II SA/LU 151/23

II SA/Lu 151/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha
Jerzy Drwal /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 135, art. 145, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2023 poz 103
art. 25, art. 29, art. 30
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2268
art. 102
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi Fundacji Z. z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2022 r. nr SKO.41/5255/OS/2022 w przedmiocie pomocy na dożywianie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Kurów z dnia 27 października 2022 r. znak: OPS.4613.D.U.5.28.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie na rzecz Fundacji Z. z siedzibą w P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
W dniu 18 stycznia 2023 r. (data stempla pocztowego) Fundacja Z. z siedzibą w P. (dalej także jako: skarżąca, Fundacja) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 14 grudnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Kurów z dnia 27 października 2022 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie posiłku dla dzieci zamieszkujących w internacie w szkole w K. wymienionych z imienia i nazwiska w rozstrzygnięciu decyzji.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Fundacja w dniu 3 października 2022 r. zwróciła się do Wójta Gminy Kurów (dalej także jako: Wójt) o udzielenie pomocy w formie opłacania posiłków w roku szkolnym 2022/2023 dla dzieci ukraińskich zakwaterowanych i pobierających naukę w Zespole Szkół Agrobiznesu w K. oraz znajdujących się pod opieką Fundacji. Podniesiono jednocześnie, że dzieci przebywają na terytorium Polski wyłącznie pod opieką Fundacji, na podstawie pełnomocnictw notarialnych udzielonych członkom Fundacji, a ich rodzice przebywają w innych państwach. Wskazano także, że dla małoletnich nie ustanowiono opiekunów tymczasowych. Decyzją z dnia 27 października 2022 r. Wójt odmówił przyznania pomocy w formie posiłku dla dzieci zamieszkujących w internacie w szkole w K. W uzasadnieniu podniesiono, że w stosunku do dzieci nie została ustanowiona opieka tymczasowa, o której mowa w art. 25 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium) wskazaną na wstępie decyzją utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że na terytorium Rzeczpospolitej Polski znajdują się małoletni obywatele Ukrainy (83 dzieci), których rodzicie przebywają poza granicami Rzeczpospolitej Polski. W związku z powyższym organ II instancji uznał, że zastosowanie w sprawie ma art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Z oświadczenia Fundacji wynika, że podmiot ten sprawuje opiekę na podstawie pełnomocnictw notarialnych i nie zostali ustanowieni opiekunowie tymczasowi dla tych dzieci. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z przepisami polskiego prawa reprezentować małoletnich obywateli Ukrainy mogą opiekunowie, o których mowa w art. 25 powoływanej ustawy. Zdaniem organu Fundacja nie ma legitymacji prawnej do reprezentowania małoletnich obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Fundacja wniosła skargę na powyższą decyzję, podnosząc następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 16 ust. 3 Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci z dnia 19 października 1996 r. (Dz.U. 2010 Nr 172, poz. 1158) poprzez niewłaściwe uznanie, że przepis ten nie znajduje zastosowania do przedmiotowej sytuacji, zaś jego zastosowanie wyłączone zostało wprowadzeniem art. 25 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa,
2. naruszenie art. 25 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w zw. z art. 16 ust. 3 Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci z dnia 19 października 1996 r. (Dz.U. 2010 Nr 172, poz. 1158) poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy dzieci objęte wnioskiem nie przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osób dorosłych odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem obowiązującym w Rzeczypospolitej Polskiej, lecz osobami za nie odpowiedzialnymi są pracownicy Fundacji na podstawie udzielonych bezpośrednio przez rodziców pełnomocnictw,
3. naruszenie art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art. 29 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego Państwa poprzez niezasadne zastosowanie tego przepisu w stosunku do obywateli Ukrainy objętych tą ustawą, a w konsekwencji powyższego,
4. naruszenie art. 7 pkt 1, art. 17 ust. 1 pkt. 14, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 48b ustawy o pomocy społecznej poprzez niezasadną odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.
W związku z powyższym Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającego oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W odpowiedzi na powyższą skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Tytułem wstępu należy zauważyć, że z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.) wynika, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. 2023 r., poz. 103, dalej jako: ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy) obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 i który został wpisany do rejestru PESEL, mogą być przyznawane świadczenia pieniężne i niepieniężne, na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W tym miejscu, mając na uwadze uzasadnienie decyzji organu I instancji, wypada podkreślić, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w postępowaniu o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, nie przeprowadza się rodzinnego wywiadu środowiskowego, chyba że powstaną wątpliwości co do treści oświadczenia, o którym mowa w ust. 2
Kolejno należy mieć w polu widzenia treść art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, zgodnie z którym obywatelowi Ukrainy przebywającemu legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego członek rodziny powrócił na terytorium Ukrainy, mogą być przyznawane świadczenia pieniężne i niepieniężne, na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, natomiast na mocy ust. 2 do składu rodziny, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się członka rodziny, który powrócił na terytorium Ukrainy.
Art. 12 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy reguluje kwestie udzielania pomocy o charakterze socjalnym przez organy administracji publicznej. Zgodnie ust. 4 omawianego przepisu jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego lub związek metropolitalny, z własnej inicjatywy i w zakresie posiadanych środków, może zapewnić pomoc obywatelom Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1. Zakres pomocy określa w uchwale organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (ust. 5). Zgodnie z art. 111 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w celu realizacji zadań związanych z pomocą obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa m. in. organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego mogą upoważnić wójta (burmistrza, prezydenta miasta) do np. dokonania zmian w planie dochodów i wydatków budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym dokonywania przeniesień wydatków między działami klasyfikacji budżetowej.
Ustawodawca przyjął zatem szereg rozwiązań, zmierzających do zapewnienia jak najpełniejszego dostępu obywateli Ukrainy do pomocy społecznej i umożliwienia jej faktycznej realizacji, co jest motywowane trwającym konfliktem zbrojnym na terenie Ukrainy, a w konsekwencji szczególną sytuacją Ukraińców. Dostęp do pomocy społecznej dla tej kategorii wnioskodawców został znacznie uproszczony, co należy mieć na uwadze przy wykładni przepisów.
W sprawie nie było kwestionowane to, że objęci wnioskiem małoletni Ukraińcy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie w rozumieniu art. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy i zostali wpisani do rejestru PESEL (z oznaczeniem UKR). Spełniają zatem przesłanki przyznania pomocy społecznej wskazane w art. 29 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. W świetle przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie jest dopuszczalne ograniczenie dostępu do pomocy społecznej małoletnim Ukraińcom z uwagi na brak ustanowienia opiekuna tymczasowego, o którym mowa w art. 25 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Omawiana ustawa pozwala na ustanowienie dla małoletniego obywatela Ukrainy, który przebywa w Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki osób dorosłych, odpowiedzialnych za niego zgodnie z prawem obowiązującym w kraju goszczącym, może zostać ustanowiony przez sąd opiekuńczy opiekun tymczasowy, który sprawuje pieczę nad jego osobą i majątkiem (art. 25 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy). Niewątpliwie rodzice, którzy pozostali na terytorium Ukrainy lub których los nie jest znany, nie mogą sprawować opieki nad małoletnimi dziećmi, które przybyły do Polski. Ustawa przewiduje w związku z taką sytuacją faktyczną nową instytucję prawa rodzinnego – opiekuna tymczasowego, aby najpełniej zabezpieczyć potrzeby małoletnich. Jego wprowadzenie jest motywowane wyłącznie adekwatnym do sytuacji zabezpieczeniem dobra dziecka.
Drugą kwestią jest legitymacja do złożenia przedmiotowego wniosku przez Fundację. W tym zakresie art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2021 r., poz. 2268, dalej jako: u.p.s.) nie pozostawia wątpliwości, że z takim wnioskiem w istocie może wystąpić każdy, co więcej organ może działać z urzędu (ust. 2). Treść tego przepisu brzmi bowiem następująco: świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Fundacja niewątpliwie może być inną osobą, która wystąpiła z takim wnioskiem. Nie wzbudza to także wątpliwości w kontekście art. 31 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2022 r., poz. 2000, dalej jako: k.p.a.), zgodnie z którym organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem m. in. wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Sąd na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy stwierdził, iż złożenie takiego wniosku jest zgodne z celami statutowymi Fundacji.
Trzecią, odrębną kwestią, jest reprezentacja małoletnich w postępowaniu administracyjnym. Organy obu instancji nie ustaliły wyczerpująco sytuacji małoletnich Ukraińców, poprzestając na prostym stwierdzeniu, że nie ustanowiono dla nich opiekuna tymczasowego.
Odnosząc się do wskazywanych przez Fundację pełnomocnictw udzielonych członkom organizacji, należy zważyć, że odpowiedniej dokumentacji nie dołączono do akt sprawy. Sąd nie ma zatem możliwości zweryfikowania skutków prawnych wywoływanych przez te dokumenty.
Według prawa polskiego niewątpliwie nie jest możliwe przekazanie władzy rodzicielskiej w drodze pełnomocnictwa. W orzecznictwie sądów powszechnych wyrażono wprawdzie pogląd, że przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka może udzielić pełnomocnictwa do złożenia oświadczenia o wyrażeniu zgody przewidzianej w art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. 2015 r., poz. 464) – tak w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III CZP 19/15. Jednakże w tej samej uchwale Sąd Najwyższy uznał niedopuszczalność udzielenia przez rodzica pełnomocnictwa ogólnego do dokonywania wszystkich czynności z zakresu władzy rodzicielskiej. W przypadku, gdy żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka, pozostającego pod władzą rodzicielską, reprezentuje je kurator ustanowiony w trybie art. 99 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2020 r., poz. 1359).
W sprawie istotny jest aspekt międzynarodowy. Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. Prawo prywatne międzynarodowe (Dz. U. 2023 r., poz. 503) prawo właściwe dla spraw z zakresu władzy rodzicielskiej i kontaktów z dzieckiem określa Konwencja o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzona w Hadze w dniu 19 października 1996 r. (Dz. Urz. UE L 151 z 11.06.2008, str. 39; Dz. U. z 2010 r. poz. 1158, dalej jako: Konwencja).
Zarówno organy sądowe, jak i administracyjne państwa, w którym dziecko ma zwykły pobyt, są właściwe do podejmowania środków zmierzających do ochrony jego osoby lub majątku (artykuł 5 Konwencji). Kolejno należy wskazać, że wobec dzieci uchodźców oraz dzieci, które wskutek rozruchów mających miejsce w ich kraju zostały przemieszczone za granicę, jurysdykcję przewidzianą w artykule 5 ustęp 1 posiadają organy tego państwa, w którym dzieci przebywają w wyniku przemieszczenia (artykuł 6 Konwencji). Wymaga podkreślenia okoliczność, że zasada ta ma zastosowanie również wtedy, gdy miejsce zwykłego pobytu nie może zostać ustalone (ust. 2).
Na mocy artykułu 15 ust. 1 Konwencji przy wykonywaniu omawianej jurysdykcji, organy stosują przepisy własnego prawa. Jedynie wyjątkowo można zastosować lub wziąć pod rozwagę prawo innego państwa, z którym dana sytuacja ma ścisły związek (artykuł 15 ust. 2 Konwencji). Natomiast artykuł 17 Konwencji wprost wskazuje, że wykonywanie odpowiedzialności rodzicielskiej (władzy rodzicielskiej) podlega prawu państwa zwykłego pobytu dziecka. W razie zmiany zwykłego pobytu dziecka, podlega prawu państwa nowego zwykłego pobytu.
Rozważając powyższe kwestie należy także wziąć pod uwagę artykuł 19 Konwencji, dotyczący ważności czynności prawnej dokonanej z osobą uprawnioną do działania jako przedstawiciel ustawowy.
W niniejszej sprawie determinujące znaczenie ma jednak treść art. 102 u.p.s. Organ co do zasady nie ma możliwości odmowy wszczęcia postępowania z uwagi ma to, że wniosek nie pochodzi od strony, gdyż w istocie każdy może wystąpić z inicjatywą wszczęcia takiego postępowania. Katalog podmiotów uprawnionych do świadczeń jest szeroki – a został dodatkowo rozszerzony przez ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy. W szczególności należy zważyć, że organ może takie postępowanie wszcząć z urzędu, a niniejsza sprawa dotyczy małoletnich, których dobro powinno zostać zabezpieczone. Nie można tracić z pola widzenia, że po skutecznym zainicjowaniu postępowania przez podmiot trzeci, to na organach spoczywa obowiązek dbania o to, aby strona miała zapewniony udział w sprawie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że odformalizowane działanie "innej osoby" w imieniu zainteresowanego, o którym mowa w omawianym przepisie powinno dotyczyć całości postępowania prowadzonego na wniosek takiego podmiotu. Przepis nie ogranicza bowiem udziału osoby trzeciej do wszczęcia tego postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 1022/13).
Wymaga szczególnego podkreślenia, że we wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, należy kierować się najlepszym zabezpieczeniem interesów dziecka, któremu należy zapewnić ochronę i opiekę w stopniu, w jakim jest to niezbędne dla jego dobra (artykuł 3 ust. 1-2 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989 r., Dz. U. z 1991 r., nr 120, poz. 526). Przyjmuje się bowiem, że dziecko z uwagi na swoją niedojrzałość fizyczną i umysłową wymaga szczególnej opieki i troski, w tym właściwej ochrony prawnej.
W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze dobro dziecka, jako wartość uniwersalną i klauzulę generalną, uznając jej nadrzędne znaczenie. Jak nader trafnie stwierdził Sąd Najwyższy kierowanie się zasadą dobra dziecka stanowi bezwzględny obowiązek prawny, odnoszący się do każdej indywidualnej decyzji stosowania i wykładni prawa (por. postanowienie z dnia 4 lutego 2022 r., sygn. akt II CSKP 1199/22 i powołane tam orzecznictwo). Stosowanie norm prawnych przez organy administracyjne i sądy musi uwzględnić preferencyjne traktowanie dobra dziecka, uznając jego interes za kwestię nadrzędną. Wskazuje się także, że interes dziecka ma podstawowe znaczenie we wszystkich sprawach dotyczących opieki nad nim. Nie sposób zatem zaaprobować braku ustanowienia opiekuna tymczasowego jako podstawy odmowy udzielenia pomocy socjalnej.
Zgodnie z art. 72 ust. 2 Konstytucji RP dziecko, zatem także cudzoziemiec, pozbawione opieki rodzicielskiej ma prawo do opieki i pomocy władz publicznych.
Jeżeli organy w toku postępowania ustalą, że małoletnie osoby są pozbawione właściwej opieki lub dojdą do przekonania, że ich dobro jest zagrożone mają obowiązek zawiadomić o tym sąd opiekuńczy (art. 572 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. 2021 r., poz. 1805). Wskazany przepis obciąża szczególnie m. in. organy samorządu (§ 2), bowiem to te podmioty powinny być szczególnie wyczulone na zdarzenia, które mogą świadczyć o potrzebie inicjowania postępowań przez sąd opiekuńczy.
Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sprawach z zakresu opieki społecznej katalog podmiotów inicjujących postępowanie został zakreślony szeroko w art. 102 u.p.s. właśnie z tego względu, że szczególnie potrzebować pomocy społecznej mogą osoby nieporadne, niepotrafiące wyrazić swoich potrzeb, mające problem z tym, aby zwrócić się do właściwych instytucji po pomoc, szczególnie w sytuacji, gdy występują trudności w komunikacji (np. dzieci, osoby starsze czy chore itd.). W związku z powyższym należy uznać legitymację Fundacji do wystąpienia ze stosownym wnioskiem o przyznanie pomocy socjalnej małoletnim podopiecznym.
Doniosłe znaczenie dla sprawy ma dobro dziecka, które stanowi wartość nadrzędną, jaką należy się kierować przy wykładni i stosowaniu prawa. Nie można także tracić z pola widzenia swoistego statusu obywateli Ukrainy, jaki został nadany przez prawo polskie tej kategorii podmiotów (w związku z trwającym konfliktem zbrojnym).
Wykazane powyżej istotne naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię mające bezpośredni wpływ na wynik kontrolowanej sprawy skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 11 k.p.a.).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji publicznej będzie miał na uwadze obowiązek takiego zorganizowania postępowania, aby – stosowanie do okoliczności sprawy – jak najpełniej zabezpieczyć dobro stron postępowania, mając szczególnie na uwadze, że są to osoby małoletnie oraz fakt, że są to Ukraińcy legalnie przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (chyba że organ ustali odmienny stan faktyczny). Należy kierować się zasadą, że pomoc społeczna wspiera w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb (art. 3 u.p.s.), a organ może w tym zakresie działać również z urzędu (art. 102 ust. 2 u.p.s.). Istotą pomocy społecznej jest bowiem wspieranie potrzebujących podopiecznych.
Jednocześnie, mając na uwadze dotychczasowy sposób działania organów administracyjnych w sprawie, Sąd podkreśla, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną powyżej wykładnię przepisów prawa. Szczególnie mając na względzie obowiązek takiego zorganizowania postępowania, aby brak opiekuna tymczasowego nie uniemożliwiał merytorycznego rozpoznania sprawy.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w wysokości 480 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 poz. 265 ze zm.).