II SA/Lu 157/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania dodatku węglowego, uznając, że mimo zamieszkiwania w odrębnych lokalach pod jednym adresem, skarżąca nie spełniła warunków do przyznania indywidualnego dodatku.
Skarżąca J.M. wniosła o przyznanie dodatku węglowego, twierdząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co jej córka E.C., której przyznano dodatek. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, powołując się na przepisy ustawy o dodatku węglowym, które w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, przyznają jeden dodatek dla wszystkich, wypłacany pierwszemu wnioskodawcy. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że wyjątki od tej zasady wymagają ścisłej wykładni i nie zostały spełnione przez skarżącą, która nie podjęła starań o wyodrębnienie lokalu ani ustalenie odrębnego adresu.
Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta odmawiającą przyznania dodatku węglowego. Skarżąca twierdziła, że mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co jej córka E.C., która otrzymała dodatek węglowy, prowadzi odrębne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organy administracji odmówiły przyznania dodatku, opierając się na przepisach ustawy o dodatku węglowym, które stanowią, że w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, przyznawany jest jeden dodatek dla wszystkich, wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Sąd administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniła przesłanek do przyznania indywidualnego dodatku. Sąd szczegółowo omówił zmiany w przepisach dotyczących dodatku węglowego, podkreślając, że zasadą jest przyznanie jednego dodatku na jeden adres, a wyjątki od tej reguły, przewidziane w art. 2 ust. 3c-3e ustawy, wymagają ścisłej wykładni. Kluczowe było ustalenie, że skarżąca nie podjęła żadnych starań w celu prawnego wyodrębnienia lokalu ani ustalenia odrębnego adresu, co jest warunkiem zastosowania wyjątku od zasady "jeden dodatek na jeden adres". Sąd odrzucił również argumentację skarżącej dotyczącą odrębności lokalu w potocznym rozumieniu, wskazując na konieczność spełnienia wymogów formalnych związanych z wyodrębnieniem lokalu jako odrębnej nieruchomości. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na sprzeczności w oświadczeniach skarżącej i jej córki oraz na brak zgłoszenia głównego źródła ogrzewania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zasada jest taka, że na jeden adres przysługuje jeden dodatek węglowy dla wszystkich gospodarstw domowych. Wyjątki od tej zasady, przewidziane w art. 2 ust. 3c-3e ustawy o dodatku węglowym, wymagają ścisłej wykładni i spełnienia konkretnych przesłanek, w tym prawnego wyodrębnienia lokalu i podjęcia starań o ustalenie odrębnego adresu przed określonym terminem.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o dodatku węglowym jasno stanowią o zasadzie jednego dodatku na jeden adres. Wyjątki od tej reguły, dotyczące sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, wymagają ścisłej interpretacji i nie mogą prowadzić do dezaktualizacji zasady. Kluczowe jest prawne wyodrębnienie lokalu jako odrębnej nieruchomości oraz podjęcie starań o ustalenie odrębnego adresu przed terminem wskazanym w ustawie. Skarżąca nie wykazała spełnienia tych warunków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, gdy głównym źródłem ogrzewania jest kocioł na paliwo stałe, wpisany lub zgłoszony do centralnej ewidencji emisyjności budynków.
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem.
u.d.w. art. 2 § ust. 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, dodatek jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Wyjątek od ust. 3a i 3b, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, dodatek węglowy przyznaje się w drodze decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, jeżeli organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
u.d.w. art. 2 § ust. 3e
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
W przypadku, o którym mowa w ust. 3d, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.c. art. 46
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
u.w.l. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.w.l. art. 7
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
u.p.g.k. art. 47a § ust. 5
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
rozp. MRPRiT art. § 6 § ust. 8
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zasada jednego dodatku węglowego na jeden adres jest podstawową regułą, a wyjątki od niej wymagają ścisłej wykładni. Pojęcie "odrębny lokal" w kontekście ustawy o dodatku węglowym oznacza odrębną nieruchomość, a nie potoczne rozumienie odrębności. Skarżąca nie podjęła starań o prawne wyodrębnienie lokalu ani ustalenie odrębnego adresu przed terminem wskazanym w ustawie. Sąd administracyjny nie jest właściwy do przeprowadzania dowodu z oględzin w celu ustalenia stanu faktycznego dotyczącego prowadzenia gospodarstwa domowego.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co córka, której przyznano dodatek. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie oględzin domu w celu ustalenia samodzielności jej gospodarstwa domowego.
Godne uwagi sformułowania
wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco nie jest możliwe nadanie odrębnego adresu lokalowi, który nie stanowi odrębnej nieruchomości nie można zweryfikować wskazanej przesłanki, jeżeli żadne postępowanie nie zostało wszczęte nie budzi wątpliwości intencja ustawodawcy – znajdującą potwierdzenie zarówno w literalnym brzmieniu przepisu, jak i w pracach parlamentarnych – zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla jednego adresu.
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Jerzy Drwal
sprawozdawca
Bartłomiej Pastucha
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacji zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa domowego pod jednym adresem, w szczególności znaczenie pojęcia \"odrębny lokal\" oraz warunki zastosowania wyjątków od zasady \"jeden dodatek na jeden adres\"."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem węglowym i jego interpretacją w kontekście zmian legislacyjnych. Może mieć zastosowanie do innych świadczeń socjalnych, gdzie podobne kwestie podziału gospodarstw domowych i adresów są istotne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i wyjaśnia złożone kwestie interpretacyjne przepisów, które miały wpływ na wielu obywateli. Wyjaśnienie pojęcia "odrębny lokal" i zasady "jeden dodatek na jeden adres" jest praktycznie istotne.
“Jeden adres, dwa gospodarstwa domowe – czy należą się dwa dodatki węglowe? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 157/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-05-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bartłomiej Pastucha Jerzy Drwal /sprawozdawca/ Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 1692 art. 2 ust. 3a-4 Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 259 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 9 stycznia 2023 r., znak: SKO.41/18/L/23 w przedmiocie dodatku węglowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat K. W. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych czterdzieści groszy) z tytułu podatku od towarów i usług. Uzasadnienie Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z dnia 9 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Żyrzyn (dalej także jako: Wójt) z dnia 13 grudnia 2022 r. w przedmiocie dodatku węglowego. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 29 listopada 2022 r. (data wpływu) J. M. (dalej także jako: skarżąca) zwróciła się do Wójta o wypłatę dodatku węglowego. Wskazała swój adres zamieszkania: K., Ż. i podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Decyzją z dnia 13 grudnia 2022 r. organ I instancji odmówił jej przyznania dodatku węglowego. Wójt w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił m.in., że skarżąca "wchodzi w skład innego gospodarstwa, na który został przyznany dodatek węglowy" i wypłacony E. C., podającej adres zamieszkania – jak wyżej wskazany. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że zamieszkuje z córką E. C., lecz każda z nich "zajmuje oddzielne mieszkanie", do których mają oddzielne wejścia i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Kolegium powołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję Wójta. Przywołało w decyzji treść art. 2 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 3a, ust. 3b, ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 1692) i podzieliło argumentację przedstawioną przez organ I instancji, co do tego, że skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania jej zawnioskowanego dodatku. W skardze J. M. zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 2 ust. 2 pkt 1 oraz art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym; 2. dowolne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy z pominięciem dowodów z oględzin i wywiadu środowiskowego, a w konsekwencji ustalenie, że dodatek węglowy nie przysługuje, podczas gdy skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe, które jest odrębne od gospodarstwa domowego E. C., a zatem spełnia przesłanki do otrzymania dodatku węglowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji, a także o przeprowadzenie "oględzin/wizji lokalnej" jej domu i ustalenie, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe. Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że regulacje dotyczące dodatku węglowego uległy zmianie. W pierwotnej wersji art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako: ustawa o dodatku węglowym) regulował jedynie sytuację, gdy o wypłatę dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, wówczas dodatek przyznawany jest wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. 2022 r., poz. 1967) w art. 50 pkt 1 lit. b wprowadziła do art. 2 ustawy o dodatku węglowym – ust. 3a i ust. 3b. Zgodnie z tymi przepisami w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a). Natomiast gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b). Na mocy art. 52 powyższej ustawy do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 50 stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Kolejno w art. 26 ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. 2022 r., poz. 2236) wprowadzono do art. 2 ustawy o dodatku węglowym ust. 3c, ust. 3d i ust. 3e. Przepisy te stanowią, że: w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (ust. 3c). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (ust. 3d). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (ust. 3e). Zgodnie z art. 31 ust. 1 powyższej ustawy do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 26, stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W dacie wydawania decyzji przez organ I instancji ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. 2022 r., poz. 1692) obowiązywała w następującym brzmieniu: Dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy (art. 2 ust. 1). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b). W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji (art. 2 ust. 3d). W przypadku gdy w lokalu, o którym mowa w ust. 3d, zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących w tym lokalu (art. 2 ust. 3e). W dacie orzekania przez organ II instancji ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. 2022 r., poz. 1692, dalej jako: ustawa o dodatku węglowym) nie uległa zmianie w zakresie powołanych powyżej przepisów. Wykładnia art. 2 ustawy o dodatku węglowym w praktyce nastręcza wielu problemów, dlatego w tym miejscu dla porządku należy wyjaśnić, że jeżeli pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe co do zasady przysługuje jeden dodatek węglowy, lecz dla wszystkich zamieszkujących pod tym adresem. Wypłacany jest temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Wyjątek od tej zasady został opisany w ust. 3d-3e i będzie przedmiotem dalszych rozważań. Natomiast w gospodarstwie wieloosobowym, gdy wniosek złożyła więcej niż jedna osoba, przysługuje on temu wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Analizując wprowadzane do ustawy o dodatku węglowym zmiany należy dostrzec, że przepisy te kształtują ogólną zasadę, zgodnie z którą na jeden adres przypada jeden dodatek węglowy (art. 2 ust. 3a i ust. 3b). Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawodawca dodając do art. 2 ustawy o dodatku węglowym ust. 3c-3d, nie wyeliminował ust. 3a-3b. Dodane przepisy stanowią jedynie wyjątek od przyjętej reguły. Natomiast art. 2 ust. 3a-3b ustawy wprost i jednoznacznie stanowi, że nawet jeżeli pod jednym adresem prowadzone są odrębne gospodarstwa domowe, to przyznawany jest jeden dodatek dla wszystkich gospodarstw i jest on wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. W uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. 2022 r., poz. 2236) stwierdzono, że: po nowelizacji ustawy o dodatku węglowym z dnia 5 sierpnia 2022 r. dofinansowanie to otrzymają gospodarstwa domowe w myśl zasady "jeden dodatek węglowy na jeden adres". Oznacza to, że według nowych kryteriów wszystkim gospodarstwom domowym zamieszkującym pod tym samym adresem przysługuje tylko jeden dodatek węglowy (druk sejmowy nr 2696). W związku z powyższym należy podkreślić, że zgodnie z niebudzącą wątpliwości intencją ustawodawcy – znajdującą potwierdzenie zarówno w literalnym brzmieniu przepisu, jak i w pracach parlamentarnych – zasadą jest przyznanie jednego dodatku węglowego dla jednego adresu. Należy też zauważyć, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie każdemu odrębnemu gospodarstwu domowemu dodatku węglowego, nawet jeżeli zamieszkują pod wspólnym adresem, wyraziłby to wprost. Takiej wykładni przeczy wprost treść art. 2 ust. 3a i ust. 3e ustawy o dodatku węglowym. Przechodząc do wykładni art. 2 ust. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym, należy wskazać, że relacja zasady (dla jednego adresu może być przyznany jeden dodatek) i wyjątku (dopuszczalność przyznania kilku dodatków dla tego samego adresu) wymaga zastosowania ścisłej wykładni przepisów, określających przesłanki zastosowania wyjątku, zgodnie z podstawową regułą interpretacji prawniczej – wyjątków nie należy wykładać rozszerzająco (łac. exceptiones non sunt extendendae). To znaczy, że interpretacja przepisów wprowadzających wyjątek nie może prowadzić w istocie do dezaktualizacji zasady. Omawiany wyjątek należy zatem wykładać ściśle. Opiera się on na kwestii prowadzenia oddzielnych gospodarstw domowych i odrębności lokalu. Szczególnie istotne jest niepominięcie żadnego z elementów przepisu, jeżeli można nadać przepisowi w całości sensowne brzmienie. Skoro ustawa wprowadza warunek, zgodnie z którym dodatek może zostać przyznany, o ile w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, to wykładnia pomijająca ten fragment pozbawia normę istotnego znaczenia. W szczególności należy rozważyć dwa elementy tj. odrębność lokalu i brak możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania do dnia 30 listopada 2022 r. Istotne jest zatem to, że ustalenie odrębnego adresu musi być prawne dopuszczalne, a wnioskodawca dąży do jego uzyskania, natomiast brak tego adresu jest jedynie stanem przejściowym. Wprowadzenie sformułowania "do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu" wskazuje, że konieczne jest, aby zostały rozpoczęte starania o ustalenie odrębnego adresu, które przed powyższą datą – bez winy wnioskodawcy – nie zakończyły się pozytywnie. Jeżeli bowiem żadne postępowanie nie zostało wszczęte, nie można zweryfikować wskazanej przesłanki. Ustawodawca w ustawie o dodatku węglowym posługuje się sformułowaniem "odrębne lokale". Zgodnie z art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2022 r., poz. 1360) nieruchomością jest m. in. część budynku trwale związanego z gruntem, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. Samodzielny lokal może stanowić odrębną nieruchomość (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, Dz. U. 2021 r., poz. 1048, dalej jako: u.w.l.). Definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego zawarto w art. 2 ust. 2 u.w.l. Należy w tym miejscu podkreślić, że ustawa o dodatku węglowym nie posługuje się pojęciem "samodzielny lokal (mieszkalny)", lecz wyrażeniem dalej idącym tj. odrębny lokal. Samodzielność lokalu wymaga spełnienia przesłanek technicznych, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.w.l. oraz wynikających z art. 2 ust. 1a-1b u.w.l. Spełnienie wymagań, o których mowa w art. 2 ust. 1a-2 u.w.l., stwierdza starosta w formie zaświadczenia. Zgodnie z art. 7 u.w.l. odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy lub jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości albo orzeczenia sądu, znoszącego współwłasność. Wydzielenie lokalu jako odrębnej nieruchomości jest niezbędne do ustanowienia dla danego lokalu prawa odrębnej własności i jego wpisu do księgi wieczystej. Nie jest możliwe nadanie odrębnego adresu lokalowi, który nie stanowi odrębnej nieruchomości tj. nie został wyodrębniony w rozumieniu u.w.l. Odrębność lokalu nie może zatem być rozumiana wyłącznie funkcjonalnie, gdyż nie koreluje to z intencją ustawodawcy i zasadą przyznawania jednego dodatku węglowego na jeden adres. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, ze wyjątek przewidziany w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym przysługuje tylko wtedy, gdy ustanowiono odrębny lokal, czyli odrębną nieruchomość. Termin ten powinien być rozumiany jako odrębna własność samodzielnego lokalu. Determinujące znaczenie ma bowiem samodzielny byt takiego lokalu, w oderwaniu od budynku jako całości. Przepis w takim rozumieniu koreluje z ogólną zasadą, że dla jednego adresu przysługuje jeden dodatek i uzupełnia ją w ten sposób, aby niespełnienie wymagań formalnych przed terminem wskazanym w ustawie nie ograniczyło dostępu do wskazanego dodatku. Niedopuszczalna jest taka wykładnia, która pozwalałaby wójtowi na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w celu ustalenia samodzielności lokalu. Kompetencję ku temu ma starosta, we właściwym postępowaniu opartym na wskazanej powyżej ustawie (u.w.l.). Postępowanie w przedmiocie przyznania dodatku nie może także wkraczać w kwestie właściwe dla procedury ustanawiania odrębnej własności lokalu. Nie jest także dopuszczalna taka wykładnia, iż odrębność lokalu należy rozumieć potocznie, skoro wyrażenie to w istocie funkcjonuje w prawie. Nie można także tracić z pola widzenia, że "odrębność lokalu" w potocznym rozumieniu (jako zespół izb, które pozwalają funkcjonować odrębnemu gospodarstwu domowemu) nie gwarantuje możliwości ustalenia odrębnego adresu, dla którego przeszkodą jest jedynie czas. Wskazuje jedynie na istnienie odrębnego gospodarstwa domowego. Zgodnie z ustawą z art. 47a ust. 5 ustawy dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2021 r., poz. 1990, dalej jako: u.p.g.k.) wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala numery porządkowe z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Obiekty, którym nadaje się numery porządkowe zostały ujęte w art. 47a ust. 4 pkt 5 lit. a (m. in. budynki mieszkalne oraz inne budynki przeznaczone do stałego lub czasowego przebywania ludzi) i ust. 4a (m. in. parkingi, garaże). Ustawa nie określa procedury nadania numerów lokalom, natomiast zgodnie z § 6 ust. 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. 2021 r., poz. 1368) nie nadaje się odrębnych numerów porządkowych dla poszczególnych kondygnacji budynków. Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że omawiany art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym należy rozumieć w ten sposób, że proces zmierzający do nadania odrębnego adresu powinien być na tyle zaawansowany, że jego ustanowienie nie wzbudza istotnych wątpliwości, jest zasadniczo formalnością, której nie można było dopełnić przed datą zakreśloną w ustawie. Wskazanie w ustawie daty, do której ustanowienie adresu "nie jest możliwe" determinuje takie rozumienie przepisu, iż w ogóle ustanowienie odrębnego adresu dla danego lokalu jest możliwe – czyli musi to być odrębna nieruchomość. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie poczyniła żadnych starań w celu ustalenia odrębnego adresu dla każdego z ewentualnych gospodarstw domowych. Nie można zatem przyjąć, że niemożność ustalenia adresu była jedynie ograniczona czasowo i istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nastąpi to po wskazanej w ustawie dacie. Kolejno należy podkreślić, że umożliwiający przeprowadzenie wywiadu środowiskowego art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym odsyła do sytuacji określonej w ust. 3c, zatem nie chodzi o jakąkolwiek sytuację, gdy ustalenie odrębnego adresu nie było możliwe, a tylko gdy nie było to możliwe w omówionych powyżej okolicznościach. Zgodnie z tym przepisem dodatek węglowy przyznaje się po ustaleniu w drodze wywiadu środowiskowego, że pod jednym adresem, w odrębnych lokalach, zamieszkuje kilka gospodarstw. Jak wywiedziono powyżej, wójt nie może stwierdzić, czy lokal jest odrębny na podstawie własnych spostrzeżeń. Jeżeli nie budzi wątpliwości okoliczność, że nawet nie rozpoczęto procedury wyodrębniania lokalu, przeprowadzenie wywiadu środowiskowego nie jest celowe. Przyznanie dodatku węglowego w takich przypadkach nie jest w ogóle możliwe, gdyż obowiązuje zasada wyrażona w art. 2 ust. 3a ustawy o dodatku węglowym. Nie można także tracić z pola widzenia tego, że w samej skardze wskazano, iż "ze względu na położenie i wielkość domu nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych". Należy także wskazać, że E. C. we wniosku o wypłatę dodatku węglowego z dnia 23 sierpnia 2022 r. (data wpływu) wskazała swoją matkę tj. J. M. jako osobę wchodzącą w skład gospodarstwa domowego. Podała, że w skład wieloosobowego gospodarstwa domowego wchodzą dwie osoby. Określiła, że jej gospodarstwo znajduje się w budynku jednorodzinnym z zainstalowanym głównym źródłem ogrzewania. Natomiast J. M. we wniosku z 29 listopada 2022 r. (data wpływu) podała, że zamieszkuje w budynku wielorodzinnym z głównym źródłem ogrzewania. Nie podała innych osób wchodzących w skład gospodarstwa domowego i oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wobec przytoczenia w formularzu definicji gospodarstwa domowego jednoosobowego i wieloosobowego, twierdzenia skarżącej, sprzeczne z wcześniejszym oświadczeniem jej córki, jawią się jako niewiarygodne, stanowiące element taktyki procesowej. Należy także zauważyć, że piecokuchnia nie została zgłoszona w deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i źródeł spalania (k. 1 akt admin. I inst.). Oświadczenie E. C. (k.4 akt sąd.) w przedmiocie korekty swojego wniosku nie podważało więc legalności zaskarżonej decyzji. Wniosek dowodowy skarżącej o przeprowadzenie oględzin domu w celu ustalenia, że strona samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domu, nie mógł zostać uwzględniony. W świetle dyspozycji zamieszczonej w art. 106 § 3 p.p.s.a. taki dowód nie może zostać przeprowadzony przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. o czym orzekł w punkcie I. wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II. wyroku WSA w Lublinie w przedmiocie wynagrodzenia należnego adwokat K. W. z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynika z tego, że w wyroku z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. SK 53/22 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje wysokość opłaty stanowiącej koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości niższej niż stawka minimalna opłat za czynności radców prawnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265, ze zm.), wydanym na podstawie art. 225 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1166), dotyczącym stawek minimalnych w sprawach prowadzonych z wyboru, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 zdanie drugie i art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP. Podzielając ocenę Trybunału, że nie ma podstaw, aby różnicować stawki minimalne dla radców prawnych świadczących pomoc prawną w zależności od tego, czy działają z urzędu czy z wyboru, należy stwierdzić, że analogicznie należy ocenić sytuację adwokatów działających z urzędu i z wyboru. Nie istnieją bowiem podstawy do różnego traktowania tych grup zawodowych. Skutki prawne wspomnianego wyroku Trybunału należy zatem odnosić do opłat stanowiących koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa w przypadku występowania profesjonalnego pełnomocnika będącego adwokatem i interpretacji Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019 r., poz. 18, dalej jako: Rozporządzenie z 2016 r.) oraz Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2015 r., poz. 1800, dalej jako: Rozporządzenie z 2015 r.). Kwota wskazana w punkcie II. wyroku (590.40 zł) wynika zatem z zastosowania § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ Rozporządzenia z 2015 r. i § 4 ust. 3 Rozporządzenia z 2016 r. oraz uwzględnienia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2023 r. sygn. SK 53/22 (Dz. U. 2023 r., poz. 842).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI