II SA/LU 1421/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-21
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział działkiplan miejscowygospodarka nieruchomościamipostępowanie administracyjneWSALublindroga publiczna

WSA w Lublinie uchylił postanowienia dotyczące podziału działki, uznając, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo proponowanego podziału i jego zgodności z planem miejscowym.

Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Województwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego opiniujące możliwość podziału działki. Sąd administracyjny uchylił zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu pierwszej instancji. Kluczowym zarzutem było to, że organy nie ustaliły precyzyjnie, jaki podział działki był proponowany przez wnioskodawcę, a jedynie opiniowały podział w sposób przez siebie wskazany, co naruszało przepisy KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę Zarządu Województwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta opiniujące możliwość podziału działki nr [...]. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując, że plan miejscowy nie określał dokładnie przebiegu planowanej drogi wojewódzkiej, a organy błędnie opiniowały podział pod kątem wydzielenia gruntu pod drogę publiczną. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Stwierdził, że organy obu instancji naruszyły przepisy KPA (art. 7, art. 77 § 1) oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 93 ust. 3), ponieważ nie ustaliły, jaki był faktycznie proponowany przez wnioskodawcę podział działki. Zamiast tego, organ pierwszej instancji opiniował podział w sposób przez siebie wskazany (linie zielone), odmienny od proponowanego przez wnioskodawcę (linie czerwone). Brak precyzyjnego ustalenia proponowanego podziału uniemożliwił ocenę jego zgodności z planem miejscowym i przepisami szczególnymi. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, nakazując organowi administracji ponowne rozpatrzenie sprawy i wyjaśnienie kwestii proponowanego podziału.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może opiniować podziału, który nie został przez wnioskodawcę zaproponowany, a jedynie przez organ wskazany.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszeniem przepisów KPA i ustawy o gospodarce nieruchomościami jest brak ustalenia przez organ administracji, jaki podział nieruchomości został faktycznie zaproponowany przez stronę postępowania. Opinia organu musi odnosić się do konkretnego, proponowanego przez stronę sposobu podziału, a nie do sposobu wskazanego przez sam organ.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 93 § ust. 1, 3, 4 i 5

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Podział nieruchomości wymaga zgodności z planem miejscowym i przepisami szczególnymi. Opinia prezydenta miasta (art. 93 ust. 4 i 5) musi dotyczyć proponowanego przez stronę podziału.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie ustaliły precyzyjnie, jaki podział działki był proponowany przez wnioskodawcę. Plan miejscowy nie określał wystarczająco dokładnie przebiegu planowanej drogi wojewódzkiej, aby na tej podstawie nakazać wydzielenie gruntu pod drogę publiczną.

Godne uwagi sformułowania

Użyte w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami określenie "proponowany podział" odnieść należy do podziału wskazanego /proponowanego/ przez stronę, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte. Nie ustalenie bowiem jaki jest proponowany podział nieruchomości wyklucza możliwość wydania opinii co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi.

Skład orzekający

Jerzy Dudek

przewodniczący-sprawozdawca

Maciej Kierek

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości, wymogów planu miejscowego w kontekście wydzielania dróg publicznych oraz obowiązków organów w zakresie ustalania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku precyzyjnych ustaleń planu miejscowego co do przebiegu drogi i niejasności co do proponowanego podziału przez stronę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne w postępowaniach administracyjnych dotyczących podziału nieruchomości i zgodności z planem miejscowym, co jest istotne dla praktyków.

Kluczowe znaczenie precyzyjnego ustalenia proponowanego podziału nieruchomości w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1421/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Dudek /przewodniczący sprawozdawca/
Maciej Kierek
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Gospodarka gruntami
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art.93 ust.4 i 5
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Rafał Ostrowski, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pozytywnego zaopiniowania możliwości podziału działki uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...].
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 49, poz. 543 ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Wydziału Architektury i Administracji Budowlanej Urzędu Miasta z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opinii o możliwości podziału działki nr [...] (Obręb [...] – W.S. ark. 12) położonej przy ul. N.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł następujące motywy:
Zgodnie z unormowaniem art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego, oraz przepisami szczególnymi. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz z przepisami szczególnymi opiniuje (w przedmiotowej sprawie) prezydent miasta w formie postanowienia (art. 93 ust. 4 i 5).
Obszar, na którym położona jest działka nr [...] objęty jest Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I, zatwierdzonym uchwałą nr 1641/LIII/2002 Rady Miejskiej z dnia 29 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2002 Nr 124, poz. 2670). Z tekstu i rysunku Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I wynika, że działka nr [...] położona jest w obszarze objętym symbolem M6 – przeznaczonym pod tereny mieszkaniowe i mieszkaniowo – usługowe, tereny zabudowy podmiejskiej (§2 ust.4 pkt 1 tekstu planu) i KDG – przeznaczonym pod komunikację i transport – tereny dróg publicznych - ulice główne o szerokościach w liniach regulacyjnych – 35 – 50 m (§2 ust. 4 pkt 6 i § 58 ust. 2 pkt 2 tekstu planu).
Projektowany podział działki nr [...] w tym wydzielenie z niej części pod ulicę N. – drogę publiczną wojewódzką – stanowiącą według planu drogę główną, jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem służy realizacji celu i przeznaczenia określonych w planach.
Zgodnie z ustaleniami planu przy podziale działki nr [...] w celu wydzielenia działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską, istnieje konieczność wydzielenia działki gruntu pod drogę publiczną, której linie rozgraniczające oznaczone zostały w rysunku planu, w którym oznaczone zostały również linie regulacyjne.
Dlatego, też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do podważenia zasadności opinii wyrażonej w postanowieniu organu administracji I instancji.
Na przytoczone na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Województwo, żądając stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu administracji I instancji, zarzucając im rażące naruszenie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Motywując skargę podniesiono, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] października 2003 r. Nr [...] stwierdziło, że podział działki nr [...] ma na celu wydzielenie działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską oraz pod ulicę główną. Natomiast w sprawie bezsporne jest, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L. nie określono dokładnie przebiegu ul. N. – drogi wojewódzkiej. Zarezerwowano w nim jedynie teren pod przyszłą modernizację drogi wojewódzkiej nr 830 L. – P., a nie określono dokładnie przebiegu przyszłej zmodernizowanej drogi wojewódzkiej.
Postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego Miasta L. w części obejmującej obszar ul. N. nie określają linii rozgraniczającej drogę publiczną (istniejącą lub projektowaną) wraz z urządzeniami pomocniczymi od innego terenu, a tym samym nie stanowią o wydzieleniu terenu pod drogi publiczne.
Przedmiotem postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek właściciela działki nr [...] było zaopiniowanie możliwości jej podziału na dwie działki budowlane, a nie możliwość wydzielenia nieruchomości pod drogę wojewódzką nr 830 ciągu L. – P. Dlatego stwierdzenie w uzasadnieniu postanowieniu organu administracji I instancji, że podział przedmiotowej działki ma na celu wydzielenie działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę podmiejską oraz ulicę główną jest sprzeczne z postanowieniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta L. cześć I i wnioskiem właściciela nieruchomości.
Niezbędną przesłanką dokonania podziału nieruchomości w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w celu wydzielenia działki gruntu pod drogi publiczne i orzeczenia o przejściu na rzecz jednostki samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości, jest by wydzielone działki były wydzielane pod drogi publiczne. O wydzieleniu gruntu pod drogi publiczne decydować mogą postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określające dokładnie przebieg dróg publicznych, nie zaś postanowienia planu określające linie regulacyjne ulic, a w przypadku braku takich postanowień, decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo decyzje o pozwoleniu na budowę.
W części opisowej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ul. N. znajdują się postanowienia określające, że w liniach regulacyjnych 35 m, obszaru KDG planowana jest adaptacja istniejącej ul. N. na ulicę o dwóch pasach ruchu. Plan ten nie określa przebiegu tej ulicy, jej szerokości zaś linie rozgraniczające nie określają zatok, pasa zieleni i innych urządzeń związanych z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W związku, z czym nie mamy tutaj do czynienia z postanowieniami planu rozgraniczającymi ulicę od innego terenu, to jest określającymi przebieg pasa drogowego w liniach określających większą jego szerokość od szerokości drogi wydzielonej do korzystania przed podziałem nieruchomości. Tylko przy takim określeniu w planach zagospodarowania przestrzennego dróg publicznych jednostka samorządu terytorialnego, jaką jest Województwo zobowiązane jest z mocy prawa do przejęcia części nieruchomości na własność przy jej podziale na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego.
Dlatego bezsporne jest, że w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego miasta L., nie określono dokładnie przebiegu ul. N. – drogi wojewódzkiej nr 830. W obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego zarezerwowano jedynie teren pod przyszłą modernizację drogi wojewódzkiej, a nie określono dokładny przebieg przyszłej zmodernizowanej drogi, wraz z określeniem zatok, pasów zieleni i innych urządzeń związanych z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu.
Organ odwoławczy nie przeprowadził w powyższym zakresie żadnych ustaleń, czym nie zbadał sprawy pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie wykazał też w uzasadnieniu, czym kierował się wydając zaskarżone postanowienie oraz na czym oparł twierdzenie, że w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki do wydzielenia gruntów pod drogi publiczne we wskazanym w postanowieniu zakresie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podtrzymując argumentację uzasadniającą zaskarżone postanowienie, podtrzymało stanowisko reprezentowane w swoim orzeczeniu tak, co do braku merytorycznych jak i formalnych podstaw do zakwestionowania postanowienia organu administracji I instancji. Kolegium nie dopatrzyło się naruszenia prawa materialnego we wskazanym w skardze Województwa L. zakresie, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Skarga co do zasady jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji są niezgodne z prawem.
Postępowanie w sprawie niniejszej zostało wszczęte na wniosek P.B., który domagał się wydania opinii umożliwiającej podział działki nr [...], położonej w L. przy ul. N., zgodnie z załączonym wstępnym projektem podziału.
Przedmiotowa działka, jak wynika z niewadliwych ustaleń organu administracji, położona jest w terenie, dla którego obwiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego /uchwała Rady Miejskiej nr 1641/LIII/2002 r. z dnia 29 sierpnia 2002 r. – Dz. Urz. Woj. Lubelskiego nr 124, poz. 2670 z dnia 24 października 2002 r./. Zatem wniosek P.B. zasadnie został rozpatrzony na podstawie art. 93 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./. Nie oznacza to jednak, że wskazany przepis prawa został właściwie zastosowany.
Wydanie opinii, o której mowa w art. 93 ust. 4 i 5 cyt. ustawy wymaga odniesienia jej do oznaczonej nieruchomości oraz proponowanego sposobu jej podziału.
W rozpatrywanej sprawie opinia w formie postanowienia dotyczy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], wskazanej przez wnioskodawcę. Dokonane ustalenia w tym zakresie są prawidłowe. Wątpliwości natomiast nasuwa, czy pozytywne zaopiniowanie sposobu podziału działki nr [...] stanowi proponowany podział tej nieruchomości.
Użyte w art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami określenie "proponowany podział" odnieść należy do podziału wskazanego /proponowanego/ przez stronę, na wniosek której postępowanie zostało wszczęte.
P.B. wskazał, że celem zamierzonego podziału działki nr [...] jest wydzielenie z niej dwóch działek budowlanych oraz działki z przeznaczeniem na drogę dojazdową do nich, przebiegającą wzdłuż granicy z działką nr [...], będącej przedmiotem odrębnego postępowania podziałowego. Wynika to z załączonego do akt wstępnego projektu podziału, zgodnie z którym działka nr [...] oznaczona została liniami koloru niebieskiego, zaś działki, które zamierzono wydzielić – liniami koloru czerwonego. Zatem proponowany podział działki nr [...] wyznaczony został liniami koloru czerwonego.
Organ I instancji w postanowieniu z dnia 20 sierpnia 2003 r. stwierdził, że pozytywnie opiniuje wniosek P.B. o możliwości podziału działki nr [...], wskazując jednocześnie, że podział może być dokonany w sposób oznaczony na załącznika graficznym liniami koloru zielonego.
Jak wynika z analizy tego załącznika linie koloru zielonego przebiegają w innym miejscu niż linie koloru czerwonego. Zachodzą więc co najmniej wątpliwości, czy pozytywne zaopiniowanie podziału działki nr [...] stanowi proponowany podział.
Uzasadnienie postanowienia organu I instancji nie zawiera w tej materii żadnych rozważań. Okoliczności powyższe nie zostały wyjaśnione również przez organ nadrzędny. Oznacza to, że postanowienia organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, a w konsekwencji z naruszeniem art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie ustalenie bowiem jaki jest proponowany podział nieruchomości wyklucza możliwość wydania opinii co do zgodności proponowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi.
Wskazane uchybienia i ich wpływ na rozstrzygnięcie sprawy czynią zbędnym odnoszenie się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi. Jednocześnie podnieść należy, że w sprawie nie zachodzą żadne z podstaw do stwierdzenia nieważności postanowień organów obu instancji/ art. 156 w zw. z art. 126 kpa/, czego domagała się strona skarżąca.
Naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa powoduje konieczność uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji wyjaśni jaki był proponowany podział nieruchomości, po czym dokona oceny, czy podział ten zgodny jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami szczególnymi.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI