II SA/Lu 141/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-03-19
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniesamowola budowlanadecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneNSAWSAuchylenie decyzjiorgan nadzoru budowlanego

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu, wskazując na konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy samowoli budowlanej.

Sprawa dotyczyła odmowy pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu. Po uchyleniu przez NSA decyzji Wojewody zezwalającej na użytkowanie, sprawa wróciła do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda ponownie utrzymał w mocy decyzję odmawiającą pozwolenia, jednak WSA uznał, że organ naruszył wiążącą go ocenę prawną NSA, która wskazywała na niedopuszczalność wydania decyzji merytorycznej przed zakończeniem postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę D.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta odmawiającą pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu. Sprawa była już wcześniej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA), który wyrokiem z dnia 24 września 2002 r. uchylił decyzję Wojewody zezwalającą na użytkowanie garażu. NSA stwierdził wówczas, że stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej wyklucza możliwość wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie, gdyż ewentualne nakazanie rozbiórki uczyniłoby takie orzekanie bezprzedmiotowym. Mimo tego, Wojewoda ponownie wydał decyzję utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia, powołując się na konieczność zakończenia postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. WSA uznał, że Wojewoda naruszył wiążącą go ocenę prawną NSA, ponieważ jego decyzja nadal rozstrzygała sprawę co do istoty, zamiast czekać na zakończenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Sąd podkreślił, że zgodnie z przepisami, ocena prawna NSA wiąże sąd wojewódzki oraz organ. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może wydać decyzji merytorycznej w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy samowoli budowlanej dotyczącej tego samego obiektu.

Uzasadnienie

WSA oparł się na ocenie prawnej NSA, zgodnie z którą stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej wyklucza możliwość wydania decyzji zezwalającej na użytkowanie, gdyż ewentualne nakazanie rozbiórki czyniłoby takie orzekanie bezprzedmiotowym. Organ administracji jest związany tą oceną prawną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

Pr. budowlane (1974) art. 42 § 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Przepis ten nie pozwalał na wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie, jeśli nie można było ocenić, czy obiekt jest zdatny do użytku, a postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie zostało zakończone.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Pomocnicze

Pr. budowlane (1994) art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zastosowanie przepisów dotychczasowych (z 1974 r.) do spraw wszczętych przed wejściem w życie nowej ustawy.

Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu po wejściu w życie nowych przepisów.

Przepisy wprowadzające p.u.s.a. i p.p.s.a. art. 99

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasada związania sądu wojewódzkiego oceną prawną NSA.

u.NSA art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Zasada związania organu administracji i sądu administracyjnego oceną prawną NSA.

Pr. budowlane (1974) art. 36 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Nakaz wstrzymania robót budowlanych i zobowiązanie do przedłożenia dokumentów w przypadku samowoli budowlanej.

Pr. budowlane (1974) art. 36 § 3

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane

Możliwość nakazania rozbiórki obiektu w przypadku samowoli budowlanej.

Pr. budowlane art. 83 § 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. Prawo budowlane

Wskazanie organów nadzoru budowlanego jako właściwych w sprawach pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych po nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ administracji wiążącej oceny prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niedopuszczalność wydania decyzji merytorycznej w sprawie pozwolenia na użytkowanie przed zakończeniem postępowania w sprawie samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej wyklucza możliwość załatwienia wniosku o zezwolenie na użytkowanie garażu przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty Ewentualne nakazanie rozbiórki czyniłoby zaś bezprzedmiotowym orzekanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu organ naruszył wiążący go przepis art. 30 ustawy o NSA, a w konsekwencji również przepis prawa materialnego

Skład orzekający

Witold Falczyński

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych NSA dla organów administracji i sądów niższej instancji; konieczność priorytetowego rozstrzygania spraw samowoli budowlanej przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa z okresu sprzed 2004 roku, ale zasady proceduralne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie wcześniejszych orzeczeń sądowych i jak skomplikowane mogą być postępowania dotyczące samowoli budowlanej.

Nawet po latach, samowola budowlana może pokrzyżować plany. Sąd podkreśla: najpierw rozbiórka, potem pozwolenie na użytkowanie.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 141/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Wiesława Achrymowicz
Witold Falczyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
art. 36 ust.3, art. 42 ust.3
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art.99
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par.1 pkt.1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Wiesława Achrymowicz asesor WSA, Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Wojewody z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie odmowy pozwolenia na użytkowanie obiektu. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz D. B. kwotę 10, 00 (dziesięć ) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] stycznia 2001r. odmówił D.B. udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu na działce położonej przy ul. P.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania D.B. decyzją z dnia [...] lutego 2001r. wydaną na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił powyższą decyzję organ I instancji i udzielił pozwolenia na użytkowanie garażu.
Decyzja Wojewody została z kolei uchylona na skutek skargi wniesionej przez J.K., T.P., S.O. i J.M. (współwłaścicieli nieruchomości przy ul. P.) przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 września 2002r. sygn. akt II SA/Lu 501/01.
W motywach wyroku Sąd stwierdził, że D.B. przystąpiła do budowy przedmiotowego garażu w 1994r. nie legitymując się wymaganym przez art. 28 ust.1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, pozwoleniem na budowę.
Ze względu na dyspozycję art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane, zastosowanie w sprawie mają przepisy dotychczasowe, tj. ustawa – Prawo budowlane z 1974r.
Sąd uznał, że udzielając D.B. pozwolenia na użytkowanie spornego garażu, Wojewoda i naruszył art. 42 ust. 3 tej ustawy, gdyż dowody zebrane w sprawie nie pozwalały na ocenę, iż przedmiotowy obiekt jest zdatny do użytku.
Ponadto zwrócono uwagę, że toczyło się odrębne postępowanie w sprawie samowoli budowlanej przy budowie garażu. Mianowicie Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] marca 1994r. wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z 1974r. nakazał D.B. wstrzymanie robót budowlanych oraz zobowiązał ją do przedłożenia określonych dokumentów.
Wydanie tej decyzji nie zakończyło postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez D.B. Nie została bowiem wydana żadna z decyzji, o których mowa w art. 36 ust. 2 i 3 , a postanowieniem z dnia 17 czerwca 1994r. postępowanie zostało zawieszone i dotychczas nie podjęte.
Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że powyższy stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej wyklucza możliwość załatwienia wniosku D.B. o zezwolenie na użytkowanie garażu przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na podstawie art. 42 ust.3 prawa budowlanego z 1974r.
Przed końcowym załatwieniem sprawy samowoli budowlanej nie można przesądzić, iż właściwy organ nie skorzysta z uprawnień wynikających z art. 36 ust. 3 tej ustawy. Ewentualne nakazanie rozbiórki czyniłoby zaś bezprzedmiotowym orzekanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania D.B. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2001r. Zastępca Dyrektora Wydziału Rozwoju Regionalnego Urzędu Wojewódzkiego działając z upoważnienia Wojewody decyzją z dnia [...]grudnia 2002r. (zaskarżoną w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania w sprawie, w tym przytoczył fragmenty z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24 września 2002r., po czym stwierdził, że "Mając na uwadze wskazaną przez Sąd konieczność zakończenia postępowania przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego m. L. w sprawie dokonanej samowoli budowlanej (po wstrzymaniu robót), należało orzec jak na wstępie".
D.B. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podniosła zarzut niewykonania czynności określonych w wyroku NSA z dnia 24 września 2002r. Sygn. akt II SA/Lu 501/01. Brak tych ustaleń nie pozwala – jej zdaniem – na wydanie decyzji zgodnej z obowiązującym prawem.
Stwierdziła, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 49 Prawa budowlanego (z 1994r.).
Biorąc pod uwagę niemożność ustalenia i rozbieżności zeznań co do tego, w którym roku garaż został oddany do użytku, skarżąca prosiła o przyjęcie, że ostateczną datą zakończenia budowy i użytkowania garażu jest data 2.01.1995r.
D.B. podkreśliła, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, gdyż dowody zgromadzone w sprawie nie pozwalają na prawidłową ocenę i wydanie stosownej decyzji.
Protokół z oględzin przeprowadzonych 20 lutego 1997r. nie zawiera żadnych ustaleń co do tego, że przedmiotowy obiekt nadaje się do użytku. W tej sytuacji – zdaniem skarżącej – "sprawa powinna ulec przedawnieniu".
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Postępowanie w niniejszej sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie zostało zakończone przed dniem 1 stycznia 2004r. , wobec czego na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) podlegała ona rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Jak wyżej zaznaczono, sprawa udzielenia D.B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego garażu na działce położonej przy ul.P. była już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie. Sąd ten w uzasadnieniu swojego wyroku z dnia 24 września 2002r. Sygn. akt II SA/Lu 510/01 jednoznacznie stwierdził, że stan postępowania w sprawie samowoli budowlanej popełnionej przez D.B. wyklucza możliwość załatwienia jej wniosku o zezwolenie na użytkowanie garażu przez wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty na podstawie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Ewentualne nakazanie rozbiórki w sprawie samowoli budowlanej na podstawie art. 36 ust. 3 tej ustawy czyniłoby nadto bezprzedmiotowym orzekanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu.
Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego , wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
W świetle zaś art. 30 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) również istniała zasada związania organu administracji i sądu administracyjnego oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA rozpoznającego skargę na działanie lub bezczynność tego organu.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji deklaruje wprawdzie, że organ miał na uwadze okoliczności wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.09.2002 r., jednakże rozstrzygnięcie sprawy polegające na utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu, świadczy o niezrozumieniu tego wyroku.
Powyższa decyzja rozstrzyga bowiem sprawę co do istoty. Sąd zaś uznał, że przed końcowym załatwieniem sprawy samowoli budowlanej niedopuszczalne jest wydanie decyzji merytorycznej w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu.
Powyższe oznacza, że Wojewoda naruszył wiążący go przepis art. 30 ustawy o NSA, a w konsekwencji również przepis prawa materialnego – art. 42 ust. 3 Pr. budowlanego z 1994r.
W złożonym przez skarżącą na rozprawie sądowej piśmie z dnia 8.03.2001r. Nr PNB.7353/I/45/90/01 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego m.L. uznał za niemożliwe prowadzenie postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż z chwilą podjęcia przez Wojewodę ostatecznej decyzji z dnia [...]02.2001r. udzielającej D.B. pozwolenia na użytkowanie spornego garażu, obiekt ten został uznany za wzniesiony zgodnie z prawem.
Z akt sprawy wynika, że postępowanie przed PINB m.L. nie zostało formalnie zakończone i jest aktualnie zawieszone.
Przed wydaniem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewoda winien zatem zwrócić się do PINB m.L. o rozważenie możliwości podjęcia przezeń postępowania i jego zakończenia, zważywszy , że ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie garażu została uchylona przez NSA wyrokiem z dnia 24.09.2002 r.
Wypada zauważyć, że w świetle dyspozycji art. 83 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. (Dz.U.Nr 80, poz. 71) w sprawach o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych właściwe są organy nadzoru budowlanego.
Powyższe oznacza, że te organy będą obecnie rozpatrywały obydwie sprawy dotyczące spornego garażu, pozwolenia na użytkowanie i samowoli budowlanej, przy czym w pierwszym rzędzie powinna zostać rozstrzygnięta sprawa samowoli budowlanej.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI