II SA/Lu 127/23

II SA/Lu 127/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-05-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Brygida Myszyńska-Guziur /sprawozdawca/
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 2 pkt 12, art. 51 ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
§ 44 ust. 1 i ust. 2, § 3 pkt 12, § 79
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2023 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 28 listopada 2022 r. nr ZOA-XIV.7721.20.2019 w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Sygn. akt II SA/Lu [...]
UZASADNIENIE
L. B. (dalej jako "strona", "skarżący"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 listopada 2022 r. w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych.
Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika następujący stan faktyczny i prawny:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności wykonania robót budowlanych dotyczących drogi gminnej Nr [...] (ul. [...]), zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w O. L..
Podczas oględzin przeprowadzonych 3 września 2018 r. PINB w Lubartowie ustalił, że przy działce nr [...] należącej do M. Ł. wykonano chodnik z kostki brukowej oraz zjazd o całkowitej długości 4,78 m. Szerokość zjazdu od strony drogi wynosi 5,34 m. Pochylenie zjazdu następuje w kierunku działki nr [...]. Różnica pomiędzy chodnikiem przechodzącym przez zjazd a gruntem działki nr [...] wynosi 20 cm. Ustalono także, że roboty budowlane związane z przebudową drogi trwają.
Również w dniu 12 września 2018 r. organ przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalono, że z drogi gminnej na działce nr [...] będącej w przebudowie wykonano m.in. cztery zjazdy z kostki betonowej na teren działek nr: [...], [...], [...], [...] oraz chodnik. Ustalono, że szerokość zjazdu na działkę nr [...] wynosi 5,63 m i 6,93 m przy krawężniku drogi, a długość - 4,32 m wraz z chodnikiem. Szerokość zjazdu na działkę nr [...] przy drodze wynosi 6,88 m i 5,68 m przy działce, a długość z chodnikiem wynosi 4,32 m. Pochylenie zjazdu następuje w kierunku działki nr [...]. Różnica wysokości chodnika przechodzącego przez zjazd i gruntu wynosi 28 cm. Zjazd na działkę nr [...] posiada szerokość 5,68 m przy działce i 6,88 m przy drodze, a długość zjazdu wraz z chodnikiem wynosi 4,32 m. Pochylenie zjazdu następuje w kierunku działki nr [...]. Różnica poziomu chodnika przechodzącego przez zjazd i gruntu wynosi 26 cm. Zjazd na działkę nr [...] posiada szerokość 5,66 m i 6,20 m przy krawężniku drogi, zaś długość 4,30 m, zaś pochylenie zjazdu w kierunku działki nr [...]. Różnica poziomu terenu i chodnika przechodzącego przez zjazd wynosi 32 cm. Zjazd na działkę nr [...] posiada szerokość 4,17 m przy działce, a od strony krawędzi drogi szerokość wynosi 5,38 m, zaś długość wynosi 4,30 m; spadek zjazdu w kierunku działki nr [...]. Różnica poziomu terenu przy bramie i poziomu chodnika przechodzącego przez zjazd wynosi 20 cm.
Organ stwierdził również, że po lewej stronie drogi pod wykonanym chodnikiem znajdują się cieki podchodnikowe, tj. dwa przy działce nr [...] i jeden przy pasie drogowym, zaś z prawej strony drogi wykonany jest rów.
Inwestor przedłożył wydruk zgłoszenia z 1 lutego 2007 r., znak: [...] dotyczącego zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na modernizacji nawierzchni dróg gminnych, w tym drogi Nr [...] w O. L. wraz z dokumentacją fotograficzną drogi sprzed momentu wykonania robót.
W dniu 7 listopada 2018 r. PINB w Lubartowie przeprowadził kolejne oględziny, w rezultacie których stwierdził, że na działce nr [...] w O. L. znajduje się droga o nawierzchni asfaltowej ze zjazdami (33 szt.) i przepustami (4 szt., w tym jeden przy drodze wojewódzkiej). Szerokość drogi na wysokości działek nr [...] wynosi 6,25 m oraz 5,72 m na wysokości działek nr [...] Zjazdy poddano pomiarom w zakresie długości, szerokości i spadku. Uczestniczący w oględzinach L. B. i pełnomocnik M. Ł. wnieśli zastrzeżenia co do wykonanych robót budowlanych.
W trakcie postępowania wyjaśniającego do akt sprawy dołączono oświadczenia pozostałych stron postępowania o akceptacji robót budowlanych związanych z wykonaniem zjazdów.
PINB w Lubartowie uzyskał ze Starostwa Powiatowego w Lubartowie m. in. dokumentację dotyczącą zgłoszenia przebudowy drogi gminnej Nr [...] (ul. P.) w O. L. wraz z likwidacją kolizji z linią telekomunikacyjną na działkach nr [...] i [...] w obrębie O. L. - R. z 11 sierpnia 2017 r., znak: [...], przyjętego bez sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie z dokumentacją dołączoną do zgłoszenia zakres przebudowy miał obejmować: ustawienie krawężników i obrzeży, wykonanie nowej nawierzchni jezdni z warstwą ścieralną z betonu asfaltowego, wykonanie nowych poboczy z kruszywa łamanego, wykonanie zjazdów z kostki brukowej, a także chodników oraz ustawienie przepustów i wykonanie rowów przydrożnych.
Teren objęty przebudową pierwotnie był drogą gminną o długości około 630 m o nawierzchni utwardzonej z kruszywa łamanego o przekroju daszkowym na całej długości. Przebudowa miała polegać na pozostawieniu istniejącej nawierzchni z kruszywa i wykorzystaniu jej jako podbudowy dla nowych warstw konstrukcyjnych na odcinku ok. 250 m oraz na wykonaniu pełnej konstrukcji na pozostałym odcinku o długości ok. 380 m. Łącznie maksymalna grubość nawierzchni drogi winna mieć 73 cm. Zaprojektowano przekrój szlakowy z poboczami z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie. Szerokość jezdni miała wynosić 5,50 m - 6,0 m. Prawidłowe odwodnienie terenu działek miało być zapewnione dzięki odpowiednim spadkom podłużnym i poprzecznym nawierzchni. Wody opadowe, jak dotychczas, miały być odprowadzane powierzchniowo do rowów odparowujących. Na poszczególnych odcinkach drogi zaprojektowano pochylenie poprzeczne – spadek daszkowy 2% oraz chodnik przyuliczny po lewej stronie jezdni o szer. 1,5 m - 2,0 m. Chodnik powinien być wykonany z warstw o łącznej grubości 24 cm. Konstrukcja zjazdów miała mieć łączną grubość 36 cm i składać się z warstwy ścieralnej z kostki betonowej wibroprasowanej gr. 8 cm, podsypki z grysu (3 cm), podbudowy z chudego betonu (15 cm) na podbudowie pomocniczej ze stabilizowanego cementem piasku (10 cm).
Postanowieniem z 26 listopada 2018 r., wydanym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej: Prawo budowlane), organ pierwszej instancji nałożył na inwestora - G. L. obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie do 28 lutego 2019 r. ekspertyzy stanu technicznego drogi (ul. P.), w zakresie spełnienia podstawowych wymagań określonych w art. 5 ustawy Prawo budowlane i przepisach techniczno-budowlanych, w tym w § 44 - 45 i § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Burmistrz O. L. przy piśmie z 28 lutego 2019 r. przedłożył kopię ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowej drogi, z której wynika m. in., że zarówno niweleta drogi gminnej, jak i parametry techniczne elementów drogi są zgodne z przepisami prawa. Jednocześnie stwierdzono, że jedynym odstępstwem od obowiązujących przepisów jest spadek podłużny zjazdów zlokalizowanych po stronie wschodniej drogi gminnej, gdzie przyległy do pasa drogowego teren jest położony niżej o kilkanaście do kilkudziesięciu centymetrów w stosunku do krawędzi korony drogi. W różnym stopniu pochylenie to przekracza 5% na długości do 5 m. Dotyczy to zjazdów na działki nr: [...] [...], [...], [...], a także na działki nr: [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Według autora ekspertyzy powyższy fakt powoduje niespełnienie wymagań § 79 ust. 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (zgodnie z którym zjazd indywidualny powinien mieć na długości nie mniejszej niż 5,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne nie większe niż 5 %, a na dalszym odcinku nie większe niż 15 %), co będzie wymagało uzyskania zgody na odstępstwo od właściwego Ministra.
W związku z powyższym organ pierwszej instancji postanowieniem z 29 marca 2019 r. zobowiązał G. L. do uzupełnienia w terminie do dnia 15 kwietnia 2019 r. przedłożonej ekspertyzy m.in. o powykonawczą inwentaryzację geodezyjną i opinię hydrologiczną. W dniu 15 kwietnia 2019 r. żądane dokumenty zostały uzupełnione przez stronę zobowiązaną.
Oprócz inwentaryzacji powykonawczej przebudowy drogi gminnej Nr [...] (ul. P.) sporządzonej 9 listopada 2018 r. przez uprawnionego geodetę i przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, przedłożono również sporządzone przez tego geodetę porównanie wysokości w przekrojach, które obrazuje różnice rzędnych projektowanych drogi i rzędnych wykonanych. Różnice te wahają się w granicach od 0,01 m do 0,48 m. Z adnotacji z 15 listopada 2018 r. wynika, że zmierzone odchyłki rzędnych niwelety mieszczą się w dopuszczalnych granicach.
W dniu 15 grudnia 2018 r. została opracowana opinia hydrologiczna, zgodnie z którą ilość wód opadowych spływających ze zjazdów w kierunku działek sąsiednich jest śladowa i nie powoduje żadnej szkody na działkach przyległych. Podwyższenie (po przebudowie) korpusu drogi w stosunku do niwelety drogi istniejącej poprzednio nie spowodowało istotnych zmian stanu wody, a w szczególności nie spowodowało zmiany kierunku czy natężenia spływu wód powierzchniowych z drogi i z terenu zlewni na działki nr [...] Jak stwierdził autor opinii hydrologicznej, złe warunki wodne na działkach nr [...] są konsekwencją naturalnego spływu wód zgodnie z naturalnymi spadkami terenu i obniżeniem terenu wspomnianych działek w dawnych latach z przystosowaniem na stawy rybne. Jezdnia posiada przekrój daszkowy o spadku 2% w kierunku wschodnim i zachodnim i równomierny spadek podłużny, co powoduje równomierny spływ wód z jezdni. Na podstawie poczynionych ustaleń w tym wizji terenowej i porównania map sytuacyjno - wysokościowych dawnych i obecnej, stwierdzono, że podwyższenie nawierzchni drogi na działce nr [...] nie spowodowało i nie będzie powodować zakłócenia stosunków wodnych, a jedynie może powodować nieznaczne zwiększenie ilości i intensywności spływających wód do rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej. Nie ma potrzeby nakazywania przywrócenia stanu poprzedniego drogi, ponieważ stan istniejący nie będzie powodował szkód na działce o nr [...], a jedynie może powodować naruszenie art. 234 ust. 1 pkt 2 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r. poz. 310). Z tego powodu autor opinii hydrologicznej zalecił, aby w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym w oparciu o art. 234 ust. 3 Prawa wodnego (który to zakres nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego) wykonany został ściek korytkowy typu drogowego na poboczu drogi od strony zachodniej.
W dniu 19 kwietnia 2019 r. do akt sprawy dołączono uzupełniające wyjaśnienie autora ekspertyzy technicznej drogi, z którego wynika, iż po dodatkowej analizie stanu prawnego i faktycznego sprawy stwierdził, że wszystkie zjazdy do nieruchomości po lewej stronie drogi gminnej ul. [...] na odcinku od km 0+169,74 do km 0+628,27 zlokalizowane są w koronie drogi, w związku z czym nie stosuje się do nich przepisu § 79 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Wynika to z faktu, że krawędź korony drogi zlokalizowana jest w granicy pasa drogowego, co jest zgodne z art. 4 pkt 6 i 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470). Zatem zjazdy te podlegają wyłącznie regulacjom § 79 pkt 1 - 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej, które zostały spełnione. Parametry techniczne zjazdów, w tym pochylenie ich niwelety (spadek podłużny), spełniają wszystkie wymagania obowiązujących przepisów i zapewniają właściwe i bezpieczne warunki ich użytkowania. Przyjęte przez inwestora rozwiązania są zatem poprawne pod względem sztuki budowlanej.
Z kolejnych wyjaśnień do ekspertyzy technicznej wynika, iż nie stwierdzono nieprawidłowości i niezgodności wykonania robót budowlanych w zakresie zjazdów do działek nr [...] i [...].
W tym stanie faktycznym decyzją z 2 lipca 2019 r. PINB w Lubartowie odmówił nałożenia na inwestora - G. L. obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych przy drodze gminnej na działce nr [...] w G. L..
Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (LWINB) decyzją z 6 września 2019 r. uchylił w całości powyższą decyzję PINB w Lubartowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu drugiej instancji ekspertyza, na której oparto decyzję organu pierwszej instancji, była niepełna, nie zawierała propozycji rozwiązań ujawnionych problemów i usunięcia zagrożeń, wad oraz stwierdzonych nieprawidłowości.
Ponownie rozpatrując sprawę, organ pierwszej instancji ustalił, że postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie ustawy Prawo wodne przez Urząd Miasta [...] w sprawie zmiany stanu wody z ulicy [...] w O. L. zakończyło się wydaniem decyzji z 1 lipca 2019 r., mocą której nakazano G. L. wykonanie określonych prac zapobiegających odprowadzaniu wód opadowych z pasa drogowego drogi gminnej Miasta O. L. (ul. P.) na działki nr [...] należące do L. B..
Następnie PINB w Lubartowie postanowieniem z 29 października 2019 r. zlecił G. L. wykonanie dodatkowej ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego przedmiotowej drogi z uwzględnieniem określonych w tym postanowieniu zagadnień, tj. oceny uskoków przy zjazdach, wskazania charakteru wykonanych zjazdów, określenia szerokości zjazdów przy krawędzi jezdni i ich usytuowania w koronie drogi lub poza koroną drogi oraz ewentualnego spadku zjazdów poza koroną drogi, określenia spełnienia wymogu § 79 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r., oceny kwestii zasypania części zewnętrznego hydrantu, niewykonania zasuwy i braku studzienki kanalizacyjnej na wysokości działki nr [...].
Dodatkowa ekspertyza techniczna została przedłożona 31 stycznia 2020 r., a następnie uzupełniona. W wyniku przeprowadzonej analizy i pomiarów wykonanych elementów odwodnienia stwierdzono zgodność wykonanych robót z obowiązującymi przepisami, co potwierdzono dołączoną do ekspertyzy opinią hydrologiczną. W zakresie zjazdów z przedmiotowej drogi stwierdzono, że wszystkie są zjazdami indywidualnymi, a zarówno ich stan techniczny, jak i stan całej drogi jest zasadniczo zgodny z opracowaną dokumentacją projektową. Zmiany wprowadzone na etapie realizacji robót zakwalifikowano jako nieistotne. Wyjątkiem są zjazdy stanowiące połączenie przedmiotowej drogi z działkami nr: [...] [...] i [...] których parametry nie są zgodne z § 79 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. Wykazano, że spadek podłużny zjazdów zlokalizowany poza koroną drogi wynosi od 6,3 % do 10 %, w związku z czym nie spełnia wymagań § 79 ust. 5 przywołanego rozporządzenia, zgodnie z którym spadek ten może wynosić maksymalnie 5% na długości nie mniejszej niż 5 m od krawędzi korony drogi, a na dalszym odcinku nie więcej niż 15 %. Zdaniem eksperta zjazdy te należy pozostawić w takim stanie (pod warunkiem zalegalizowania go poprzez wystąpienie do właściwego ministra o zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych) lub dokonać ich rozbiórki i regulacji wysokościowej nawierzchni zjazdów w celu dostosowania ich spadku podłużnego do obowiązujących przepisów, co wiąże się z ingerencją w teren działek sąsiednich poprzez wykonanie części zjazdów w wykopie na terenie działek prywatnych.
Z przedłożonej ekspertyzy wynika również, że w obrębie kilku zjazdów występują uskoki na styku z działkami sąsiednimi wynoszące do 19 do 35 cm. W ocenie eksperta, w tym zakresie dalsze obniżanie niwelety zjazdów i związanie ich z terenem działek spowodowałoby zwiększenie pochylenia zjazdu do wartości wynoszącej 20%, co przy występujących trudnościach terenowych doprowadziłoby do ich nieprzejezdności. Wskazano, że taki stan faktyczny został przewidziany na etapie realizacji inwestycji, w związku z czym zaproponowano niwelację uskoków poprzez podsypanie ich gruntem rodzimym. Dodatkowo w ekspertyzie wskazano na możliwość niwelacji uskoków poprzez wykonanie klinów zjazdowych.
W ekspertyzie stwierdzono, że stan techniczny i stan bezpieczeństwa przedmiotowej drogi spełnia wymagania stawiane przed taką inwestycją w przepisach powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. Wyjątkiem są zjazdy na działki nr [...] i [...], co do których przedstawiono proponowane rozwiązania. Wskazano, że przebudowa drogi w trudnym pod względem warunków technicznych terenie skutkuje koniecznością przeprowadzenia skomplikowanych i wielowymiarowych prac budowlanych. Mimo wszystko, zdaniem autora ekspertyzy, należy stwierdzić, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z dokumentacją projektową i obowiązującymi przepisami (poza zjazdami, co do których zalecono konkretne rozwiązania).
W dniu 16 marca 2020 r. G. L. złożyła wniosek do Ministra Infrastruktury o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. W dniu 21 kwietnia 2020 r. do PINB w Lubartowie wpłynęło pismo Ministra Infrastruktury, w którym wyjaśniono, że na etapie postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego w zakresie wydania decyzji na podstawie przepisów art. 50-51 ustawy Prawo budowlane nie ma możliwości uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych oraz poinformowano o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia.
W dniu 22 czerwca 2020 r. PINB w Lubartowie wydał decyzję, którą w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał G. L. wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia drogi gminnej usytuowanej na działce nr [...] w O. L. do stanu zgodnego z prawem w terminie do 31 grudnia 2020 r.
LWINB decyzją z 19 sierpnia 2020 r., uchylił w całości decyzję PINB w Lubartowie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Według organu drugiej instancji w przedmiotowej sprawie należało wyjaśnić, czy przedłożona ekspertyza techniczna powinna być opracowana na podstawie zmienionych przepisów rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r., tj. w oparciu o brzmienie obowiązujące w Dz. U. z 2019 r. poz. 1643.
W związku z powyższym PINB w Lubartowie pismem z 12 października 2020 r. zwrócił się do autora ekspertyzy technicznej o uzupełnienie ekspertyzy w zakresie obowiązujących przepisów prawa, tj. w zakresie rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r. w brzmieniu obowiązującym od 13 września 2019 r.
Pismem z 14 października 2020 r. biegły wyjaśnił, że ekspertyza techniczna i jej późniejsze uzupełnienia mogą opierać się wyłącznie na przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w okresie dokonania przez inwestora zgłoszenia robót, tj. w dniu 11 sierpnia 2017 r. Ten fakt wynika także wprost z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 1 sierpnia 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, które weszło w życie 13 września 2019 r. Zgodnie bowiem z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 1 sierpnia 2019 r., do inwestycji drogowej, dla której przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zostało dokonane zgłoszenie stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.).
W dniu 7 grudnia 2020 r. PINB w Lubartowie wydał decyzję, którą nałożono na inwestora - G. L. – obowiązek wykonania określonych czynności i robót budowlanych przy drodze gminnej zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w O. L. – R. w celu doprowadzenia drogi do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 30 czerwca 2021 r., tj.:
1) obowiązek wykonania rozbiórki zjazdów do działek o nr: [...], [...] i [...] z kostki brukowej zrealizowanych w ramach przebudowy drogi gminnej nr [...] (ul. P.) w O. L.;
2) obowiązek uzupełnienia brakujących fragmentów chodnika przy przedmiotowej drodze gminnej;
3) obowiązek wyrównania krawędzi zewnętrznej chodnika z zachowaniem jej liniowości i poszerzenia chodnika do pełnej szerokości na wysokości zjazdu do działki nr [...] przy drodze gminnej Nr [...] (ul. P.) w O. L..
LWINB decyzją z 8 lutego 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Nie zgadzając się z ww. decyzją L. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W dniu 27 sierpnia 2021 r. podczas oględzin dokonanych przez upoważnionych pracowników PINB w Lubartowie stwierdzono, że obowiązki wynikające z decyzji organu I instancji z dnia 7 grudnia 2020 r. dotyczące wykonania określonych czynności i robót budowlanych przy drodze gminnej zlokalizowanej na działce nr ewid.[...] położonej w obrębie [...] L. - R., gm. O. L. (ul. P.) w celu doprowadzenia ww.drogi do stanu zgodnego z prawem zostały wykonane przez zobowiązaną stroną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 288/21 uchylił zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia 7 grudnia 2020 r.
W uzasadnieniu wyroku WSA stwierdził, że podziela ustalenia organów obu instancji, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z budową drogi, ale z jej przebudową, której realizacja wymaga w świetle przepisów Prawa budowlanego dokonania zgłoszenia. W tej sprawie słuszne było zastosowanie art. 51 ust.1 w zw. z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. WSA w Lublinie stwierdził, że wprawdzie postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu, ale nastąpiło to na skutek zawiadomienia skarżącego L. B. - właściciela działek nr [...] oraz uczestnika M. Ł. właściciela działki nr ewid.[...], którzy kwestionowali legalność robót budowlanych dotyczących drogi gminnej Nr [...], zwłaszcza legalność wykonania zjazdów z tej drogi na należące do nich działki, natomiast PINB w Lubartowie m.in. w decyzji z dnia 7 grudnia 2020 r. nie zawarł rozstrzygnięcia odnośnie działek nr [...] oraz [...], czego nie dostrzegł organ II instancji. Wprawdzie w uzasadnieniach decyzji wydanych przez organ I i II instancji wskazano, że nie było podstaw do nakładania któregokolwiek z obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego w stosunku do działek nr ewid.[...], [...] oraz [...], jednak uzasadnienie decyzji nie może sanować braków w sentencji. Skoro organy uznały, że nie ma argumentów przemawiających za legalizacją zjazdów na działki nr ewid.[...], [...] oraz [...], obowiązkiem organów było wydać w tym zakresie decyzję odmowną. Jednocześnie w ocenie WSA w Lublinie nie było potwierdzenia w aktach sprawy, iż zjazdy na działki nr ewid.[...], [...] oraz [...] znajdują się w całości w obrębie korony drogi gminnej. W tych okolicznościach należy według Sądu zbadać legalność przebudowy drogi gminnej Nr [...]L zlokalizowanej na działce nr [...] w tym legalność ukształtowania zjazdów z tej drogi. Po dokonaniu stosownych ustaleń, z uwzględnieniem warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać zjazdy indywidualne, określonych w § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia tj. 11 sierpnia 2017 r.), jeżeli zaistnieją ku temu podstawy - organ wyda na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, albo wyda decyzją odmawiającą nałożenia takiego obowiązku.
W toku ponownie prowadzonego postępowania przez organ pierwszej instancji pismem z dnia 6 lutego 2022 r. L. B. i P. Ł. oraz M. Ł. wnieśli zastrzeżenia co do braku dojścia do m.in. działek nr ewid.[...], [...], [...], [...].
Pismem z dnia 28 marca 2022 r. Urząd Miasta L. poinformował organ pierwszej instancji, że decyzja Urzędu Miasta L. z dnia 1 lipca 2019 r. jest decyzją prawomocną, a obowiązek wynikający z ww. decyzji nałożony na G. L. został wykonany w całości w listopadzie 2019 r., zgodnie z orzeczeniem decyzji, o czym organ I instancji został poinformowany pismem z dnia 1 października 2020 r.
W dniu 8 kwietnia 2022 r. upoważnieni pracownicy PINB w Lubartowie dokonali oględzin w sprawie drogi na ww. działce nr ewid.[...] z ustaleń, których sporządzono protokół oględzin, szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną. W trakcie czynności dowodowych stwierdzono, że w stosunku do poprzednich oględzin przeprowadzonych przez PINB w Lubartowie:
chodnik na wysokości działki ewid. [...] posiada szerokość 1,98 m (wymiar z krawężnikami);
chodnik przy działce nr ewid.[...] posiada szerokość 1,73 m (wymiar z jednym krawężnikiem) i 1,63 m od krawędzi jezdni do słupka barierki;
zjazd na działkę nr [...] jest bez zmian, różnica wysokości pomiędzy zjazdem a terenem wynosi około 32 cm;
zjazd na działkę nr [...] jest bez zmian, różnica wysokości pomiędzy zjazdem a terenem wynosi około 24 cm;
zjazd na działkę nr [...] jest bez zmian, różnica wysokości pomiędzy zjazdem a terenem wynosi około 33 cm, ponadto uzupełniono chodnik na długości 6,22 m i szerokości.1,63 m (pomiar z krawężnikami), spadek od około 1 do 4 stopnia w, stronę działki nr [...],, różnica wysokości pomiędzy chodnikiem a terenem wynosi około 40 cm, przy krawężniku od strony działki wystają metalowe pręty (pozostałość po szalunku/zastawce);
do zjazdu na działkę nr [...] dołożono krawężnik, wysokość pomiędzy zjazdem, a terenem wynosi około 12 cm;
zjazd na wysokości nr [...] bez zmian, różnica wysokości pomiędzy zjazdem a terenem wynosi około 5 cm;
zjazd na działkę nr [...] bez kostki betonowej, pozostały jedynie krawężniki zjazdu;
zjazd na działkę nr [...] bez kostki betonowej, pozostały jedynie krawężniki zjazdu;
zjazd na działkę nr [...] bez kostki betonowej, pozostały jedynie krawężniki zjazdu.
W trakcie oględzin L. B. wskazał, że na wysokości działki nr [...] jest uszkodzony chodnik, zapadnięta kostka, oberwana skarpa przy chodniku, przepusty są zapchane, chodnik nie jest zlicowany z terenem działki nr [...], G. L. bezpodstawnie zdjęła kostkę ze zjazdów przy działkach nr [...], brak jest wjazdu do działki nr [...] i nieprawidłowy jest wjazd do działki nr [...], zaś korytko odprowadzają wodę jest zbyt małe na wysokości działki nr [...]. Przedstawiciel G. L. stwierdził, że wystające pręty przy chodniku będą niezwłocznie usunięte.
Pismem z dnia 14 kwietnia 2022 r. Urząd Miejski w O. L. poinformował organ pierwszej instancji, że wystające pręty podtrzymujące konstrukcję chodnika zostały wbite do poziomu betonu, ponieważ wycięcie ich spowodowałoby osłabienie konstrukcji oporowej. Na potwierdzenie powyższego faktu została załączona dokumentacja fotograficzna.
W dniu 1 lipca 2022 r. do PINB w Lubartowie wpłynęła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 27 czerwca 2022 r. znak: SKO.41/1592/PR/2022 uchylająca w całości decyzję Burmistrza Miasta Lubartów z dnia 22 lutego 2022 r. znak: IM.6331.04.2019/2020/2021/2022 nr 5/2022 w przedmiocie nakazania Gminie [...], jako właścicielowi działki nr [...], na której zlokalizowana jest droga gminna ul. [...] (Nr [...]) wykonania prac zapobiegających odprowadzaniu wód opadowych z pasa drogowego drogi gminnej G. L. - ul. [...] na działki o nr ewid.[...], [...] [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w m. O. L. poprzez wykonanie określonych robót i czynności w wyznaczonym terminie i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
PINB w Lubartowie pismem z dnia 9 sierpnia 2022 r. skierowanym do Urzędu Miasta L. wyjaśnił, że przedmiotem prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie drogi gminnej na ww. działce nr ewid.[...] jest ocena zgodności realizacji inwestycji z dokonanym w 2017 r. zgłoszeniem zamiaru prowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową drogi oraz z przepisami Prawa budowlanego, a także że organ nadzoru budowlanego nie jest właściwy w sprawach z zakresu ustawy Prawo wodne. Sprawa zmiany stanu wody na gruncie pozostaje w toku i będzie dalej rozpatrywana przez właściwy organ, który posiada we wskazanym zakresie kompetencje wynikające z przepisów Prawo wodne.
Przy piśmie z dnia 11 sierpnia 2022 r. znak: [...] Burmistrza G. L. zostało przekazane oświadczenie z dnia 8 sierpnia 2022 r. mgr inż. R. W. pełniącego funkcję inspektora nadzoru inwestorskiego zadania pn.: "Przebudowa drogi gminnej nr [...] (ul. P.) w O. L." w zakresie wyjaśnienia, że rzeczywista wykonana szerokość i granice korony drogi na drodze gminnej nr [...] - ul. [...] w O. L. są zgodne z dokumentacją projektową. Dołączono także załączniki graficzne tj. wyciąg z projektu budowlano-wykonawczego dla przebudowy drogi gminnej nr [...] oraz potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię inwentaryzacji powykonawczej przebudowy ww. drogi gminnej nr [...] - ul. [...] oraz likwidacji kolizji z linią telekomunikacyjną i wyjaśnienia projektanta - P. C. co do szerokości korony ww. drogi gminnej [...] która wynosi od km 0+009,56 do km 0+ 165,58 ok. 8,25 -8,75 m, co wynika ze zmiennej szerokości jezdni (5,50-6,0 m); km 0+169,74 około 7,50-15,0 m (skrzyżowanie 4-wylotowe), zaś od km 0+172,37 do km 0+623,27 wynosi ok. 7,50 m.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lubartowie decyzją z dnia 20 września 2022 r. odmówił wydania na rzecz inwestora G. L. nakazu wykonania czynności lub robót budowlanych przy zjazdach na działki gruntu nr ewid.[...], [...], [...] [...], [...], [...] przy drodze gminnej na działce gruntu nr ewid.[...] położonej w obrębie 2- O. L. - R., gm. O. L. (ul. P. ) oraz nałożył na inwestora - G. L. obowiązek wykonania określonych w sentencji ww. decyzji robót budowlanych przy ww. drodze gminnej w celu doprowadzenia ww. drogi do stanu zgodnego z prawem w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od ww. decyzji złożonego przez L. B., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego odmówił wydania na rzecz inwestora G. L. nakazu wykonania czynności lub robót budowlanych przy zjazdach na działki gruntu nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] przy drodze gminnej na działce gruntu nr ewid.[...] położonej w obrębie 2- O. L. - R., gm. O. L. (ul. P.) oraz nałożył na inwestora Gminę [...] obowiązek wykonania niżej wymienionych robót budowlanych przy drodze gminnej na działce gruntu nr ewid.[...] położonej w obrębie 2 - O. L. - R., gm. O. L. (ul. [...]) w celu doprowadzenia ww. drogi do stanu zgodnego z prawem, w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r. LWINB określił, że należy wykonać zjazdy do działek nr ewid.[...], [...] i [...] z drogi gminnej Nr 1[...] (ul. [...]) w O. L., usytuowanej na działce gruntu nr ewid.[...], w sposób zgodny z § 79 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie - tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 124 (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia przebudowy drogi, tj. w dniu 11 sierpnia 2017 r.) w szczególności: o nawierzchni co najmniej twardej (np. z kostki brukowej lub kruszywa) ze spadkiem podłużnym w granicach korony drogi dostosowanym do jej ukształtowania, a na długości od krawędzi korony drogi do granicy działki nr ewid.[...] z działkami nr ewid.[...], [...] [...] położonymi w obrębie [...] L. - R. gm. O. L. - z pochyleniem podłużnym maksymalnie 5% na długości nie mniejszej niż 5 m. Ponadto LWINB wskazał, że roboty należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, która po zakończeniu robót winna złożyć oświadczenie o zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami prawa. O wykonaniu nałożonych obowiązków należy zawiadomić Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Lubartowie.
Organ odwoławczy uzasadniając swoje stanowisko w sprawie wyjaśnił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego obowiązujące przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471).
LWINB wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Organ wyjaśnił, że inwestor posiada przyjęte w dniu 4 września 2017 r. bez sprzeciwu przez Starostę Lubartowskiego zgłoszenie przebudowy drogi gminnej Nr [...] (w ramach której miały być także zrealizowane zjazdy w pasie drogowym, nowe pobocza, chodniki, przepusty i przydrożne rowy) wraz z likwidacją kolizji z linią telekomunikacyjną. Ten fakt jest, zdaniem organu, szczególnie istotny z punktu widzenia zarzutów podnoszonych w odwołaniach, że inwestor dokonał budowy przedmiotowej drogi, a nie jej przebudowy. Organ odwoławczy wskazał następnie, że w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 ze zm.), tj. te, które obowiązywały w dacie dokonania zgłoszenia (11 sierpnia 2017 r.). Organ podniósł, że według § 3 pkt 12 tego rozporządzenia, zjazd to część drogi na połączeniu z drogą niebędącą drogą publiczną lub na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości przy drodze; zjazd nie jest skrzyżowaniem.
W ocenie organu odwoławczego, mimo, że wykonanie zjazdu indywidualnego z dróg powiatowych i gminnych w świetle Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę ani stosownego zgłoszenia, to jednak zjazd winien odpowiadać przepisom techniczno-budowlanym. Zgodnie z § 79 rozporządzenia z 2 marca 1999 r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia z dnia 11 sierpnia 2017 r.) zjazd indywidualny powinien mieć: 1) szerokość nie mniejszą niż 4,5 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,0 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze; 2) nawierzchnię co najmniej twardą w granicach pasa drogowego: 3) przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 3 m, lub skosem 1:1, jeżeli jest to zjazd z ulicy; 4) pochylenie podłużne zjazdu w obrębie korony drogi dostosowane do jej ukształtowania; 5) na długości nie mniejszej niż 5,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne nie większe niż 5 %, a na dalszym odcinku - nie większe niż 15 %. Zgodnie zaś z art. 4 pkt 7 ustawy o drogach publicznych, przez koronę drogi rozumie się jezdnie z poboczami, pasami awaryjnego postoju lub pasami przeznaczonymi do ruchu pieszych (chodnik - art. 4 pkt 6 ustawy o drogach publicznych), zatokami autobusowymi lub postojowymi, a przy drogach dwujezdniowych - również z pasem dzielącym jezdnie.
Zdaniem organu odwoławczego, w sytuacji zatem ustalenia, że wykonane zjazdy zostały usytuowane w koronie drogi, nie było konieczności spełnienia przez nie wymogu określonego w § 79 pkt 5 rozporządzenia z 2 marca 1999 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że istotne dla sprawy było określenie granic korony drogi i w tym zakresie zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. W oparciu o ustalenia dokonane przez organ I instancji podczas oględzin w dniach: 3 września 2018 r., 12 września 2018 r., 7 listopada 2018 r. i 8 kwietnia 2022 r. oraz mając na uwadze stanowisko zawarte w uzupełnionej ekspertyzie technicznej opracowanej w styczniu 2020 r. przez mgr inż. M. G. - załącznik nr [...] (z którego można odczytać m.in. długość zjazdu, na jakiej długości zjazd położony jest w koronie drogi, spadek podłużny w koronie i poza koroną drogi, wysokość uskoku na połączeniu zjazdu z działką) LWINB uznał, że przepis § 79 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. nie dotyczy zjazdu do działki nr ewid.[...] stanowiącej własność M. Ł., który usytuowany jest w km 0+382,24, gdyż został usytuowany w koronie drogi (długość zjazdu wraz z chodnikiem według załącznika graficznego do protokołu z oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] - wynosi 4,84 m i długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). W związku z powyższym pochylenie podłużne zjazdu jest dostosowane do ukształtowania korony drogi, co jest zgodne z § 79 pkt 4 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. i w związku z powyższym stwierdzony podczas oględzin w dniu 8 kwietnia 2022 r. przez PINB w Lubartowie fakt różnicy wysokości pomiędzy zjazdem a terenem wynoszący 15 cm nie powoduje niezgodności z przepisami.
Zdaniem LWINB powyższe dotyczy również pozostałych zjazdów do działek nr [...] i [...], czy [...] których właścicielem jest L. B.. Organ odwoławczy wskazał, że zjazd na działkę nr ewid.; [...] usytuowany jest w km 0+311,75 (długość zjazdu według graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] wynosi - 4,28 m i długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). Zjazd na działkę nr [...] usytuowany jest na km 0+263,44 (długość zjazdu według, graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] wynosi - 4,32 m i długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). Zjazd na działkę nr ewid.[...] usytuowany jest na km 0+253,94 (długość zjazdu według graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] wynosi - 4,32m i długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). Zjazd na działkę nr ewid.[...] usytuowany jest na km 0+209,31 (długość zjazdu według graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] wynosi - 4,34 m i długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). Zjazd na działkę nr ewid.[...] sytuowany jest na km 0+027,79 (długość zjazdu według graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" — załącznik nr [...] wynosi - 1,98 m długość ta zawarta jest w całości w koronie drogi). Zjazd na działkę nr ewid.[...] wykonany z kruszywa, usytuowany jest na km 0+027,79 (długość zjazdu według graficznego załącznika do protokołu oględzin z dnia 7 listopada 2018 r. oraz "Dodatkowej ekspertyzy stanu technicznego" - załącznik nr [...] wynosi - 2,80 m, zaś długość zjazdu w koronie drogi wynosi 0,75 m, a pozostała część jest poza koroną drogi, jednak podłużny spadek zjazdu wynikający z ww. dowodów mieści się w granicach wyznaczonych przepisem § 79 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Stwierdzone podczas oględzin w dniu 8 kwietnia 2022 r. różnice wysokości pomiędzy zjazdem na działkę nr [...] a terenem (ok. 12 cm), na działkę nr [...] a terenem (ok. 40 cm), na działkę [...] a terenem (ok. 24 cm), na działkę nr [...] a terenem (ok. 32 cm) w związku z powyższym także zdaniem LWINB nie powodują naruszenia przepisów prawa wynikających z §79 pkt 5 ww. rozporządzenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w kontekście zjazdów, przy których występują opisane uskoki przy połączeniu z poszczególnymi działkami należy uznać, że nie wymagają one przebudowy, zaś w celu usunięcia tego typu uskoków wystarczy je zniwelować poprzez wykonanie klinów zjazdowych z rodzimego gruntu działki. Inwestor nie może tego zrobić, ponieważ działki te znajdują się na terenach prywatnych, a więc G. L. nie ma prawa do dysponowania nimi na cele budowlane.
LWINB podkreślił, że trudne sytuacje terenowe, jakimi są znaczne różnice wysokości pomiędzy niweletą drogi, a przyległym terenem, tak jak w przedmiotowej sprawie (w szczególności strona wschodnia drogi gminnej i końcowy odcinek po stronie prawej) oraz ograniczenie w dysponowaniu terenu na cele budowlane (roboty budowlane realizowane są w pasie drogowym) spowodowały, że w celu skomunikowania i zapewnienia przejezdności poprzez wykonany zjazd, szczególnie w sytuacji wąskiego pasa drogowego oraz obecności chodnika przez który przechodzi zjazd zaistniała konieczność wykonania nawierzchni zjazdów ze znacznym spadkiem podłużnym. Podkreślono, że zjazdy do posesji zlokalizowane po lewej stronie drogi gminnej ul. [...] ze względu na występowanie chodnika zlokalizowane są w koronie drogi. W związku z powyższym nie stosuje się przepisów § 79 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. W miejscu wykonanych zjazdów krawędź korony drogi zlokalizowana jest na granicy pasa drogowego, co jest zgodne z ww. art. 4 pkt 6 i 7 ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 r. LWINB wskazał, że większość zjazdów po stronie lewej dostosowano do istniejących w koronie drogi elementów, a ich niweleta dowiązuje do terenu działek. Część zjazdów z uwagi na dużą różnicę wysokości pomiędzy terenem działek, a krawędzią jezdni posiada niweletę poprowadzoną na stosunkowo dużych spadkach w koronie drogi, na których nawierzchnia nie jest dowiązana do terenu działki i występują ww. uskoki. Dalsze obniżanie niwelety zjazdu i dowiązanie do terenu działek powodowałoby zwiększenie pochylenia zjazdu, co przy lokalizacji chodnika i konieczności poprowadzenia go przez zjazd powodowałoby, że zjazd stałby się nieprzejezdny dla niektórych sprzętów rolniczych czy innych pojazdów. W tej sytuacji zastosowanie przez inwestora uskoków miało na celu złagodzenie spadku podłużnego zjazdów z możliwością poprowadzenia chodnika i zapewnienie przejezdności. Na etapie realizacji inwestycji inwestor przewidział zniwelowanie tych uskoków poprzez podsypanie gruntem rodzimym uskoków na części działek, za zgodą ich właścicieli. Część właścicieli wyraziła zgodę na takie rozwiązanie zaś skarżący w przedmiotowej sprawie wniósł sprzeciw i zażądał usunięcia gruntu. W tej sytuacji istnieją na poszczególnych działkach uskoki, o których mowa wyżej.
Organ odwoławczy stwierdził, że nawierzchnie wykonanych zjazdów czy to z kruszywa czy z kostki spełniają wymóg wynikający z przepisu § 79 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Przewidziane w projekcie parametry techniczne zjazdów jak: szerokość zjazdu, skosy na połączeniu z krawędzią jezdni § 79 pkt 3 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. zostały spełnione w ramach prowadzonych robót - co zostało potwierdzone w opracowanej ekspertyzie technicznej, wykonanej w związku z postanowieniem PINB w Lubartowie z dnia 26 listopada 2018 r. znak: PINB 7355/OL4/2018, wydanej na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
W ocenie LWINB w przedmiotowej sprawie nie było też podstaw do nakazania inwestorowi wykonania utwardzenia nieformalnego zjazdu ziemnego na działkę nr ewid.[...] w celu spełnienia wymogu, o którym mowa w § 79 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Do ww. działki został przewidziany dokumentacją projektową do dokonanego zgłoszenia wykonania robót budowlanych zjazd z kostki brukowej, którego parametry odpowiadają wymogom przepisów prawa. Zjazd gruntowy z drogi nie był przewidziany w dokonanym zgłoszeniu i przyjętym przez Starostwo Powiatowe w Lubartowie w dniu 11 sierpnia 2017 r. i nie był wykonany przez inwestora.
W związku z powyższym uznano, że brak było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku wykonania czynności lub robót budowlanych przy kwestionowanych przez skarżących zjazdach na swoje działki tj.: na działkę nr ewid.[...], [...], [...], [...],[...], [...] i [...].
Odnośnie zjazdów do działek nr ewid.[...], [...] i [...] z uwzględnieniem stanu faktycznego potwierdzonego w dniu oględzin dokonanych przez upoważnionych pracowników PINB w Lubartowie w dniu 27 sierpnia 2021 r. oraz w dniu 8 kwietnia 2022 r. (zdjęcie kostki brukowej z ww. zjazdów z pozostawieniem krawężników) LWINB stwierdził, że należy doprowadzić ww. zjazdy do zgodności z przepisami. Obecnie takie zjazdy nie spełniają wymogu określonego w § 79 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. (nie posiadają nawierzchni co najmniej twardej) oraz muszą być wykonane z zachowaniem wymogu § 79 ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. poprzez zachowanie spadków podłużnych wynikających z ww. wymogów. Tak więc konieczne stało się nałożenie na inwestora obowiązku wykonania zjazdów do działek- nr ewid.[...], [...] i [...] w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem w zakresie prawidłowego pochylenia (spadkiem podłużnym w granicach korony drogi dostosowanym do jej ukształtowania, a na długości od krawędzi korony drogi do granicy działki nr ewid.[...] z działkami nr ewid.[...], [...], [...] położonymi w obrębie [...] L. -R., gm. O. L. - z pochyleniem podłużnym maksymalnie 5% na długości nie mniejszej niż 5 m) i właściwej nawierzchni zjazdów co najmniej twardej (np. z kostki brukowej lub kruszywa).
Odnosząc się do żądań L. B. i M. Ł. reprezentowanego przez pełnomocnika - P. Ł. podnoszonych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego dotyczących nakazania obniżenia drogi wskazano, że obniżenie drogi wiązałoby się w pierwszej kolejności z jej całkowitą rozbiórką na całej długości, a także rozbiórką wszystkich jej elementów (chodników, zjazdów, przepustów). LWINB wskazał, że powykonawcza inwentaryzacja geodezyjna potwierdza odchyłki rzędnych projektowanych od faktycznie pomierzonych na wykonanej warstwie ścieralnej. Odchyłki te są nieistotne i dopuszczalne, co zostało potwierdzone m.in. wpisem uprawnionego geodety Z. C. (porównanie wysokości w przekrojach).
Odnosząc się natomiast do kwestii prawidłowości wykonania chodników organ odwoławczy powołał treść § 44 i 45 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. i wskazał, że szerokości, spadki chodnika zostały wykonane zgodnie z ww. rozporządzeniem co zostało potwierdzone w ww. opracowanej ekspertyzie technicznej. Wskazano, że nastąpiło uzupełnienie stwierdzonych w trakcie postępowania wyjaśniającego brakujących fragmentów chodnika, a także wyrównanie krawędzi zewnętrznej z zachowaniem jej liniowości i poszerzeniem chodnika do pełnej szerokości na wysokości zjazdu do działki nr ewid.[...] przy ww. drodze gminnej. Zdaniem LWINB zastrzeżenia wysuwane przez stronę skarżącą odnośnie powstałych aktualnie nieprawidłowości w postaci uszkodzenia chodnika na wysokości jego działki nr ewid.[...] co wykazuje dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik do protokołu oględzin z dnia 8.kwietnia 2022 r. (tj. zapadnięta kostka) w ocenie LWINB mogą być wyłącznie rozpoznawane w sprawie dotyczącej stanu technicznego wynikającego zużytkowania ww. chodnika (rozdział 6 Prawa budowlanego), gdyż są to uszkodzenia wynikłe już w trakcie użytkowania.
Organ zwrócił uwagę, że w dniu 1 lipca 2019 r. została wydana decyzja Burmistrza Miasta Lubartów, którą nakazano Gminie [...] wykonanie prac zapobiegających odprowadzaniu wód opadowych z pasa drogowego drogi gminnej Miasta O. L. - ul. [...] (nr [...]) na działki L. B. - nr [...] Powyższy obowiązek został wykonany, co zostało potwierdzone przez Urząd Miasta [...] w piśmie z dnia 28 marca 2022 r. znak: [...] Sprawa zmiany stanu wody na gruncie w stosunku do działek nr: [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...] jest ponownie rozpatrywana w oparciu o przepisy Prawo wodne przez właściwy organ. W tej sytuacji , zdaniem LWINB załączona do odwołania L. B. opinia hydrologiczna opracowana przez Z. S. oraz ekspertyza T. K. dotyczące naruszenia stanu wody na gruncie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia podejmowanego przez organ nadzoru budowlanego.
Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że z uwagi na okoliczność, iż L. B. kierował zarzuty także w stosunku do zjazdu do swojej działki nr [...], co zostało pominięte w rozstrzygnięciu organu I instancji, organ odwoławczy odniósł się do ww. kwestii w wydanym przez siebie rozstrzygnięciu i jednocześnie doprecyzował obowiązek nakazany w punkcie 2 sentencji decyzji. Wskazano także, że skarżący nie posiada interesu prawnego do żądania wydania rozstrzygnięcia w stosunku do innych działek (nie ujętych w rozstrzygnięciu tej decyzji), które nie stanowią jego własności (działki: [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...] Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia właścicieli działek: [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], którzy nie mają zastrzeżeń co do wykonanej inwestycji. W ocenie organu II instancji, prawidłowo za podstawę prawną przeprowadzonego postępowania oraz rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie przyjęto przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego w oparciu, o który odmówiono wydania na rzecz G. L. nakazu wykonania czynności lub robót budowlanych przy zjazdach na działki nr ewid.[...], [...], [...], [...] przy drodze gminnej na działce nr ewid.[...] położonej w obrębie 2 - O. L. - R. gm. O. L. (ul. P.) i jednocześnie nałożono wykonanie określonych robót w wyznaczonym terminie w stosunku do zjazdów do działek nr [...] i [...]
W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania podniósł, że LWINB odmawia wydania nakazu wykonania robót budowlanych przy zjazdach na działkach nr [...] przy drodze gminnej na działce nr [...] pomimo, że zjazdy tenie spełniają norm wynikających z § 79 rozporządzenia z 2 marca 1999 r., natomiast nakazuje wykonać zjazdy na działki nr [...] położonych przy tej samej drodze. Organ odwoławczy powołuje się na ekspertów, którzy uznają, że spadek 15% pomimo, że pozostaje poza normą § 79 rozporządzenia z 2 marca 1999 r. może pozostać i jest prawidłowy. Skarżący wskazał, że organy celowo nie chcą wziąć pod uwagę opinii mgr inż. T. K. i mgr inż. Z. S. ze względu na zatajenia nieprawidłowości w wykonaniu zjazdów i chodnika, które zagrażają bezpieczeństwu zdrowia i życia jego użytkowników. Podkreślił, że z opinii biegłego sądowego mgr inż. T. K. wynika, że przedmiotowa droga została wykonana niezgodnie z projektem. Skarżący wskazał, że PINB w swoich decyzjach niezasadne wskazuje, że niemożliwe jest obniżenie drogi ze względu na położenie kanalizacji, pomimo iż podczas wizji lokalnych nigdy nie dokonano pomiarów głębokości posadowienia kanalizacji. Natomiast pomiary wykonane przez skarżącego są pomijane przez organ II instancji. Skarżący podniósł, że dla rozstrzygnięcia sprawy kluczowe jest oparcie się o wiadomości specjalne, które posiadają biegli sądowi z zakresu budownictwa drogowego.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej jako: "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślić należy, że dokonując kontroli legalności zaskarżonego aktu, sąd, stosownie do treści art. 134 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie dotyczącą sprawy drogi na działce gruntu nr ewid.[...] położonej w obrębie 2 – O. L. – R., gm. O. L. (ul. P.). odpowiada prawu.
Wskazać należy, że kontrolowana sprawa była przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 20 października 2021 r., sygn. akt II SA/Lu 288/21 uchylił zaskarżoną decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lubartowie z dnia 7 grudnia 2020 r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc prawidłowości zastosowania w konkretnej sprawie określonych przepisów prawa, pozostających w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 3065/12, dostępny w CBOSA). Wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153, są natomiast konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcia popełnienia błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 278/14, dostępne w CBOSA).
Z powołanego przepisu wynika bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania, który może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 263/10, organ administracji rozpatrując sprawę ponownie powinien zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych wydanych w innych sprawach. Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym rozstrzyganiu do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęte w ten sposób rozstrzygnięcie jest wadliwe. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. sąd kontrolujący rozstrzygnięcia wydane w ponowionym wskutek wcześniejszego wyroku postępowaniu, również nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu wyrokowi oraz kontroli skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem zastosowania się organu do wskazań co do dalszego postępowania. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowania się wytycznym co do dalszego postępowania.
W powołanym wyroku o sygn. akt II SA/Lu 288/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma potwierdzenia w aktach sprawy, iż zjazdy na działki nr ewid.[...], [...] oraz [...] znajdują się w całości w obrębie korony drogi gminnej i w tych okolicznościach sprawy należy zbadać legalność przebudowy drogi gminnej Nr [...] zlokalizowanej na działce nr [...], w tym legalność ukształtowania zjazdów z tej drogi.
W ocenie składu orzekającego tutejszego Sądu, organy orzekające w sprawie, rozpoznając ponownie niniejszą sprawę, prawidłowo zastosowały się do wskazanej powyżej oceny prawnej i przeprowadziły włściwe czynności w celu ustalenia prawidłowości wykonania zjazdów ze spornej drogi, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia w tej sprawie.
W przedmiotowej sprawie zostało już przesądzone, że mamy do czynienia z przebudową drogi. Roboty budowlane polegające na przebudowie drogi nie wymagały pozwolenia na budowę, lecz wymagały zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej tj. Staroście i bezspornie formalności w tym zakresie zostały dopełnione przez inwestora. Gmina posiada bowiem przyjęte w dniu 4 września 2017 r. bez sprzeciwu przez Starostwo Powiatowe w Lubartowie zgłoszenie z dnia 11 sierpnia 2017 r. dotyczące przebudowy drogi gminnej wraz z likwidacją kolizji z linią telekomunikacyjną.
Wskazać należy, że postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 9 października 2018 r. oraz nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. dotyczącej nowelizacji ustawy Prawo budowlanej tj. do dnia 19 września 2020 r .
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych do tut. Sądu rozstrzygnięć stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tj. bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwu ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (pkt 4).
Organ nadzoru budowlanego, w zależności od stwierdzonego naruszenia prawa, ma do dyspozycji następujące, wskazane w art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego rozstrzygnięcia: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz, w razie potrzeby, wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Powołany przepis daje możliwość przeprowadzenia postępowania naprawczego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W postępowaniu tym organ nadzoru budowlanego weryfikuje dotychczas wykonane roboty budowlane w aspekcie ich zgodności z przepisami budowlanymi, oraz ustala jakie ewentualnie czynności (roboty) należy podjąć dla osiągnięcia stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
W myśl art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 12 i art. 30 ust.1 pkt 2 roboty budowlane polegające na przebudowie drogi nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę, lecz dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych obowiązującej w dacie dokonywania zgłoszenia inwestycji i jej realizacji (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115), budowa lub przebudowa zjazdu należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, po uzyskaniu, w drodze decyzji administracyjnej, zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, iż w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Taki sam wymóg wynika także z aktualnie obowiązujących przepisów ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 470 ze zm.).
Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w okresie dokonania przez inwestora zgłoszenia robót, tj. w dniu 11 sierpnia 2017 r.
W myśl § 3 pkt 12 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej zjazd to część drogi na połączeniu z drogą niebędącą drogą publiczną lub na połączeniu drogi z dojazdem do nieruchomości przy drodze; zjazd nie jest skrzyżowaniem.
Zgodnie z § 79 ww. rozporządzenia zjazd indywidualny powinien mieć:
1) szerokość nie mniejszą niż 4,5 m, w tym jezdnię o szerokości nie mniejszej niż 3,0 m i nie większej niż szerokość jezdni na drodze;
2) nawierzchnię co najmniej twardą w granicach pasa drogowego;
3) przecięcie krawędzi nawierzchni zjazdu i drogi wyokrąglone łukiem kołowym o promieniu nie mniejszym niż 3 m, lub skosem 1:1, jeżeli jest to zjazd z ulicy;
4) pochylenie podłużne zjazdu w obrębie korony drogi dostosowane do jej ukształtowania;
5) na długości nie mniejszej niż 5,0 m od krawędzi korony drogi pochylenie podłużne nie większe niż 5%, a na dalszym odcinku - nie większe niż 15%.
W myśl art. 4 pkt 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obowiązującej w dacie 11 sierpnia 2017 r.) korona drogi to jezdnie z poboczami, pasami awaryjnego postoju lub pasami przeznaczonymi do ruchu pieszych, zatokami autobusowymi lub postojowymi, a przy drogach dwujezdniowych - również z pasem dzielącym jezdnie.
Mając powyższe uregulowania na względzie podkreślić należy, że kluczową kwestią w niniejszej sprawie było określenie granic korony drogi. Organy orzekające w niniejszej sprawie w tym zakresie przeprowadziły szczegółowe postępowanie wyjaśniające, w tym oparły swoje ustalenia o przeprowadzone w dniach: 3 września 2018 r.,12 września 2018 r., 7 listopada 2018 r. 8 kwietnia 2022 r. oględziny, a także stanowisko zawarte w uzupełnionej ekspertyzie technicznej opracowanej w styczniu 2020 r. przez mgr inż. M. G. - załącznik nr 22 (k. 581 akt. adm. PINB w Lubartowie). Wskazany załącznik do ekspertyzy zawiera informacje w formie tabeli wskazujące na długość zjazdu, długość zjazdu położonego w koronie drogi, spadek podłużny w koronie i poza koroną drogi oraz wysokość uskoku na połączeniu zjazdu z działką.
Dokonując weryfikacji poszczególnych danych i stanowiska organów wskazać należy, że nieprawidłowości w zakresie nachylenia podłużnego istnieją w przypadku trzech zjazdów – tj. do działek nr ewid.[...], [...], [...]. Jak wynika z akt sprawy stan faktyczny zjazdów usytuowanych na wysokości wskazanych działek podyktowany był brakiem możliwości usytuowania zjazdów o pochyleniu podłużnym zgodnym z wymaganiami przepisów prawa, co wynikało z istniejącego ukształtowania terenu i rzędnych działek, na które prowadzą zjazdy (brak dostatecznej szerokości pasa drogowego, co wymusiło krótką długość zjazdów indywidualnych - 4,75 m mierząc od krawędzi jezdni). Różnica między istniejącymi rzędnymi jezdni a rzędnymi działek na granicy pasa drogowego (jednocześnie granicy działek) nie pozwalała na wykonanie normatywnych spadków. Jak wynika z akt sprawy (załącznika nr 22) spadki podłużne (poza koroną drogi ) ww. zjazdów przekraczają nadal dopuszczalne wartości. Ponadto jak wynika również z oględzin dokonanych w dniu 27 sierpnia 2021 r. oraz 8 kwietnia 2022 r. z uwagi na rozbiórkę nawierzchni utwardzonej ww. zjazdów nie odpowiadają one wymogom określonym w § 79 pkt 2 ww. rozporządzenia. Sąd nie znalazł podstaw do negowania wskazanych ustaleń oraz stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie.
Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia LWINB w odniesieniu do działek nr ewid.[...], [...], [...], [...] [...] [...] oraz [...] Wskazać należy, że jak wynika z załącznika nr [...] zjazdy do działek nr ewid.[...], [...], [...], [...], [...] oraz [...] w całości usytuowane są w koronie drogi, co oznacza, że pochylenie podłużne zjazdu dostosowane jest do ukształtowania korony drogi i jest zgodne z § 79 pkt 4 rozporządzenia z 1999 r. W przypadku tych zjazdów istnienie różnicy wysokości pomiędzy zjazdami a terenem działek nie powoduje niezgodności z prawem i ich przebudowy. Są one bowiem dostosowane do ukształtowania korony drogi tj. do chodnika przez który przechodzi zjazd. Podkreślić należy, że w sytuacji kiedy zjazd w całości znajduje się w koronie drogi, jego pochylenie dostosowywane jest do ukształtowania korony drogi. Z prawidłowych ustaleń organów obydwu instancji wynika, że w sytuacji zjazdów w całości leżących w koronie drogi ich pochylenie zostało dostosowane do ukształtowania korony drogi zgodnie z treścią § 79 pkt 4 rozporządzenia z 1999 r.
W odniesieniu do zjazdu na działkę nr ewid.[...] ustalono, że długość zjazdu wynosi - 2,80 m, zaś długość zjazdu w koronie drogi wynosi 0,75 m, a pozostała część jest poza koroną drogi, jednak podłużny spadek zjazdu mieści się w granicach wyznaczonych przepisem § 79 pkt 5 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r.
Jak zwróciły uwagę organy orzekające w niniejszej sprawie w celu bezproblemowego użytkowania zjazdów uskoki winny być zniwelowane poprzez wykonanie klinów zjazdowych np. z gruntu rodzimego na terenie działek, które przylegają do drogi, a którymi inwestor nie mógł dysponować jako działkami położonymi na terenach prywatnych poza obszarem objętym inwestycją (działka nr ewid.[...]). Fakt istnienia uskoków nie oznacza, że zjazdy oraz droga zostały zrealizowane niezgodnie z przepisami prawa. Ze względu na istnienie różnicy terenów koniecznym było dostosowanie – niwelacja uskoku na terenie do którego przylega zjazd. Podkreślić należy, że ustawa o drogach publicznych nakłada szereg obowiązków nie tylko na zarządcę drogi, ale również na właściciela nieruchomości położonej przy drodze publicznej, w tym również w zakresie budowy, przebudowy i utrzymania zjazdów. Należy zwrócić uwagę, że z akt sprawy wynika, że inwestor wykonując sporną drogę przewidział zniwelowanie zjazdów, niemniej jednak właściciele kwestionujący prawidłowość wykonania drogi wnieśli sprzeciw co do wykonania niwelacji gruntów na ich działkach.
Zdaniem Sądu organy prawidłowo uznały, że nie było podstaw do nakazania inwestorowi wykonania utwardzenia nieformalnego zjazdu ziemnego na działkę nr ewid.[...] w celu spełnienia wymogu, o którym mowa w § 79 pkt 2 ww. rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. Do ww. działki został przewidziany dokumentacją projektową do dokonanego zgłoszenia wykonania robót budowlanych zjazd z kostki brukowej, którego parametry odpowiadają wymogom przepisów prawa. Zjazd gruntowy z drogi nie był przewidziany w dokonanym zgłoszeniu i przyjętym przez Starostwo Powiatowe [...] w dniu 11 sierpnia 2017 r. i nie był wykonany przez inwestora.
Odnosząc się do kwestii prawidłowości wykonania chodnika wskazać należy, że zapisy § 44 i § 45 rozporządzenia z dnia 2 marca 1999 r. określają wymogi dla chodników. W świetle § 44 ust.1 ww. rozporządzenia - chodnik powinien mieć szerokość dostosowaną do natężenia ruchu pieszych, z zastrzeżeniem ust. 3. Według zaś § 44 ust. 2 - szerokość chodnika przyjezdni lub przy pasie postojowym nie powinna być mniejsza niż 2,0 m, a w wypadku przebudowy albo remontu drogi dopuszcza się miejscowe zmniejszenie szerokości chodnika do 1,25 m, jeżeli jest on przeznaczony wyłącznie do ruchu pieszych. Zgodnie z ust. 3 szerokość chodnika powinna być odpowiednio zwiększona, jeżeli oprócz ruchu pieszych jest on przeznaczony do usytuowania urządzeń technicznych, w szczególności podpór znaków drogowych, słupów, drzew, wejść lub zjazdów utrudniających ruch pieszych, zaś zgodnie z ust. 4 "Szerokość chodnika odsuniętego od jezdni lub szerokość samodzielnego ciągu pieszego nie powinna być mniejsza niż 1,5 m, a dopuszcza się miejscowe zmniejszenie szerokości chodnika do 1,0 m, jeżeli jest on przeznaczony wyłącznie do ruchu pieszych. Zgodnie z § 45 ust. 1 ww. rozporządzenia pochylenie podłużne chodnika lub samodzielnego ciągu pieszego nie powinno przekraczać 6%, przy większych pochyleniach należy stosować schody lub pochylnie. Jak wynika z ustaleń organów w tym zakresie chodnik ma szerokości 2,0 m w przekroju półulicznym i 1,5 m w przekroju szlakowym ze spadkiem poprzecznym 2% w kierunku jezdni drogi oraz zastosowano przechyłkę odwrotną przy chodniku przez zjazd. W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że szerokości, spadki chodnika zostały wykonane zgodnie z ww. rozporządzeniem. Dodać należy także, że w toku ponownie prowadzonego postepowaniu ustalono, iż uzupełniono stwierdzone brakujące fragmenty chodnika, a także wyrównano krawędzie zewnętrzne z zachowaniem jej liniowości i poszerzeniem chodnika do pełnej szerokości na wysokości zjazdu do działki nr ewid.[...]
Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do pomijania przez organ odwoławczy ekspertyzy mgr inż. T. K. i opinii hydrologicznej mgr inż. Z. S. stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie albowiem kwestia prawidłowości odprowadzania wody ze spornej drogi rozpatrywana jest w odrębnym postepowaniu prowadzonym na gruncie przepisów ustawy Prawo wodne.
Sąd zwraca również uwagę, że mgr inż. T. K., który w swojej ekspertyzie wysuwa wnioski wykonania zjazdów niezgodnie z prawem wziął pod uwagę brzmienie § 79 rozporządzenia z 1999 r. obowiązujące od dnia 13 września 2019 r., a nie wersję obowiązującą w dniu 11 sierpnia 2017 r., która ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwie ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Organ odwoławczy dokonał właściwej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. W istniejących w sprawie okolicznościach faktycznych i prawnych Sąd nie znalazł podstaw do uznania zasadności zarzutów zawartych w skardze.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.