II SA/LU 156/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie uchylił decyzję SKO w Lublinie w sprawie opłaty za składowanie odpadów z powodu błędów rachunkowych i proceduralnych w naliczeniu opłaty podwyższonej.
Sprawa dotyczyła opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Skarżąca spółka kwestionowała zasadność nałożenia opłaty, argumentując, że nie składowała odpadów, a jedynie je magazynowała. Sąd uznał, że stan faktyczny uzasadniał nałożenie opłaty, jednakże organy dopuściły się błędów w obliczeniach i procedurze naliczania opłaty podwyższonej, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę G. S. "L." sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego o wymierzeniu spółce opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów za lata 2020 i 2021. Organ pierwszej instancji ustalił, że na terenie spółki znajdowały się hałdy folii, opakowań, podłoża do upraw i innych odpadów, które były magazynowane w przypadkowych miejscach, nieutwardzonym terenie, co stanowiło składowanie w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu. Spółka nie przedłożyła wymaganych wykazów opłat. Skarżąca podnosiła, że nie składowała odpadów, a jedynie je magazynowała w celu ponownego użycia lub przekazania do zagospodarowania, a także zarzucała organom błędy proceduralne i materialne. Sąd uznał, że stan faktyczny faktycznie wskazywał na składowanie odpadów, jednakże organy dopuściły się błędów w naliczaniu opłaty podwyższonej. W szczególności sąd wskazał na nieprawidłowe obliczenie liczby dób składowania oraz błędy rachunkowe w tabelach i załącznikach, co skutkowało zawyżeniem należnej opłaty. Sąd podkreślił, że opłata podwyższona nie podlega miarkowaniu, co wymaga od organów szczególnej dokładności. Z tych powodów sąd uchylił obie decyzje i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że stan faktyczny sprawy wskazywał na składowanie odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu, nawet jeśli spółka twierdziła, że jedynie je magazynowała.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji gospodarki odpadami, zbierania, przetwarzania i magazynowania odpadów z ustawy o odpadach, a także do hierarchii postępowania z odpadami. Stwierdził, że składowanie oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów z brakiem woli ich przetworzenia, co odróżnia je od magazynowania. W analizowanej sprawie, charakter i sposób przechowywania odpadów na działce spółki, w tym ich lokalizacja w przypadkowych miejscach i na nieutwardzonym terenie, uzasadniały uznanie tego za składowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.o.ś. art. 293 § 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,7 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą dobę składowania.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 206
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika.
Pomocnicze
p.o.ś. art. 272 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Opłata za korzystanie ze środowiska jest jednym ze środków ochrony środowiska.
p.o.ś. art. 273 § 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona m.in. za składowanie odpadów.
p.o.ś. art. 274 § 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów.
u.o.o. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Definicje: gospodarka odpadami, zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów, odpad.
u.o.o. art. 17
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Hierarchia sposobów postępowania z odpadami.
u.o.o. art. 18
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Przesłanki stosowania hierarchii postępowania z odpadami, w tym zasada składowania wyłącznie odpadów, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Prowadzenie postępowania na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Działanie organów dla słusznego interesu obywateli i interesu społecznego.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena dowodów przez organ.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Elementy uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy dopuściły się błędów rachunkowych i proceduralnych w naliczaniu opłaty podwyższonej, co skutkowało jej zawyżeniem. Nieprawidłowe ustalenie liczby dób składowania odpadów.
Odrzucone argumenty
Argument skarżącej, że nie składowała odpadów, a jedynie je magazynowała w celu ponownego użycia lub przekazania do zagospodarowania. Argument skarżącej, że brak posiadania pozwolenia na wytwarzanie odpadów wyłącza możliwość nałożenia opłaty podwyższonej.
Godne uwagi sformułowania
Składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów w danym miejscu, a więc ich pozostawienia o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetworzenia w jakikolwiek sposób. Wysokość opłaty podwyższonej jest wypadkową: ilości odpadów, stawki jednostkowej określonego odpadu, współczynnika 0,7 oraz okresu składowania. Opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska nie przewiduje możliwości miarkowania jej wysokości.
Skład orzekający
Grzegorz Grymuza
przewodniczący
Jerzy Drwal
członek
Marcin Małek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia składowania odpadów w kontekście opłaty podwyższonej oraz błędy proceduralne i rachunkowe popełniane przez organy przy naliczaniu tej opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji magazynowania/składowania odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do tego celu i naliczania opłaty podwyższonej. Konkretne błędy rachunkowe mogą być specyficzne dla danego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu odpadów i opłat środowiskowych, a jej rozstrzygnięcie opiera się na błędach proceduralnych i rachunkowych organów, co jest interesujące z perspektywy praktycznej dla prawników i przedsiębiorców.
“Błędy rachunkowe organów uchylają miliony złotych opłaty za składowanie odpadów.”
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 156/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-06-29 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-02-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Grymuza /przewodniczący/ Jerzy Drwal Marcin Małek /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska Hasła tematyczne Odpady Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 699 art. 3, art. 17, art. 18 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.) Dz.U. 2008 nr 25 poz 150 art. 293, art. 276, art. 272-274 Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity Dz.U. 2023 poz 259 art. 205, art. 206, art. 200, art. 145, art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Asesor sądowy Marcin Małek (sprawozdawca) Protokolant Referent Elwira Szymaniuk-Szkodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi G. S. "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 21 grudnia 2022 r., znak: SKO.41/4821/OD/2022 w przedmiocie opłaty z tytułu składowania odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego z dnia 4 października 2022 r., znak: DŚ-I.7241.5.2021.UOW; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz G. S. "[...]" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 3927 (trzy tysiące dziewięćset dwadzieścia siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 21 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 279, art. 281 ust. 1, art. 288 ust. 1 w zw. z art. 293 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.o.ś.", utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa Lubelskiego z 4 października 2022 r. w przedmiocie wymierzenia nieuiszczonej opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów. Jak wynika z akt sprawy, ww. decyzją z 4 października 2022 r. Marszałek Województwa Lubelskiego wymierzył G. S. "L." sp. z o.o. z/s w [...] (skarżący lub strona), wysokość nieuiszczonej opłaty podwyższonej w kwocie 344.608,23 zł z tytułu składowania odpadów za rok 2020 i 2021 w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że w północno-zachodniej części nieruchomości gruntowej należącej do strony, na nieutwardzonym terenie zielonym, znajdowały się hałdy folii oraz różnego rodzaju opakowań po nawozach, środkach ochrony roślin, opakowania tekturowe, rolki, butelki pet, drewniane palety i styropian. Z kolei na terenie częściowo utwardzonym znajdowały się duże ilości zużytego podłoża do upraw w postaci ofoliowanych mat ułożonych na paletach, z którymi magazynowane były również pozostałości roślinne z elementami z tworzyw sztucznych, metalowych i drewnianych. Z ustaleń organu wynika, że odpady były magazynowane w przypadkowych miejscach. Strona w ten sposób korzystała ze środowiska, co obligowało ją do przedłożenia wykazów, o jakich mowa w art. 286 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., czego nie uczyniła i co spowodowało konieczność wymierzenia opłaty podwyższonej za składowanie odpadów za rok 2020 i 2021. Odwołanie od wydanej decyzji wniosła strona zarzucając organowi błędy w ustaleniach faktycznych oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa procesowego i materialnego polegające na przyjęciu, że spółka: - jest podmiotem korzystającym ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, - składowała odpady, - miała obowiązek przedłożenia wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska , tj. rodzajach i ilości składowanych odpadów, - zaktualizowała przesłanki do wymierzenia sankcji w postaci opłaty podwyższonej, podczas gdy prawidłowo prowadzone postępowanie dowodowe wprost potwierdza, że strona nie składuje odpadów, a wytwarzane w związku z prowadzoną działalnością niewielkie ilości odpadów nie wymagają legitymowania się pozwoleniem na wytwarzanie odpadów, co w efekcie powoduje, że nie jest podmiotem korzystającym ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, nie miała obowiązku przedłożenia ww. wykaz, jak również nie istnieją podstawy do wymierzenia jej sankcji w postaci opłaty podwyższonej. Nadto podniosła (z daleko posuniętej ostrożności), że organ dokonał wadliwych ustaleń dotyczących okresu składowania odpadów oraz dopuścił się błędów rachunkowych dotyczących zarówno okresu składowania odpadów jak i stawki stanowiącej wypadkową określonej części opłaty. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie przywołaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w przypadku składowania lub magazynowania odpadów podmiotem korzystającym ze środowiska, obowiązanym do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych, jest posiadacz odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach, którym bez wątpienia jest strona. Składowanie lub magazynowanie odpadów nie musi odbywać się wyłącznie na składowisku, a opłatę podwyższoną ponosi się niezależnie od opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku. Jednocześnie wyjaśniło, że składowanie odpadów powinno mieć z natury rzeczy charakter trwały i nieograniczony czasowo. Z kolei magazynowanie odpadów może mieć charakter czasowy, przy czym nie można wykluczyć bliżej nieokreślonego czasu takiego magazynowania. W odniesieniu do niniejszej sprawy rozróżnienie tych pojęć nie ma jednak większego znaczenia, bowiem zgodnie z art. 293 ust. 2 p.o.ś. magazynowanie odpadów bez wymaganej decyzji określającej sposób i miejsce magazynowania traktuje się jako składowanie odpadów bez wymaganej decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, z zastrzeżeniem ust. 3. Stawka opłaty jest więc tożsama. W sprawie - zdaniem Kolegium - bezspornym jest, że strona w terminie do 31 marca 2021 r. oraz w terminie 31 marca 2022 r. nie przedłożyła stosownych wykazów, przedstawiając w nich wysokość opłat za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, odpowiednio za rok 2020 i 2021. Z ustaleń własnych organu i materiału z kontroli Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska oraz informacji przedstawionej przez spółkę wynika sposób postępowania z odpadami. W oparciu o te ustalenia, w tym karty przekazania odpadów, ewidencji odpadów i informacji pochodzącej od spółki dokonano naliczenia opłaty podwyższonej, mając na uwadze ilość dób i odpadów oraz obowiązujące stawki. Za rok 2020 łączna wysokość opłat wyniosła 181.809,20 zł, a za rok 2021 162.799,03 zł, tj. łącznie 344 608,23 zł. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła strona, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wnosząc o jej uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu wskazał, że konkretne zarzuty zostaną przedstawione w terminie późniejszym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie uzupełniającym skargę (złożonym dzień przed rozprawą) pełnomocnik spółki argumentował, że decyzja ta narusza: 1. art. 6 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez odpowiedniej podstawy prawnej; 2. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniami szerokiego zakresu przepisów prawa materialnego, braku dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a także nieuwzględnienia słusznego interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób wybiórczy i niewnikliwy skutkujący tak błędną oceną zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, jak i dokonaniem błędnych ustaleń stanu faktycznego, w szczególności poprzez niezasadne przyjęcie, iż skarżąca była podmiotem korzystającym ze środowiska bez posiadania wymaganej decyzji w przedmiocie gospodarki odpadami, podczas gdy prawidłowo prowadzona analiza faktyczna i prawna wskazuje, iż skarżąca w prowadzonej przez siebie działalności nie była zobowiązana do posiadania pozwolenia na wytwarzanie odpadów (jak i innych decyzji, pozwoleń); 4. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób ograniczony, nieobiektywny i niepełny i oparcie się wyłącznie na ustaleniach Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Lublinie; 5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem ustaleń kontroli z 28 października 2021 r., wskazujących brak składowania odpadów (lecz ich magazynowanie); 6. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niespełnienie przesłanek określonych w tychże przepisach w odniesieniu do elementów składowych uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji; 7. art. 276 p.o.ś. poprzez przyjęciem, iż zasadnym jest wymierzenie opłaty podwyższonej, podczas gdy w sytuacji, w której podmiot nie ma obowiązku uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji, opłata podwyższona nie może zostać nałożona; 8. art. 293 ust. 3 w zw. z art. 288 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 286 ust. 1 pkt 1 lit c) p.o.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i niezasadne wymierzenie sankcji podczas gdy okoliczności faktyczne (jak i w konsekwencji prawne) wyłączały zasadność zastosowania ww. przepisów; 9. art. 293 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 5 i 25 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 ze zm.; dalej: u.o.o.) poprzez niewłaściwe przyjęcie, że skarżąca składowała odpady, podczas gdy w rzeczywistości wobec krótkotrwałego przechowywania tychże, a także wobec zaistnienia szeregu innych okoliczności nie doszło (i w ogóle nie mogło dojść) do powstania procesu składowania. W uzasadnieni argumentował m.in., że odpadem - zgodnie z definicją legalną (art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o.o.) - jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Tymczasem substancje, przedmioty zakwalifikowane jako odpady były przez skarżącą przechowywane, w zdecydowanej większości, celem ich ponownego zastosowania, bądź to nie będąc odpadami w ogóle, bądź podlegając reżimowi odzysku w trybie art. 30 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 u.o.o. Substancje, przedmioty zaś uznawane przez skarżącą za odpady były ewidencjonowane w BDO i przekazywane dalej uprawnionym odbiorcom celem ich dalszego zagospodarowania. Ponadto substancje, przedmioty zakwalifikowane jako odpady znajdowały się na nieruchomości skarżącej przez stosunkowo krótki okres czasu, a następnie zostawały - przy braku możliwości ponownego użycia - przekazywane podmiotom wyspecjalizowanym, który to proces faktyczny odpowiada wstępnemu magazynowaniu odpadów przez ich wytwórcę, unormowanym w art. 3 ust. 1 pkt 5 lit a) u.o.o. Proces składowania odpadów cechuje natomiast trwałość i prawne sformalizowanie (m.in. wymóg prowadzenia procesu przez podmiot posiadający status prawny zarządzającego składowiskiem odpadów). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów, niż zostały w niej podniesione. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność nałożenia przez organ na skarżącą opłaty podwyższonej z tytułu składowania odpadów za rok 2020 i 2021 w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym. Zdaniem strony skarżącej brak było podstaw do jej wymierzenia. W ocenie sądu, z tak przyjętym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Co do zasady rację ma bowiem organ twierdząc, że wynikający z akt sprawy stan faktyczny uzasadniał nałożenie przedmiotowej opłaty. Stan faktyczny przedstawiony w zaskarżonej decyzji nie został skutecznie zakwestionowany przez skarżącą. Tym samym stanowił podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mianowicie w sprawie bezspornym jest, że na terenie działki należącej do skarżącej spółki, w przypadkowych miejscach, na nieutwardzonym terenie zielonym, znajdowały się hałdy folii oraz różnego rodzaju opakowań po nawozach, środkach ochrony roślin, opakowania tekturowe, rolki, butelki pet, drewniane palety i styropian. Z kolei na terenie częściowo utwardzonym znajdowały się duże ilości zużytego podłoża do upraw w postaci ofoliowanych mat ułożonych na paletach, z którymi magazynowane były również pozostałości roślinne z elementami z tworzyw sztucznych, metalowych i drewnianych, a także styropian, elementy gumowe, złom metalowy, palety drewniane, pojemniki z tworzywa sztucznego oraz ażurowe metalowe skrzynie. W znacznej części odpady te, to odpady palne oraz niebezpieczne (baterie i akumulatory oraz zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny). Odpady w większości były magazynowane luzem i niezabezpieczone przed wpływem czynników atmosferycznych oraz w sposób niezapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska. Na terenie działki stwierdzono również pogorzeliska ze śladami spalania tworzyw sztucznych oraz łęt roślinnych. Powyższe jednoznacznie wynika z materiału sprawy w tym dokumentacji fotograficznej przedstawiającej dokładnie rodzaj oraz wielkość gromadzonych odpadów. Dokumentacja ta pozwala również na jednoznaczne przyjęcie, że odpady te gromadzone były przez dłuższy okres czasu. Bezspornym również jest, że miejsca lokalizacji tych odpadów nie były przeznaczone do ich składowania. Nie ulega również wątpliwości, że sporne odpady zostały usunięte z działki przez skarżącą spółkę. W dniu kontroli (26 listopada 2021 r.) na terenie gospodarstwa znajdowały się odpady do powtórnego wykorzystania (np. maty z wełny mineralnej) oraz odpady magazynowane na utwardzonym i oznaczonym terenie lub w kontenerach powstałe w związku z prowadzoną działalnością produkcyjną. Pozostałe odpady spółka przekazała wyspecjalizowanym firmom, co wynika z prowadzonej przez spółkę ewidencji przekazania odpadów. Trafna zatem w kontekście przywołanego stanu faktycznego była ocena organów, że na terenie działki skarżącej miało miejsce składowanie odpadów. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że pojęcie składowania odpadów nie zostało zdefiniowane ani w p.o.ś. ani przepisach u.o.o. Możliwe jednak jest ustalenie znaczenia tego pojęcie poprzez sięgnięcie do przepisów u.o.o. dotyczących opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu składowania odpadów w zakresie poszczególnych czynności względem odpadów. Brak jest przy tym uzasadnienia, by czynność składowania odpadów, jak i inne czynności związane z odpadami, były rozumiane na potrzeby p.o.ś. w sposób odmienny niż w u.o.o. Cele obydwu ustaw należy uznać za pokrewne. Mianowicie jak stanowi art. 3 pkt 3 u.o.o. przez gospodarkę odpadami rozumie się wytwarzanie odpadów i gospodarowanie odpadami. Gospodarowanie odpadami (art. 3 pkt 2 u.o.o.) obejmuje natomiast czynności zbierania, transportu lub przetwarzania odpadów, w tym sortowania, wraz z nadzorem nad wymienionymi działaniami (...). Przetwarzanie (art. 3 pkt 21 u.o.o.) obejmuje zaś procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Zbieranie odpadów (art. 3 pkt 34 u.o.o.) to z kolei gromadzenie odpadów przed ich transportem do miejsc przetwarzania, w tym wstępne sortowanie nieprowadzące do zasadniczej zmiany charakteru i składu odpadów i niepowodujące zmiany klasyfikacji odpadów oraz tymczasowe magazynowanie odpadów. Magazynowanie odpadów (art. 3 pkt 5) to zaś czasowe przechowywanie odpadów obejmujące wstępne magazynowanie odpadów przez ich wytwórcę, tymczasowe magazynowanie odpadów przez prowadzącego zbieranie odpadów, magazynowanie odpadów przez prowadzącego przetwarzanie odpadów. Co istotne w art. 17 ust. 1 u.o.o. wskazuje się hierarchię sposobów postępowania z odpadami. Wskazano w kolejności od najbardziej pożądanego sposobu do najmniej pożądanego następujące czynności: zapobieganie powstawaniu odpadów, przygotowywanie do ponownego użycia, recykling, inne procesy odzysku, unieszkodliwianie. W art. 18 u.o.o. ustawodawca wskazuje, jakimi przesłankami powinno się kierować, stosując tę hierarchię. W ust. 6 tego przepisu podaje się, że składowane powinny być wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób było niemożliwe z przyczyn, o których mowa w ust. 3 (tzn. poddaniu procesom odzysku). Mając na uwadze przywołane regulacje, uzasadniona jest konkluzja, że składowanie odpadów oznacza nieograniczone czasowo umiejscowienie odpadów w danym miejscu, a więc ich pozostawienia o trwałym charakterze z uwagi na brak woli ich przetworzenia w jakikolwiek sposób. Relację między składowaniem odpadów a ich przetwarzaniem należy więc określić jako alternatywę rozłączną, tzn. jeżeli ma miejsce składowanie odpadów to nie ma miejsca ich przetwarzanie (poprzez odzysk lub unieszkodliwianie). Z tych względów, za całkowicie prawidłowe należało uznać stanowisko organów, że w sprawie miało miejsce składowanie odpadów. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że utrwalony w formie zdjęciowej i opisowej materiał dowodowy wskazuje, że składowane przedmioty stanowią odpad w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.o.o. Zasadnym zatem było podjęcie czynności celem zastosowania środków finansowo-prawnych ochrony środowiska, którym jednym z nich jest opłata za korzystanie ze środowiska (art. 272 pkt 1 p.o.ś.). Jak stanowi art. 273 ust. 1 pkt 4 p.o.ś. opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona m.in. za składowanie odpadów. W konstrukcji normatywnej opłat za korzystanie ze środowiska istnieje rozróżnienie na opłaty (podstawowe) i opłaty podwyższone. Zgodnie z art. 274 ust. 5 p.o.ś. wysokość opłaty za składowanie odpadów zależy od ilości i rodzaju składowanych odpadów, z tym że wysokość opłaty podwyższonej zależy także od czasu składowania odpadów. Opłaty podwyższone za korzystanie ze środowiska związane ze składowaniem odpadów przewidziano w art. 293 p.o.ś. Mianowicie w art. 293 ust. 3 p.o.ś. wskazuje się, że za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,7 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą dobę składowania. Przepis ten wprost zatem wiąże obowiązek poniesienia opłaty za korzystanie ze środowiska (w postaci opłaty podwyższonej) z czynnością składowania odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym, będącą wynikiem pozbycia się odpadów. Co istotnie, przepis ten nie ma materialnego związku z art. 276 p.o.ś. co wywodziła skarżąca spółka, lecz stanowi samodzielną normę prawną. Bez znaczenia zatem jest, że skarżąca nie była podmiotem zobowiązanym do posiadania pozwolenia lub innej decyzji uprawniającej do korzystania ze środowiska. Mając powyższe na uwadze trafnie organ przystąpił do wyliczenia wysokości opłaty podwyższonej. Recz jednak w tym, że podczas tej czynności dopuścił się kilku błędów mających wpływ na ostateczną wysokość wymierzonej opłaty, co z kolei było powodem uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Po pierwsze, zasady dotyczące ustalenia wysokości przedmiotowej opłaty podwyższonej zostały wyrażone w art. 293 ust. 3 p.o.ś. Stanowi on, że za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nieprzeznaczonym podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone w wysokości 0,7 jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie odpadów na składowisku za każdą tonę odpadów i za każdą dobę składowania. Z przepisu tego wynika zatem, że wysokość opłaty jest wypadkową: ilości odpadów, stawki jednostkowej określonego odpadu, współczynnika 0,7 oraz okresu składowania. Wysokość opłaty zależna zatem jest w znacznej mierze od czasu składowania odpadów. W przypadku tego czynnika prawodawca posłużył się sformułowaniem "za każdą dobę składowania", co oznacza, że do obliczenia opłaty powinny być uwzględnione tylko pełne doby. W praktyce będzie to skutkować tym, że za pierwszy i ostatni dzień składowania nie będzie występował obowiązek ponoszenia opłat podwyższonych. W przypadku tych dni nie jest bowiem możliwe w praktyce ustalenia ustalenie pełnej doby, co byłoby możliwe jedynie w sytuacji rejestrowania godziny wytworzenia odpadu i godziny jego odbioru. Konsekwencją powyższego było nieprawidłowe obliczenie wysokości opłaty, a w rezultacie jej zawyżenie, wynikające z uwzględnienia większej niż rzeczywista ilości dób składowania odpadów. Ponadto organ popełnił kilka nieprawidłowości wypaczających ustaloną przez niego opłatę. Mianowicie: 1) w tabeli nr [...] w odniesieniu do odpadu o kodzie 15 01 02 o masie 2,41 Mg wskazano przechowywanie przez 30 dni, natomiast w tabeli nr [...] oraz załączniku 1 "Dane za rok 2020", w odniesieniu do ww. odpadu, wskazano 40 dni; 2) w tabeli nr [...] w odniesieniu do odpadu o kodzie 16 06 01*, który miał być przechowywany od 2 kwietnia do 26 października 2020 r. wskazano masę 2,438 Mg, natomiast w tabeli nr [...] ilość tego odpadu określono na 2,43 Mg, natomiast w załączniku 1 "Dane za rok 2020" - ilość przedmiotowego odpadu została wskazana jako 2,438 Mg; 3) w załączniku 2 "Dane za rok 2021" organ w odniesieniu do odpadów o kodzie 17 04 05 przedstawił błędne działanie matematyczne: 22,78 x 0,7 = 193,347. Powyższy wynik następnie przeniósł do tabeli nr [...], wyliczając na tej podstawie konkretną kwotę opłaty. Natomiast prawidłowe działanie to: 22,78 x 0,7 = 15,946. Nieprawidłowość ta także skutkowała bezpodstawnym zwiększeniem wysokości przedmiotowej opłaty. Bezspornym natomiast jest, że w przypadku opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie przewiduje się możliwości miarkowania wysokości tej opłaty. Uzasadnione jest więc oczekiwanie, że właściwe organy w tego rodzaju postępowaniach, wymierzając opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska, szczególnie tak wysoką jak w niniejszej sprawie, podejdą do sprawy z odpowiednim zaangażowaniem i dokładnością. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju podejścia organom zabrakło, co uzasadniało uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Kolegium jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji jako wydanych z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz art. 293 ust. 3 p.o.ś. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy winny ponownie rzetelnie ustalić wszystkie składowe mające wpływ na wysokość opłaty, a następnie dokonać jej prawidłowego wyliczenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt I sentencji. O kosztach postępowania (pkt II) sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 206 p.p.s.a. W tym zakresie sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej spółki łączną kwotę 3927 tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na którą składają się: wpis - 3447 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radca prawnym w wysokości 480 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z art. 206 p.p.s.a.) Przyznanie wynagrodzenia w takiej wysokości, zdaniem sądu, znajduje oparcie w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności w tym, że zarzuty skargi nie zostały przez sąd podzielone oraz tym, że zarzuty te zostały przedstawione dopiero 28 czerwca 2023 r., tj. dzień przed rozprawą. W tej sytuacji uzasadnione było zastosowanie art. 206 p.p.s.a. w zakresie miarkowania wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI