II SA/LU 1252/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-09-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanestacja bazowarozbiórkapozwolenie na budowęsamowola budowlanaochrona środowiskazdrowie publicznepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ nieprawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego, nie rozważając możliwości doprowadzenia samowolnie wybudowanej stacji bazowej do stanu zgodnego z prawem.

Skarżący domagali się nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej, argumentując jej szkodliwy wpływ na zdrowie i środowisko. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą rozbiórki, uznając, że stacja została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co wyklucza zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nie rozważył możliwości zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, który pozwala na nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora odmawiającą nakazania rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej. Mieszkańcy domagali się rozbiórki ze względu na szkodliwy wpływ inwestycji na zdrowie i środowisko. Organ odwoławczy uznał, że stacja została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie można zastosować art. 48 Prawa budowlanego (dotyczącego samowoli budowlanej). Podkreślono, że decyzja o pozwoleniu na budowę została później stwierdzona nieważnością z powodu braku raportu oddziaływania na środowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ nadzoru budowlanego nie rozważył możliwości zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, który nakazuje doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, nawet jeśli nie jest to samowola budowlana w rozumieniu art. 48. Sąd wskazał, że ocena ta powinna nastąpić przed rozstrzygnięciem o pozwoleniu na użytkowanie, a brak takiej oceny naruszył przepisy prawa materialnego i postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 48 Prawa budowlanego nie ma zastosowania, gdy roboty budowlane wykonano na podstawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli zostało ono później wyeliminowane z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 48 Prawa budowlanego dotyczy samowoli budowlanej, czyli budowy bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. W sytuacji, gdy istniało ostateczne pozwolenie na budowę, nawet jeśli zostało unieważnione z mocą wsteczną, nie można mówić o samowoli budowlanej w rozumieniu tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

Dz.U. 2003 nr 80 poz 718 art. 48

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Dz.U. 2003 nr 80 poz 718 art. 51

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Dz.U. 2003 nr 80 poz 718 art. 59 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 51 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm. art. 59 § ust. 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie rozważył zastosowania art. 51 Prawa budowlanego, który nakazuje doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę z mocą wsteczną nie oznacza automatycznie samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, ale wymaga dalszej analizy pod kątem art. 51.

Odrzucone argumenty

Organ uznał, że skoro budowa odbyła się na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie można zastosować art. 48 Prawa budowlanego, co było prawidłowe w tym zakresie, ale nie wyczerpywało obowiązku organu.

Godne uwagi sformułowania

organ prawidłowo orzekł, że w stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania dyspozycja art. 48 cyt. ustawy – Prawo budowlane nie dopuścił się tzw. samowoli budowlanej właściwy organ nie rozważył w postępowaniu dowodowym prowadzonym w przedmiotowej sprawie możliwości zastosowania w tym stanie faktycznym dyspozycji art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 5 tejże ustawy stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co oznacza, że w tym postępowaniu strony skarżące w sprawie niniejszej byłyby pozbawione swoich uprawnień procesowych jak i konstytucyjnego prawa do Sądu.

Skład orzekający

Jerzy Stelmasiak

sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Witold Falczyński

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej (art. 48) i obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 51), zwłaszcza w kontekście unieważnienia pozwolenia na budowę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy pozwolenie na budowę zostało unieważnione z powodu braku raportu środowiskowego, a budowa rozpoczęła się na jego podstawie. Konieczność analizy każdego przypadku indywidualnie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – co dzieje się, gdy pozwolenie na budowę jest wadliwe, a obiekt już stoi. Pokazuje, że nawet jeśli nie ma samowoli budowlanej, istnieją inne ścieżki prawne do uregulowania sytuacji, co jest istotne dla inwestorów i właścicieli nieruchomości.

Co jeśli Twoje pozwolenie na budowę okaże się nieważne? Sąd wyjaśnia, kiedy rozbiórka nie jest jedynym wyjściem.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1252/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-09-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jerzy Stelmasiak /sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Witold Falczyński /przewodniczący/
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
art.48, art.51, art.59
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz,, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Ref. staż. Małgorzata Poniatowska-Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 sprawy ze skargi T. i M.W., E. i W.K., W.C., K.W., L.K., I. i L.M., A. i J.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza na rzecz skarżących od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania M.W. – pełnomocnika mieszkańców i właścicieli działek w J.K od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., (znak: [...]), odmawiającej wydania nakazu rozbiórki stacji bazowej telefonii komórkowej [...], zrealizowanej na działce nr ewid. [...], w J.K. gm. N. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji skarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. odmówił nakazania rozbiórki stacji bazy telefonii komórkowej [...], zrealizowanej w J.K. gm. N. Następnie, w odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik mieszkańców i właścicieli działek w J.K.– M.W. żądał uchylenia decyzji z dnia [...] r. (znak: [...]) i wydania nakazu rozbiórki spornej inwestycji z uwagi na jej szkodliwe oddziaływanie na zdrowie ludzi i środowisko.
Rozpatrując odwołanie organ II instancji orzekł, że z akt sprawy wynika, iż stacja bazowa telefonii komórkowej [...], zlokalizowana na działce nr ewid. [...] w J.K., została wybudowana na podstawie ostatecznej decyzji Starosty o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., Nr [...], L.dz.: [...] Po zakończeniu inwestycji inwestor – [...] wystąpił do organu administracji architektoniczno-budowlanej w dniu 20 lutego 2002 r., z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, załączając wszystkie wymagane dokumenty. Z kolei Wojewoda działając z urzędu, w decyzji z dnia [...] r. (znak: [...]), stwierdził nieważność w/w pozwolenia na budowę z dnia [...] r., z uwagi na brak raportu oddziaływania inwestycji na środowisko wymaganego przepisami o ochronie środowiska, która to decyzja została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]). Jednocześnie, organ odwoławczy podkreślił, że na obecnym etapie postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego żądana przez stronę skarżącą rozbiórka stacji bazy telefonii komórkowej [...] mogłaby być orzeczona na podstawie dotychczas obowiązującego art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Stanowi on, że właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Oznacza to, że nakazanie rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego wyklucza przypadek, gdy roboty budowlane wykonano na podstawie pozwolenia na budowę, co miało miejsce w tej sprawie, dodał organ odwoławczy. Ponadto stwierdził, że wobec złożonego do Starostwa Powiatowego w L. w dniu [...] r. wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji bazowej [...], organ nadzoru podejmie działania, w trybie art. 51 Prawa budowlanego, dopiero w przypadku odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie – zgodnie z art. 59, ust. 5 - Prawa budowlanego. Dlatego też, przedmiotowe rozstrzygnięcie nie kończy postępowania administracyjnego, prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, dotyczącego zgodności z prawem zrealizowanej inwestycji.
W skardze do Sądu wszyscy skarżący żądają wydania nakazu rozbiórki przedmiotowej stacji bazy telefonii komórkowej [...] ze względu na jej uciążliwość dla otoczenia, zdrowia ludzi jak i środowiska. Ponadto podkreślają, że po jej wybudowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody który stwierdził z urzędu nieważność prawomocnej decyzji Starosty z dnia [...] r. udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie z jednej strony właściwy organ prawidłowo orzekł, że w stanie faktycznym sprawy nie ma zastosowania dyspozycja art. 48 cyt. ustawy – Prawo budowlane w brzmieniu przed nowelizacją do niego, która weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 roku (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Inwestor bowiem prowadził roboty budowlane i wybudował obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która nawet jeżeli została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego – po stwierdzeniu jej nieważności, czyli ze skutkiem ex tunc – nie dopuścił się tzw. samowoli budowlanej (Wyrok NSA z dnia 12 maja 1998 r. – sygn. akt IV SA 1419/96 oraz Wyrok NSA z dnia 18 czerwca 1998 r. sygn. akt 1399/96 OSP 2000, Nr 4 poz. 60). Jednak z drugiej strony, właściwy organ nie rozważył w postępowaniu dowodowym prowadzonym w przedmiotowej sprawie możliwości zastosowania w tym stanie faktycznym dyspozycji art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 5 tejże ustawy – Prawo budowlane odnośnie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem – określając także ich termin. Ocena w tym zakresie materiału dowodowego w sprawie jest konieczna, biorąc pod uwagę dyspozycję art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5 tego artykułu cyt. ustawy – Prawo budowlane, która stanowi m.in. o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadkach innych niż określone w art. 48 tejże ustawy – Prawo budowlane. Ponadto powinno to nastąpić przed rozstrzygnięciem przez właściwy organ sprawy w przedmiocie udzielenia lub odmowy pozwolenia na użytkowanie (art. 59 ust. 1 w związku z ust. 5 cyt. ustawy – Prawo budowlane). Należy także podkreślić, że w świetle dyspozycji art. 59 ust. 7 tejże ustawy – Prawo budowlane stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co oznacza, że w tym postępowaniu strony skarżące w sprawie niniejszej byłyby pozbawione swoich uprawnień procesowych jak i konstytucyjnego prawa do Sądu.
Dlatego też zaskarżona decyzja naruszyła przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI