II SA/LU 168/25

II SA/Lu 168/25 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2025-06-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Maciej Gapski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 62 ust. 1, art. 71, art. 80
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 77, art. 80, art. 107, art. 10
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Protokolant Sekretarz sądowy Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie z dnia 15 stycznia 2025 r., znak: SKO.II.41/996/OŚ/2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Białopole z dnia 26 września 2024 r., znak: OŚ.604.16.2024; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie na rzecz skarżącego J. K. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu przez J. K. (dalej jako: skarżący) decyzją z dnia 15 stycznia 2025 r. znak: SKO.II.41/996/OŚ/2024 Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie (dalej jako: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Białopole (dalej jako: Wójt) z dnia 26 września 2024 r. znak: OŚ.604.16.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na: Budowie instalacji do wytwarzania organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., gmina B.
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wójt Gminy Białopole po rozpatrzeniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. z dnia 5 sierpnia 2022 r. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na "Budowie instalacji do wytwarzania organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., gmina B.". W decyzji wskazano, że przedsięwzięcie będzie polegało na zagospodarowaniu odpadów organicznych (pochodzących z oczyszczalni ścieków o kodzie 19 08 05 – ustabilizowane komunalne osady ściekowe), czego konsekwencją będzie wytworzenie środka organiczno-mineralnego poprawiającego właściwości gleby możliwego do wykorzystania w rolnictwie i rekultywacji gruntów. Instalacja zlokalizowana będzie w miejscowości B., w granicach działki ewidencyjnej nr [...] (obręb B., gmina B.). Całkowita powierzchnia działki wynosi 18,0342 ha, przy czym zamierzenie inwestycyjne będzie realizowane na powierzchni około 2,58 ha we wschodniej części tej działki. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przedsięwzięcie nie wpłynie negatywnie na środowisko, przy realizacji zgodnie z warunkami wynikającymi z obowiązujących przepisów prawa. Wójt ocenił przygotowany przez inwestora raport oddziaływania na środowisko oraz odniósł się do stanowiska organów opiniujących. Wskazano również, że obawy mieszkańców, związane z ochroną zdrowia i ewentualnym nadmiernym oddziaływaniem inwestycji na środowisko, są bezzasadne i nie mogą stanowić przesłanki wydania decyzji odmownej.
Rozpatrując odwołania od decyzji organu I instancji Kolegium powołało przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej jako u.i.o.ś.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839, dalej jako rozporządzenie).
Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji jest art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno- budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej). Stosownie do art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Organ podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy środowiskowej i jest zobligowany wydać tą decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami prawa.
Organ odwoławczy podniósł, że w ramach postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, wzajemne oddziaływanie między ww. elementami, dostępność do złóż kopalin; ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; wymagany zakres monitoringu (art. 62 u.i.o.ś.). Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych. Ocena oddziaływania na środowisko jest więc szczególną procedurą mającą na celu ocenę skutków realizacji danego przedsięwzięcia na środowisko i jego elementy, decydującą o możliwości realizacji przedsięwzięcia. W sprawie takich inwestycji, jak niniejsza, do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko został upoważniony organ niewyspecjalizowany w ochronie środowiska - wójt, burmistrz (art. 75 ust. 1 pkt 4 u.i.o.ś.).
Stosownie do treści art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1.
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa.
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Według wymagań określonych przez ustawodawcę organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek wziąć pod uwagę m.in. ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach opiera więc swoje ustalenia i oceny w zakresie wyznaczonym w art. 62 ust. 1 u.i.o.ś. na treści raportu. Raport jest najważniejszym dowodem w sprawie i jego racjonalność, logiczność, obiektywizm przedstawionej przez inwestora argumentacji powinien być poddany wnikliwej analizie organu wydającego decyzję, w szczególności pod kątem zawartości wyszczególnionej wart. 66 u.i.o.ś. Raport powinien uwzględniać wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Raport powinien być wszechstronnie przeanalizowany przez organ decyzyjny, a pojawienie się wątpliwości co do jego kompletności czy rzetelności ocen w nim przedstawionych, zobowiązuje organ prowadzący postępowanie w pierwszej kolejności do uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozważenia wszelkich niejasności w stanie faktycznym sprawy.
Kolegium wskazało, że z wniosku firmy A. Spółka z o.o. z siedzibą w B. wynika, iż dotyczy on wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania organiczno- mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., gmina B. oraz o ustalenie zakresu raportu oddziaływania na środowisko wnioskowanego przedsięwzięcia. Jak informuje we wniosku wnioskodawca, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839 ze zm.) planowane zamierzenie inwestycyjne należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zatem z art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś. wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest wymagane. Wraz z wnioskiem wydania o decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wnioskodawca wniósł o ustalenie zakresu raportu o oddziaływaniu na środowisko.
W rozpatrywanej sprawie poza sporem jest, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie zgodnie z powołanym przez wnioskodawcę § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia zaliczane jest do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Wójt Gminy Białopole uznał, że w rozpatrywanej sprawie liczba stron postępowania przekracza 10, wobec czego zgodnie z art. 74 ust. 3 u.i.o.ś. ma zastosowanie art. 49 k.p.a. zgodnie z którym, jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Obwieszczeniem oznaczonym nr OŚ.604.15.2022 organ I instancji powiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji wskazanego powyżej przedsięwzięcia z wniosku firmy A. Spółka z o.o. z siedzibą w B.
Kolegium wskazało, że pismem o wszczęciu postępowania administracyjnego wraz z wnioskiem o wyrażenie opinii co do potrzeby i zakresu sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowiska wnioskowanego przedsięwzięcia pismem z dnia 8 sierpnia 2022 roku nr OŚ.604.15.2.2022 organ I instancji zwrócił się do Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Białej Podlaskiej, pismem z dnia 8 sierpnia 2022 roku nr OŚ.604.15.3.2022 do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Lublinie Wydział Spraw Terenowych w Chełmie, pismem z dnia 8 sierpnia 2022 roku nr OŚ.604.15.1.2022 do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie.
Dokonując oceny prawidłowości zawiadomienia stron postępowania o wszczęciu postępowania organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji właściwie uznał, iż na dzień wszczęcia postępowania liczba stron postępowania przekracza 10, więc można zastosować powiadomienie stron postępowania w trybie przewidzianym w art. 49 k.p.a. Przy czym podkreślił, że art. 74 ust. 3 w trakcie postępowania został zmieniony przez art. 1 pkt 13 lit. b ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. (Dz. U. 2023 poz. 1890) zmieniającej między innymi ustawę z dniem 16 października 2023 r. i ta liczba stron obecnie wynosi 10.
Zgodnie z art. 69 ust. 1 u.i.o.ś. wnioskodawca może, składając wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, zamiast raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, złożyć kartę informacyjną przedsięwzięcia wraz z wnioskiem o ustalenie zakresu raportu. W myśl art. 69 ust. 3 u.i.o.ś. organ określa zakres raportu w drodze postanowienia. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.
Kolegium wyjaśniło, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja odpowiadająca dyspozycji art. 69 ust. 1 i 3 u.i.o.ś., gdyż wnioskodawca do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, zamiast raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, złożył kartę przedsięwzięcia wraz z wnioskiem o ustalenie zakresu raportu. Stosownie do art. 68 u.i.o.ś. organ, określając zakres raportu, uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. W myśl art. 68 ust. 2 u.i.o.ś. organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko: odstąpić od wymagań co zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15 i 16; nie dotyczy to dróg publicznych oraz linii kolejowych - będących przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt 1); wskazać: rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania (pkt 2 lit. a), zakres i szczegółowość wymaganych danych pozwalających scharakteryzować przedsięwzięcie, rodzaje oddziaływań oraz elementy środowiska wymagające szczegółowej analizy (pkt 2 lit. b), zakres i metody badań (pkt 2 lit. c).
W rozpatrywanej sprawie Wójt Gminy Białopole zwrócił się do organów współdziałających pismem z dnia 8 sierpnia 2022 roku, w którym oprócz informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego zapytał o konieczność sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska, jak także o określenie zakresu raportu. W ocenie organu odwoławczego zapytanie organu I instancji o konieczność sporządzania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowiska było pozbawione podstaw prawnych, ponieważ zgodnie z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko dla których zgodnie art. 59 ust. 1 u.i.o.ś. przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne.
Postanowienie o ustaleniu zakresu raportu, stosownie do art. 70 ust. 1 u.i.o.ś., wydaje się po zasięgnięciu opinii: regionalnego dyrektora ochrony środowiska (pkt 1); organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3,10-19 i 21-27, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. Ib (pkt 2); organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy (pkt 3); organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (pkt 4). Zgodnie z art. 70 ust. 2 u.i.o.ś. organ zasięgający opinii przedkłada: wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (pkt 1); kartę informacyjną przedsięwzięcia (pkt 2). Opinie wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 2. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio (art. 70 ust. 3 u.i.o.ś.). W rozpatrywanej sprawie organ administracji zasięgnął opinii co do zakresu sporządzanego raportu organów wymienionych w art. 70 ust. 1 u.i.o.ś. Opinie takie wydali: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny z dnia 24 sierpnia 2022 r., Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Lublinie z dnia 2 września 2022 r. oraz Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia 16 września 2022 roku. Po zasięgnięciu opinii organów, o których mowa art. 70 ust. 1 u.i.o.ś., organ pierwszej instancji powinien określić zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, czego nie uczynił na etapie przed uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy Białopole postanowieniem z dnia 18 marca 2024 roku znak: OŚ.604.6.2024 określił zakres raportu.
Po sporządzeniu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia organ I instancji przystąpił do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport został przekazany przez inwestora dla organu I instancji w dniu 30 listopada 2022 roku. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Inwestor potwierdził aktualność wcześniej sporządzonego raportu. Kolegium wyjaśniło, że postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Postępowanie uzgodnieniowe i opiniujące prowadzone na etapie przed uchyleniem decyzji organu I instancji zostało zakończone poprzez podjęcie rozstrzygnięć odnoszących się do zaproponowanych przez inwestora warunków realizacji przedsięwzięcia. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Chełmie opinią sanitarną z dnia 24 lutego 2023 roku zaopiniował pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Lublinie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2023 roku uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia i określił te warunki. Postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia 11 września 2023 roku uzgodniono warunki realizacji przedsięwzięcia i określono te warunki.
Wobec wykazanych przez organ odwoławczy uchybień w trakcie postępowania uzgodnieniowego i opiniującego, organ I instancji przeprowadził ponownie te czynności. Postanowieniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Lublinie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 24.05.2024 r. uzgodniono warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia. Opinią Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie z dnia 18.07.2024 r. zaopiniowano pozytywnie warunki realizacji przedsięwzięcia. Postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie z dnia 09.07.2024r. uzgodniono warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy wskazał również, że w toku postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji organ powinien zapewnić udział społeczeństwa. Kolegium następnie odniosło się do przepisów oraz zasad zapewnienie tego udziału.
W powyższym zakresie wskazano, że Wójt Gminy Białopole poprzez publiczne zawiadomienie - obwieszczenie z dnia 22 lipca 2024 r. znak: OŚ.604.15.2024 ogłosił konsultacje społeczne w sprawie dołączając formularz konsultacji. Konsultacje zostały przeprowadzone w okresie od 22 lipca 2024 r. do 26 sierpnia 2024 r. W dniu 04 września 2024 r. Wójt Gminy Białopole podsumował przeprowadzone konsultacje. Zawiadomieniem podano do publicznej wiadomości, że jest prowadzone postępowanie, w którym firma A. Spółka z o.o. z siedzibą w B. 89 złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., w gmina B. W zawiadomieniu poinformowano o organach właściwych do podjęcia decyzji, uzgodnienia i zaopiniowania. Ponadto poinformowano o możliwości zapoznania się z dokumentacją przedsięwzięcia, miejscu i terminie trwania konsultacji. W trakcie konsultacji społecznych wpłynęły cztery pisma mieszkańców. Wójt Gminy Białopole pismem z 27 sierpnia 2024 roku przekazał zgłoszone uwagi celem zabrania stanowiska w kwestii powyższych uwag i wniosków. Zgłaszającym uwagi i wnioski udzielono pisemnej odpowiedzi. Jak wynika z uzasadnienia decyzji zgłoszone wnioski i uwagi zostały uwzględnione w całości (uwaga nr 1) i w części (uwaga nr 3-4).
Kolegium podkreśliło również, że w trakcie pierwszych konsultacji społecznych prowadzonych przed uchyleniem decyzji Wójta Gminy Białopole przeprowadzono zebranie wiejskie z udziałem mieszkańców wsi B. W dniu 29 września 2023 roku odbyło się pierwsze zebranie wiejskie, w którym uczestniczyli mieszkańcy wsi B., władze gminy B. i przedstawiciel inwestora. Wówczas przedstawiciel inwestora omówił założenia projektowanej inwestycji, a także udzielił odpowiedzi na zadane pytania. W ramach konsultacji społecznych ponadto do Urzędu Gminy w Białopole skierowano pismo mieszkańca z 5 października 2023 roku oraz pismo czterech mieszkańców z dnia 13 października 2023 roku. Inwestor do złożonych uwag odniósł się w piśmie przekazanym do Urzędu w dniu 30 października 2023 roku. Natomiast uczestnikom zebrania Wójt Gminy Białopole udzielił odpowiedzi na zgłoszone postulaty przez przekazanie pierwszej osobie według listy obecności na zebraniu w dniu 5 października 2023 roku a także odrębnymi pismami mieszkańcom zgłaszającym swoje uwagi indywidualnie. Zdaniem Kolegium nie można uznać, że działania Wójta Gminy Białopole w zakresie przeprowadzenia konsultacji społecznych miały charakter pozorny.
Mając na uwadze powyżej opisany proces przeprowadzenia konsultacji społecznych organ odwoławczy uznał go za prawidłowy. Zainteresowana społeczność miała pełną wiedzę o toczącym się postępowaniu, jak także o charakterze planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Zainteresowani korzystali z prawa składania uwag i żądania udzielania dodatkowych informacji. Zwrócono także uwagę na to, że proces przeprowadzenia konsultacji społecznych w praktyce został przeprowadzony dwukrotnie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, jak także z uzasadnienia decyzji wynika, że część ze zgłoszonych postulatów została uwzględniona. Organ podkreślił, że realizacja każdej inwestycji niesie za sobą oddziaływania na środowisko naturalne i często się zdarza, że taka inwestycja budzi protesty społeczne, a nawet sprzeciwy. Konsultacje społeczne są jednym z elementów postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Celem takiego postępowania jest określenie optymalnych warunków realizacji i funkcjonowania inwestycji, w sposób zapewniający, jak najmniejszy wpływ na środowisko naturalne. Sam sprzeciw mieszkańców, czy też ich protesty przeciwko realizacji inwestycji nie mogą skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Odmowa zgody, na realizację przedsięwzięcia może nastąpić jedynie w ściśle określonych przypadkach, wskazanych w ustawie. Jeżeli nie zachodzi zatem żadna z negatywnych przesłanek, organ ma obowiązek ustalić środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia. Organ podniósł, że przesłanki odmowne są następujące:
1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.i.o.ś.).
2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia lub wydanie negatywnej opinii przez organ uzgadniający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 u.i.o.ś.) - uprawnia organ do odmowy wydania decyzji środowiskowej.
3) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1 u.i.o.ś.)
4) wykazanie, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, gdy za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań.
5) wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 u.i.o.ś.), aby organ prowadzący postępowanie miał podstawy do wydania decyzji negatywnej, odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia, z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego musi wprost wyniknąć, że oceniane przedsięwzięcie uniemożliwi osiągnięcie powyżej wskazanych celów środowiskowych i jednocześnie nie zachodzą warunki dopuszczalności nieosiągnięcia dobrego stanu ekologicznego oraz niezapobieżenia pogorszeniu stanu ekologicznego wód podziemnych.
Kolegium negatywnie odniosło się do zarzutów odwołania, że Wójt Gminy Białopole nie zwrócił uwagi na to, że zamierzona przez inwestora produkcja w postaci "środka organiczno-mineralnego", jako środka służącego polepszaniu właściwości gleby nie jest znana w ustawie o nawozach i nawożeniu, a także o braku zbadania wpływu produktu na środowisko oraz nieuwzględnienie znaczącego wzrostu natężenia ruchu a co za tym idzie zanieczyszczenia powietrza, hałasu i odoru. Zdaniem Kolegium rodzaj, skala i zakres przedsięwzięcia zostały szczegółowo opisany w załączniku do decyzji pod nazwą "Charakterystyka przedsięwzięcia". Zgodnie z załącznikiem przedmiotem inwestycji jest budowa instalacji do przetwarzania zagęszczonych osadów ściekowych i skratek w celu wyprodukowania hydrofobowego i sterylnego produktu, który może być stosowany jako polepszacz gleby. Zatem produktem będzie organiczno-mineralny środek poprawiający właściwości gleby w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 7, ustawy o nawozach i nawożeniu. Wprowadzenie produktu do obrotu będzie wymagało uzyskania stosowanego pozwolenia wydanego w trybie art. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2007 roku o nawozach i nawożeniu. W ocenie organu odwoławczego twierdzenie skarżącego o znaczącym wzroście natężenia ruchu drogowego i co za tym idzie zanieczyszczenie powietrza, odorem i hałasem jest przesadzone. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skala planowanej produkcji nie będzie generowała znaczącego wzrostu natężenia ruchu drogowego w stopniu powodującym uciążliwości dla okolicznych mieszkańców.
Odnosząc się do odwołania złożonego przez T. K. i D. M. Kolegium stwierdziło, że z zasady nie zawiera ono merytorycznych zarzutów. Skarżący jedynie zarzucają, że dokonane na ich wniosek zmiany projektu instalacji nie zostały uwzględnione poprzez aktualizację raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a organy opiniujące nie zostały powiadomione o zmianach projektu instalacji. Wniesione przez skarżących zarzuty nie mogą być uwzględnione i wynikają one z braku zrozumienia, że to decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia zobowiązuje inwestora do wykonania określonych działań i jest on związany jej ustaleniami. Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia jest sporządzany na wcześniejszym etapie postępowania i jest przedmiotem uzgodnień, opinii i konsultacji społecznych, zatem, jeżeli niektóre wnioski zgłaszane w trakcie konsultacji zostaną uwzględnione to powinny być one uwzględnione nie w zmienionym raporcie, ale znaleźć się w treści decyzji.
Organ odwoławczy wyjaśnił dodatkowo, że w sytuacji, gdy inwestor sporządzający raport o oddziaływaniu na środowisko nie ujął nieczynnej studni głębinowej, która znajduje się na terenie planowanej inwestycji, co zarzucają skarżący nie decyduje o wadliwości postępowania. W ocenie skarżących nieużytkowana studnia powinna być zabezpieczona zgodnie z przepisami prawa i sztuką budowlaną i przede wszystkim powinna być ujęta w planach inwestycji i raporcie oddziaływania na środowisko. Samo istnienie na terenie planowanej inwestycji nieeksploatowanej studni głębinowej nie jest przedmiotem raportu oceny oddziaływania na środowisko. Raport o ocenie oddziaływania na środowisko do zagadnienia oddziaływania planowej inwestycji na wody powierzchniowe i podziemne odnosi się w rozdziale - opis oddziaływania na wody powierzchniowe i podziemne. Zwrócić należy uwagę, że zgromadzonym materiale dowodowym znajduję się oświadczenie z dnia 4 października 2023 roku złożone przez uprawnionego kierownika budowy. Z oświadczenia wynika, że istniejąca studnia głębinowa jest prawidłowo zabezpieczona przed zanieczyszczeniami stałymi, wodą gruntową i wodami opadowymi. Dodano również, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia jest tylko jedną z decyzji niezbędnych do uzyskania w procesie inwestycyjnym. Jest więc oczywistym, że przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę projekt budowlany musi uwzględniać istnienie studni głębinowej i uwarunkowania prawne z tym związane.
Zdaniem Kolegium na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma też wpływu fakt, że jak podnosi skarżący wskutek realizacji planowanej inwestycji nastąpi znaczny spadek wartości nieruchomości w pobliżu terenów objętych inwestycją. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej organ bada wyłącznie okoliczności wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego i jedynie w tym zakresie posiada kompetencje do rozpatrzenia sprawy. Celem tego postępowania jest określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, a nie ocena, czy i jak działania inwestora wpłyną na wartość nieruchomości sąsiednich.
Odnosząc się do zarzutów o braku uwzględnienia w studium faktu, że nie wzięto pod uwagę budynku stanowiącego jego własność i znajdującego się pod adresem 89A, w którym nad pomieszczeniami usługowymi znajduje się poddasze użytkowe, a który znajduje się na granicy działki, na której jest planowana inwestycja, organ odwoławczy uznał ten zarzut za bezpodstawny. W piśmie Wójta Gminy Białopole z dnia 9 listopada 2023 roku odniesiono się do tego zarzutu, które to stanowisko podziela organ odwoławczy. Stwierdzono, że jest to budynek usługowy i nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy na przebudowę tego budynku, jak także nie wydawano decyzji o zmianie przeznaczenia tego budynku z usługowego na usługowo-mieszkalny.
W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie organ I instancji z obowiązku zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy wywiązał się w stopniu pozwalającym na uznanie, że sprawa została rozpatrzona prawidłowo.
Skargę na decyzję SKO w Lublinie złożył pełnomocnik J. K. W skardze zarzucono decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego:
1) art. 80 ust. 1 w zw. z art. 85 ust. 2 u.i.o.ś., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i tym samym przeprowadzenie w sposób dowolny oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym nie uwzględnienia treści uzgodnień z organami zewnętrznymi uczestniczącymi w procesie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia, nie uwzględnienia części treści Raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, nie uwzględnienia części stanowisk stron i mieszkańców z obszaru oddziaływania przedsięwzięcia, w tym wyników postępowania z udziałem społeczeństwa przeciwnych przedsięwzięciu, w sytuacji, gdy podnoszone wyniki uzgodnień i treść raportu miały istotny wpływ na treść decyzji, a nie uwzględnienie ich w trakcie postępowania doprowadziło do wydania decyzji obarczonej wadami prawnymi przez organ II instancji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
2) art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie w treści sentencji decyzji organu I instancji i utrzymującej ją zaskarżonej decyzji o zgodności planowanej inwestycji i lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia wyłącznie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Białopole (pkt I sentencji decyzji organu I instancji), w sytuacji, gdy przepis ten mówi o zgodności planowanej inwestycji i lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dokonując tym samym dowolnej i sprzecznej z prawem oceny zgodności planowanej inwestycji i lokalizacji przedmiotowego przedsięwzięcia z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Białopole;
3) art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, b, d i e, pkt la, pkt 2 i 3 w zw. z art. 66 ust 1 pkt 4 - 9 i ust. 2 u.i.o.ś. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dobra materialne, możliwości zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym nie ustalenia bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na mieszkańców wsi B., ich zdrowie i warunki życia, sąsiadujących z inwestycją przedsiębiorców, nie uwzględnienia też wpływu inwestycji na stan i jakość wód powierzchniowych, w tym zlewni rzeki Wełnianka wpływającej w obszar chroniony Natura 2000, a także nieuwzględniania istotnych braków w treści Raportu. W tym w kontekście art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy tj. braku wymaganych wariantów przedsięwzięcia, w sytuacji, gdy braki te miały istotny wpływ na wynik sprawy, a ich uwzględnienie wpłynęłoby na treść decyzji;
4) art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. poprzez jego niezastosowanie i tym samym pominięcie istotnych braków Raportu, co do analizy wariantowej, jak również przez brak zbadania alternatywnych wariantów przedsięwzięcia na etapie wydawania decyzji, w sytuacji, gdy prezentowany wariant alternatywny przedstawiony w raporcie nie różni się od wariantu realizacji przedsięwzięcia w zaakceptowanym wariancie za wyjątkiem zmiany lokalizacji budynku magazynowego i jest wariantem pozornym, w konsekwencji czego organ nie przeprowadził oceny rozwiązań alternatywnych planowanego przedsięwzięcia, a znajdujący się w aktach sprawy Raport o oddziaływaniu na środowisko nie realizuje dyspozycji w/w przepisu;
5) art. 68 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez jego błędną wykładnię, błędne zastosowanie i w konsekwencji błędne przyjęcie, że z uwagi na usytuowanie i charakter inwestycji, jej znikomą skalę oddziaływania na środowisko i społeczność lokalną odstąpiono od wymagań, co do zawartości raportu, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4, 13, 15, i 16 u.i.o.ś., w sytuacji, gdy z treści akt sprawy, a przede wszystkim wyników uzgodnień i konsultacji społecznych wynikają wnioski wprost przeciwne;
6) art. 70 ust 1 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwa zastosowanie i w konsekwencji wydanie postanowienia o ustaleniu zakresu Raportu, a następnie włączenia do akt sprawy niepełnego Raportu, co miało bezpośredni wpływ na wydanie obarczonej podnoszonymi wadami decyzji administracyjnej przez organ II instancji jak i poprzedzającej go decyzji organu I instancji, nie uwzględniającej w części: opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Lublinie, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chełmie, Państwowego Gospodarstwa Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Lublinie, tym samym treści w/w uzgodnień określających warunki realizacji planowanego przedsięwzięcia, mającego następnie odzwierciedlenie w treści Raportu i finalnie w treści decyzji, a mającego istotne znaczenie w trakcie prowadzenia postępowania w zakresie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym wyniku postępowania;
7) art. 79 ust. 1 w zw. z art. 33 - 38 u.i.o.ś. poprzez ich niezastosowanie i tym samym nie zapewnienie w pełni czynnego udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadzono ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym nie rozpatrzenia wszystkich złożonych uwag i wniosków społeczeństwa (w tym uwag i wniosków skarżącego w zakresie oddziaływania inwestycji na jego nieruchomość (prowadzoną tam działalność usługową) w szczególności w zakresie odoru, hałasu, wpływu na wody gruntowe), w sytuacji, gdy organ jedynie częściowe odniósł się do uwagi nr 1, nie odniósł się do uwag nr 3 i 4 zgodnie z ich treścią, wreszcie organy I i II instancji nie zbadały przyczyn sprzeciwu i protestów mieszkańców co do planowanej inwestycji, przyczyn powołania Komitetu społecznego B. przeciw budowie instalacji (...), co miało bezpośredni i bezsporny wpływ na treść wydanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji;
8) art. 81 ust. 2 u.i.o.ś. poprzez nie wzięcie pod uwagę faktu, że przedsięwzięcie znacząco oddziałuje na obszar Natura 2000, w sytuacji, gdy za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają też konieczne wymogi nadrzędnego interesu społecznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym;
9) art. 81 ust. 3 ustawy poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji nieuwzględnienie faktu, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w pianie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, co wpłynie na pogorszenie stanu ekologicznego wód podziemnych, w tym Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr 407 Niecka lubelska (Chełm - Zamość);
10) art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o nawozach i nawożeniu poprzez jego błędną wykładnię oraz błędne zastosowanie i uznanie, że produktem powstałym w wyniku budowy instalacji do przetwarzania zagęszczonych osadów ściekowych i kratek będzie hydrofobowy i sterylny produkt w rozumieniu tych przepisów, w sytuacji, gdy wnioski te są przedwczesne, gdyż uznanie tego produktu i wprowadzenie go do obrotu będzie wymagało uprzednio uzyskania stosownego pozwolenia wydanego w trybie art. 4 ustawy o nawozach i nawożeniu;
11) art. 7, art. 8 i 9 w zw. z art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, nie uwzględnienia w decyzji wszystkich ustaleń Raportu o oddziaływaniu na środowisko oraz działań minimalizujących negatywne oddziaływanie na środowisko, wreszcie pominięcie części stanowisk organów zewnętrznych biorących udział w procesie uzgadniania jak również stanowisk mieszkańców będących stronami w postępowaniu i w konsekwencji nie wzięcie pod uwagę okoliczności dotyczących oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości w zakresie m.in. immisji osmologicznych (odoru), hałasu, wzmożonego ruchu pojazdów jak też wpływu inwestycji na stan wód gruntowych, a także błędnym ustaleniu, że dla budynku skarżącego (str. 13 decyzji) nie wydawano decyzji o warunkach zabudowy na przebudowę tego budynku, zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę w sytuacji gdy taką decyzję wydano, błędy w tym zakresie świadczą o wybiórczej ocenie materiału dowodowego i pominięciu istotnych dowodów w sprawie;
12) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak w treści uzasadnienia decyzji wyjaśnienia przyczyn, dla których SKO odmówiło stronom uwzględnienia podnoszonych przez strony (również członków Komitetu społecznego B. (...)) argumentów dotyczących wpływu inwestycji na otoczenie, w tym wody gruntowe, na stan znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji zlewni rzeki Wełnianka, cieków wodnych z terenu przedsięwzięcia i jej terenów zalewowych, obszarów Natury 2000 i innych obszarów prawnie chronionych, tym samym sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nie pozwalający na jej pełną kontrolę:
13) art. 7, art. 8 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej i równego traktowania oraz naruszenie zasady rozstrzygania wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść również innych stron a nie wyłącznie inwestora, nie liczenia się z interesem mieszkańców; a uwzględnianiem jedynie argumentów za lokalizacją w miejscowości B. inwestycji znacząco oddziałującej na mieszkańców, na ich gospodarstwa domowe i przyszłe warunki życia w tej miejscowości;
14) art. 7, art. 75 § 1., art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie polegającą na przyjęciu, że nie wystąpiły przesłanki- odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawne wynika, iż zachodzą przesłanki do odmowy wydania ww. decyzji;
15) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art 107 § 2 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawne, w szczególności bezkrytyczną i wybiórcza ocenę Raportu oddziaływania na środowisko sporządzonego w sprawie oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na korzystnej dla inwestora części jego ustaleń, nie uwzględnieniu braków Raportu opisanych w treści przedmiotowej skargi, nie wezwanie do jego uzupełnienia, w tym też nie uwzględnienie treści uzgodnień organów zewnętrznych podczas, gdy Raport powinien zostać sporządzony w oparciu o te uzgodnienia i wymogi prawne dotyczące treści Raportu (omówione w uzasadnieniu), a dodatkowo decyzja została wydana w oderwaniu od analizy planistycznej przedsięwzięcia, uwzględniając wyłącznie analizę zgodności ze Studium.
Na podstawie powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację świadczącą zdaniem pełnomocnika skarżącego o zasadności złożonego środka zaskarżenia.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W dniu 22 kwietnia 2025 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo uczestnika postępowania A. Sp. z.o.o. z siedzibą w B. (dalej jako: inwestor), w którym odpowiedziano na zarzuty skargi oraz wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik inwestora zażądał oddalenia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Chełmie utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Białopole o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do wytwarzania organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości B., gmina B.
Na wstępie należy wyjaśnić, że materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 71 ust. 2 pkt 1 u.i.o.ś., zgodnie z którym uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 i 553), co wynika z treści art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy. Decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 3 ustawy). Stosownie do art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji konkretnego przedsięwzięcia. Charakter planowanej inwestycji określa zatem konieczność uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę.
Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 8 u.i.o.ś, przez ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, której dokonuje organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, należy rozumieć postępowanie obejmujące w szczególności weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.
Jak przy tym stanowi art. 80 ust. 1 u.i.o.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Na gruncie przepisów omawianej ustawy w orzecznictwie sądowadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można odmówić jedynie w razie: (1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej), (2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji bądź wydania negatywnej opinii, przez organy o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy środowiskowej, (3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany, jeżeli z oceny oddziaływania na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie (art. 81 ust. 1), (4) gdy z oceny oddziaływania na środowisko wynika, że przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar (...), a za realizacją przedsięwzięcia nie przemawiają konieczne wymogi nadrzędnego interesu publicznego, w tym wymogi o charakterze społecznym lub gospodarczym i brak jest rozwiązań alternatywnych (art. 81 ust. 2), (5) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika, że przedsięwzięcie to wpływa negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, o ile nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 68 pkt 1, 3 i 4 tej ustawy (art. 81 ust. 3). Jeżeli żadna z wymienionych okoliczności nie zachodzi, organ jest obowiązany do określenia środowiskowych uwarunkowań.
Zgodnie z art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. właściwy organ wydaje bowiem decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zob. wyroki NSA: z 10 października 2017 r., sygn. II OSK 2460/16, LEX nr 2409692; z 19 marca 2019 r., sygn. II OSK 1093/17, LEX nr 2646621, z 23 sierpnia 2019 r., sygn. II OSK 2354/17, LEX nr 2725245). Odpowiedź na to pytanie warunkuje ustalenie, czy dla planowanej inwestycji możliwe jest wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia.
W orzecznictwie podnosi się, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. podstawowym kryterium oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jeżeli plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie lub też wprost zakazuje jego realizacji, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem, wydać decyzję odmowną bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2628/11, LEX nr 1337407; z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2667/16, LEX nr 2589000, wyrok NSA z 16.07.2024 r., sygn. akt III OSK 2674/22, LEX nr 3743296, wyrok NSA z 9.05.2023 r., sygn. akt III OSK 2111/21, LEX nr 3566393.).
W przedmiotowej sprawie planowane przedsięwzięcie polegać będzie na realizacji instalacji do wytwarzania organiczno-mineralnego środka poprawiającego właściwości gleby wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działce ewidencyjnej [...] w miejscowości B., gmina B., powiat chełmski, województwo lubelskie. Całkowita powierzchnia działki, na której realizowana będzie przedmiotowa inwestycja wynosi 18,0342 ha. Planowana inwestycja realizowana będzie we wschodniej części działki o powierzchni ok. 25 890,71 m (2,58 ha). Na terenie inwestycji ma powstać:
- budynek produkcyjny nr 1 o powierzchni 2032,82m2,
- hala magazynowa surowców o powierzchni 678,26 m2,
- budynek socjalno- biurowy nr 15 o powierzchni 136,65 m2,
- budynek nr 4 o powierzchni 206,18 m2,
- budynek nr 5 o powierzchni 120,28 m2,
- budynek nr 6 o powierzchni 303,17 m2,
- boksy magazynowe nr 10 o powierzchni 614,11 m2,
- zbiornik przeciw pożarowy o powierzchni 281,72 m2,
- powierzchnie utwardzone - drogi i place manewrowe o powierzchni 7 248,73m2,
- powierzchnie terenów utwardzonych - chodniki o powierzchni 109,78 m2,
- powierzchnia biologicznie czynna 14 159,01m2,
- ilość miejsc postojowych dla samochodów osobowych - 4 sztuki,
- ilość miejsc postojowych dla samochodów ciężarowych - 3 sztuki.
Na terenie inwestycji znajduje się obecnie zabudowa produkcyjno-magazynowa po byłej cegielni. Zgodnie z uproszczonym wypisem z rejestru gruntów działka o numerze ewidencyjnym [...] odznacza się zróżnicowanym użytkowaniem: tereny przemysłowe, użytki kopalne, grunty zadrzewione i zakrzewione, nieużytki, pastwiska trwałe, grunty orne, grunty pod rowami, grunty pod stawami.
Jak wynika z akt sprawy teren planowanego przedsięwzięcia nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym nie zachodziła potrzeby oceny planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia zgodności z planem miejscowym, co jest konieczne w świetle art. 80 ust. 2 u.i.o.ś. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych powołany przepis obliguje organ wydający decyzję do stwierdzenia zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z planem miejscowym, nie zaś z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co wynika z charakteru studium, które nie jest aktem prawa miejscowego, nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o administracyjnej i ma znaczenie tylko przy sporządzaniu planu miejscowego. Dlatego też w przypadku braku planu miejscowego organ nie weryfikuje spełnienia przesłanki, o której mowa w powołanym przepisie. Brak planu nie stanowi również przeszkody do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji, a obliguje inwestora do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na późniejszym etapie realizacji przedsięwzięcia. (zob. wyrok NSA z 19.05.2016 r., II OSK 2176/15, LEX nr 2083437, wyrok WSA w Poznaniu z 6.12.2017 r., IV SA/Po 846/17, LEX nr 2422679, wyrok WSA w Lublinie z 6.06.2023 r., II SA/Lu 285/23, LEX nr 3580815). Dlatego też zupełnie niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 80 ust. 2 u.i.o.ś., gdyż organy nie były zobligowane do orzekania o zgodności planowanego przedsięwzięcia ze studium gminy B. Dokonanie tego w decyzji organu I instancji nie stanowiło zaś błędu, który nakazywałby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie braków raportu w zakresie przedstawienia i zbadania alternatywnych wariantów planowanego przedsięwzięcia należy podkreślił, że był to zarzut w pełni uzasadniony. Generalnie należy zauważyć, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest jednym z najważniejszych elementów postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, mającym ułatwić ustalenie wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Aby opracowanie to w każdym przypadku zawierało informacje niezbędne do zakończenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca zakreślił kazuistycznie w art. 66 u.i.o.ś. elementy, które winien zawierać każdy raport oddziaływania na środowisko. Raport nie spełniający, bądź to wymagań materialnych, ustalonych w art. 66 ustawy, bądź też wymagań formalnych z art. 75 k.p.a., nie może być uznany za środek dowodowy zgodny z prawem, a tym samym niemożliwym jest zarówno ustalenie, że inwestor wywiązał się z nałożonego na niego obowiązku przedłożenia takiego raportu, a w konsekwencji, niemożliwym jest także wydanie prawidłowej decyzji środowiskowej, gdyż nie można przeprowadzić bez raportu niewadliwej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (patrz: art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a i art. 62 ust. 1 ustawy). Wobec tego zadaniem organu prowadzącego postępowanie jest sprawdzenie zawartości raportu w kontekście spełnienia wymogów formalnych i merytorycznych. Organ musi samodzielnie ocenić raport, a wyniki tej oceny winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2584/15 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy także wskazać, że z obowiązku wnikliwiej weryfikacji przez organ danych zawartych w raporcie nie zwalnia uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Pozytywne stanowisko organu uzgadniającego nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie główne od samodzielnej oceny kompletności raportu, a także weryfikacji stanowiska organu współdziałającego, gdyż to organ główny odpowiada za wydanie rozstrzygnięcia (por. np. wyrok NSA z dnia 19 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2156/18, CBOSA). Organ jest więc nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do dokonania samodzielnej oceny czy raport jest rzetelny, spójny oraz wolny od niejasności i nieścisłości.
W rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu rację ma skarżący wskazując, że przedłożony do sprawy raport jest niekompletny i nie mógł stanowić postawy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. wynika, raport powinien zawierać opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym.
W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że co do zasady ustawa wymaga przedstawienia w raporcie opisu trzech analizowanych wariantów, przy czym nie jest wykluczone, że wariant proponowany przez inwestora może się pokryć z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska. Jedynie wariant proponowany przez inwestora nie może się pokryć z wariantem alternatywnym (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 464/13, CBOSA). Potwierdza to również obecne brzmienie powołanego przepisu.
Zgodzić się należy z argumentacją skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie przedstawiony racjonalny wariant alternatywny jest wariantem pozornym i w tym zakresie raport zawiera istotny brak pozbawiając go wartości dowodowej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że "alternatywność" wymaga, co do zasady, zaproponowania wariantu różnego pod względem kryteriów przestrzennych (jak np. lokalizacja, skala i rozmiar przedsięwzięcia) lub technologicznych (jak np. rodzaj użytych materiałów, urządzeń lub instalacji). Nie jest też wykluczone odwoływanie się do innych różnic, wynikających np. z kryteriów ekonomicznych i społecznych. Nie ulega jednak wątpliwości, że wariant alternatywny nie może mieć charakteru pozornego, tj.: nie może się sprowadzać do zaproponowania realizacji przedsięwzięcia w tej samej lokalizacji przy niewielkich różnicach technologicznych (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., II OSK 1871/17).
Przechodząc do realiów sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że przedstawienie tego samego przedsięwzięcia różniącego się jedynie lokalizację jednej z części planowanego zakładu, magazynu surowca, nie może stanowić podstawy do uznania, że są to dwa różne warianty inwestycji w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. W samym raporcie wskazano, że racjonalny wariant alternatywny obejmuje realizację przedsięwzięcia w zakresie takim samym jak w wariancie 1 (podstawowym, wybranym do realizacji), przy czym przewidywana jest alternatywna lokalizacja magazynu surowca, tj. magazynu osadów ściekowych stanowiących wsad do procesu produkcyjnego.
Tak mała, iluzoryczna, różnica skłania do konkluzji, iż przedstawiony wariant alternatywny jest w istocie wariantem pozornym. Oceniając przedstawiony w niniejszej sprawie racjonalny wariant alternatywny zwrócić należy uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż dla uznania danego wariantu za racjonalny wariant alternatywny winien on, zawierać analizę wpływu danego wariantu na środowisko ze szczegółowością porównywalną do tej, jaką zastosowano do wariantu podstawowego. W szczególności, twierdzenia co do zmiany wpływu na środowisko winny być poparte konkretnymi danymi oraz wyliczeniami. W odniesieniu do planowanego przedsięwzięcia warianty alternatywne mogą polegać przede wszystkim na zmniejszeniu planowanej produkcji lub jej intensywności, zmianie lokalizacji (działka inwestycyjna ma ponad 18h zaś planowane przedsięwzięcie zajmuje powierzchnię około 2,5 ha), rozważenie możliwości zastosowania innej technologii. Sąd podkreśla, że wariant alternatywny do preferowanego przez inwestora powinien być ostatecznie zaproponowany i opisany przez twórców raportu, których obowiązkiem jest szczegółowe przedstawienie wpływu poszczególnych wariantów na środowisko. Powyższe uwagi dotyczące rozwiązań alternatywnych stanowią jedynie przykłady, ostateczny kształt racjonalnego wariantu alternatywnego zależy bowiem od ustaleń zawartych w raporcie. Po dokonaniu uzupełnień raportu w tym zakresie konieczna będzie ponowne ocena tego dokumentu w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego.
Natomiast nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skarg.
Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie prawidłowo prowadzono postępowanie z udziałem społeczeństwa. Zakres tego udziału został opisany w części historycznej uzasadnienia, jednakże należy zwrócić uwagę na kilka istotnych kwestii.
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że okoliczność złożenia sprzeciwu przez mieszkańców sąsiadujących z planowaną inwestycją nie może stanowić podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia. Wydając decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organy zobowiązane są do uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.), jednakże sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do konkretnego przedsięwzięcia nie może być podstawą do wydania decyzji odmownej. Stanowisko powyższe należy uznać za ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z 11.10.2017 r., II OSK 2113/16, LEX nr 2457880, wyrok NSA z 26.06.2019 r., II OSK 2114/17, LEX nr 2740746).
Należy również uznać, że organ I instancji umożliwił społeczeństwu udział w postępowaniu. Świadczą o tym w szczególności znajdujące się w aktach sprawy obwieszczenia o podaniu do publicznej wiadomości informacji o rozpoczęciu postępowania z udziałem społeczeństwa, dotyczące możliwości zapoznania się z raportem oraz informujące o kolejnych etapach postępowania oraz prowadzonych konsultacjach społecznych. Należy zauważyć, że organ prowadzący postępowanie oraz inwestor zorganizowali spotkanie z mieszkańcami oraz wyjazd do podobnego zakładu przetwarzającego osady ustabilizowane pochodzące z komunalnych osadów ściekowych. Część uwag mieszkańców została również wzięta pod uwagę między innymi poprzez zmianę pierwotnie zakładanego sposobu postępowania z przywożonymi osadami i zlokalizowanie całej instalacji w zamkniętej hali budynku produkcyjno-magazynowego.
Wobec braku przedstawienia przez skarżącego opinii podważającej szczegółowe ustalenia raportu dotyczące między innymi danych odnoszących się do substancji złowonnych, immisji odorowych i hałasu, oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000, czy zagrożeń dla wód powierzchniowych i podziemnych nie można zasadnie uznać, że ustalenia raportu oraz organów administracji, w tym wydających opinie i uzgodnienia, są niewłaściwe. W orzecznictwie wskazuje się, że kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez strony postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu, czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia lub odesłanie do ogólnych ustaleń publikacji naukowych. (zob. wyrok NSA z 9.04.2024 r., III OSK 1418/22, LEX nr 3703008).
W szczególności podnoszony przez skarżącego brak danych w raporcie co do substancji złowonnych oraz brak wyjaśnienia użycia siarczanu żelazowego jako substancji ograniczającej immisje odorowe jest bezzasadny. Sąd podkreśla, że raport odnosi się do tych kwestii, a użycie siarczanu żelazowego zostało różniej ujęte w opinii RDOŚ. W raporcie wskazano także szczegółowo, że planowane przedsięwzięcie nie oddziałuje na teren Natura 2000, a niczym nie poparte twierdzenia skargi nie mogą zmienić ustaleń w nim zawartych. Ponadto oddziaływanie na ujęcie wody oraz generalnie na środowisko wodne, w tym wpływ na zlewnię rzeki Wełnianki, zostało szczegółowo przedstawione w raporcie. Odpowiednie wymagania w zakresie ochrony wód, a także dotyczące gospodarki ściekami na terenie inwestycji zostały określone w decyzji.
Bezpodstawny jest zarzut braku odniesienia przez organ I instancji do opinii sanitarnej, a w szczególności braku ujęcia w decyzji obowiązku monitorowania przedsięwzięcia w zakresie odorów, hałasu i zabezpieczenia wód gruntowych. W raporcie oraz decyzji odniesiono się do tych kwestii, a w samej decyzji zawarto odpowiednie obowiązki odnoszące się do monitorowania przedsięwzięcia.
Odnosząc się do problemu oddziaływania planowanej inwestycji na działkę skarżącego, to należy podkreślić, że przygotowany raport dotyczył całego obszaru oddziaływania inwestycji. Należy więc uznać, że również odnosił się do sąsiadującej z przedsięwzięciem działki należącej do skarżącego.
Podnoszone okoliczności (jeszcze na etapie postępowania administracyjnego) wpływu planowanego przedsięwzięcia na obniżenie wartości sąsiadujących nieruchomości nie mogły przesądzać o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albowiem kwestie te nie stanowią przedmiotu postępowania. W jego toku dokonuje się oceny planowanego przedsięwzięcia pod względem jego oddziaływania na środowisko, to jest na ogół elementów przyrodniczych. W związku z tym poza zakresem sprawy pozostają kwestie spadku wartości nieruchomości. Nie mają one wpływu na prawidłowość wydanej decyzji. W ocenie Sądu prawidłowo również został ustalony kręg stron postępowania. Odnosząc się do zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, że zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: wyrok NSA z dnia 7 marca 2023 r., II OSK 619/20) uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy skarżący wykaże, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny, natomiast strona w przedmiotowej sprawie takich okoliczności nie wykazali.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obligujących organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy oraz dokonania oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta art. 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Okoliczności, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy powinny być ustalone przez organy w taki sposób, by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje treść art. 80 k.p.a., tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena sprawy oraz bezsporne rozstrzygnięcie o prawach strony. Uwagi powyższe odnoszą się do braku dostrzeżenia przez organy pozorności wariantu alternatywnego oraz nie rozważenia w ogóle tej kwestii w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć.
Mając na uwadze powyższe konieczne było uchylenie decyzji organów obu instancji. Kolegium rozpoznając odwołanie od wskazanej decyzji środowiskowej dokonało ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, niemniej jednak nie dostrzegło wagi naruszeń decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego: art. 66 ust.1 pkt 5 u.i.o.ś. oraz powołanych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu niniejszego wyroku. W szczególności konieczne jest uzupełnienie raportu i rozbudowanie go o prawidłowo określone i scharakteryzowane (w zakresie oddziaływania na środowisko) warianty alternatywne planowanego przedsięwzięcia.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c oraz art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona na rzecz skarżącego kwota 697 zł obejmuje: uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych.