II SA/Lu 1340/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczącą inwentaryzacji samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z powodu naruszenia procedury i prawa materialnego.
Sprawa dotyczyła skargi F.D. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz opracowania inwentaryzacji powykonawczej dla samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżący domagał się rozbiórki obiektu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy naruszyły prawo materialne i zasady postępowania, m.in. poprzez przeprowadzenie oględzin bez udziału strony i nieprecyzyjne określenie wymaganych zmian.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę F.D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą opracowanie inwentaryzacji powykonawczej dla samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek ten został wzniesiony w latach 1992-1993. Organ odwoławczy uznał, że samowolna budowa obiektu powstałego przed 1 stycznia 1995 r. nie musi skutkować nakazem rozbiórki, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., a zamiast tego można nakazać wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.). Skarżący zarzucał naruszenie prawa materialnego i zasad postępowania, w tym brak powiadomienia o wizji lokalnej i nieprawidłowe pomiary. Sąd podzielił zarzuty skargi, stwierdzając, że organy naruszyły prawo materialne (art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r.) oraz zasady postępowania. Ustalenia dotyczące usytuowania i wysokości budynku zostały dokonane bez udziału skarżącego, który nie był prawidłowo powiadomiony o terminie oględzin. Sąd uznał, że w takiej sytuacji nie można wykluczyć, iż budynek pogarsza warunki użytkowe otoczenia, co mogłoby uzasadniać rozbiórkę. Sąd wskazał, że organ powinien sam określić w decyzji konkretne czynności, które inwestor jest zobowiązany wykonać, po wcześniejszym przeprowadzeniu aktualnej inwentaryzacji i ocenie jej wyników. Ponieważ zaskarżona decyzja nie wskazywała konkretnych zmian, została wydana z naruszeniem prawa. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ może nakazać wykonanie zmian i przeróbek w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, jeśli nie zachodzą przesłanki do przymusowej rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że w przypadku samowolnej budowy obiektu powstałego przed 1 stycznia 1995 r., jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (np. budowa na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę, zagrożenie dla ludzi lub mienia), organ może zastosować art. 40 tej ustawy i nakazać inwestorowi wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 40
Prawo budowlane
Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 art. 40
Prawo budowlane
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt. 1 a i c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Dz.U. 1974 nr 38 poz. 229 art. 37
Prawo budowlane
Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 art. 103 § ust. 2
Prawo budowlane
Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414 art. 37
Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ prawa materialnego (art. 37 i 40 Prawa budowlanego z 1974 r.). Naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym przeprowadzenie oględzin bez prawidłowego powiadomienia strony. Brak precyzyjnego określenia w decyzji, jakie konkretnie zmiany lub przeróbki inwestor ma wykonać.
Godne uwagi sformułowania
konsekwencją samowolnej budowy obiektu budowlanego powstałego przed 1 stycznia 1995 r. nie może być nakaz rozbiórki, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – prawo budowlane w takiej sytuacji – stosownie do art. 40 tejże ustawy organ administracji wydaje inwestorowi nakaz wykonanie niezbędnych zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie takiego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. ustalenia co do usytuowania budynku gospodarczego w jego wysokości zostały dokonane podczas oględzin przeprowadzonych bez udziału skarżącego, w dniu 14 stycznia 2002 r. który o ich terminie nie był prawidłowo powiadomiony organ powinien sam określić w decyzji jakie konkretnie czynności inwestor jest zobowiązany w tym celu wykonać.
Skład orzekający
Witold Falczyński
przewodniczący
Krystyna Sidor
sprawozdawca
Bogusław Wiśniewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących samowoli budowlanej powstałej przed 1995 r., procedury oględzin i wymogów formalnych decyzji nakazujących legalizację samowolnej budowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z przepisami Prawa budowlanego z 1974 r. i przejściowymi przepisami ustawy z 1994 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy typowych problemów z samowolą budowlaną i procedurą administracyjną, ale zawiera istotne wskazówki dotyczące prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego i wymogów formalnych decyzji.
“Samowola budowlana sprzed lat: kiedy rozbiórka, a kiedy legalizacja? Kluczowe błędy organów administracji.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 1340/02 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2004-02-11 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-10-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Bogusław Wiśniewski Krystyna Sidor /sprawozdawca/ Witold Falczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 601 Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Powołane przepisy Dz.U. 1974 nr 38 poz 229 art.37 i 40 Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126 art.103 ust.2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity. Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par.1 pkt.1 a i c, 152, 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie NSA Krystyna Sidor (spr.), Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Małgorzata Poniatowska Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie inwentaryzacji powykonawczej I uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II zasądza na rzecz F. D. od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 269 ( dwieście sześćdziesiąt dziewięć) zł kosztów postępowania. Uzasadnienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania F.D. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Z. z dnia [...] lipca 2002 r. znak[...], nakazującej H.Ś. – opracowanie w terminie do 15 września 2002 r. inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego budynku gospodarczego usytuowanego na działce przy ul. D. oraz wykonanie odpowiednich zmian i przeróbek wynikających z zaleceń zawartych w opracowanej ocenie. W motywach podano, że H.Ś. wybudował w latach 1992-1993 na działce nr [...] przy ul. D. – budynek gospodarczy murowany, o wymiarach 5 x 11 m i wysokości 3,5 m /do okapu/ i 4,5 m /do kalenicy/, z jednospadowym dachem w kierunku własnej działki, pokrytym eternitem. budynek jest usytuowany w odległości 5 m od budynku mieszkalnego sąsiada F. D. Organ I instancji powołując się na art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz. 229 ze zm. w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ uznał, że budynek nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym i nakazał inwestorowi opracowanie w terminie do 15 września 2002 r. inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego budynku oraz wykonanie odpowiednich zmian i przeróbek wynikających z zadań zawartych w opracowanej opinii. Rozpatrując odwołanie wniesione przez F. D. który domagał się rozbiórki przedmiotowego budynku pokrytego eternitem jako wybudowanego bez jego zgody przy granicy działki – organ odwoławczy nie podzielił argumentów podniesionych w odwołaniu. Zdaniem organu II instancji konsekwencją samowolnej budowy obiektu budowlanego powstałego przed 1 stycznia 1995 r. nie może być nakaz rozbiórki, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – prawo budowlane w takiej sytuacji – stosownie do art. 40 tejże ustawy organ administracji wydaje inwestorowi nakaz wykonania niezbędnych zmian i przeróbek mających na celu doprowadzenie takiego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Budynek gospodarczy zrealizowany przez H. Ś. znajduje się na terenie przewidzianym pod tego rodzaju budownictwo, nie stwarza zagrożenia dla ludzi, jego usytuowanie w granicy działki nie utrudnia prawidłowej zabudowy sąsiedniej działki. Istnieje zatem możliwość doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego F. D. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucał, że poczynione przez organ ustalenia dokonane były na wizji lokalnej o której terminie skarżący nie był powiadomiony, a które kwestionuje. Ponadto organ administracji nie wykonał prawidłowych pomiarów co do wysokości budynku gospodarczego i jego odległości od budynku mieszkalnego, co wyklucza możliwość oceny zachowania warunków technicznych o jakich mowa w § 15 i 36 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku, a także zastosowania art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim stwierdzić należy, że organy administracji prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane /Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, skoro zebrany w sprawie materiał dowodowy oceniony w ramach przysługującym tym organom uprawnień, pozwalał na ustalenie, że budynek gospodarczy na działce przy ul. D. został zrealizowany w latach 1992-1993 tj. przed 1 stycznia 1995 r. Tego rodzaju budynki samowolnie zrealizowane podlegały przymusowej rozbiórce w przypadku stwierdzenia okoliczności o jakich mowa w art. 37 ustawy z dnia 23 października 1994 r. prawo budowlane tj. 1/ gdy budynek lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2/ gdy powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Organ administracji mógł wydać decyzję o przymusowej rozbiórce obiektu wybudowanego niezgodnie z obowiązującymi przepisami, jeśli było to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wyżej wymienionymi. Jeśli w sprawie nie zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 37 – organ uprawniony wydaje decyzję nakazującą inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy budynku wykonanie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Należy podzielić zarzuty skargi, że wydając zaskarżoną decyzję organy nadzoru budowlanego naruszyły prawo materialne – art. 37 i 40 prawa budowlanego z 1974 r. oraz zasady postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadnie skarżący podnosi, że ustalenia co do usytuowania budynku gospodarczego w jego wysokości zostały dokonane podczas oględzin przeprowadzonych bez udziału skarżącego, w dniu 14 stycznia 2002 r. który o ich terminie nie był prawidłowo powiadomiony, skoro zawiadomienie doręczono mu dopiero 21 stycznia 2002 r. /k. 18/. Jeśli skarżący kwestionuje te ustalenia organ winien był ponownie przeprowadzić dowód z udziałem wszystkich stron i wyjaśnić sporne kwestie powstałe na tle prawidłowości wykonania pomiarów wysokości i odległości budynków. W przeciwnym razie za zasadne należy uznać zarzuty skarżącego o naruszeniu jego praw w trakcie postępowania administracyjnego, a w konsekwencji nie można wykluczyć, iż przedmiotowy budynek gospodarczy powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia co uniemożliwiałoby stosowanie legalizacji budowy o jakiej mowa w art. 40 ustawy. Dopiero gdy organ w sposób niewątpliwy ustali brak okoliczności uzasadniających przymusową rozbiórkę budynku – podejmie kroki mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W tym celu organ wydał inwestorowi decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie konkretnych zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. Inaczej mówiąc organ powinien sam określić w decyzji jakie konkretnie czynności inwestor jest zobowiązany w tym celu wykonać. Uczynić to może po wcześniejszym przeprowadzeniu dowodu jakim będzie sporządzenie aktualnej inwentaryzacji budowlanej budynku oraz po poddaniu ocenie tejże inwentaryzacji w kierunku zlecenia inwestorowi konieczności ewentualnego wykonania w budynku takich zmian lub przeróbek, które doprowadzą obiekt do stanu zgodnego z prawem. Z zaskarżonej decyzji poza określeniem terminu wykonania prac nie wskazano, jakie zmiany bądź przeróbki inwestor ma wykazać, a tym samym decyzja taka wydana została z naruszeniem prawa materialnego – art. 40 prawa budowlanego z 1974 r. Powyższe oznacza konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w celu przeprowadzenia przez organ postępowania w sprawie zapewniający wszystkim zainteresowanym stronom wzięcie w nim udziału oraz wyjaśnieniu wszystkich okoliczności, które pozwolą na rozstrzygnięcie kwestii doprowadzenia samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1"a" i "c" oraz art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI