II SA/LU 156/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2005-03-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnypomoc społecznawłaściwość organupostępowanie administracyjneSKO WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie świadczeń rodzinnych z powodu wydania jej przez organ niewłaściwy.

Sprawa dotyczyła świadczeń rodzinnych, gdzie skarżący B. K. kwestionował termin przyznania zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził jednak nieważność decyzji SKO, uznając, że organ ten był niewłaściwy do rozpoznania odwołania w sprawie świadczeń rodzinnych, które powinny być rozpatrywane przez sąd powszechny.

Skarżący B. K. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w przedmiocie świadczeń rodzinnych. Skarżący kwestionował termin przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, domagając się przyznania ich od maja 2004 r., a nie od listopada 2004 r. SKO podtrzymało decyzję organu I instancji, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia wykonawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, rozpatrując skargę, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji SKO. Sąd uznał, że SKO było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania w sprawie świadczeń rodzinnych. Zgodnie z przepisami, sprawy te, po decyzji organu I instancji (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta), powinny być rozpatrywane przez sąd powszechny, a nie przez organ administracji publicznej wyższego stopnia. W związku z tym, decyzja SKO była dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest właściwe do rozpoznania odwołania od decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych.

Uzasadnienie

Sprawy o świadczenia rodzinne, po decyzji organu I instancji, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie organów administracji publicznej wyższego stopnia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Określa kwalifikowane wady powodujące nieważność decyzji, w tym wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości.

u.ś.r. art. 20 § 2

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Wskazuje wójta, burmistrza lub prezydenta miasta jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych.

u.ś.r. art. 3 § 11

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Definiuje organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych.

k.p.c. art. 4778 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa sąd powszechny jako organ właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji w sprawach o świadczenia rodzinne.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

k.p.a. art. 127 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Określa, że od decyzji administracyjnej przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samorządowe Kolegium Odwoławcze było organem niewłaściwym do rozpoznania odwołania w sprawie świadczeń rodzinnych.

Godne uwagi sformułowania

organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji organem właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie organem tym jest jednak sąd rejonowy Sądy powszechne są organami właściwymi w sprawach o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Wojciech Kręcisz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów w sprawach świadczeń rodzinnych oraz konsekwencji wydania decyzji przez organ niewłaściwy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej świadczeń rodzinnych i właściwości sądów powszechnych w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotną kwestię proceduralną dotyczącą właściwości organów, co jest kluczowe dla praktyków prawa administracyjnego i socjalnego.

Kto naprawdę rozpatruje odwołania w sprawach świadczeń rodzinnych? Kluczowa decyzja WSA.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 156/05 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2005-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2005-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Wojciech Kręcisz
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Sygn. powiązane
I OSK 576/05 - Wyrok NSA z 2005-12-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 2, art. 134 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 1, art. 127 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
art. 20 ust. 2, art. 3 ust. 11
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Asesor WSA Wojciech Kręcisz,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak ( sprawozdawca), Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] (znak: [...]) w przedmiocie świadczeń rodzinnych – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdziło, że organ I instancji przyznał skarżącemu, tj. B. K. zasiłek rodzinny na rzecz syna R. w wysokości 43,00 zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 170,00 zł miesięcznie. Świadczenia te przyznano na okres .od 1 listopada 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Następnie skarżący, tj. B. K. wniósł odwołanie, kwestionując termin, od którego świadczenia zostały przyznane. Zdaniem skarżącego, zarówno zasiłek rodzinny, jak też dodatek .z tytułu samotnego wychowywania dziecka powinien otrzymać od 1 maja 2004 r., .a nie od 1 listopada 2004 r. jak orzeczono w decyzji.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji podkreślił, że w świetle art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) prawo do świadczeń rodzinnych jest ustalane od miesiąca w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Do wniosku dołączono również dokumenty wskazujące na utratę dochodu, który nastąpił w listopadzie 2004 r. czyli w miesiącu złożenia wniosku.
Ponadto zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2004 r. Nr 45 poz. 433) prawo do świadczeń rodzinnych ustalono od 1 listopada 2004 r., tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym nastąpiła utrata dochodu (w tej sprawie skarżący utracił bowiem dochód z gospodarstwa rolnego w listopadzie 2004 r.).
W skardze do Sądu skarżący, tj. B. K. podtrzymał w całości zarzuty podniesione w odwołaniu. Dotyczą one terminu od którego powinien mieć przyznane przedmiotowe świadczenia rodzinne, tj. jego zdaniem od dnia 1 maja 2004 r., ponieważ złożył wymagane dokumenty już w kwietniu 2004 r. Ponadto dodatkowo podniósł zarzut, że nie miał przyznanej także tzw. "wyprawki szkolnej".
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie dodał, że skarżący nie wystąpił o przyznanie dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, ponieważ wystąpił tylko o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy lecz nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, jak i powołaną w niej podstawą prawną.
W tej sprawie, zaskarżona decyzja organu II instancji została bowiem wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w świetle dyspozycji art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Wynika to z tego, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), które jako organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawach świadczeń rodzinnych wskazują wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne (art. 20 ust. 2, art. 3 ust. 11) uprawniając go do upoważnienia w formie pisemnej innych wskazanych w ustawie osób – do wydania decyzji (art. 20 ust. 3).
Nie ulega jednak wątpliwości, że organ właściwy określony w ustawie – to organ uprawniony do wydawania decyzji administracyjnych w pierwszej instancji, od których przysługuje odwołanie. Właściwym do rozpoznania odwołania nie jest jednak organ administracji publicznej wyższego stopnia – lecz inny organ wskazany w ustawie (art. 127 § 2 kpa). Organem tym jest jednak sąd rejonowy, co wynika z dyspozycji art. 4778 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, który to przepis w brzmieniu aktualnie obowiązującym wszedł w życie na podstawie art. 34 ust. 2 lit.a powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Dlatego też powyższe przepisy nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji wydanej przez organ I instancji jest sąd powszechny. Sądy powszechne są organami właściwymi w sprawach o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Przepisy kpc w tym względzie formułują również konkretne odrębności postępowania odwoławczego, co przekonuje o zasadności wyżej formułowanych wniosków odnoszących się do zakresu stosowania przepisów kpa. Organem odwoławczym innym niż organ administracji publicznej może być sąd powszechny, którego zadaniem, jako organu rozpatrującego sprawę administracyjną jest bowiem merytoryczne załatwienie sprawy, nie zaś ocena prawidłowości działania organu administracji publicznej.
Z tych względów, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało odwołanie jako organ niewłaściwy od decyzji administracyjnej wydanej przez organ I instancji, zaskarżona decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą nieważności określoną art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku z dnia 12 maja 1995 r. (Sygn.akt IV SA 217/94 opublik. ONSA 2/96 p. 91).
Z tych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI