II SA/Lu 177/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-07-01
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneplac zabawpozwolenie na budowęinteres prawnystrona postępowaniamała architekturapostępowanie administracyjne WSA LublinWojewoda Lubelski

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej, potwierdzając, że budowa placu zabaw nie wymaga pozwolenia na budowę i nie narusza interesów prawnych sąsiadów.

Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę placu zabaw. Sąd uznał, że budowa placu zabaw, jako obiektu małej architektury, nie wymaga pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy, a tym samym sąsiedzi nie mają interesu prawnego w postępowaniu. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. P. na decyzję Wojewody Lubelskiego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę placu zabaw. Sąd, opierając się na wcześniejszych prawomocnych wyrokach, stwierdził, że budowa placu zabaw, będącego obiektem małej architektury, jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz decyzji o warunkach zabudowy. W związku z tym, skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie posiadała interesu prawnego do wniesienia odwołania, a tym samym skarga do sądu administracyjnego była niezasadna. Sąd podkreślił, że ustawodawca, zwalniając tego typu inwestycje z procedury pozwolenia na budowę, uznał je za nieoddziałujące negatywnie na otoczenie i sąsiednie nieruchomości. Wszelkie ewentualne uciążliwości związane z użytkowaniem placu zabaw powinny być dochodzone przed sądem powszechnym lub organami nadzoru budowlanego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, Wspólnota Mieszkaniowa nie posiada interesu prawnego, ponieważ budowa placu zabaw jako obiektu małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę, a tym samym sąsiedzi nie są stroną w postępowaniu.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wcześniejszych wyrokach, które przesądziły, że budowa placu zabaw jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i decyzji o warunkach zabudowy. Ustawodawca, zwalniając takie inwestycje z procedury, uznał je za nieoddziałujące negatywnie na otoczenie, co eliminuje sąsiadów z kręgu stron postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów małej architektury, w tym placów zabaw, w miejscach publicznych.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 20

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.

u.p.b. art. 28 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Właściciel, zarządca lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której położenie, cechy lub sposób zagospodarowania mogą wpływać na warunki zabudowy lub zagospodarowania terenu, jest stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może umorzyć postępowanie odwoławcze, jeżeli odwołanie z innych przyczyn nie zasługuje na uwzględnienie.

u.p.z.p. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Realizacja obiektu budowlanego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 2.

u.p.z.p. art. 50 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis art. 59 ust. 1 nie dotyczy sytuacji, gdy inwestycja nie wymaga pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd administracyjny jest związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego.

u.p.b. art. 66

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości w obiektach budowlanych zagrażających życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu mienia lub środowiska.

rozp. ws. warunków technicznych art. 40

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

W zespole budynków wielorodzinnych należy przewidzieć place zabaw dla dzieci, z określonymi wymogami dotyczącymi powierzchni, nasłonecznienia i odległości od innych obiektów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budowa placu zabaw jako obiektu małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę ani decyzji o warunkach zabudowy. Sąsiedzi nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym budowy placu zabaw, który jest zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ewentualne uciążliwości związane z użytkowaniem placu zabaw mogą być dochodzone przed sądem powszechnym lub organami nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 10, 77, 80, 8, 11 k.p.a.) Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego) Argumentacja dotycząca konieczności uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa.

Godne uwagi sformułowania

Ustawodawca, zwalniając określoną inwestycję budowlaną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, eliminuje tym samym sąsiadów inwestora z kręgu stron postępowania zmierzającego do uzyskania zgody organu na jej realizację. Dysponenci nieruchomości sąsiednich nie mają prawa brać udziału w tym postępowaniu w charakterze stron, nawet jeżeli w ich subiektywnym odczuciu funkcjonowanie inwestycji spowoduje jakiekolwiek uciążliwości.

Skład orzekający

Marta Laskowska-Pietrzak

przewodniczący

Joanna Cylc-Malec

członek

Grażyna Pawlos-Janusz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że budowa placu zabaw jako obiektu małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę i nie rodzi interesu prawnego sąsiadów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej kategorii inwestycji (obiekty małej architektury) i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w kontekście stron postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię granic udziału stron w postępowaniach administracyjnych dotyczących budowy, szczególnie w kontekście obiektów o potencjalnie mniejszym wpływie na otoczenie.

Czy plac zabaw wymaga pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, kto ma prawo głosu.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 177/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec
Marta Laskowska-Pietrzak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Sygn. powiązane
II OSK 2816/21 - Wyrok NSA z 2023-02-08
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. P. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 30 grudnia 2020 r., znak: IF-VII.7840.5.20.2020.MF w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 30 grudnia 2020 r., znak: IF-VII.7840.5.20.2020.MF, wydaną na podstawie art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.), Wojewoda Lubelski umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na skutek odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w B. od decyzji Prezydenta Miasta Biała Podlaska z 26 września 2018 r., nr 246/18, znak: UAB.6740.313.2018.EK04 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Miejskiej Biała Podlaska pozwolenia na budowę placu zabaw na działce nr [...] przy [...] w B.
Powyższe decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją nr 246/18 z 26 września 2018 r. Prezydent Miasta Biała Podlaska zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Miejskiej Biała Podlaska pozwolenia na budowę placu zabaw na działce nr [...] przy ul. K. w B. . W terminie otwartym do wniesienia odwołania, inwestor - jedyna strona postępowania - oświadczył, że zrzeka się prawa do odwołania od tej decyzji.
Odwołanie wniosła natomiast Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w B. Postanowieniem z 6 listopada 2018 r., znak: IF- VII.7840.3.52.2018.MF Wojewoda Lubelski stwierdził niedopuszczalność odwołania z powodu upływu terminu do jego wniesienia w związku ze zrzeczeniem się przez inwestora prawa do wniesienia odwołania. Po rozpatrzeniu skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na to postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 27 marca 2019 r., (sygn. akt II SA/Lu 947/18) uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując, że oświadczenie inwestora o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania nie mogło wywołać skutków względem innych stron postępowania, nawet jeśli na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji jedyną stroną w sprawie był inwestor. Sąd stwierdził, że skoro decyzja organu pierwszej instancji została doręczona inwestorowi 26 września 2018 r., to termin do wniesienia odwołania przez Wspólnotę upływał z dniem 10 października 2018 r., kiedy to odwołanie wniosła Wspólnota. W ocenie Sądu, skoro Wspólnota powołała się na swój własny interes prawny w sprawie, obowiązkiem Wojewody było wszczęcie postępowania odwoławczego i zweryfikowanie tych twierdzeń. Dopiero w razie negatywnej weryfikacji legitymacji procesowej Wspólnoty Wojewoda powinien umorzyć postępowanie odwoławcze. WSA stwierdził, że rozpoznając sprawę merytorycznie, Wojewoda będzie miał obowiązek uwzględnić również treść prawomocnego wyroku WSA w Lublinie z 11 grudnia 2018 r. (II SA/Lu 792/18), który wprawdzie dotyczył innego elementu procesu inwestycyjnego (decyzji o warunkach zabudowy wydanej w odniesieniu do tej samej inwestycji), jednakże w wyroku tym zawarto istotne stwierdzenia, które muszą być uwzględnione w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu powołanej na wstępie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze, wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda, związany oceną prawną Sądu zawartą w uzasadnieniach wyżej powołanych wyroków, podniósł, że istotna jest ocena prawidłowości ustalenia obszaru oddziaływania spornej inwestycji przez organ pierwszej instancji, ponieważ od tego zależy prawidłowość ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (Prezydent Miasta Biała Podlaska nie uznał Wspólnoty za stronę postępowania, nie stwierdził zatem, że nieruchomość nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji).
Powołując się na treść art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, Wojewoda wskazał, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że teren, na którym projektowany jest plac zabaw, znajduje się na części działki nr [...]. Otoczenie powyższej nieruchomości od strony wschodniej i zachodniej stanowi teren zabudowy wielorodzinnej. Od strony południowej znajdują się tereny sportu i rekreacji - Filia A. w W. , a od strony północnej znajduje się wewnętrzny dojazd do zabudowy wielorodzinnej, nieurządzony parking oraz osłona śmietnikowa. Teren jest płaski z niewielkim spadkiem ok 1% w kierunku zachodnim. Powierzchnia całkowita działki wynosi 3051 m˛. Obszar zainwestowania stanowi powierzchnię 538,21 m˛ w kształcie sześciokąta o bokach 12,94 m; 30,53 m; 21,48 m; 16,67 m; 8,65 m; 14,01 m. Odległość planowanego ogrodzenia terenu rekreacyjnego od najbliższych budynków mieszkalnych po północnej stronie wynosi 24,10 m, w kierunku wschodnim i zachodnim - 10 m, a w kierunku południowym - ok. 175 m. Wejścia na plac zabaw zaprojektowano od strony północnej i południowej furtkami o szerokości 1 m. Teren planowanej inwestycji zlokalizowany na działce nr ew. [...] znajduje się na obszarze nie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. Dla przedmiotowej inwestycji wydano zatem decyzję o warunkach zabudowy z 21 lutego 2018 r., znak: UAB.6730.54.2017.MTB3.
Wojewoda podkreślił, że z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 11 grudnia 2018 r. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 11 lipca 2017 r., znak: SKO.4012.PL/279/18 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Biała Podlaska z 21 lutego 2018 r., znak: UAB.6730.54.2017.MTB3 i umorzył postępowanie administracyjne. WSA stwierdził, że przedsięwzięcie to nie wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Dz.U. z 2020 r. poz. 293 ze zm., dalej: u.p.z.p.). Zdaniem Sądu, realizacja inwestycji objętej wnioskiem Gminy Miejskiej Biała Podlaska, określonej jako budowa "wielofunkcyjnego, ogólnodostępnego placu zabaw", a w istocie polegającej na budowie w bliskiej odległości kilku obiektów małej architektury, jest inwestycją niewymagającą pozwolenia na budowę. Plac zabaw, co podkreślił Sąd, nie jest też obiektem zaliczonym do uciążliwych w myśl rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839), zaś warunki jego lokalizacji są określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.).
Mając na uwadze art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, Wojewoda uznał, że nie można stwierdzić, że objęta pozwoleniem inwestycja w jakikolwiek sposób oddziałuje na nieruchomość skarżącej Wspólnoty, powodując naruszenie obowiązujących warunków technicznych. Plac zabaw jako całość nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z art. 3 pkt 4c tej ustawy, piaskownice, huśtawki, drabinki, a także np. zjeżdżalnie, czy ławki służące rekreacji zaliczane są do obiektów małej architektury. Realizacja placu zabaw wpisuje się w zabudowę mieszkaniową, stanowiąc jej uzupełnienie i zlokalizowana jest w części działki nr [...] bez naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Ponadto planowane zamierzenie inwestycyjne w żaden sposób nie ogranicza zabudowy i zagospodarowania terenów sąsiednich. W związku z powyższym nie ma podstaw do uznania, że występują jakiekolwiek ograniczenia w zabudowie nieruchomości skarżącej wywołane projektowaną inwestycją.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, organ odwoławczy podkreślił, że kwestia uciążliwości związanych z użytkowaniem placu zabaw, a zwłaszcza hałasem, może świadczyć o nieprzestrzeganiu przepisów porządkowych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości. Kwestie związane z potencjalnymi uciążliwościami wynikającymi z użytkowania inwestycji mogą wpływać na sferę praw i obowiązków wnioskodawców, ale tylko wtedy, gdy uciążliwości te wynikają z rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym. Natomiast jeżeli wspomniane uciążliwości wynikają z użytkowania obiektów, to nie można mówić o istnieniu interesu prawnego wnioskodawców w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Mogą one stać się natomiast przyczyną odpowiednich roszczeń o charakterze cywilnoprawnym przed sądem powszechnym. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby konieczność uznania za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę każdego legitymowanego podmiotu, którego nieruchomość znajdowałaby się w obszarze wszelkiego rodzaju immisji związanych z działaniami podejmowanymi w związku z użytkowaniem obiektu. Taka interpretacja stałaby w oczywistej sprzeczności z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który zawęża pojęcie interesu prawnego w sprawach pozwoleń na budowę.
Zatem, jak podniósł Wojewoda, w związku z tym, że odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ulicy [...] w B. od decyzji organu pierwszej instancji zostało złożone przez podmiot, któremu nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, należało orzec o umorzeniu postępowania odwoławczego.
Skargę na decyzję Wojewody wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] w B. zarzucając:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.
1) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a to w związku z brakiem podjęcia uzupełniającego postępowania celem ustalenia w sposób prawidłowy obszaru oddziaływania inwestycji;
2) art. 10 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem skarżącej i uniemożliwienie jej należytego reprezentowania swoich interesów;
3) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujący oparciem się na niekompletnej i nierzetelnej dokumentacji, oraz poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów uznania, że planowana inwestycja nie będzie negatywnie wpływać na sąsiednią nieruchomość;
4) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
5) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nierzetelnej i niekompletnej dokumentacji, nieuzupełnionej w terminie przez inwestora pomimo wezwania, w sposób podważający zaufanie pozostałych stron postępowania do organów władzy publicznej;
6) art. 11 k.p.a. poprzez brak dążenia do przekonania stron postępowania o zasadności wydanej decyzji pomimo niekompletnej i nierzetelnej dokumentacji;
7) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania podczas, gdy nie zachodziła ani przesłanka podmiotowa, ani przedmiotowa do jego umorzenia;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego z pominięciem jednego ze współwłaścicieli działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji;
2) art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zw. z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego przez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie uzasadnionych interesów osób trzecich, a w konsekwencji udzielenie pozwolenia na budowę inwestycji, która te interesy narusza.
Mając to na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca wyjaśniła, że plac zabaw jest obiektem budowlanym w typie obiektu małej architektury. Co do zasady, realizacja tego rodzaju przedsięwzięcia nie wymaga uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak inwestycja tego typu musi spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym z § 40 tego rozporządzenia, w myśl którego w zespole budynków wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę należy, stosownie do potrzeb użytkowych, przewidzieć place zabaw dla dzieci i miejsca rekreacyjne dostępne dla osób niepełnosprawnych, przy czym co najmniej 30% tej powierzchni powinno znajdować się na terenie biologicznie czynnym, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Nasłonecznienie placu zabaw dla dzieci powinno wynosić co najmniej 4 godziny, liczone w dniach równonocy, w godzinach 1000-1600. W zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się nasłonecznienie nie krótsze niż 2 godziny. Odległość placów zabaw dla dzieci, boisk dla dzieci i młodzieży oraz miejsc rekreacyjnych od linii rozgraniczających ulicę, od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz od miejsc gromadzenia odpadów powinna wynosić co najmniej 10 m, przy zachowaniu wymogów § 19 ust. 1.
W ocenie skarżącej, bezsporny jest fakt, że obecne zagospodarowanie nieruchomości nie pozwala na zachowanie nie tylko wymogów wynikających z rozporządzenia, ale również nie daje gwarancji bezpieczeństwa. Ponadto przy wskazywaniu miejsca lokalizacji placu zabaw nie uwzględniono innych czynników technicznych i społecznych, które podważają zasadność lokalizacji tej inwestycji w tym miejscu (przez teren przebiega sieć kanalizacyjna oraz sieci: ciepłownicza, energetyczna, wodociągowa, telefoniczna, TV kablowa). Elementy siłowni dla dorosłych zainstalowano bezpośrednio na sieci ciepłowniczej i wodociągowej, zaś ogrodzenie i huśtawkę dla dzieci na sieci energetycznej.
Skarżąca wskazała, że osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować zgodnie z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, której wydanie jest uzależnione od łącznego spełnienia warunków określonych w art. art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym od zrealizowania zasady dobrego sąsiedztwa, czyli dostosowania planowanych warunków zabudowy do istniejących funkcji i cech zagospodarowania terenu sąsiedniego. Skarżąca podkreśliła, że pomimo, że przedmiotowa inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, to w razie przystąpienia do jej realizacji inwestor zobowiązany będzie zachować wymogi określone w wyżej powołanym rozporządzeniu. Analizując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie sposób, zdaniem skarżącej, stwierdzić, czy organ pierwszej instancji uznaje za spełnione wszystkie warunki z art 61 ust. 1 ustawy, a jeśli tak, to w czym się to przejawia, bowiem uzasadnienie decyzji nawiązuje tylko do punktu piątego art 61 ust. 1, który pozostaje bez związku z niniejszą sprawą.
Dalej skarżąca podniosła, że przez ład przestrzenny należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno - gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno - estetyczne. W piśmiennictwie przyjmuje się, że kontynuacja funkcji oznacza, że nowa zabudowa musi się mieścić w granicach istniejącego w danym miejscu sposobu zagospodarowania terenu (w tym użytkowania obiektów), w zakresie kontynuacji funkcji mieści się taka zabudowa, która nie godzi w zastany stan rzeczy. Dla ustalenia warunków zabudowy konkretnej inwestycji decydujące znaczenie ma w szczególności analiza tych działek sąsiednich, które są zabudowane w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Tylko pełna analiza umożliwia na dalszym etapie skonkretyzowanie wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. Zaniechanie przeprowadzenia przez organ pierwszej instancji właściwej, kompletnej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w całym obszarze analizowanym, uniemożliwia organowi dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny w zakresie warunków, określonych w art. 61 ust. 1-5 u.p.z.p, co stanowi istotę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, skarżąca podkreśliła, że dla oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu tego przepisu, konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno - budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Strona skarżąca ma interes w tym, by zbadać poprawność ustaleń organu, bowiem jej nieruchomość sąsiaduje z inwestowanym terenem, zaś zlokalizowany na niej budynek mieszkalny jest posadowiony w bliskiej odległości od północnej granicy działki objętej inwestycją. Z uwagi na konieczność właściwego zabezpieczenia terenu, wynikającą m.in. z celu inwestycji, jak i uciążliwości związane z funkcjonowaniem placu zabaw w bliskiej odległości od lokali mieszkalnych, nie sposób przyjąć, że inwestycja nie narusza praw właścicieli nieruchomości sąsiadującej.
Istotny, zdaniem skarżącej, jest nadto fakt, że w najbliższym obszarze nieruchomości znajdującej się we władaniu Wspólnoty znajduje się stadion oraz domy studenckie, które ze względu na charakter tych instytucji są obiektami o szczególnej uciążliwości. Realizacja placu zabaw, w ocenie skarżącej, niemalże uniemożliwi korzystanie z nieruchomości zamieszkałych przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...].
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest kwestia istnienia interesu prawnego skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w B. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę placu zabaw na działce nr [...] przy ul. [...] w B.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, mocą której organ drugiej instancji uznał brak po stronie skarżącej interesu prawnego w tej sprawie, Sąd, stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), był związany oceną prawną dokonaną w prawomocnym wyroku z 27 marca 2019 r., (sygn. akt II SA/Lu 947/18) oraz w prawomocnym wyroku z 11 grudnia 2018 r., (II SA/Lu 792/18), ponieważ zostały one wydane w sprawach dotyczących tej samej inwestycji.
Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma ocena prawna dokonana w ostatnim z powołanych orzeczeń, w którym przesądzono, że budowa placu zabaw jako inwestycji składającej się z kilku obiektów małej architektury jest zwolniona zarówno z obowiązku uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy (art. 59 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.), jak i z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (w dacie wydania wyroku w sprawie II SA/Lu 792/18 stanowił o tym art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego, zaś w dacie wydania zaskarżonej decyzji - art. 29 ust. 1 pkt 28 Prawa budowlanego). Inwestor ma jedynie obowiązek dokonania zgłoszenia tego rodzaju przedsięwzięcia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, ponieważ objęty niniejszym postępowaniem plac zabaw znajduje się w miejscu publicznym (w dacie wydania wyroku w sprawie II SA/Lu 792/18 - art. 30 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego; w dacie wydania zaskarżonej decyzji - art. 29 ust. 1 pkt 28 Prawa budowlanego).
Zupełnie nietrafna jest zatem argumentacja skargi odnosząca się wprost do przesłanek uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ponieważ ta decyzja nie jest w przypadku placu zabaw wymagana.
W niniejszej sprawie inwestor uzyskał pozwolenie na budowę przedmiotowego placu zabaw, co odpowiada treści art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego (w dacie wydania wyroku normę tę zawierał art. 30 ust. 1a Prawa budowlanego), zgodnie z którym inwestor zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego robót budowlanych, o których mowa w ust. 1, może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie inwestor – zamiast dokonać zgłoszenia budowy placu zabaw, wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej z wnioskiem o wydaniem pozwolenia na realizację tej inwestycji, nie wpływa na ocenę jej charakteru i skali oddziaływania. Istotne jest, że ustawodawca, zwalniając obiekty małej architektury z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, uznał ich realizację i funkcjonowanie za nie mające negatywnego wpływu na otoczenie, a ściślej – na wykonywanie praw dysponentów sąsiednich nieruchomości.
Zwalniając określoną inwestycję budowlaną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ustawodawca eliminuje tym samym sąsiadów inwestora z kręgu stron postępowania zmierzającego do uzyskania zgody organu na jej realizację. Jedyną bowiem stroną postępowania w sprawie zgłoszenia robót budowlanych jest inwestor. Dysponenci nieruchomości sąsiednich nie mają prawa brać udziału w tym postępowaniu w charakterze stron, nawet jeżeli w ich subiektywnym odczuciu funkcjonowanie inwestycji spowoduje jakiekolwiek uciążliwości.
Nie zmienia tego fakt, że inwestor, zamiast dokonać zgłoszenia, wystąpił z wnioskiem o wydanie pozwolenia na realizację placu zabaw, ponieważ, jak już wspomniano, nie wpływa to ani na charakter, ani na obszar oddziaływania inwestycji. Innymi słowy, dokonanie przez inwestora wyboru w postaci rezygnacji ze zgłoszenia inwestycji i ubieganie się o pozwolenie na jej realizację nie powoduje zmian w zakresie kręgu stron postępowania. Inwestycja ta ze swej istoty (potwierdzonej normą ustawową) nie oddziałuje bowiem na nieruchomości sąsiednie.
Organ drugiej instancji, związany oceną Sądu dokonaną w sprawie II SA/Lu 792/18, zasadnie zatem umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie ma interesu prawnego we wniesieniu odwołania od decyzji zezwalającej na realizację placu zabaw, ponieważ jedynym podmiotem mającym interes prawny w tej sprawie jest inwestor.
Brak po stronie skarżącej legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony czyni niedopuszczalnym odniesienie się przez Sąd do merytorycznych zarzutów skargi, tj. zarzutów dotyczących legalności realizacji spornej inwestycji.
Ubocznie należy jednak podnieść, że ustawa Prawo budowlane przewiduje instrumenty prawne zapobiegające naruszeniom określonych dóbr prawnych bądź zapobiegające skutkom tych naruszeń. Nie są one jednak uruchamiane na etapie ubiegania się przez inwestora o pozwolenie na budowę albo dokonywania zgłoszenia, ale wówczas, gdy obiekt już istnieje i funkcjonuje. Mowa tu zwłaszcza o normach zawartych w art. 66 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (ust. 1). W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (ust. 2).
Zatem, w sytuacji, gdyby przedmiotowy plac zabaw zagrażał jakimkolwiek dobrom prawnym wymienionym w powołanym przepisie czy to z uwagi na jego stan techniczny, czy nieprawidłowe użytkowanie, Wspólnocie przysługiwałoby prawo żądania zainicjowania postępowania przez organ nadzoru budowlanego, który miałby obowiązek z urzędu zbadać zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 66 Prawa budowlanego. Niezależnie od powyższego skarżąca może szukać ochrony prawnej przed immisjami generowanymi na skutek funkcjonowania placu zabaw przed sądem powszechnym (cywilnym), na co zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy.
Trzeba jednak podkreślić, że zupełnie niezrozumiałe jest twierdzenie skarżącej, że w związku z tym, że "w najbliższym obszarze nieruchomości znajdującej się we władaniu Wspólnoty znajduje się stadion oraz domy studenckie, które ze względu na charakter tych instytucji są obiektami o szczególnej uciążliwości, realizacja placu zabaw niemalże uniemożliwi korzystanie z nieruchomości zamieszkałych przez członków Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]". Plac zabaw jest przecież pożądanym elementem składowym zabudowy wielorodzinnej, co wynika wprost z treści powołanego przez samą skarżącą § 40 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Generowany funkcjonowaniem takiego miejsca hałas i zwiększony ruch są naturalną konsekwencją zamieszkiwania dużych skupisk ludzi na niewielkim obszarze zabudowanym budynkami mieszkaniowymi wielorodzinnymi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę jako niezasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI