II SA/Lu 1565/03

II SA/Lu 1565/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-12-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-12-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Marcinowski /przewodniczący sprawozdawca/
Małgorzata Fita
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski /spr./, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia WSA Jacek Czaja, Protokolant Marcin Małek, po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2004r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Uniwersytetu z dnia [...] września 2003r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów I uchyla zaskarżoną decyzję; II zasądza od Uniwersytetu na rzecz skarżącej kwotę 10 /dziesięć/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prorektor ds. Dydaktyki i Wychowania Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego decyzją dnia [...] znak [...] wydaną na podstawie § 31 ust. 1 pkt 10 Statutu Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i § 32 Regulaminu studiów, utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Nauk Społecznych z dnia [...] o skreśleniu A. B. z listy studentów Wydziału Nauk Społecznych (kierunek psychologia – studia dzienne).
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że A. B. została reaktywowana na VI semestr studiów w roku akademickim [...]/[...], z obowiązkiem uzupełnienia różnic programowych. Wszystkie przedmioty z VI semestru wraz z różnicami programowymi powinny zostać zaliczone zgodnie z Regulaminem studiów do dnia 25.06.200[...] r.
W sesji letniej studentka nie zaliczyła ćwiczeń z psychologii wychowawczej, a tym samym nie mogła podejść do egzaminu z tego przedmiotu. Dziekan przychylił się jednak do prośby A. B. z dnia [...], aby mogła ponownie zaliczyć ćwiczenia w sesji poprawkowej we wrześniu i określił termin zaliczenia do 20 września 200[...]r. oraz termin zdania egzaminu do 25 września 200[...]r. Termin zaliczenia ćwiczeń na prośbę studentki z dnia 15 września 200[...]r. został następnie wydłużony do 25 września 200[...]r.
W sesji poprawkowej studentka dwukrotnie przystąpiła do zaliczenia ćwiczeń z psychologii wychowawczej: 18 i 25 września (dwukrotna szansa na zaliczenie była wyłącznie dobrą wolą osoby prowadzącej zajęcia). Sprawdzian miał formę pisemną, a system oceniania był jasny i podany wcześniej do wiadomości studentów. W obu przypadkach A. B. otrzymała bardzo niską liczbę punktów (1/4 na 5 oraz ¾ na 5 możliwych), które nie kwalifikowały ją do uzyskania zaliczenia. Ostatecznie studentka otrzymała z ćwiczeń ocenę niedostateczną i w konsekwencji nie mogła podejść do egzaminu z tego przedmiotu, co jest równoznaczne z niezaliczeniem VI semestru (§ 13 ust. 2 Regulaminu studiów).
W związku z powyższym decyzja o skreśleniu została podjęta prawidłowo, na podstawie § 17 ust. 2 Regulaminu studiów.
Podnoszone w odwołaniu przyczyny zdrowotne niezaliczenia ćwiczeń nie znajdują potwierdzenia w dokumentach. Studentka we wrześniu nie przedstawiła żadnego zwolnienia lekarskiego i podchodziła do zaliczeń. Jeżeli rzeczywiście długotrwała choroba utrudniała przygotowanie się do egzaminu, należało złożyć odpowiednio wcześniej podanie o urlop zdrowotny.
Studentka nie zaliczyła przedmiotu psychologia wychowawcza już w roku akademickim 2001/2002. W dotychczasowym przebiegu studiów miała zgodę na wpis warunkowy na semestr VI w roku akademickim 2000/2001 (wyjątkowo) oraz na powtarzanie semestru V i VI w roku akademickim 2001/2002.
Była skreślona z listy studentów z powodu niezaliczenia semestru VI w roku akademickim 2001/2002 i reaktywowana na semestr VI w roku 2002/2003. Ponadto w dokumentach studentki znajduje się kilkanaście podań dotyczących przesunięcia egzaminów i zaliczeń lub wyznaczenia terminów dodatkowych z powodu braku uzyskania zaliczenia w terminie wyznaczonym.
Decyzję powyższą zaskarżyła do Sądu A. B. , wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że w sesji letniej nie zaliczyła ćwiczeń z psychologii wychowawczej, ponieważ prowadząca ćwiczenia nie chciała ją egzaminować bez podania za zgodą Dziekana, na dodatkowy termin w sesji letniej. Podanie skarżącej, na którym była zgoda Dziekana w tej sprawie znajdowało się w Dziekanacie, ale Dziekan z nieznanych powodów nie pozwolił jej go wydać. W ten sposób skarżąca nie mogła podejść do zaliczenia ćwiczeń i do egzaminu z psychologii wychowawczej w sesji letniej, a otrzymała ocenę niedostateczną z urzędu.
We wrześniu prowadząca ustaliła termin zaliczenia ćwiczeń z tego przedmiotu w dniu 18 września oraz na dzień 25 września 200[...]r., tj. po terminie egzaminu, który był wyznaczony w dniu 16 września 200[...]r., co jest niezgodne z § 13 pkt 5 Regulaminu studiów.
Na prośbę o wcześniejsze przepytanie prowadząca odpowiedziała, że wyjeżdża na konferencję. W ten sposób, skarżąca po raz drugi nie mogła podejść do egzaminu z psychologii wychowawczej. Po powrocie z konferencji – w dniu 18 września skarżąca otrzymała ocenę niedostateczną. Ocena ta nie jest obiektywna, ponieważ na zaliczenie zajęć składają się następujące elementy: a/ uczęszczanie na zajęcia,
b/ napisanie pracy na temat "Przyczyna trudności i niepowodzeń szkolnych u dziecka" i jej ocena,
c/ napisanie kolokwium złożonego z 5 pytań.
Zaliczeniem zajęć jest średnia z pkt a, b, c. Tymczasem dr M. Ł. wyznaczyła subiektywną ocenę tylko z kolokwium. Ocena ta jest krzywdząca, gdyż skarżąca uczęszczała na zajęcia i złożyła pracę pisemną.
W dniu 30 października 200[...]r. skarżąca wystąpiła o weryfikację oceny do Protektora KUL, jednak do dzisiaj nie otrzymała odpowiedzi.
Skarżąca została reaktywowana na studia w roku akademickim [...]/[...] z zastrzeżeniem, że przeniesie się na inną uczelnię. O tym warunku przypominano jej przez cały semestr.
O terminie zaliczenia ćwiczeń w dniu 15 września Dziekanat nie był poinformowany.
Dziekan podejmując decyzję o skreśleniu nie uwzględnił sytuacji skarżącej szczególnej, życiowej, zdrowotnej i finansowej i nie skorzystał z możliwości zastosowania § 17 ust. 2 pkt 3 albo 4 Regulaminu studiów.
Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, jej rodzice są osobami bezrobotnymi od 3 lat. Rodzice są rozwiedzeni od 15 lat, a od 10 roku życia skarżącą wychowuje i utrzymuje matka. Z uwagi na dolegliwości zdrowotne skarżąca korzysta z ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych.
Powodem niezaliczenia przedmiotu psychologia wychowawcza w roku akademickim [...]/[...] była choroba skarżącej. Z uwagi na kilka nieobecności z przyczyn zdrowotnych popartych zwolnieniami lekarskimi, nie została dopuszczona do zaliczenia ćwiczeń oraz zdawania egzaminu z tego przedmiotu. Rezultatem tego było skreślenie skarżącej z listy studentów semestru VI w roku akademickim [...]/[...].
W piśmie z dnia [...] czerwca 200[...] r. skarżąca wyjaśniła, że wpisy warunkowe w indeksie za rok akademicki [...]/[...] i [...]/[...] są nieprawidłowe. Skarżąca bez warunku zaliczyła IV semestr w roku akademickim [...]/[...] i V semestr w roku akademickim [...]/[...]. Dowodem są zaświadczenia z dnia [...] listopada 200[...] r. oraz z dnia [...] marca 200[...]r. Bezpodstawny jest wpis warunkowy na VI semestr w roku akademickim [...]/[...], gdyż semestr V w roku akademickim [...]/[...]zaliczyła bez warunku.
W odpowiedzi na skargę Rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 143 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 65, poz. 385 ze zm.) – prawa i obowiązki studenta związane z tokiem studiów określa regulamin studiów. Tenże regulamin zawiera również przypadki, w których możliwe jest skreślenie studenta z listy studentów (art. 148 ustawy).
Z Regulaminu Studiów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego obowiązującego od dnia 1 października 2003r. wynika m.in., że student ma obowiązek zdobywać wiedzę (...) oraz w terminie uzyskiwać zaliczenia i zdawać egzaminy ( § 8 ust. 1 pkt 1).
Unormowania zawarte w § 17 ust. 2 Regulaminu pozwalają Dziekanowi wydać jedną z czterech decyzji w stosunku do studenta, który zaliczył pierwszy semestr (rok), a nie zaliczył jednego z następnych okresów zaliczeniowych, a mianowicie o:
1/ powtarzaniu semestru (roku);
2/ skreśleniu z listy studentów;
a w sytuacjach szczególnych, jeżeli student nie zaliczył jednego przedmiotu o:
3/ warunkowym podjęciu studiów w następnym okresie zaliczeniowym;
4/ powtarzaniu przedmiotu.
Z treści tych unormowań wynika zatem, że skreślenie z listy studentów jako najbardziej restrykcyjna forma decyzji łącząca się m.in. z uniemożliwieniem kontynuacji studiów , może być zastosowana jedynie wówczas, gdy nie da się zastosować innych typów decyzji przewidzianych przez prawodawcę.
Poza tym analiza w/w przepisu nakazuje przyjąć, że zróżnicowano dwie grupy przypadków.
W pierwszej z nich niezaliczenie okresu zaliczeniowego jest następstwem niezaliczenia więcej niż jednego przedmiotu w tym okresie. W takiej sytuacji możliwe jest wydanie decyzji o powtarzaniu semestru (roku), albo o skreśleniu z listy studentów.
Druga grupa przypadków odnosi się do studentów, za którymi przemawia sytuacja szczególna, a którzy nie zaliczyli okresu zaliczeniowego z powodu braku zaliczenia jednego przedmiotu. W takiej sytuacji Dziekan może pozwolić na warunkowe podjęcie studiów w następnym okresie zaliczeniowym, albo na powtarzanie przedmiotu.
Z dalszych postanowień § 17 Regulaminu wynika, że decyzja o powtarzaniu semestru (roku) może być wydana jeden raz w czasie studiów, chyba że przyczyną niezaliczenia była długotrwała choroba lub inne ważne przyczyny (ust.3). Natomiast warunkowy wpis na następny okres zaliczeniowy albo zgodę na powtarzanie przedmiotu można uzyskać nie więcej niż dwa razy w czasie studiów (ust. 5).
W piśmie z dnia [...] czerwca 2004r. złożonym w Sądzie, skarżąca zakwestionowała ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji, dotyczące dokonania warunkowych wpisów w poszczególnych latach akademickich.
Do pisma dołączyła m.in. zaświadczenia wydane przez KUL z dnia [...] listopada 200[...] r. i z dnia [...] marca 200[...]r.
Do twierdzeń zawartych w tym piśmie organ nie ustosunkował się. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą merytorycznie rozstrzygającą o uprawnieniach strony. Do jego zadań należy wyłącznie m.in. kontrola legalności ostatecznych decyzji administracyjnych, nie zaś dokonywanie oceny materiału dowodowego za właściwy organ.
Wydanie decyzji administracyjnej, wiążące się z zastosowaniem właściwej normy materialnoprawnej, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego w myśl reguł określonych w przepisach art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Odzwierciedlenie owych reguł powinno znaleźć ujście w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym w myśl art. 107 § 3 k.p.a.
Zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem w/w przepisów postępowania, skoro organy administracji nie rozważyły, czy wobec skarżącej może być zastosowane inne rozstrzygnięcie przewidziane w § 17 ust. 2 Regulaminu Studiów Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, wykluczające skreślenie z listy studentów.
Ponownie rozpoznając odwołanie należy wnikliwie przeanalizować materiał dowodowy , w celu stwierdzenia czy wobec skarżącej nie można było wydać decyzji o warunkowym podjęciu studiów w następnym okresie zaliczeniowym, o powtarzaniu przedmiotu, ewentualnie o powtarzaniu semestru (roku).
Dopiero bowiem wykluczenie możliwości zastosowania jednej z w/w decyzji, uprawniałoby do wydania decyzji o skreśleniu z listy studentów.
Pozostałe zarzuty skargi nie są trafne.
Co do zasady, ma rację skarżąca w zakresie twierdzenia, że student ma prawo swoistej "reklamacji" w wypadku odmowy udzielenia zaliczenia ćwiczeń. Z § 16 ust. 6 Regulaminu studiów wynika bowiem, że Dziekan może na wniosek zainteresowanego studenta zweryfikować podstawy odmowy udzielenia zaliczenia ćwiczeń.
W aktach administracyjnych znajduje się wniosek skarżącej z dnia [...] października 200[...]r. skierowany do Rektora Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego o zweryfikowanie podstawy odmowy zaliczenia zajęć z przedmiotu psychologia wychowawcza.
Wniosek ten władze uczelni słusznie potraktowały jako bezprzedmiotowy i spóźniony, skoro został on złożony po wydaniu decyzji w obu instancjach. Błędem skarżącej było niezłożenie wniosku o weryfikację bezpośrednio po odmowie zaliczenia ćwiczeń.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia § 13 pkt 5 Regulaminu studiów.
W myśl wskazanego przepisu – zaliczenia zajęć dokonuje się nie wcześniej niż na ostatnich zajęciach w danym okresie zaliczeniowym, nie później niż w przeddzień egzaminu, a w wypadku gdy przedmiot nie kończy się egzaminem, do ostatniego dnia sesji egzaminacyjnej. Terminy zaliczeń, wyznaczone w sesji egzaminacyjnej, muszą być uzgadniane z Dziekanem.
Nie jest sporne, że skarżąca nie otrzymała zaliczenia ćwiczeń z psychologii wychowawczej w sesji letniej. Na prośbę A. B. z dnia [...] czerwca 200[...]r. Dziekan wyraził zgodę na zaliczenie ćwiczeń z tego przedmiotu do 20 września 2003r., a zdawania egzaminu do 25 września 200[...]r. (k. 88 akt administracyjnych).
Bezsporne jest, że w dniu 18 września 200[...]r. poddana była ona sprawdzianowi przez dr M. Ł. prowadzącą ćwiczenia z psychologii wychowawczej i uzyskała ¼ punktu, co odpowiadało ocenie niedostatecznej. Na prośbę skarżącej dr M. Ł., mimo że nie miała takiego obowiązku – zgodziła się , aby skarżąca ponownie przystąpiła do sprawdzianu w dniu 25 września 200[...]r. Tym razem uzyskała ¾ punktu, co także odpowiadało ocenie niedostatecznej. Termin zaliczenia był uzgodniony z Dziekanem , który poinformował, że jest to termin ostateczny (vide – adnotacja na podaniu z dnia 15 września – k.101 akt administracyjnych).
Skoro jednak zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przeto podlegała uchyleniu.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.