II SA/Lu 147/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-06-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznabezrobotnyświadczenieposiłekzasiłek okresowyuznanie administracyjnewywiad środowiskowywspółdziałaniesąd administracyjny

WSA w Lublinie oddalił skargę osoby bezrobotnej na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie, uznając, że organy prawidłowo działały z urzędu, a skarżący nie wykazał potrzeby przyznania zasiłku pieniężnego.

Skarżący, osoba bezrobotna, złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o przyznaniu pomocy w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Skarżący kwestionował tę formę pomocy, domagając się zasiłku okresowego na żywność. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo działały z urzędu, przyznając świadczenie w formie posiłku, które częściowo zaspokaja potrzeby skarżącego. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna nie zastępuje osobistej aktywności i nie musi zaspokajać wszystkich preferencji wnioskodawcy, a skarżący nie wykazał dokumentacyjnie problemów zdrowotnych ani braku możliwości korzystania z przyznanego świadczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Puławy o przyznaniu skarżącemu pomocy w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie przez pięć dni w tygodniu. Skarżący domagał się przyznania zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1000 zł miesięcznie i zarzucał organom liczne błędy w ustaleniach faktycznych oraz naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego. Sąd oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd wyjaśnił, że skarżący błędnie kwestionuje decyzję o przyznaniu posiłku, podczas gdy jego wniosek o zasiłek okresowy był rozpatrywany odrębnie. Podkreślono, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, a nie stałe dostarczanie środków utrzymania. Organy działały z urzędu, przyznając świadczenie w formie posiłku, które jest adekwatne do sytuacji skarżącego, który jest osobą bezrobotną, nie wykazał problemów zdrowotnych uniemożliwiających korzystanie z pomocy i nie współpracuje w rozwiązywaniu swojej sytuacji życiowej. Sąd wskazał, że pomoc społeczna działa w ramach uznania administracyjnego i możliwości organu, a skarżący nie może oczekiwać zaspokojenia wszystkich swoich potrzeb ani preferencji, zwłaszcza bez odpowiedniej dokumentacji medycznej czy wykazania braku możliwości korzystania z przyznanego świadczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ prawidłowo działał z urzędu, przyznając świadczenie w formie posiłku, które częściowo zaspokaja potrzeby skarżącego, a skarżący nie wykazał potrzeby przyznania zasiłku pieniężnego ani braku możliwości korzystania z przyznanej formy pomocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo przyznały pomoc w formie posiłku, działając z urzędu, co stanowiło wyraz uznania administracyjnego. Skarżący nie wykazał, że przyznana forma pomocy jest nieadekwatna do jego potrzeb lub że nie może z niej korzystać, a jego roszczeniowa postawa i brak współpracy utrudniają ustalenie optymalnej formy wsparcia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s. art. 48b § 2

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Przyznanie pomocy w formie posiłku musi uwzględniać możliwości świadczeniobiorcy i organu, działa w granicach uznania administracyjnego.

Pomocnicze

u.p.s. art. 102 § 1-2

Ustawa o pomocy społecznej

Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek lub z urzędu.

u.p.s. art. 2 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.

u.p.s. art. 3 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

u.p.s. art. 3 § 3

Ustawa o pomocy społecznej

Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.

u.p.s. art. 3 § 4

Ustawa o pomocy społecznej

Uwzględnianie potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

Sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący rodzaju wnioskowanego świadczenia. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym. Niewyczerpujące zebranie i błędna ocena materiału dowodowego. Nieuwzględnienie trudnej sytuacji materialnej i osobistej skarżącego. Niewłaściwa interpretacja przepisów ustawy o pomocy społecznej dotyczących rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń.

Godne uwagi sformułowania

pomoc społeczna nie jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości pomoc społeczna nie zastępuje osobistej aktywności osób w tym zakresie przyznanie gotowego posiłku znacznie ogranicza koszty utrzymania strony skarżący przyjmuje wyłącznie roszczeniową postawę i nie dąży do zaspokojenia swoich potrzeb osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek zostanie uwzględniony

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

sprawozdawca

Brygida Myszyńska-Guziur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania pomocy społecznej w formie posiłków, zasady działania organów z urzędu, znaczenie uznania administracyjnego oraz obowiązek współdziałania strony."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i indywidualnej oceny potrzeb skarżącego. Orzeczenie opiera się na ogólnych zasadach pomocy społecznej i uznania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje konflikt między oczekiwaniami osoby potrzebującej a możliwościami i zasadami działania pomocy społecznej, ilustrując znaczenie prawidłowego wnioskowania i współpracy ze strony beneficjentów.

Czy pomoc społeczna musi spełniać wszystkie zachcianki? Sąd rozstrzyga spór o posiłek.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 147/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur
Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
art. 48b, art.102
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 13 lipca 2023 r., znak: SKO.41/2395/OS/2023 w przedmiocie pomocy na sfinansowanie posiłku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z dnia 13 lipca 2023 r., znak: SKO.41/2395/OS/2023, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie (dalej także jako: Kolegium, SKO), po rozpoznaniu odwołania M. S. (dalej także jako: skarżący), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Puławy (dalej także jako: Prezydent) z dnia 20 lutego 2023 r., nr OPS/8127//000814/23/771, w przedmiocie przyznania pomocy w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. przez pięć dni w tygodniu.
Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Prezydent decyzją z dnia 20 lutego 2023 r., m. in. na podstawie art. 48b ust. 2, art. 102 ust. 1-2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2021 r., poz. 2268 ze zm.) przyznał skarżącemu świadczenie z pomocy społecznej w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie, na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. przez pięć dni w tygodniu w dni robocze.
Wskazał, że Ośrodek Pomocy Społecznej w pierwszej kolejności realizuje postanowienia Programu osłonowego "Pomoc w zakresie dożywiania dla mieszkańców Miasta P." w formie jednego gorącego posiłku.
Wskazaną na wstępie decyzją, w oparciu m. in. o art. 2, art. 3, art. 4, art. 48b ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 901 ze zm.; dalej jako: u.p.s.) Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 48 i 48b ust. 2 u.p.s. Wskazał, że pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie jest świadczeniem przyznawanym w ramach tzw. uznania administracyjnego. Ustalając warunki udzielanej w tym trybie pomocy, organ kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 2 ust. 3 i ust. 4 u.p.s., a więc dostosowuje rodzaj, formę i rozmiar świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Podmiotem uprawnionym do świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej jest wyłącznie osoba, która z racji trudnej sytuacji materialnej nie może zapewnić sobie tego posiłku za pomocą własnych starań związanych z jego zakupem lub przygotowaniem.
Kolegium wskazało, że podczas przeprowadzonego w dniu 9 lutego 2023 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że M. S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą długotrwale bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. bez prawa do zasiłku. Ustalono, że skarżący ma wykształcenie wyższe. Z dołączonej do akt sprawy dokumentacji nie wynika, aby uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności, natomiast stwierdzenie, że ma problemy zdrowotne w związku z alergią nie zostało poparte żadną dokumentacją.
Organ II instancji wskazał, że w toku postępowania organy zmierzały do tego, aby strona zawarła kontrakt socjalny. Decyzją z dnia 8 marca 2023 r. Prezydent odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego z uwagi na brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu obecnej, trudnej sytuacji życiowej oraz brak działań pozwalających na zawarcie w tym celu kontraktu socjalnego. Kolegium utrzymało powyższą decyzję w mocy (decyzja z 12 lipca 2023 r., znak: SKO.41/2712/OS/2023).
Jednakże w celu zabezpieczenia potrzeb w zakresie dożywiania, organ I instancji przyznał zaskarżoną decyzją pomoc w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. przez 5 dni w tygodniu w dni robocze.
M. S. wniósł skargę na powyższą decyzję i podniósł następujące zarzuty:
1. Błąd w ustaleniach faktycznych, że wnioskiem z dn. 1 lutego 2023 r. wnosił o udzielenie świadczenia z pomocy społecznej w formie sfinansowania jednego posiłku dziennie tj. obiadów tylko w dni robocze od poniedziałku do piątku z wykluczeniem dni świątecznych oraz z wykluczeniem sobót i niedziel, gdyż nigdy takiego wniosku do organu MOPS w P. nie składał. Wnioskował o świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł.
2. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji i wypowiedzenia się, co do zebranego materiału, a w konsekwencji brak możliwości oceny czy wszelkie okoliczności zostały uwzględnione i wyjaśnione.
3. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 73 § 1. k.p.a. poprzez uniemożliwienie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym zebranym w toku niniejszego postępowania, a w konsekwencji brak możliwości oceny czy wszelkie okoliczności zostały uwzględnione i wyjaśnione.
4. Naruszenie przepisów prawa administracyjnego tj. art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz błędną ocenę materiału dowodowego również nieuwzględnienie moich dochodów (a właściwie braku dochodów) oraz wysokości ponoszonych comiesięcznych wydatków.
5. Nieuwzględnienie załączonych do wniosku dokumentów dotyczących strony, które to dokumenty jednoznacznie wskazują na trudną sytuacje materialną i osobistą.
6. Naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego tj. art. 11 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107§3 k.p.a. poprzez błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego.
7. Naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego tj. art. 8, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. poprzez naruszenie zasady, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.
8. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że strona pozostaje na utrzymaniu swoich krewnych tj. rodziców.
9. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonym orzeczeniu odmawiającym przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że skarżący odmówił zawarcia kontraktu socjalnego oraz że postawa strony w trakcie prowadzonego postępowania stanowiła brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązaniu trudnej sytuacji życiowej.
10. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że wywiad środowiskowy został przeprowadzony w asyście policji.
11. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że skarżący miał stwierdzać, że zbyt wysokie kwalifikacje utrudniają znalezienie pracy.
12. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że skarżący nie udokumentował, że ma problemy zdrowotne.
13. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że "jak nie otrzymałem świadczeń z pomocy społecznej, to regulowałem opłaty mieszkaniowe".
14. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że ojciec strony regulował opłaty mieszkaniowe.
15. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że z ze strony skarżącego nie ma zwiększonych działań aktywizujących, aby znaleźć pracę.
16. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że w dniu 16 lutego 2023 r. miał zostać podpisany kontrakt socjalny.
17. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że w dniu 16 lutego 2023 r. pracownik socjalny miał wielokrotnie kontaktować się ze stroną telefonicznie.
18. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że działania strony nie zmierzały w kierunku wyznaczenia nowego terminu do dalszych ustaleń warunków kontraktu socjalnego.
19. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że pismem z dn. 9 marca 2023 r. skarżący nie wnosił o wyznaczenie nowego terminu.
20. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że organ pomocy społecznej proponował formę aktywizacji zawodowej.
21. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że skarżący nie jest osobą szczególnie potrzebującą.
22. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że pozbawienie podstawowych potrzeb bytowych człowieka tj. żywności cyt. "nie satysfakcjonuje strony".
23. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że strona ma możliwość samodzielnego zaspokajania zgłaszanych potrzeb.
24. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że człowiekowi do zaspokojenia potrzeb żywieniowych wystarczy jeden posiłek dziennie o kaloryczności do 500 kcal.
25. Błąd w ustaleniach faktycznych przejawiający się w błędnym ustaleniu przez organ SKO w Lublinie w zaskarżonej decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł, że skarżący nie wykazał w odwołaniu do SKO w Lublinie szeregu uchybień, do jakich doszło podczas postępowania z mojego wniosku o ww. świadczenie. Skarżący stwierdził, że w odwołaniu bardzo szeroko przedstawił uchybienia w postępowaniu pierwszej instancji, natomiast organ SKO w Lublinie do nich się nie odniósł w jakiejkolwiek części.
26. Naruszenie przepisów prawa materialnego art. 2 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. poprzez niewłaściwą interpretację, że osobom nie należy pomagać, jeśli potrzebują pomocy i nie są wstanie sami przezwyciężyć trudnej sytuacji materialnej, co za skutkowało odmową przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł.
27. Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. poprzez niewłaściwą interpretację przepisów, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia nie powinny być odpowiednie do okoliczności, a potrzeby osób i rodzin nie powinny być uwzględnione, co za skutkowało nieprzyznaniem świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł.
W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał na zasadność przyznania mu zasiłku okresowego w kwocie 1 000 zł miesięcznie na zakup żywności.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako: p.p.s.a.). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie decyzji następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygające w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona wniosła skargę na decyzję Kolegium z dnia 13 lipca 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta z dnia 20 lutego 2023 r. w przedmiocie przyznania pomocy w formie sfinansowania jednego gorącego posiłku dziennie na okres od dnia 21 lutego 2023 r. do 30 czerwca 2023 r. przez pięć dni w tygodniu, w dni robocze. Skarżący prawidłowo wskazał znak decyzji wydanej przez organ drugiej instancji, jak i pierwszej instancji. Błędnie jednak wywiódł, że decyzja w przedmiocie przyznania świadczenia w powyższej formie to decyzja o odmowie przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego na zakup żywności w kwocie 1 000 zł. Sąd z urzędu ma wiedzę, ze skarżący wniósł skargę również na decyzję Kolegium z 12 lipca 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta z 8 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego w lutym 2023 r. Sprawa została zarejestrowana przed tut. Sądem pod sygnaturą akt II SA/Lu 146/24 (wcześniej: II SA/Lu 919/23). W świetle powyższych rozważań nie budzi zatem wątpliwości, że skarga została wniesiona na wskazaną na wstępie decyzję Kolegium dotyczącą pomocy w formie przyznania jednego gorącego posiłku dziennie.
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Niewątpliwie zatem celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zastępowanie osobistej aktywności osób w tym zakresie. Jak stanowi art. 3 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.s. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
W sprawach z zakresu opieki społecznej katalog podmiotów inicjujących postępowanie został zakreślony szeroko w art. 102 u.p.s. Świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Wymaga podkreślenia, że pomoc społeczna może być udzielana także z urzędu i taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie.
W niniejszej sprawie skarżący kwestionuje przyznanie mu świadczenia w określonej formie tj. posiłków, błędnie interpretując, że organ rozpoznał w ten sposób jego wniosek o przyznanie pomocy społecznej w innej, pieniężnej, postaci. Wątpliwości Sądu nie budzi fakt, że decyzja nie została wydana bezpośrednio w konsekwencji wniosku strony o przyznanie zasiłku okresowego, lecz stanowi wyraz działania organu z urzędu. W treści wywiadu środowiskowego z dnia 2 marca 2023 r. (k. 52v akt admin.) pracownik odnotował w ramach formy proponowanej pomocy m. in. "kontynuacja pomocy w formie sfinansowania obiadów w ZAZ na dotychczasowych zasadach". Organ działał z urzędu, przyznając stronie prawo do świadczenia w formie jednego gorącego posiłku, wniosek strony rozpoznał natomiast odrębną decyzją. Jeżeli strona nie chce skorzystać z przyznanego świadczenia w formie posiłków, powinna formalnie z niego zrezygnować, składając do organu stosowne pismo. W tym stanie rzeczy kwestionowanie przez skarżącego innej decyzji w ramach skargi na decyzję w przedmiocie przyznania jednego gorącego posiłku dziennie nie może odnieść zamierzonego skutku. Sprawa zasiłku celowego zostanie odrębnie rozpoznana.
Zgodnie z art. 48b ust. 2 u.p.s. pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. W orzecznictwie wskazuje się, że przyznając pomoc w formie posiłku, organ musi uwzględnić możliwości świadczeniobiorcy, w tym zdolność do przemieszczania się i przygotowania posiłku. Niemniej istotne są również możliwości organu, działa on zatem w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 440/18).
Organ przeprowadził wywiad środowiskowy i ustalił, że skarżący nie osiąga żadnego dochodu. Skarżący, co wynika z akt sprawy, utrudnia ustalenie istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii. Niewątpliwie jest jednak osobą chodzącą, nie wykazał wywodzonych przez siebie problemów zdrowotnych i nie jest niezdolny do pracy.
Organ przyznał skarżącemu świadczenie w maksymalnej ilości przewidzianej przez ustawodawcę tj. w formie jednego posiłku dziennie. Skarżący nie mógł uzyskać wsparcia w wyższym wymiarze. Sposób realizacji świadczenia oraz okres, na jaki będzie ono udzielone, nie zostały ustawowo określone, a zatem ich doprecyzowanie leży w gestii organu. Nie powinno budzić wątpliwości, że organy pomocy społecznej organizują wsparcie w ramach swoich możliwości. Strona nie może oczekiwać, że pomoc społeczna zaspokoi wszystkie jej potrzeby, zwłaszcza w sposób zgodny z preferencjami i życzeniami. Sąd dostrzega przy tym brak współpracy po stronie skarżącego, który przyjmuje wyłącznie roszczeniową postawę i nie dąży do zaspokojenia swoich potrzeb. Ustalenie adekwatnej formy wsparcia jest zatem utrudnione z uwagi na postawę strony.
W świetle tych rozważań należy uznać, że organy działały w sprawie prawidłowo. Prezydent nader trafnie wydał decyzję, którą dąży do zaspokojenia podstawowej potrzeby bytową skarżącego, przyznając mu świadczenie w formie jednego gorącego posiłku dziennie. Sąd zważył, że przyznanie gotowego posiłku znacznie ogranicza koszty utrzymania strony, niewątpliwie nie trzeba wówczas brać pod uwagę możliwości przygotowania posiłków i ich kosztów. Jest to najlepsze rozwiązanie w sytuacji, gdy strona może się samodzielnie przemieszczać – a tak właśnie jest. Należy także wskazać, że skarżący jest osobą bezrobotną, ma więc czas na takie zorganizowanie sobie dnia, aby zjeść posiłek we wskazanych godzinach.
Odnosząc się do stanowiska skarżącego, że codziennie od wielu lat spożywa sześć posiłków dziennie, należy stwierdzić, że przyznanie jednego posiłku w ramach pomocy społecznej częściowo zaspokaja zatem jego potrzeby. Ponadto powyższe oświadczenie, w świetle deklarowanego przez skarżącego dochodu, wzbudza uzasadnione wątpliwości. Wypada w tym miejscu raz jeszcze podkreślić, że wsparcie w ramach pomocy społecznej nie zmierza do stałego zaspokojenia wszystkich potrzeb strony. Nie sposób także podzielić stanowisko strony, że realizacja przyznanych posiłków nie wpisuje się w jego "grafik żywieniowy", który służy jego zdrowiu. Strona nie przedstawiła racjonalnej argumentacji, a szczególnie żadnej dokumentacji, która wskazywałaby na taki stan zdrowia, który uniemożliwia korzystanie z przyznanej formy wsparcia. Skarżący nie wykazał, że występują u niego jakiekolwiek alergie pokarmowe, nie uprawdopodobnił występowania chorób, które wymagają konkretnego, kolidującego z przyznanym świadczeniem, harmonogramu posiłków. Ponadto, jak już wskazano, organ działał z urzędu przyznając skarżącemu świadczenie w zaskarżonej formie, jeżeli zaś strona w ogóle nie chce z niego korzystać, powinna wprost wskazać organowi swoją wolę tj. że nie chce korzystać z takiej formy pomocy społecznej, co będzie równoznaczne z rezygnacją z przyznanej pomocy.
Uzasadnienie decyzji Kolegium istotnie jest zwięzłe, ale odnosi się do wszystkich istotnych kwestii podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy nie ma obowiązku odnosić się do wszystkich zarzutów strony. Konieczne jest ustosunkowanie się tylko do istotnych argumentów, czyli kwestii które mogły mieć wpływ na załatwienie sprawy. Nie jest także obowiązkiem
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że znaczna część opiera się na kwestionowaniu ustaleń organu II instancji w związku z argumentacją, że o określonych kwestiach nie wspominał organ I instancji w swojej decyzji. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy, organ odwoławczy bada sprawę na podstawie całych akt sprawy, a nawet może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Zakres rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznaczają granice sprawy rozstrzygniętej decyzją organu pierwszej instancji, nie zaś treść uzasadnienia decyzji I instancji, na co błędnie wskazuje skarżący.
Całokształt okoliczności sprawy przemawiał, w ocenie Sądu, za stwierdzeniem prawidłowości podjętych rozstrzygnięć. Organy zgromadziły istotne dla sprawy dowody i właściwie je oceniły. Decyzje wydane zostały w oparciu o obowiązujące regulacje normatywne, a wydana w ramach uznania administracyjnego decyzja została prawidłowo uzasadniona. Nie można także tracić z pola widzenia, że skarga została wniesiona na decyzję pozytywną. Skarżący kwestionuje bowiem rozstrzygnięcie dla niego korzystne, zgodnie z którym przyznano mu pomoc społeczną. Strona nie podważa w istocie pomocy przyznanej w ramach art. 48b ust. 2 u.p.s., lecz dochodzi uzyskania innego świadczenia. Należy zatem raz jeszcze podkreślić, że odmienną sprawą jest sposób rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie zasiłku okresowego "na zakup żywności w kwocie 1 000 zł".
Końcowo warto także podkreślić, że osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej muszą liczyć się z tym, że nie każdy ich wniosek zostanie uwzględniony przez organ pomocy społecznej, bowiem rodzaj, forma i rozmiar świadczenia muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale również do możliwości finansowych danego organu udzielającego pomocy. Ponadto osoby starające się o świadczenia socjalne mają obowiązek współdziałania z organami w celu przezwyciężenia trudnej sytuacji.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI