II SA/Lu 161/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił w części uzasadnienie decyzji Wojewody, uznając, że budowa ogrodzenia nie była samowolą budowlaną z powodu braku sprzeciwu organu w ustawowym terminie.
Wspólnota Mieszkaniowa zgłosiła zamiar budowy ogrodzenia. Organ zobowiązał do uzupełnienia dokumentów, ale doręczył postanowienie po upływie 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu. Wspólnota dokonała budowy, a organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw. Wojewoda uchylił decyzję i umorzył postępowanie, uznając budowę za samowolę. Sąd administracyjny uchylił w części uzasadnienie decyzji Wojewody, stwierdzając, że brak sprzeciwu w terminie pozwalał na przystąpienie do robót, a budowa nie była samowolą.
Sprawa dotyczyła skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia. Wspólnota zgłosiła zamiar budowy, a organ zobowiązał do uzupełnienia dokumentów, jednak postanowienie doręczono po upływie 30-dniowego terminu na wniesienie sprzeciwu. Mimo to, Wspólnota przystąpiła do budowy. Organ pierwszej instancji wniósł sprzeciw, a Wojewoda uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając budowę za samowolę budowlaną. Sąd administracyjny, analizując przepisy Prawa budowlanego (art. 30 ust. 2 i 5) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, uznał, że termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie od dnia doręczenia zgłoszenia, a postanowienie o uzupełnieniu dokumentów musi być doręczone w tym terminie. Ponieważ postanowienie zostało doręczone po terminie, budowa nie mogła być uznana za samowolę. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia, uznając, że organ błędnie zakwalifikował inwestycję jako samowolę budowlaną, co pozwoliło na zakończenie postępowania bez konieczności ponownego rozpatrywania sprawy przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie od dnia doręczenia zgłoszenia organowi. Postanowienie o uzupełnieniu dokumentów musi być doręczone w tym terminie, aby miało skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni językowej, systemowej i celowościowej przepisów Prawa budowlanego (art. 30 ust. 2 i 5) oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślono, że "wniesienie sprzeciwu" oznacza skuteczne doręczenie go inwestorowi. Brak doręczenia sprzeciwu lub postanowienia o uzupełnieniu dokumentów w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia pozwala na przystąpienie do robót.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (5)
Główne
u.p.b. art. 30 § ust. 2 i 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Termin 30 dni na wniesienie sprzeciwu biegnie od dnia doręczenia zgłoszenia. Postanowienie o uzupełnieniu dokumentów musi być doręczone w tym terminie.
p.p.s.a. art. 145 § par.1 pkt.1 lit.a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, może uchylić decyzję w części dotyczącej uzasadnienia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 126
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie postanowienia o uzupełnieniu dokumentów nastąpiło po upływie 30-dniowego terminu od doręczenia zgłoszenia, co uniemożliwiało skuteczne wniesienie sprzeciwu. Budowa nie stanowiła samowoli budowlanej, ponieważ inwestor mógł przystąpić do robót w sytuacji braku sprzeciwu organu w ustawowym terminie. Uzasadnienie decyzji Wojewody było wadliwe, ponieważ błędnie zakwalifikowało inwestycję jako samowolę budowlaną.
Odrzucone argumenty
Argumenty organu o samowoli budowlanej i bezprzedmiotowości postępowania z powodu wykonania robót w warunkach samowoli.
Godne uwagi sformułowania
"Wniesienie sprzeciwu" oznacza nie tylko samo podjęcie decyzji, ale jej doręczenie adresatowi. Możliwość uchylenia decyzji w części dotyczącej uzasadnienia jest uzasadniona funkcjonalnie i przyspiesza postępowanie. Brak doręczenia sprzeciwu lub postanowienia o uzupełnieniu dokumentów w terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia pozwala na przystąpienie do robót budowlanych.
Skład orzekający
Leszek Leszczyński
przewodniczący sprawozdawca
Wiesława Achrymowicz
członek
Joanna Cylc-Malec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja terminów w procedurze zgłoszenia budowy w Prawie budowlanym, możliwość uchylenia decyzji w części uzasadnienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku sprzeciwu organu w terminie, gdy doręczono postanowienie o uzupełnienie dokumentów po terminie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – terminów i procedury zgłoszenia budowy, a także ciekawej możliwości uchylenia decyzji tylko w części uzasadnienia.
“Budowa ogrodzenia legalna mimo sprzeciwu? Kluczowa jest data doręczenia!”
Dane finansowe
WPS: 500 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 161/04 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-10-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2004-04-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Joanna Cylc-Malec Leszek Leszczyński /przewodniczący sprawozdawca/ Wiesława Achrymowicz Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję w części Powołane przepisy Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art. 30 ust. 2 i 5 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 104 par.1, art. 109 par.1, art. 126 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par.1 pkt.1 lit.a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Info. o glosach Borkowski Janusz OSP 2006 z. 2 poz. 15 str. 76 Tezy Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, może uchylić ją w części dotyczącej uzasadnienia /art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270/. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Protokolant ref. Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przy ul. [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej uzasadnienia 2. zasądza od Wojewody na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Wspólnota Mieszkaniowa [...]" zgłosiła w dniu 26 sierpnia 2003 r. (zgłoszenie wpłynęło do Urzędu Miasta 29 sierpnia 2003 r.) zamiar budowy ogrodzenia na działce ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] i [...] w L. oraz bramy wjazdowej na drodze dojazdowej, dołączając do zgłoszenia dowód dysponowania nieruchomością, szkice i rysunki dotyczące planowanego ogrodzenia, mapę sytuacyjno-wysokościową oraz opis zakresu i sposobu wykonywania robót. Zastępca Dyrektora Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej postanowieniem z dnia [...] r. ([...]) zobowiązał zgłaszającą Wspólnotę do uzupełnienia w terminie do dnia 15 października 2003 r. zgłoszenia o dokumenty, treścią których miało być uzgodnienie lokalizacji ogrodzenia, podkład sytuacyjno-wysokościowy z zaznaczeniem wjazdu oraz uchwałę Wspólnoty w sprawie budowy ogrodzenia, wskazując iż nie wywiązanie się z obowiązku będzie skutkować wniesieniem sprzeciwu. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w dniu 29 września 2003 r. wykonała zgłoszoną budowę, opierając się na fakcie, iż nie wpłynął do tego dnia do Wspólnoty sprzeciw (postanowienie z dnia [...] r. zostało doręczone Wspólnocie w dniu 9 października 2003 r.). Po otrzymaniu powyższego postanowienia, Wspólnota zwróciła się w dniu 13 października 2003 r. o przesunięcie terminu uzupełnienia brakujących dokumentów. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. [...]) wniósł sprzeciw na wykonanie ogrodzenia oraz bramy wjazdowej, wskazując na brak podstaw prawnych do przesunięcia terminu na gruncie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" odwołała się od powyższej decyzji do Wojewody, wskazując na fakt, iż inwestycja została wykonana po upływie 30 dni, o których mowa w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, natomiast postanowienie zobowiązujące Wspólnotę do dostarczenia brakujących dokumentów wpłynęło 9 października 2003 r., a więc także po upływie wskazanego okresu 30 dni. Wspólnota wskazała także, iż, poza uzgodnieniem lokalizacji ogrodzenia, żądanie wskazanych w postanowieniu dokumentów nie było uzasadnione. Ponadto, wywiązanie się z obowiązku w wyznaczonym terminie (do 15 X 2003 r.) nie było możliwe po otrzymaniu postanowienia w dniu 9 października 2003 r., w związku z czym wystąpiła ona o przesunięcie terminu ich dostarczenia, niezależnie od faktu wykonania inwestycji. Wspólnota wskazuje, iż termin trzydziestodniowy z art. 30 ust. 5 ustawy związany jest z doręczeniem inwestorowi sprzeciwu lub postanowienia zobowiązującego do uzupełnienia dokumentów. Zdaniem Wspólnoty doręczenie postanowienia razem z pismem z dnia 3 października 2003 r. wskazuje albo na złą organizację pracy w urzędzie albo na inne nieprawidłowości. Wojewoda decyzją z dnia [...]r. ([...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu nie podzielił stanowiska strony odwołującej się co do roli daty doręczenia decyzji lub postanowienia, jako przesądzającej o zachowaniu terminu z art. 30 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Wskazał także na brak możliwości przedłużenia terminu do uzupełnienia dokumentów oraz na poprawność postanowienia z dnia [...]r. Jednocześnie, uchylił decyzję organu pierwszej instancji wnoszącą sprzeciw w związku z niewykonaniem obowiązku wyznaczonego w powyższym postanowieniu, oraz umorzył postępowanie z powodu wystąpienia nowych okoliczności, nie znanych organowi pierwszej instancji, polegających na fakcie wykonania przedmiotowej inwestycji w dniu 29 września 2003 r., a więc przed wydaniem z dniem [...]października decyzji o sprzeciwie. Wykonanie robót budowlanych, których dotyczyło pozwolenie na budowę, czyni bezprzedmiotowym prowadzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Dotyczy to także w ocenie organu zgłoszenia. Roboty budowlane należy zatem traktować jako samowolę budowlaną, co skutkuje powinnością przekazania sprawy do organów nadzoru budowlanego w celu podjęcia postępowania zmierzającego do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami prawa. Wspólnota Mieszkaniowa w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnosi o uchylenie decyzji Wojewody w części dotyczącej uzasadnienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podstawowym argumentem jest odmienny sposób interpretacji art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, w powiązaniu z art. 110 kpa, wskazującym na skuteczność decyzji od chwili jej doręczenia. Jednocześnie, strona skarżąca zarzuca nietrafną kwalifikację faktu wykonania inwestycji, zawartą w uzasadnieniu, wskazując, iż inwestycję tę należy traktować jako zgodne z prawem działanie Wspólnoty a nie jako samowolę budowlaną. Organ w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie, powołując się na argumenty podniesione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Ocena prawna sądu administracyjnego powinna skupić się przy rozpatrywaniu niniejszej skargi na dwóch głównych zagadnieniach. Po pierwsze, na interpretacji przepisu art. 30 ust. 5 w zw. z ust. 2 ustawy Prawo budowlane w kontekście skutków doręczenia postanowienia dotyczącego uzupełnienia dokumentów po upływie terminu określonego w tym przepisie oraz po drugie, na uzasadnieniu rozstrzygnięcia sądu, treścią którego jest uchylenie decyzji administracyjnej w części dotyczącej jej uzasadnienia. 1. Rezultat interpretacji art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane ma decydujące znaczenie dla oceny prawnej obu decyzji w kontekście dokonanej przez organy administracyjne kwalifikacji faktu wykonania przez stronę skarżącą zgłoszonych robót. Wykładnia tego przepisu powinna być przeprowadzona po pierwsze, w oparciu o reguły językowe, związane z wypowiedzią normatywną zawartą w tym przepisie, zwłaszcza w oparciu o semantykę terminu "wniesienie sprzeciwu", po drugie, w oparciu o reguły systemowe, konfrontujące te ustalenia z treścią innych części art. 30 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów kpa, normujących skutki podjęcia, ogłoszenia i doręczenia decyzji, a także po trzecie, w oparciu o reguły celowościowo-funkcjonalne, związane z istotą przebiegu inwestycyjnego, w odniesieniu do którego podejmowane są ingerujące weń decyzje i postanowienia organów administracyjnych. Znajdujący tu zastosowanie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane brzmi: "Zgłoszenia (...) należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia." Wykładnia językowa przepisu art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane w kontekście oceny kwalifikacji dokonanej przez organy administracyjne zależy od sposobu rozumienia zwrotu "w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu". Przepis ten należy interpretować łącznie z przepisem art. 30 ust. 2, w którym, w zdaniu drugim, znajduje się upoważnienie dla organu, dotyczące możliwości żądania uzupełnienia określonych dokumentów. "W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw, w drodze decyzji". Przepis ust. 2 nie określa terminu, w jakim takie postanowienie może być wydane. Jednakże, łączna interpretacja obu wskazanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż postanowienie takie powinno być wydane i doręczone najpóźniej w terminie, w którym możliwe jest wniesienie sprzeciwu. W tym kontekście, termin z ust. 5 jest stosowany analogicznie do nałożenia w drodze postanowienia obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów. Układ dat w toku postępowania podlegającego kontroli sądu administracyjnego w sprawie wywołanej niniejszą skargą wskazuje, iż postanowienie nakazujące uzupełnienie dokumentów zostało podjęte [...] r., a więc przed upływem 30 dni od zgłoszenia, tyle że zostało ono doręczone zgłaszającemu 9 października 2003 r., tj. już po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia organowi. Przepis art. 30 ust. 2 nie wskazuje od strony językowej wyraźnie na wniesienie postanowienia, jak to ma miejsce w ust. 5 tego artykułu w odniesieniu do decyzji. Jednakże analogiczne potraktowanie obu form aktywności organu pozwala na przyjęcie, iż tak jak w przypadku sprzeciwu, który jest zasadniczą formą reakcji na zgłoszenie przez organ, także przy postanowieniu idzie o wniesienie postanowienia. Już wykładnia językowa w oparciu o semantykę samego terminu "wniesienie", wskazuje w ocenie sądu nie na samo podjęcie decyzji (czy postanowienia) lecz na podjęcie oraz ogłoszenie lub doręczenie. Wniesienie oznacza bowiem dojście treści do adresata, zwłaszcza, że od tego dojścia zależy realizacja procesu inwestycyjnego. Wskazują na to znaczenia, przytoczone przy słowie "wnieść" w Słowniku języka polskiego (red. M. Szymczak), t.3, Warszawa 1981, s. 738, jednoznacznie podnoszące skutek w postaci dostarczenia, przystąpienia, zrealizowania, przedłożenia czegoś komuś, załatwienia, itp. Nie ma żadnych istotnych przyczyn, aby na gruncie języka prawnego czy prawniczego doszukiwać się odmiennego od powszechnego znaczenia tego terminu. Dodatkowy argument w tej kwestii pochodzi z wykładni przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Na jego gruncie bowiem, w myśl art. 104 § 1 organ załatwia sprawę przez wydanie decyzji, ale jednocześnie, na podstawie art. 109 § 1 kpa, decyzję doręcza się stronom na piśmie, a organ wydający decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia (art. 110 kpa). Wykładnia powyższych przepisów prowadzi jednoznacznie do wniosku, iż decyzja (lub postanowienie - na podstawie art. 126 kpa) wywołuje skutki od chwili doręczenia. Podobnie jak od chwili doręczenia zgłoszenia liczy się 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. Stanowisko powyższe jest utrwalone w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki NSA z dnia 23 marca 1999 r., IV SA 1793/96, "Lex" 46663, z dnia 27 lipca 1999 r., IV SA 797/97, "Lex" 47824 czy z dnia 6 grudnia 2002 r. I SA 2765/00, ONSA 2004, poz. 49). Za stanowiskiem tym przemawia także argumentacja celowościowa i funkcjonalna, związana z całym przepisem art. 30 ustawy Prawo budowlane. Zgłoszenie bowiem jest instytucją, mająca w myśl intencji prawodawcy, uprościć postępowanie związane z realizacją inwestycji w tych przypadkach, w których idzie o inwestycje drobniejsze. Zamiar uproszczenia (w stosunku do procedury związanej z uzyskaniem pozwolenia na budowę) nie oznacza rzecz jasna braku jakiejkolwiek kontroli zamierzeń inwestycyjnych ze strony organu. Jednakże reakcja organu w takich przypadkach powinna być zdecydowanie szybsza i mniej sformalizowana niż w przypadku inwestycji wymagających pozwolenia na budowę, co wiąże się z tym, że zakres ustaleń organu przy zgłoszeniu budowy nie jest zwykle tak złożony. Funkcja sprzeciwu czy postanowienia o uzupełnieniu dokumentów nie może wiązać się z uzasadnionym oczekiwaniem na decyzję zawierającą sprzeciw czy na postanowienie o uzupełnieniu dokumentów mimo upływu wskazanego w ustawie terminu 30-dniowego. Powodowałoby to bowiem stan niepewności dla inwestora, wykraczający poza ów termin 30 dniowy, a przy tym nieograniczony żadnym innym terminem, uniemożliwiający mu jakiekolwiek rozsądne planowanie inwestycji. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni pogląd NSA w powołanym wcześniej wyroku I SA 2765/00, w myśl którego "W rozpatrywanej sprawie jej wynik przesądza już to, że doręczenie inwestorowi postanowienia nakładającego obowiązek uzupełnienia zgłoszenia nastąpiło po upływie czasu przewidzianego w art. 30 Prawa budowlanego na stosowną reakcję właściwego organu na dokonane zgłoszenie. Taki stan wykluczał w konsekwencji możliwość skutecznego wniesienia sprzeciwu w związku z niezastosowaniem się inwestora do nałożonego obowiązku, skoro cała reakcja organu była od początku spóźniona". W konsekwencji powyższej oceny prawnej należy przyjąć, iż inwestor nie wykonał robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej. Dochował terminu 30 dni od doręczenia zgłoszenia do organu i w sytuacji braku doręczenia mu sprzeciwu lub postanowienia o uzupełnieniu dokumentów, mógł przystąpić do robót budowlanych na gruncie art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane. 2. Teza powyższa prowadzi do istotnych skutków w zakresie kwalifikacji zaskarżonej decyzji. Organ bowiem decyzją tą uchylił decyzję organu pierwszej instancji zawierającą sprzeciw oraz umorzył postępowanie pierwszoinstancyjne. Przyjmując jednak, odmiennie niż sąd w powyższej (por. 1) ocenie, iż inwestycja została zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, umorzenie nastąpiło nie z powodu wypełnienia przez inwestora warunków zgłoszenia, lecz z powodu bezprzedmiotowości postępowania o zgłoszenie w sytuacji, gdy wykonano już w warunkach samowoli budowę, temu zgłoszeniu podlegającą. W konsekwencji dokonania powyższej oceny prawnej przez sąd administracyjny, należy uznać, iż organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji, treścią której było zgłoszenie sprzeciwu oraz prawidłowo umorzył postępowanie. Prawidłowo przytoczył również podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Także poprawnie przyjął, decydującą dla treści sentencji decyzji, konstrukcję analogicznego odniesienia tezy wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1993 r., III ARN 2/93, dotyczącego bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji wykonania budowy. W tym kontekście należy więc rozważyć, w jaki sposób należy ustalić konsekwencje prawne wydania decyzji prawidłowej co do treści sentencji, ale nietrafnej z punktu widzenia uzasadnienia w tej jego części, w której organ wskazuje na wykonanie robót w warunkach samowoli budowlanej i wyraża pogląd, iż inwestycja winna stać się przedmiotem reakcji organów nadzoru budowlanego. Zagadnienie to wiąże się z odpowiedzią na pytanie, czy zasadne jest żądanie skargi uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia. Kwestia możliwości zaskarżenia uzasadnienia decyzji, nie jest uregulowana bezpośrednio ani w przepisach kpa ani w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Możliwość zaskarżenia uzasadnienia spotyka się na gruncie orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego z aprobującym stanowiskiem, i to już od początkowych orzeczeń tego Sądu (np. z dnia 30 czerwca 1983 r., I SA 178/83,ONSA 1983, poz. 51, czy z dnia 13 lutego 1984 r., II SA 1790/83, OSPiKA 1985, poz. 72). Znajduje także potwierdzenie w nowszych orzeczeniach NSA (por. wyrok z dnia 29 maja 1998 r., I SA 1896/97, "Lex" 44519) i najnowszych orzeczeniach wojewódzkich sądów administracyjnych (por. wyr. WSA w Lublinie z dnia 21 września 2004 r., II SA/Lu 1488/03, niepubl.). Podstawowym argumentem przemawiającym za taką możliwością jest uznanie uzasadnienia za konieczny i istotny element decyzji administracyjnej (na gruncie art. 107 § 1 kpa), będący "zwykłą" jej częścią w sensie składnika treści decyzji i w tym kontekście, jako część równoważną z punktu widzenia znaczenia z samą osnową decyzji. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu (por. J. Zimmermann, Motywy decyzji administracyjnej i jej uzasadnienie, Warszawa 1981, s. 134 - 135; J. Borkowski "Państwo i Prawo" 1985, z.1, s. 150). Przyjęcie takiego stanowiska uzasadnia potraktowanie kontroli uzasadnienia jako orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). W konsekwencji przyjęcia z kolei obu powyższych stanowisk, zasadną w ocenie sądu jest taka interpretacja reguły zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 tej ustawy, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję, może uchylić ją w części dotyczącej uzasadnienia. Powyższy rezultat wykładni językowej, związanej z budową obu przepisów powołanej ustawy znajduje dodatkowe wsparcie argumentami funkcjonalnymi, związanymi z rozpatrywaną skargą, przesądzającymi o tym, że inne rozwiązanie w przypadku zaskarżonej decyzji wywoływałoby uboczne efekty, których w ocenie sądu można było i należało uniknąć. Treścią zaskarżonej decyzji jest bowiem uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania przed tym organem. W efekcie tej decyzji wyeliminowano decyzję oraz zamknięto postępowanie przed organami administracji architektoniczno-budowlanej. Uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji przywracałoby do obrotu prawnego decyzję organu pierwszej instancji, co oczywiście powodowałoby skutki niezgodne z intencją orzeczenia sądu. Uchylenie natomiast decyzji zaskarżonej i decyzji pierwszoinstancyjnej eliminowałoby z obrotu obie decyzje, ale otwierałoby drogę do działań organów nadzoru budowlanego, co sugeruje wyraźnie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji. To ostatnie natomiast mogłoby prowadzić, jeżeli organ nadzoru przyjąłby interpretację art. 30 ust. 2 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane podobną do tej, która stała się udziałem organów w sprawie wywołanej niniejszą skargą, do wszczęcia nowego postępowania (na gruncie art. 48 ustawy Prawo budowlane), opierającego się na założeniach odmiennych od tych, które przyjął sąd w niniejszym rozstrzygnięciu. Prowadziłoby to zatem do nowego postępowania, przedłużałoby niepewność inwestora odnośnie do losów inwestycji, a, w wyniku potencjalnej i prawdopodobnej kontroli sądu administracyjnego tego nowego procesu decyzyjnego, efekt prowadziłby do identycznej konkluzji w kwestii potraktowania realizacji inwestycji w sytuacji braku doręczonego sprzeciwu lub postanowienia nakazującego uzupełnienie dokumentów. Funkcjonalnie zatem, dogodniej jest doprowadzić do tej konkluzji w sposób szybszy, bardziej prosty i bezpośredni. Uchylenie bowiem zaskarżonej decyzji w części dotyczącej uzasadnienia pozostawia jej sentencję (uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji) i odmawiając racji traktowaniu inwestycji jako samowoli budowlanej z powodu zachowania 30-dniowego terminu po doręczeniu zgłoszenia do organu administracyjnego, prowadzi do stwierdzenia, iż inwestycja została zrealizowana zgodnie z przepisami prawa, zamykając tym samym drogę postępowania w trybie art. 48 ustawy Prawo budowlane, bez konieczności podejmowania ponownego postępowania przez organ pierwszej instancji. Nie ma w tym przypadku, w ocenie sądu, niebezpieczeństwa, związanego z pozostawieniem w obrocie decyzji bez uzasadnienia czy też z uzasadnieniem wewnętrznie niespójnym. Eliminacja uzasadnienia zaskarżonej decyzji znajduje "wypełnienie treściowe" w postaci argumentów uzasadnienia sądu administracyjnego, chociaż formalnie to pierwsze nie jest przez to ostatnie zastępowane. Kwalifikacja uzasadnienia jako sprzecznego z przepisami prawa materialnego (art. 30 ust. 2 i ust. 5 ustawy Prawo budowlane) uzasadnia jego uchylenie w ten sposób, iż uchylona zostaje ta część decyzji, która zawiera argumenty uzasadnienia, odnoszące się do interpretacji wskazanych przepisów ustawy oraz kwalifikacji samej inwestycji. Zostaje w ten sposób także wzięta pod uwagę wartość szybkości stosowania prawa, która wprawdzie odnosi się głównie do postępowania sądowego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności), niemniej, jeśli elementem całego postępowania jest postępowanie sądowe (nawet potencjalne) powinna mieć na względzie przede wszystkim szybkość rozstrzygnięcia (wyjaśnienia) sprawy istotnej dla adresata niezależnie od tego, w jakiej proporcji zależy to od postępowania przed sądem i przed organem administracyjnym. 3. W konsekwencji przyjęcia powyższych argumentów i ocen prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI