Orzeczenie · 2026-06-02

II SA/Lu 177/26Odrzucenie skargi zamiana nieruchomości gmina

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Miejsce
Lublin
Data
2026-06-02
NSANieruchomościŚredniawsa
nieruchomościzamianauchwałarada gminyinteres prawnygospodarka nieruchomościamisąd administracyjnypostępowanieodrzucenie skargi

Sprawa dotyczyła skargi W. K. i S. K. na uchwałę Rady Gminy wyrażającą zgodę na zamianę nieruchomości. Skarżący zarzucili naruszenie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 32 Konstytucji RP, art. 37 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zasad gospodarności i jawności finansów publicznych. Twierdzili, że tryb zamiany został wykorzystany do obejścia procedury przetargowej, co narusza ich interes prawny. Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie legitymują się interesem prawnym do jej wniesienia. Sąd wyjaśnił, że skarga na uchwałę organu gminy nie ma charakteru actio popularis i może być wniesiona tylko przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. W ocenie Sądu, skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny do nieruchomości będących przedmiotem zamiany, a ich zainteresowanie nabyciem nieruchomości stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd podkreślił, że gmina jako właściciel ma prawo decydować o przeznaczeniu nieruchomości do obrotu, w tym o zamianie, a tryb bezprzetargowy w przypadku zamiany ma inne uzasadnienie niż w przypadku zbycia nieruchomości poprawiających warunki zagospodarowania nieruchomości przyległych (art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.).

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał dotyczących zamiany nieruchomości przez gminy, w szczególności rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego skarżących, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samą zamianą nieruchomości, jeśli skarżący byliby legitymowani.

Zagadnienia prawne (2)

Czy skarżący, którzy nie posiadają tytułu prawnego do nieruchomości, ale zgłaszali chęć jej nabycia, posiadają interes prawny do zaskarżenia uchwały Rady Gminy wyrażającej zgodę na zamianę tej nieruchomości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie posiadają interesu prawnego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy w sprawie zamiany nieruchomości, a jedynie interes faktyczny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżącym nie przysługuje żaden tytuł prawny do nieruchomości będących przedmiotem zamiany. Ich zainteresowanie nabyciem nieruchomości stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej ich sytuację prawną. Gmina jako właściciel ma prawo decydować o sposobie gospodarowania swoim mieniem.

Czy procedura zamiany nieruchomości przez gminę, w sytuacji gdy skarżący wyrażali chęć jej nabycia, stanowi obejście prawa i narusza ich interes prawny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, procedura zamiany nieruchomości przez gminę, w opisanych okolicznościach, nie stanowi obejścia prawa naruszającego interes prawny skarżących.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zbycie nieruchomości w drodze zamiany jest formą zbycia bezprzetargowego (art. 37 ust. 2 pkt 4 u.g.n.), a gmina jako właściciel ma prawo decydować o przeznaczeniu nieruchomości do obrotu. Tryb bezprzetargowy w przypadku zamiany ma inne uzasadnienie niż w przypadku zbycia nieruchomości poprawiających warunki zagospodarowania nieruchomości przyległych (art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.), gdzie interes prawny innych podmiotów może być uwzględniony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 p.p.s.a. z powodu braku legitymacji procesowej skarżących (brak interesu prawnego).

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 5a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § § 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 9 lit. a

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 20 § pkt 2

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 25 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.g.n. art. 15 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § ust. 2 pkt 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 37 § ust. 2 pkt 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. • Gmina jako właściciel ma prawo decydować o sposobie gospodarowania swoim mieniem, w tym o zamianie nieruchomości. • Tryb zamiany nieruchomości przez gminę nie stanowi obejścia prawa w sytuacji braku interesu prawnego skarżących.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez naruszenie interesu prawnego skarżących. • Naruszenie art. 37 ust. 1 i 2 pkt 4 u.g.n. poprzez obejście prawa i ukrytą, bezprzetargową sprzedaż nieruchomości. • Naruszenie zasad gospodarności i jawności finansów publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru tzw. actio popularis • Przez interes prawny rozumieć należy zaś obiektywnie istniejącą potrzebę ochrony prawnej podmiotu, który takiej ochrony się domaga. • Do chwili podjęcia tego rodzaju decyzji należące do niej nieruchomości pozostają poza obrotem prawnym i są niedostępne dla osób ubiegających się o ich nabycie, które nie mogą domagać się ich sprzedaży w drodze bezprzetargowej, gdyż o przeznaczeniu nieruchomości do obrotu decyduje wyłącznie właściciel • Sytuację taką należy rozpatrywać w kategoriach interesu faktycznego, a nie prawnego. • Ratio legis trybu bezprzetargowego w przypadku zamiany nieruchomości jest związany z istotą umowy zamiany i tkwi w tym, że w przypadku zamiany obie strony są zainteresowane tylko i wyłącznie konkretnymi nieruchomościami.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Jacek Czaja

sędzia

Maciej Gapski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska sądów administracyjnych w zakresie legitymacji procesowej do zaskarżania uchwał dotyczących zamiany nieruchomości przez gminy, w szczególności rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku interesu prawnego skarżących, nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samą zamianą nieruchomości, jeśli skarżący byliby legitymowani.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zagadnienie proceduralne dotyczące legitymacji procesowej w sprawach administracyjnych, co jest kluczowe dla praktyków prawa. Rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym jest często pomijane.

Czy Twoja chęć zakupu nieruchomości wystarczy, by zaskarżyć decyzję gminy? Sąd wyjaśnia, czym jest interes prawny.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst