II SA/LU 141/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2007-05-17
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanapostępowanie administracyjneczynny udział stronyspadkobiercydecyzja administracyjnauchylenie decyzjiwsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję uchylającą nakaz rozbiórki, uznając, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, nie zapewniając udziału spadkobierców właścicielki działki.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron, nie zapewniając udziału spadkobierców zmarłej właścicielki działki. Sąd administracyjny, podzielając to stanowisko, oddalił skargę, podkreślając wagę zapewnienia udziału wszystkim stronom postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę M.K., jednak Wojewódzki Inspektor uchylił tę decyzję, wskazując na naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. (zasada czynnego udziału stron) oraz art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie zapewnił udziału w postępowaniu spadkobiercom J.D., właścicielki działki. Skarżąca E.B. nie podniosła zarzutów prawnych, a jedynie opisała konflikt sąsiedzki. Sąd administracyjny oddalił skargę jako bezzasadną. Sąd podkreślił, że organ pierwszej instancji naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie ustalając kręgu spadkobierców J.D. i nie zapewniając im udziału. Brak udziału strony bez jej winy stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniało uchylenie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. W związku z tym, Sąd orzekł na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ pierwszej instancji naruszył zasadę czynnego udziału stron.

Uzasadnienie

Organ pierwszej instancji nie ustalił kręgu spadkobierców J.D., właścicielki działki, i prowadził postępowanie bez ich udziału, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 79 § 1 i art. 81 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 49b § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Brak udziału w postępowaniu strony bez jej własnej winy jest uchybieniem skutkującym wznowienie postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ pierwszej instancji zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym poprzez brak zapewnienia udziału spadkobierców zmarłej właścicielki działki.

Godne uwagi sformułowania

zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym nie zapewnił udziału w każdym stadium niniejszego postępowania spadkobiercom J.D. organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części

Skład orzekający

Jerzy Dudek

przewodniczący sprawozdawca

Krystyna Sidor

członek

Leszek Leszczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje jej naruszenia, w tym możliwość uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naruszenia procedury administracyjnej przez organ pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę postępowania administracyjnego – czynny udział stron – i jej praktyczne konsekwencje, co jest istotne dla prawników procesualistów.

Naruszenie zasady czynnego udziału stron: dlaczego brak spadkobierców może uchylić decyzję o rozbiórce?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 141/07 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2007-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Dudek /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Sidor
Leszek Leszczyński
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 10, 78 par.1, art.79, art. 81, 145 par. 1 pkt.4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. przy udziale Prokurator Prokuratury Apelacyjnej B.W. sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazaniu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał M.K. dokonać rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej samowolnie wykonanego na działce nr [...] położonej w miejscowości B.
Na skutek odwołania wniesionego przez M.K., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, tj. zwłaszcza art. 10 § 1 k.pa., wyrażającego zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym oraz z naruszeniem stanowiących uszczegółowienie tej zasady art. 79 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. Zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie zapewnił udziału w każdym stadium niniejszego postępowania spadkobiercom J.D., która była właścicielką działki nr [...].
Skargę na powyższą decyzję złożyła E.B., wnosząc o jej zmianę. Skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów dotyczących prawnych aspektów zaskarżonej decyzji, opisała jedynie przyczyny konfliktu pomiędzy nią a sąsiadką M.K., wynikające między innymi z uciążliwości powodowanych przez hodowane przez M.K. w przedmiotowym budynku gospodarczym zwierzęta.
W odpowiedzi na skargę organ administracji drugiej instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga, jako niezasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 138 § 2 zd. 1 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, przy czym użyte w przepisie art. 138 § 2 sformułowanie "w znacznej części" oznacza, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził przeważającej, większej, pokaźnej części postępowania wyjaśniającego lub taka część postępowania została przeprowadzona z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych (M. Jaśkowska, A. Wróbel, komentarz do art. 138 k.p.a. [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005).
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości Sądu, iż organ pierwszej instancji naruszył wynikającą z art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Prawo czynnego udziału strony w postępowaniu, jako korelat obowiązku organu, obejmuje prawo do podejmowania czynności procesowych mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy administracyjnej. W zakresie prawa do czynnego udziału w postępowaniu strona może realizować szereg uprawnień procesowych określonych wyraźnie przepisami k.p.a., w tym art. 78 § 1, art. 79, natomiast w zakresie prawa do obrony ma uprawnienie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a.). Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. W fazie wszczęcia postępowania organ powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania wszystkie strony (art. 61 § 4), co ma istotne znaczenie z tego względu, że data wszczęcia postępowania jest datą aktualizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Brak udziału w postępowaniu strony bez jej własnej winy jest uchybieniem skutkującym wznowienie postępowania administracyjnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z akt przedmiotowej sprawy, w tym ze skróconego wypisu ze skorowidza działek aktualnego na dzień 21 sierpnia 2006 r., (k. 1 akt organu administracji pierwszej instancji dołączonych do akt sprawy o sygn. II SA/Lu 140/07) bezspornie wynika, iż właścicielką działki [...] na której wzniesiony został przedmiotowy budynek gospodarczy objęty nakazem rozbiórki, była nieżyjąca już J.D.. Zatem za legitymowanych do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze stron uznać należy spadkobierców J.D., których interesu prawnego, jako współwłaścicieli działki nr [...], to postępowanie dotyczy (art. 28 k.p.a.).
Tymczasem organ pierwszej instancji nie ustalił kręgu stron postępowania, przeprowadzając je bez udziału spadkobierców J.D., a tym samym nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co stanowi podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
W związku z powyższym, Sąd, podzielając rozstrzygnięcie organu drugiej instancji, orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI