II SA/Lu 1626/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a przepisy nie przewidują zwrotu ani rekompensaty w przypadku zbycia nieruchomości przed 1998 r.
Skarżąca domagała się zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego w latach 60-tych. Organ administracji odmówił zwrotu, wskazując, że nieruchomość została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa garaży i ulicy osiedlowej) i została zbyta dobrowolnie aktem notarialnym. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a obowiązujące przepisy nie przewidują zwrotu ani dodatkowych rekompensat za nieruchomości zbyte przed 1998 r.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego w latach 60-tych. Skarżąca zbyła nieruchomość dobrowolnie aktem notarialnym w 1965 r. na rzecz Skarbu Państwa, otrzymując odszkodowanie. Organ administracji ustalił, że nieruchomość została wykorzystana na cel wywłaszczenia, tj. pod budowę garaży i ulicy osiedlowej, co stanowiło realizację infrastruktury osiedla. W związku z tym odmówiono zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że nieruchomość została zbyta przed 1 stycznia 1998 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a aktualne przepisy nie przewidują zwrotu ani rewaloryzacji odszkodowania za nieruchomości zbyte przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd odrzucił również argumentację skarżącej o niezrealizowanym zobowiązaniu Skarbu Państwa do przyznania działki zamiennej, uznając ją za subiektywną interpretację korespondencji sprzed zawarcia aktu notarialnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość nie może zostać zwrócona, jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, a nieruchomość została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że budowa garaży i ulicy osiedlowej stanowi realizację infrastruktury osiedla mieszkaniowego, co oznacza realizację celu wywłaszczenia. W związku z tym nie zachodzą przesłanki do zwrotu nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Przesłanka do żądania zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy nie została ona zbyta ani przekazana osobie trzeciej przed dniem 1 stycznia 1998 r.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzeczenia sądu o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
u.z.t.w.n. art. 6
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Podstawa prawna nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
u.z.t.w.n. art. 10
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Nie przewidywała nadawania działek zamiennych oprócz ustalonego odszkodowania.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przez organ.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przez organ.
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia przez organ.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę infrastruktury osiedlowej (garaże, ulica). Nieruchomość została zbyta dobrowolnie aktem notarialnym przed 1 stycznia 1998 r. Obowiązujące przepisy nie przewidują zwrotu ani dodatkowych rekompensat za nieruchomości zbyte przed 1 stycznia 1998 r.
Odrzucone argumenty
Niezrealizowane zobowiązanie Skarbu Państwa do przyznania działki zamiennej. Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 8, 107).
Godne uwagi sformułowania
realizacja infrastruktury osiedla nie niweczy celu wywłaszczenia aktualnie obowiązujące przepisy (...) nie przewidują dopłat pieniężnych ani przyznawania działek zamiennych za wywłaszczone wcześniej nieruchomości jest wynikiem subiektywnej interpretacji przez skarżącą skierowanego do niej pisma w trakcie prowadzonych uzgodnień
Skład orzekający
Krystyna Sidor
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Drwal
asesor WSA
Grażyna Pawlos-Janusz
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości wywłaszczonych przed 1998 r., zwłaszcza gdy cel wywłaszczenia został zrealizowany, oraz brak możliwości dochodzenia dodatkowych rekompensat na gruncie obecnych przepisów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia nieruchomości przed 1 stycznia 1998 r. i realizacji celu wywłaszczenia. Nie dotyczy nieruchomości wywłaszczonych na podstawie obecnych przepisów lub gdy cel nie został zrealizowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wywłaszczeniami nieruchomości sprzed lat i różnice w przepisach prawnych na przestrzeni czasu, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości.
“Czy można odzyskać ziemię sprzed lat? Sąd wyjaśnia zasady zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 1626/02 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-03-03 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-12-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grażyna Pawlos-Janusz Jerzy Drwal Krystyna Sidor /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 618 Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości Hasła tematyczne Wywłaszczanie nieruchomości Sygn. powiązane OSK 999/04 - Wyrok NSA z 2005-01-04 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 46 poz 543 art. 136 ust.3 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn. Dz.U. 1974 nr 10 poz 64 art.6 Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Sędziowie Jerzy Drwal/asesor WSA/, Grażyna Pawlos-Janusz /sędzia NSA/, Protokolant referent Beata Basak, po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2004 r. . sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę Uzasadnienie Wojewoda decyzją z dnia [...]listopada 2002r. wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania J.K., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2002r. znak: [...] orzekającą o odmowie zwrotu nieruchomości położonej przy ul. B.Ś., oznaczonej jako działka Nr [...] o pow. 796 m2. W motywach podano, że aktem notarialnym z dnia [...] września 1965 r. J.K. zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o pow. 796 m2 położoną w L., przeznaczoną pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]". Wartość nieruchomości została ustalona przez rzeczoznawcę z listy biegłych Prezydium WRN na kwotę 25,384 zł. Organ I instancji po wszczęciu na wniosek J.K. postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – ustalił w toku wizji lokalnej, że działka Nr [...], której zwrotu żąda wnioskodawczyni rozdysponowana została pod dwukondygnacyjne garaże (3 części garażowe) z wyasfaltowaną między zespołami garaży powierzchnią. Ich realizacja nastąpiła w latach 60-70-tych, z działki Nr [...] o pow. 796 m2 część oznaczona Nr [...] (obecnie [...]) położona jest pod garażami, zaś oznaczona Nr [...] (aktualnie [...]) stanowi część ul. B. Ś. Powyższe oznacza, że cel wywłaszczenia jakim była budowa osiedla mieszkaniowego "[...]" został zrealizowany, bowiem realizacja infrastruktury osiedla nie niweczy celu wywłaszczenia. W tych warunkach organ II instancji odmówił zwrotu J.K. wywłaszczonej nieruchomości, zaś rozpoznający odwołanie organ II instancji podzielił pogląd zaskarżonej decyzji co do braku podstaw do uwzględnienia żądania zwrotu. Odnośnie żądania wypłaty rekompensaty za wywłaszczoną nieruchomość stwierdzono, że jak wynika z treści aktu notarialnego wnioskodawczyni otrzymała stosowne odszkodowanie i zobowiązanie Skarbu Państwa w tym zakresie zostało wykonane. Aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) nie przewidują dopłat pieniężnych ani przyznawania działek zamiennych za wywłaszczone wcześniej nieruchomości. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.K. wnosiła o uchylenie decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7,8, 107 kpa). Skarżąca podnosiła, że przed zawarciem aktu notarialnego domagała się przyznania działki zamiennej za wywłaszczoną nieruchomość i obiecano jej, iż działkę taką otrzyma oprócz odszkodowania – po zakończeniu prac nad dokumentacją prawną osiedla [...]. Skarżąca uważa, że regulacja stanu prawnego osiedla nie jest zakończona do chwili obecnej, a zobowiązanie Skarbu Państwa w stosunku do niej nie zostało zrealizowane. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Zwrócono uwagę, że przepisy ustawy z dnia 13 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U.Nr 58, poz. 84 z 1961r.) nie przewidywały nadawania działek zamiennych oprócz ustalonego odszkodowania (art. 10 ustawy). Natomiast regulacja stanu prawnego nieruchomości nie stanowi przesłanki do dokonania jej zwrotu jeśli nieruchomość została wykorzystana na cel związany z wywłaszczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J.K. z dnia 6 listopada 1998r. , która domagała się zwrotu "przejętej na rzecz Skarbu Państwa pod rozbudowę S.M. – działki o pow. 796 m2 . W późniejszych pismach skarżąca postulowała przyznanie jej " innej formy rekompensaty za zabraną nieruchomość" np. przyznanie działki zamiennej bądź rewaloryzację odszkodowania. W świetle żądań wniosku i daty jego złożenia prawidłowo organ administracji rozpatrywał sprawę na gruncie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998r.) . Przepisy tej ustawy mają m.in. zastosowanie do nieruchomości przyjętych bądź nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). Skarżąca J.K. z d.N. aktem notarialnym z dnia [...] września 1965r. sprzedała Skarbowi Państwa – Prezydium MRN na mocy ww. przepisu – działkę budowlaną o pow. 796 m2 . Nieruchomość została zbyta dobrowolnie za cenę ustaloną przez rzeczoznawcę z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego pod nazwą "[...]", a decyzję o lokalizacji szczegółowej okazano notariuszowi przy akcie. Z niewadliwych ustaleń organów administracji poczynionych w toku postępowania o zwrot nieruchomości wynika, że działka kupiona od skarżącej została wykorzystana na cel w jakim została nabyta. Zrealizowano bowiem na niej garaże oraz ulicę osiedlową co potwierdzają protokoły oględzin nieruchomości, czego nie kwestionuje sama skarżąca. Roszczenie skarżącej o zwrot nieruchomości rozpatrywane było przez organ na podstawie art. 136 ust. 3 powołanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami zawierającego przesłanki takiego żądania w sytuacji gdy nieruchomość nie została zbyta bądź przekazana osobie trzeciej przed dniem 1 stycznia 1998r. Prawidłowe jest stanowisko zaskarżonej decyzji, iż nabyta od skarżącej nieruchomość została wykorzystana na cel określony w umowie, skoro urządzono na niej garaże i ciąg komunikacyjny będące elementami infrastruktury osiedla mieszkaniowego. W tych warunkach żądanie zwrotu nieruchomości nie mogło być uwzględnione, gdyż nie zaistniały przesłanki o jakich mowa w art. 136 ust. 3 ustawy. Należy także podzielić pogląd zaskarżonej decyzji, że aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami nie przewidują rewaloryzacji kwot za jakie działki nabyto bądź wypłaconych odszkodowań ani też przyznawania działek zamiennych. Podnoszona zatem w skardze okoliczność, iż przed zawarciem aktu notarialnego 29 września 1996 r. zbycia działki na rzecz Skarbu Państwa , skarżąca występowała z żądaniem przyznawania jej działki zamiennej i pismem z dnia 4 sierpnia 1964 r. wydanym w toku prowadzonego postępowania poinformowano ją o przypuszczalnym terminie załatwienia sprawy, nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zaś wyrażony w skardze pogląd jakoby Skarb Państwa nie zrealizował "zobowiązania przyznania jej działki zamiennej, oprócz odszkodowania" nie może być podzielony przez sąd, gdyż jest wynikiem subiektywnej interpretacji przez skarżącą skierowanego do niej pisma w trakcie prowadzonych uzgodnień co do sposobu nabycia działki przez Skarb Państwa, zakończonych zawarciem aktu notarialnego w dniu 29 września 1965 r. Z tych względów i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI