II SA/Lu 16/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając ją za sprzeczną ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego z powodu jednoczesnego uchwalenia zmian planu i studium.
Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej sprzeczność ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie procedury uchwalania. Sąd uznał, że przeznaczenie działki pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych było niezgodne z pierwotnym studium. Kluczowym błędem było jednoczesne uchwalenie zmian planu i studium, co narusza tryb sporządzania planu. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność uchwały w części dotyczącej § 18 pkt X.
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Rady Gminy zmieniającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w szczególności § 18 pkt X, który przeznaczał działkę pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych. Skarżący podnosili, że uchwała jest sprzeczna ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, narusza procedurę uchwalania, a także ich interes prawny jako właścicieli sąsiednich nieruchomości. Sąd administracyjny, po połączeniu trzech podobnych spraw, uznał skarżących za posiadających legitymację skargową. Analiza merytoryczna wykazała, że przeznaczenie działki pod fermę było niezgodne z pierwotnym studium. Kluczowym zarzutem, który Sąd uznał za zasadny, było jednoczesne uchwalenie przez Radę Gminy zmian w studium i w planie miejscowym tego samego dnia. Sąd podkreślił, że uchwalenie studium powinno wyprzedzać procedurę uchwalania planu, a takie działanie narusza zasady i tryb sporządzania planu. W związku z tym, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 18 pkt X, uznając wadliwość procedury za istotną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwalenie zmian w planie miejscowym i studium tego samego dnia narusza zasady i tryb sporządzania planu miejscowego, co skutkuje nieważnością uchwały w części dotyczącej tych zmian.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że procedura uchwalania planu miejscowego wymaga, aby uchwalenie studium wyprzedzało uchwalenie planu. Jednoczesne podjęcie uchwał w tych sprawach narusza art. 20 ust. 1 i art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (9)
Główne
P.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 111 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzeczność uchwały zmieniającej plan miejscowy z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie zasad i istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego poprzez jednoczesne uchwalenie zmian studium i planu. Posiadanie przez skarżących interesu prawnego jako właścicieli nieruchomości sąsiednich, którego naruszenie uzasadnia legitymację skargową.
Odrzucone argumenty
Argumenty Rady Gminy o zgodności planu ze studium (w zmienionej wersji uchwalonej tego samego dnia). Argumenty Rady Gminy o braku naruszenia prawa własności skarżących. Argumenty Rady Gminy o braku uchybień proceduralnych w zakresie udziału społeczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
uchwalenie studium powinno wyprzedzać procedurę uchwalenia planu interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy odróżnić od interesu faktycznego nie można mówić o naruszeniu jedynie interesu faktycznego skarżących
Skład orzekający
Bogusław Wiśniewski
przewodniczący
Joanna Cylc-Malec
sprawozdawca
Krystyna Sidor
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że jednoczesne uchwalenie zmian studium i planu miejscowego narusza tryb sporządzania planu i stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały. Potwierdzenie legitymacji skargowej właścicieli nieruchomości sąsiednich w sprawach planistycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji jednoczesnego uchwalania zmian studium i planu. Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego – zgodności planu z studium i prawidłowości procedury uchwalania. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do nieważności uchwał, co ma znaczenie dla właścicieli nieruchomości i inwestorów.
“Błąd proceduralny w planowaniu przestrzennym: Sąd stwierdził nieważność uchwały rady gminy z powodu jednoczesnego uchwalenia planu i studium.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 16/13 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2013-10-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2013-01-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 2313/14 - Wyrok NSA z 2016-05-31 II OZ 442/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-27 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 147 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art. 20 ust.1, art. 28 ust. 1 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 1990 nr 16 poz 95 art. 101 ust. 1 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 września 2013 r. sprawy ze skarg A. B.-K., B. B. i U. K. na uchwałę Rady Gminy Niedrzwica Duża z dnia 24 listopada 2005 r. nr XXXII/245/05 w przedmiocie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej ustaleń planu w przedmiocie sposobu zagospodarowania działek nr 10040 i 10039 tj. § 18 pkt X, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wójta Gminy Niedrzwica Duża na rzecz skarżących A. B. – K., B. B. i U. K. kwoty po 300 ( trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Uchwałą z dnia 24 listopada 2005r., nr XXXII/245/05 Rada Gminy w dokonała – na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) i art. 21 ust.1, art. 27 i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003r., Nr 80, poz. 717 ze zm.) - zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy N. uchwalonego przez ten organ uchwałą z dnia 31 lipca 2003r., nr X/77/03. Zmianami zostały objęte działki nr .... w miejscowości K., nr ...w miejscowości S., nr ...w miejscowości N., nr ... w miejscowości N., nr ... w miejscowości S., nr ... w T. W §18 pkt X dokonano ustaleń dotyczących działek nr ... które objęto symbolem MR – teren zabudowy mieszkaniowej zagrodowej, RPF – teren upraw polowych z fermą hodowlaną zwierząt futerkowych oraz KDW – projektowana droga wewnętrzna. W § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały stwierdzono zgodność zmiany planu z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N." zatwierdzonego uchwałą nr XXI/234/98 Rady Gminy N. z dnia 30 kwietnia 1998r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą nr XXXII/244/05 Rady Gminy N. z dnia 24 listopada 2005r. W skargach o identycznej treści A. B. – K., B. B. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 18/13) i U. K. (skarga zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Lu 20/13) wnieśli o stwierdzenie nieważności powyższej uchwały w części tj. § 18 pkt X. Zdaniem skarżących, plan został uchwalony sprzecznie z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z dnia 30 kwietnia 1998r. Wskazali, że wprawdzie Studium zostało zmienione uchwałą Rady Gminy nr XXXII/244/05, ale miało to miejsce w tym samym dniu, w którym Rada zmieniła plan miejscowy tj. 24 listopada 2005r., dlatego przy zmianie planu organ nie powinien uwzględniać zmienionych zapisów Studium. Poza tym opinia Komisji Urbanistyczno – Architektonicznej Gminy N. dotycząca projektu Studium i planu jest nierzetelna oraz nie została opatrzona podpisami jej całego składu. Skarżący zarzucili również, że § 18 pkt X zaskarżonej uchwały sprzeczny jest z regulaminem utrzymania czystości i porządku na terenie G. uchwalonym przez Radę Gminy N. w dniu 4 marca 2004r., który w § 23 pkt 2.2 nakazuje prowadzić hodowlę nie powodując uciążliwości dla innych osób zamieszkujących na nieruchomości lub nieruchomościach sąsiednich. Podnieśli ponadto, że organ nie przeprowadził publicznej dyskusji z udziałem mieszkańców wsi S., gdyż nie zawiadomił o niej we właściwy sposób mieszkańców - obwieszczenie zostało wywieszone jedynie na prywatnej posesji inwestora. Zdaniem skarżących, dokonana w § 18 pkt X zmiana planu ma dla nich charakter dyskryminujący oraz ograniczający ich uprawnienia właścicielskie, gdyż uniemożliwi rozbudowę istniejących siedlisk oraz budowę nowych domów w pobliżu fermy, obniży wartość ich nieruchomości, a także ograniczy rozwój turystyki i agroturystyki oraz gospodarstw ekologicznych. Poza tym w planie przewidziano poszerzenie istniejącej na działce nr ... drogi KDW wyłącznie w celu zapewnienia dojazdu do fermy, mimo iż droga spełnia swoje przeznaczenie i oczekiwania mieszkańców. Podnieśli, że przewidziane w planie parametry dotyczące fermy norek na działce nr ...nie są standardowe i nie są uzasadnione w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na 2005r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.z 2005r., Nr 17, poz.142 ze zm.). W przekonaniu skarżących planowana inwestycja znacząco wpłynie na życie i zdrowie mieszkańców – zwiększy się ruch ciężkich pojazdów, a ze względu na brak gminnej drogi dojazdowej istnieje zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego i pieszych, powstanie hałas wytwarzany przez pracę agregatów chłodniczych, maszyn obsługi fermy, odgłosy zwierząt, powstanie emisja do atmosfery zanieczyszczeń spalinami ze środków transportu i maszyn, emisja amoniaku i odoru, zagrożenie fitosanitarne (nasilenie rozmnażania insektów, gryzoni), ucieczki zwierząt, zagrożenie zanieczyszczeniem wód gruntowych, cieków wodnych oraz koryta rzeki N. i okolicznych studni. W odpowiedzi na skargi Rada Gminy N. wniosła o ich oddalenie. Rada wskazała, że w zaskarżonej uchwale zasadnie stwierdziła zgodność projektu zmiany planu z ustaleniami Studium zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia 30 kwietnia 1998r. z późniejszymi zmianami. Wyjaśniła, że protokoły Gminnej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej są ważne, ponieważ zostały podpisane przez dwie osoby uczestniczące w posiedzeniu Komisji, co było zgodne z jej regulaminem. Zdaniem Rady, przy uchwalaniu planu miejscowego, organ nie ma obowiązku uwzględniać obowiązującego na obszarze gminy regulaminu czystości i utrzymania porządku. Podniosła, że zmieniony plan nie narusza prawa własności skarżących, a okoliczności, które oni podnoszą wskazują na naruszenie ich interesu faktycznego, a nie prawnego. Rada wskazała ponadto, że w trakcie uchwalania planu nie doszło do żadnych uchybień proceduralnych, w szczególności – wbrew zarzutom skargi – w toku postępowania zapewniono udział społeczeństwu. Na rozprawie w dniu 8 października 2013 r. Sąd na mocy przepisu art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. zarządził połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia wszystkie trzy sprawy oraz prowadzenie ich dalej pod wspólną sygn. akt II SA/Lu 16/13. Wszystkie skargi dotyczą bowiem tej samej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że skarżący A. B. – K., B. B. i U. K. posiadają legitymację skargową w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zwanej dalej "u.s.g." - zaskarżyć do sądu administracyjnego uchwałę (lub zarządzenie) może każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone tym aktem. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że interes prawny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy odróżnić od interesu faktycznego. Tak więc przez interes prawny rozumie się istnienie związku między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, wynikających z norm prawa materialnego a zaskarżoną uchwałą. Legitymacja skargowa na podstawie art. 101 u.s.g. przysługuje natomiast wyłącznie temu, kto wykaże, że posiada interes prawny i że interes ten został naruszony zaskarżoną uchwałą. Naruszenie zaś interesu prawnego lub uprawnienia ma miejsce wtedy, gdy skarżącemu kwestionowanym aktem zostaje odebrane lub ograniczone wynikające z prawa materialnego uprawnienie, względnie zostanie nałożony nowy lub też zmieniony ciążący dotychczas obowiązek. W orzecznictwie wskazuje się, że legitymacja skargowa na podstawie art. 101 u.s.g. uprawniająca do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na uchwałę zatwierdzającą plan miejscowy bądź jego zmiany zasadniczo przysługuje podmiotom, którym przysługują prawa rzeczowe (własność, użytkowanie wieczyste) do nieruchomości położonej w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą (por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2009r., II OSK 1675/09). Legitymację taką mogą mieć także inne podmioty np. dzierżawcy nieruchomości, prowadzący działalność gospodarczą, która na skutek postanowień planu bądź jego zmian może zostać ograniczona (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011r., II OSK 902/11, wyrok NSA z dnia 19 maja 2010r., II OSK 522/10), a także właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiadujących z nieruchomościami objętymi kwestionowanymi zapisami planu, jeśli ustalenia planu wpływają na sytuację prawną tych osób (por. wyrok NSA z dnia 1 września 2009r., II OSK 900/09, wyrok WSA z dnia 23 października 2012r., II SA/Lu 493/12, wyrok WSA z dnia 15 listopada 2011r., II SA/Lu 666/11, a także wyrok WSA z dnia 17 grudnia 2008r., IV SA/Wa 624/08). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżąca A. B. – K., B. B. i U. K. posiadają legitymację do wniesienia skargi na podstawie art. 101 u.s.g. w niniejszej sprawie, bowiem posiadają oni interes prawny, a nie tylko faktyczny, a interes ten został naruszony zaskarżoną uchwałą. Skarżący kwestionują § 18 pkt X uchwały, w którym przeznaczono działkę nr ... pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych, a działkę nr ... przewidziano pod projektowaną drogę wewnętrzną KDW (część graficzna planu - mapa sytuacyjna – zał. nr 10 ). Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów Urzędu Gminy N. skarżąca A. B. – K. jest właścicielką działki ..., bezpośrednio graniczącej z działką nr ... (a także działek nr ... położonych w dalszym sąsiedztwie), skarżący B. B. jest właścicielem działki nr ..., położonej w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr ... (a także działek nr ...i .. dalej położonych), natomiast skarżąca U. K. jest współwłaścicielką działki ..., położonej dwie działki dalej od działki nr ...oraz działki nr ... również położonej w obszarze objętym zaskarżoną uchwałą. Skarżąca A. B. – K. jako właścicielka działki bezpośrednio graniczącej z działką nr ..., której dotyczy zaskarżona uchwała i która z drugiej strony przylega do działki nr ... – posiada interes prawny w niniejszej sprawie. Natomiast fakt, że uchwałą tą na działce nr ... przewidziano drogę gminną, która ze względu na bezpośrednie sąsiedztwo z działką skarżącej będzie oddziaływać na jej działkę - świadczy o naruszeniu interesu prawnej skarżącej, a zatem posiada ona legitymację skargową w niniejszej sprawie. Legitymację taką posiadają również pozostali skarżący. B. B. jest bowiem właścicielem działki bezpośrednio sąsiadującej z działką nr ..., zaś U. K. jest właścicielką nieruchomości oddalonej od tej działki o dwie działki, a więc w niewielkiej odległości. Ze względu na bliskie sąsiedztwo nieruchomości skarżących i działki nr ... przeznaczonej pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych, należy uznać, że ich interes prawny jako właścicieli nieruchomości, został naruszony zaskarżoną uchwałą. Ferma hodowlana nie jest "zwykłą" inwestycją, skoro należy do przedsięwzięć wymagających sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko. I choć wyniki tej prognozy pozwalają na dopuszczenie tej inwestycji w planie miejscowym, to nie oznacza to, że tego rodzaju inwestycja (o znacznych rozmiarach, przekraczających 60 DJP i wysokim stopniu zorganizowania oraz o różnego rodzaju oddziaływaniach) – nie wpływa na wykonywanie prawa własności nieruchomości sąsiednich. Nie można zatem mówić o naruszeniu jedynie interesu faktycznego skarżących. Naruszenie interesu faktycznego miałoby miejsce wtedy, gdyby prawo własności skarżących do ich nieruchomości podlegało ograniczeniom i w tym zakresie nie podlegało ochronie. Prawo własności podlega natomiast ograniczeniu jedynie wtedy, gdy wynika to wyraźnie z przepisów ustaw lub z zasad współżycia społecznego (art. 140 k.c.), a taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Zarówno zatem właściciele nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką nr ... (B. B.), jak i właściciele nieruchomości położonych nieco dalej od tej nieruchomości (U. K. oraz A. B. – K.) posiadają legitymację do wniesienia w niniejszej sprawie skargi na podstawie art. 101 u.s.g. Należy przy tym wskazać, że w orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2009r., II OSK 251/09, wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2010r., II OSK 350/10) wyrażany jest słuszny pogląd, że "skoro skarżący mają nieruchomości położone na obszarze objętym kwestionowanym planem i ustalenia tego planu dokonują zmian przeznaczenia tych nieruchomości, to już wystarczy to do uznania, że ich interes prawny został naruszony (...) Nie jest przy tym istotny ani zakres tego naruszenia, ani nawet brak wymiernych efektów tego naruszenia". W ocenie Sądu, pogląd taki ma również zastosowanie do właścicieli nieruchomości sąsiednich, o ile – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie – zmiana planu ma istotne znaczenia dla wykonywania przez skarżących ich prawa własności. Badając sprawę merytorycznie stwierdzić należy, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Jednocześnie w świetle art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 647 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" - naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała Rady Gminy N. z dnia 24 listopada 2005r., nr XXXII/245/05 w części dotyczącej § 18 pkt X zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy N. uchwalony przez ten organ w dniu 31 lipca 2003r., nr X/77/03 została podjęta z naruszeniem zasad i istotnym naruszeniem trybu sporządzania planu, co w świetle art. 28 ust. 1 ustawy stanowi przesłankę nieważności uchwały w tej części. W przepisie tym Rada Gminy określiła bowiem przeznaczenie dwóch działki nr ... jako teren upraw polowych z fermą hodowlaną (RPF), a takie przeznaczenie było sprzeczne z obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. z dnia 30 kwietnia 1998r., nr XXXI/234/98. Działka nr ... została bowiem w tym Studium ujęta w obszarach adaptacji zabudowy – C.4. Zgodnie z postanowieniami Studium, na tym obszarze winno obowiązywać ograniczenie działalności inwestycyjnej w granicach obecnego zainwestowania działek budowlanych (...) Na obszarze tym dopuszcza się wyłącznie: rozbudowę, budowę obiektów i budowę urządzeń infrastruktury technicznej i dróg, służących poprawie standardu wyposażenia siedlisk i funkcjonowania istniejącego osadnictwa. Wprowadzone w § 18 pkt X zaskarżonej uchwały przeznaczenie w planie miejscowym tej działki pod fermę hodowlaną nie mieści się zatem w ich przeznaczeniu przewidzianym w Studium, co stanowi istotne naruszenie trybu sporządzania planu określonego w art. 20 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium (...) Rada Gminy N. w § 1 pkt 1 zaskarżonej uchwały wprawdzie stwierdziła zgodność niniejszej zmiany z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N." zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia 30 kwietnia 1998r., ale z ustaleniami w wersji uwzględniającej zmiany tego Studium wprowadzone uchwałą Rady Gminy N. z dnia 24 listopada 2005r., nr XXXI/244/05. Zmiany te polegały na wprowadzeniu dodatkowych obszarów C.4a – Enklawy zabudowy zagrodowej (obejmujący działkę nr ...) i C.4b – Enklawy zabudowy jednorodzinnej, w których przyjmuje się jako zasadę zagospodarowania przestrzennego, utworzenie wiejskiego charakteru zabudowy. Przeznaczenie w zaskarżonej uchwale zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego działki nr ... jako teren upraw polowych z fermą hodowaną mieściłoby się zatem w ogólnym przeznaczeniu tej działki, przewidzianym w zmienionym Studium, określonym jako zabudowa wiejska. Rada Gminy N., podejmując w dniu 24 listopada 2005r. uchwałę zmieniającą plan miejscowy, nie była jednak uprawniona do uwzględnienia - przy ocenie zgodności dokonywanych zmian planu z ustaleniami Studium – zmian Studium wprowadzonych uchwałą podjętą w tym samym dniu, co zaskarżona uchwała tj. 24 listopada 2005r. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że jednoczesne (w tym samym dniu i na tej samej sesji) podjęcie uchwał w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza zasady i w sposób istotny tryb sporządzania planu miejscowego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro rada gminy przy sporządzaniu planu jest związana ustaleniami studium, to nie ulega wątpliwości, że uchwalenie studium powinno wyprzedzać procedurę uchwalenia planu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 kwietnia 2011r., II SA/Gd 171/11 i wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011., II OSK 1974/11). W sprawie niniejszej bezsporne jest, że intencją Rady Gminy N. było dopuszczenie lokalizacji fermy hodowlanej zwierząt futerkowych na działce nr ... Kształtowanie polityki przestrzennej przez gminy odbywa się jednak dwuetapowo – poprzez uchwalenie ogólnych kierunków tej polityki w studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, a następnie poprzez szczegółowe postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy podkreślić, że każdy z tych etapów (uchwalania i zmiany studium oraz uchwalania i zmiany planu miejscowego) odbywa się w innym trybie i na odmiennych zasadach, a w obu etapach ma prawo uczestniczyć i zgłaszać uwagi społeczeństwo. Z tych względów, zmiana studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, podyktowana koniecznością zapewnienia wymaganej na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy zgodności z tym studium zmienianego planu miejscowego, dokonana w tym samym dniu, co zmiana planu, nie może być uwzględniona przez organ przy ocenie tej zgodności. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 marca 2011r., II OSK 2530/10 – "jeżeli część lub całe studium nie jest już akceptowane przez radę, to organ ten ma kompetencję do zmiany studium bądź uchwalenia całkowicie nowego dokumentu, aby dopiero później uchwalić plan, który będzie już w pełni zgodny (odpowiednio) ze znowelizowanym bądź całkowicie nowym studium". Skoro zatem Rada Gminy N. zamierzała przeznaczyć działkę nr ... jako tereny upraw polowych z fermą hodowlaną, to w pierwszej kolejności powinna w odrębnym postępowaniu wprowadzić stosowne zmiany w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. uchwalonym w 1998r., do których społeczeństwo miałoby prawo się odnieść w odpowiednim trybie, a dopiero następnie zmienić plan miejscowy. Z tego względu zmiana Studium dokonana przez Radę Gminy N. równocześnie ze zmianą planu miejscowego nie mogła być wiążąca przy ocenie - na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy - zgodności zmienianego planu z postanowieniami obowiązującego Studium. Dokonując takiej oceny organ powinien uwzględniać zatem ustalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy N. w pierwotnym brzmieniu tj. nadanym uchwałą z dnia 30 kwietnia 1998r. Wadliwość ta w zakresie dotyczącym przepisu § 18 pkt X jest istotna, ponieważ obowiązujące Studium nie dopuszczało wiejskiego charakteru zabudowy działki nr ..., a zatem przeznaczenie tego terenu w zaskarżonej uchwale pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych było niezgodne z tym Studium. Ponadto należy mieć na uwadze – jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2012r. (II OSK 2691/11) – "plan miejscowy może wprowadzać różne ograniczenia w zakresie zagospodarowania działek, ale te ograniczenia nie mogą być dowolne, lecz muszą być uzasadnione m.in. przepisami odrębnymi i w tym celu gmina ma obowiązek zasięgania opinii i uzgodnień projektu planu z właściwymi organami i instytucjami wymienionymi w art. 17 ustawy oraz przepisach szczególnych. Te właśnie wyspecjalizowane organy i instytucje wskazują na pewne ograniczenia w zakresie zagospodarowania terenu". Rada Gminy N. przeznaczając w planie miejscowym nieruchomości pod fermę hodowlaną zwierząt futerkowych powinna mieć zatem na uwadze ewentualne ograniczenia wynikające z przepisów szczególnych bądź z dokonanych uzgodnień. Wadliwe stwierdzenie przez organ zgodności wprowadzonych zmian planu miejscowego z obowiązującym Studium świadczy o naruszeniu przez organ zasad i trybu uchwalania planu, co powoduje konieczność stwierdzenia – na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - nieważności zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 18 pkt X. Wprawdzie przyjmuje się, że przedmiotem zaskarżenia w przypadku skargi na miejscowy plan zagospodarowania jest cała uchwała, jednak jeżeli sąd stwierdzi naruszenia, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy w odniesieniu do całej uchwały, to stwierdza nieważność całej uchwały, natomiast jeżeli naruszenia z art. 28 ust. 1 ustawy dotyczą tylko części ustaleń planu, to wystarczające jest wyeliminowanie z obrotu prawnego tylko tej części, bez konieczności oddalania skargi w pozostałej części, bez względu na to, czy skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w całości, czy tylko w części (tak NSA w wyroku z dnia 9 marca 2012r., II OSK 2691/11). W sprawie niniejszej uzasadnione było stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części, ponieważ naruszenie trybu podejmowania uchwały dotyczy wyłącznie § 18 pkt X. Organ wadliwie stwierdził zgodność tego przepisu z postanowieniami obowiązującego Studium. Przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie została natomiast naruszona procedura planistyczna, która uzasadniałaby stwierdzenie nieważności całego planu. W szczególności organ podjął uchwałę o przystąpieniu do sporządzenia planu, dokonał jej ogłoszeń i zawiadomień. Po opracowaniu projektu zmiany opracowano prognozę skutków finansowych tej zmiany, ponadto organ wystąpił do właściwych organów o dokonanie uzgodnień i opinii w trybie art. 17 ustawy. Wyłożenie projektu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko przyrodnicze i z pouczeniem o prawie wnoszenia uwag miało miejsce w dniach 21 lipca – 10 sierpnia 2005r., o czym zawiadomiono mieszkańców poprzez wywieszenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń. W dniu 10 sierpnia 2005r. odbyła się dyskusja publiczna, o której – wbrew zarzutom skargi – prawidłowo zawiadomiono mieszkańców, natomiast z pisma zastępcy Wójta Gminy z dnia 25 października 2005r. wynika, że w ustawowym okresie wyłożenia projektu zmian planu uwagi nie wpłynęły. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej § 18 pkt X. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI