on niezbędny dla realizacji celów publicznych , gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste, a także wówczas , gdy mają być zrealizowane cele o jakich mowa w art.95 ust. 3-6 ustawy. Jeśli chodzi o drogi , to celem publicznym jest wydzielenie gruntów pod drogę publiczną ( art.6 pkt.1ustawy ). Jedynie zatem wykazanie , iż planowana droga miałaby być drogą publiczną uzasadniałoby wszczęcie postępowania podziałowego w oparciu o art.97 ust.3 pkt.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zagadnienie powyższe nie zostało przekonująco wyjaśnione. Pod pojęciem drogi publicznej stosownie do art.1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2000 r Nr 71, poz.838 ze zmianami ) należy rozumieć drogę zaliczoną na podstawie ustawy do jednej z kategorii dróg , z której może skorzystać każdy , zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ustawa o drogach publicznych wyróżnia kilka kategorii dróg publicznych : drogi krajowe stanowiące własność skarbu Państwa, drogi wojewódzkie – stanowiące własność województwa, drogi powiatowe będące własnością powiatu i drogi gminne, których właścicielem jest gmina. Do tych ostatnich zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym nie zaliczone do innych kategorii , stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Za uznaniem , że określona droga ma status drogi gminnej , a tym samym spełnia wymogi drogi publicznej nie jest wystarczające, jak przyjął organ odwoławczy , umieszczenie jej w planie zagospodarowania przestrzennym gminy. Zaliczenie bowiem do kategorii drogi gminnej następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu ( art.7 ust.2 ustawy o drogach publicznych ). Akta sprawy nie wskazują , aby taka uchwala była podjęta.
Przeciwko tezie, iż podział dokonywany jest pod budowę drogi publicznej przemawia także treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy. W planie tym droga o symbolu K8 określana jest jako droga osiedlowa. Według art.8 ust.1 ustawy o drogach publicznych drogi niezliczone do żadnej kategorii dróg publicznych , w tym m.in. drogi w osiedlach mieszkaniowych zaliczone są do dróg wewnętrznych. Skoro drogi wewnętrzne nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych , to tym samym nie są drogami publicznymi w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami , a ich budowa nie stanowi celu publicznego. Nie było zatem podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie podziału nieruchomości stanowiącej własność skarżącej z urzędu na podstawie art. 97 ust.3 pkt.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( por .wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2002 r sygn. akt II S.A. / Łd 1093/ 01 ONSA 2004 /1/ 15 ).
Wobec powyższego na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zmianami ) zaskarżone postanowienie należało uchylić. O niewykonywaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art.152, natomiast o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI