II SA/Lu 125/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Lublinie oddalił skargę inwestora, potwierdzając, że klasztor posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o warunki zabudowy dla sąsiedniej inwestycji mieszkaniowej.
Sprawa dotyczyła skargi inwestora na postanowienie SKO, które uchyliło decyzję odmawiającą klasztorowi dostępu do akt sprawy dotyczącej warunków zabudowy dla sąsiedniej inwestycji mieszkaniowej. Inwestor twierdził, że klasztor nie jest stroną postępowania, gdyż nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. WSA oddalił skargę, uznając, że bliskie sąsiedztwo i potencjalny wpływ inwestycji na nieruchomość klasztorną uzasadniają jego status strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę inwestora (A. Spółka z o.o.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uznało klasztor za stronę postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla sąsiedniej inwestycji mieszkaniowej i umożliwiło mu dostęp do akt. Inwestor argumentował, że klasztor, nie będąc bezpośrednim sąsiadem, nie posiada interesu prawnego. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter incydentalny, ale zasady ustalania kręgu stron obowiązują w całym postępowaniu. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. WSA uznał, że ze względu na bliskie sąsiedztwo i potencjalny wpływ planowanej inwestycji (budynek wielorodzinny, zwiększony ruch) na nieruchomość klasztorną, klasztor posiada interes prawny wynikający z przepisów prawa cywilnego (art. 140, 144 k.c.) oraz prawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p.). Sąd stwierdził, że organ I instancji nie dokonał wystarczającej analizy interesu prawnego klasztoru, a SKO prawidłowo uchyliło jego postanowienie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Organ ma obowiązek samodzielnie ustalić, czy wnioskodawca żądający udostępnienia akt posiada interes prawny, nawet jeśli nie został uznany za stronę w postępowaniu głównym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt jest incydentalne, ale zasady ustalania stron obowiązują w całym postępowaniu. Organ nie może poprzestać na ustaleniach z postępowania głównego, lecz musi samodzielnie zbadać interes prawny wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego - każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Treść i ograniczenia prawa własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Zasada dobrego sąsiedztwa – zakaz immisji ponad przeciętną miarę.
Pomocnicze
k.p.a. art. 73 § § 1 i § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo strony do wglądu w akta sprawy oraz sporządzania notatek i odpisów.
k.p.a. art. 74 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 119 § pkt 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 6 § ust.2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64 § ust.1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 54 § pkt 2 lit. c i d
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 54 § pkt 2 lit. c
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Określenie warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych, w tym warunków technicznych.
u.p.z.p. art. 64 § ust.1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Decyzja o warunkach zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy.
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 7
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uwzględnianie prawa własności w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bliskie sąsiedztwo inwestycji i potencjalny wpływ na nieruchomość klasztorną uzasadniają interes prawny do bycia stroną postępowania. Organ administracji ma obowiązek samodzielnie badać interes prawny wnioskodawcy, nawet w postępowaniu incydentalnym.
Odrzucone argumenty
Klasztor nie jest stroną postępowania, ponieważ nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Organ I instancji prawidłowo odmówił dostępu do akt, uznając interes Klasztoru za faktyczny, a nie prawny.
Godne uwagi sformułowania
Istotą problemu w rozpatrywanej sprawie jest zagadnienie, czy w postępowaniu incydentalnym, jakim jest postępowanie z wniosku o udostępnienie akt, organ ma obowiązek jedynie ustalić, czy wnioskodawca jest uznany za stronę w postępowaniu głównym i na tej podstawie udostępnić bądź odmówić udostępnienia akt, czy też w sytuacji, gdy wnioskodawca nie został włączony do kręgu stron postępowania (jak w niniejszej sprawie), organ ma obowiązek ponownego sprawdzenia i ustalenia, czy przysługuje mu przymiot strony ze względu na przepisy prawa materialnego obowiązującego w danej sprawie. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, skłania się do przyjęcia, że organ nie może poprzestać jedynie na odniesieniu się do stron postępowania ustalonych w postępowaniu głównym. Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Wobec braku przepisów w ustawie z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) regulujących pojęcie strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, to, czy dany podmiot jest jego stroną, ustala się na podstawie przywołanego wyżej art. 28 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, która ze względu na swe cechy oraz sąsiedztwo – wprawdzie nie bezpośrednie, ale bardzo bliskie będzie oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości Klasztoru.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Marcin Małek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o warunki zabudowy, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego podmiotów sąsiadujących, ale nie graniczących bezpośrednio z terenem inwestycji. Potwierdzenie obowiązku organu do samodzielnej oceny interesu prawnego wnioskodawcy o dostęp do akt."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji bliskiego sąsiedztwa i wpływu inwestycji mieszkaniowej na nieruchomość o innym charakterze (klasztor). Interpretacja interesu prawnego może być różna w zależności od rodzaju inwestycji i jej wpływu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego – kto jest stroną postępowania administracyjnego i jak szeroko należy interpretować pojęcie interesu prawnego, szczególnie w kontekście dostępu do akt. Pokazuje konflikt między inwestorem a podmiotem sąsiadującym.
“Czy klasztor może blokować budowę osiedla? Sąd rozstrzyga o prawie do informacji i interesie prawnym sąsiada.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 125/23 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2023-05-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Marcin Małek Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 73 § 1 i § 2; art. 74 § 2; art. 28; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 119 pkt 3; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 503 art. 6 ust.2; art. 64 ust.1; art. 54 pkt 2 lit. c i d; Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Marcin Małek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2023 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2022 r., nr SKO.41/4874/PO/2022 w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r. SKO.41/4874/PO/2022, po rozpatrzeniu zażalenia K. (dalej także jako "Klasztor" lub "strona"), uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z dnia 11 października 2022 r. znak: PL-LP-II.6730.2.2022 w przedmiocie odmowy umożliwienia przeglądania akt sprawy znak: PL-LP-II.6730.2.2022 i sporządzenia z nich kopii, a także wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny. Wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. Klasztor wystąpił o udostępnienie akt postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku usługowego na mieszkalny wielorodzinny, rozbudowie VI kondygnacji na cele mieszkalne i dobudowie balkonów, budowie budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami na parterze i garażami podziemnymi oraz budowie drogi wewnętrznej z miejscami parkingowymi na działkach nr [...] położonych przy ul. K. w L. Postanowieniem z dnia 11 października 2022 r. organ I instancji odmówił udostępnienia akt przedmiotowego postępowania wyjaśniając, że K. nie należy do kręgu stron postępowania. Zdaniem organu Klasztor nie dysponuje interesem prawnym chronionym przepisem prawa powszechnie obowiązującego, który uzasadniałby uznanie go za stronę postępowania. W zażaleniu, złożonym przez Klasztor, zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 73 § 1 i § 2 w zw. z art. 74 § 2 k.p.a., poprzez nieudostępnienie stronie akt postępowania oraz niesporządzenia uwierzytelnionych kopii dokumentów, a nadto naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie czynnego udziału w postępowaniu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że interes prawny K., do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy na działkach znajdujących się w sąsiedztwie Klasztoru, wynika z norm prawa cywilnego, przede wszystkim art. 144 Kodeksu cywilnego. Dodatkowo podniesiono, że planowana inwestycja w sposób negatywny wpłynie na funkcjonowanie mieszkańców Klasztoru, a także może negatywnie wpłynąć na zabytkową zabudowę. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, uchyliło zaskarżone postanowienie. Kolegium podzieliło argumenty zażalenia, wskazując, że inwestycja na działkach położonych przy K. z uwagi na swój zakres oddziałuje na nieruchomość, na której położony jest Klasztor oraz Kościół Św. Pomimo faktu, że działka na której leży Klasztor i Kościół bezpośrednio nie graniczy z terenem inwestycji, to jednak planowana inwestycja niewątpliwie oddziałuje na tereny należące do tych podmiotów. Kolegium zauważyło, że teren inwestycji od zabudowań sakralnych i klasztornych oddzielony jest wyłącznie wąskimi działkami o nr ewid. [...] będących własnością Gminy, przeznaczonymi pod drogi publiczne. W szczególności działka nr ewid. [...], która nie jest pełnowymiarową drogą, a jedynie jednopasmowym ciągiem pieszo-jezdnym w niewielkim stopniu oddziela teren klasztorny od terenu planowanej, dużej inwestycji mieszkaniowej. Kolegium wywiodło, że interes prawny Klasztoru do bycia stroną postępowania wynika bezpośrednio z przepisów dotyczących ochrony prawa własności określonych w prawie cywilnym, w szczególności z art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego. Zdaniem Kolegium przedmiotowa inwestycja w sposób istotny może zmienić zasady funkcjonowania w najbliższym otoczeniu poprzez wprowadzenie dużej ilości mieszkańców i niewątpliwego zwiększenia ruchu pojazdów mechanicznych. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium złożył inwestor - Apartamenty J. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w L., zarzucając zaskarżonemu postanowieniu: 1. naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. oraz w zw. z art. 144 k.c. poprzez uznanie, że Klasztor jest stroną postępowania PL-LP- II.6730.2.2022 ponieważ posiada interes prawny, podczas gdy Klasztor jako właściciel nieruchomości bezpośrednio niesąsiadującej z planowaną inwestycją, aby otrzymać status strony winien wykazać, że decyzja o warunkach zabudowy tak ukształtuje stosunki na nieruchomości nią objętej, że będzie to miało wpływ na sytuację prawną Klasztoru, czego Klasztor nie wykazał; 2. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak faktycznego rozważenia okoliczności sprawy i przyjęcie, że organ I instancji dopuścił się naruszenia prawa odmawiając Klasztorowi umożliwienia przeglądania akt sprawy znak: PL-LP-II.6730.2.2022 i sporządzania z nich kopii, a także wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, podczas gdy organ I instancji prawidłowo uznał, że okoliczności przytaczane przez Klasztor są wyłącznie okolicznościami uzasadniającymi interes faktyczny, a nie prawny, a interes faktyczny nie może być podstawą uznania za stronę w postępowaniu administracyjnym, co z kolei powoduje, że Klasztor nie mógł otrzymać prawa wglądu w akta sprawy; 3. naruszenie art. 73 k.p.a. poprzez uznanie, że Klasztor może przeglądać akta sprawy znak: PL-LP-II.6730.2.2022, co było następstwem wadliwego uznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, że Klasztor jest stroną ww. postępowania, podczas gdy Klasztor nie posiadając statusu strony w postępowaniu PL-LP-II.6730.2.2022, nie miał prawa wglądu w akta sprawy. Mając na uwadze powyższe, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 grudnia 2022r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako "p.p.s.a."), wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z brzmieniem art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało albo mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub dawałoby podstawę do wznowienia postępowania. Kolegium ustaliło istotne okoliczności faktyczne związane z kontrolowaną sprawą, zastosowało prawidłową podstawę prawną, a także uzasadniło swoje rozstrzygnięcia zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. Istotą problemu w rozpatrywanej sprawie jest zagadnienie, czy w postępowaniu incydentalnym, jakim jest postępowanie z wniosku o udostępnienie akt, organ ma obowiązek jedynie ustalić, czy wnioskodawca jest uznany za stronę w postępowaniu głównym i na tej podstawie udostępnić bądź odmówić udostępnienia akt, czy też w sytuacji, gdy wnioskodawca nie został włączony do kręgu stron postępowania (jak w niniejszej sprawie), organ ma obowiązek ponownego sprawdzenia i ustalenia, czy przysługuje mu przymiot strony ze względu na przepisy prawa materialnego obowiązującego w danej sprawie. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę, skłania się do przyjęcia, że organ nie może poprzestać jedynie na odniesieniu się do stron postępowania ustalonych w postępowaniu głównym. Nie można wszak wykluczyć, że organ administracji publicznej może dokonać błędnej oceny kwestii istnienia interesu prawnego podmiotu żądającego udostępnienia akt sprawy, jeszcze na etapie wszczęcia postępowania, a w takiej sytuacji, możliwość wykorzystania środków zaskarżenia postanowienia o odmowie udostępnienia akt postępowania stanowi gwarancję prawidłowości rozstrzygnięcia, a co za tym idzie gwarancję realizacji zasady praworządności. Sąd co do zasady uznaje za trafny utrwalony już w orzecznictwie pogląd co do tego, że postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego i zależnego od owego postępowania "głównego". To w postępowaniu "głównym" organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania "głównego", to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania "głównego" (tak m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1297/19). Stanowisko to należy jednakże rozumieć tak, że te same zasady ustalania kręgu osób, które powinny być stroną postępowania obowiązują w całym postępowaniu administracyjnym, a więc zarówno w postępowaniu "głównym", jak i przy rozstrzyganiu pojawiających się w toku postępowania zasadniczego kwestii wpadkowych (incydentalnych). Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego pozostaje więc to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". W każdym postępowaniu administracyjnym, niezależnie od tego, czy zostało ono wszczęte na wniosek, czy też z urzędu, organ musi zawsze dokonać samodzielnych ustaleń dotyczących strony postępowania. Obowiązek ten musi być realizowany na każdym etapie prowadzonego postępowania administracyjnego, nie tylko przy wszczęciu postępowania, ale również w toku trwającego postepowania, w tym także przy rozstrzyganiu pojawiających się kwestii wpadkowych (incydentalnych). W szczególności więc także przy rozpoznawaniu kwestii wpadkowych (incydentalnych) organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić, czy w postępowaniu tym powinny uczestniczyć inne osoby nie będące dotychczas stronami postępowania. Przyjęcie odmiennego stanowisko prowadziłoby do stanu, w którym przy rozstrzyganiu kwestii wpadkowej (incydentalnej) organ ustalałby krąg osób, które są stronami postępowania wyłącznie w oparciu o tego rodzaju nieformalne dokumenty jak karta z listą stron, spis stron, czy "rozdzielnik" z akt postępowania "głównego". Jest to z oczywistych względów pogląd niemożliwy do zaakceptowania albowiem to organ zawsze musi dokonać samodzielnych ustaleń dotyczących stron postępowania. Jeżeli z żądaniem uzyskania dostępu do akt sprawy wystąpi podmiot, który nie posiada statusu strony, to winien on wykazać posiadanie interesu prawnego w sprawie – mówiąc inaczej, musi on wykazać, że powinien zostać uznany za stronę. Obowiązkiem organu, także i na takim etapie rozpoznawania sprawy, pozostaje zaś zbadanie czy występująca z żądaniem osoba ma przymiot strony, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Dlatego też w przedmiotowej sprawie jej meritum stanowi kwestia ustalenia, czy Klasztorowi przysługuje (bądź nie) status strony postępowania. Dostęp do akt postępowania administracyjnego jest ograniczony podmiotowo. Art. 73 § 1 k.p.a. statuuje prawo strony postępowania administracyjnego do wglądu w akta sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Z treści powołanego przepisu wynika, że z powyższego uprawnienia skorzystać może tylko strona postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., w myśl którego "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Powyższe twierdzenie znajduje swoje potwierdzenie w judykaturze czego przykładem jest chociażby wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1297/19. Sąd podziela w tym względzie również pogląd H.Knysiak-Molczyk, która zauważa, że z uprawnień wynikających z art. 73 k.p.a. może (...) korzystać zarówno podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym jako strona, jak również podmiot, który nie brał w nim udziału, mimo, że miał interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. H. Knysiak-Molczyk, Granice prawa do informacji w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, wyd. 1, Warszawa 2013, s. 171). W świetle wspomnianego wyżej art. 28 k.p.a., pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, a więc interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. To nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla konkretnej osoby status strony, ale odrębny przepis (norma prawna), który chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 388/17, CBOSA). Co istotne, przyznanie statusu strony w postępowaniu administracyjnym - w myśl art. 28 k.p.a. - jest uzależnione od posiadania interesu prawnego, nie zaś od wykazania jego naruszenia (por. wyroki: NSA z 16 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 832/11, Lex Omega nr 1248472 oraz WSA w Lublinie z 11 października 2012 r., sygn. II SA/Lu 379/12, Lex Omega nr 1235109). Wobec braku przepisów w ustawie z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977; dalej jako: "u.p.z.p."), regulujących pojęcie strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, to, czy dany podmiot jest jego stroną, ustala się na podstawie przywołanego wyżej art. 28 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest więc pogląd, że niewątpliwie przymiot strony w takim postępowaniu posiada inwestor (wnioskodawca) oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jak również mogą go mieć właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Wszystkie inne podmioty, w tym właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiedniej oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1358/14, LEX nr 2034071). Przy czym ciężar wykazania takiego interesu spoczywa na podmiocie, który się na niego powołuje (por. wyrok NSA z 29 czerwca 2016 r. sygn. akt II OSK 2665/14; wyrok NSA z 8 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 1094/18, CBOSA). We wniosku z dnia 30 września 2022 r., o udostępnienie akt postępowania Klasztor, wskazał, że ma interes prawny, aby być stroną postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji na działkach nr [...] położnych przy ul. K. w L., w tym do umożliwienia przeglądania akt sprawy, z uwagi na bliskie sąsiedztwo (kilka metrów) od terenu inwestycji. Uzasadniając swoje stanowisko strona wskazała na art. 54 pkt 2 lit. c w zw. z art. 64 ust.1 u.p.z.p. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r., poz. 1225; dalej jako: "rozporządzenie"), w kontekście zachowania odpowiednich odległości miejsc postojowych od okien budynków oraz od granicy działki budowlanej, jakie będą zapewnione dla pojazdów mechanicznych w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji. Ponadto, Klasztor podniósł, że inwestycja jako zespół obiektów o dużej ilości lokali mieszkalnych i użytkowych, będzie generowała ponadnormatywny hałas i spaliny pojazdów. Zdaniem Klasztoru, organ powinien także zobowiązać inwestorów do zapewnienia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (art. 54 pkt 2 lit. d w zw. z art. 64 ust.1 u.p.z.p.), a to z kolei obliguje do zachowania stosownych odległości przy realizacji inwestycji (§13 rozporządzenia). Wprawdzie podnoszone przez Klasztor okoliczności, t.j. kwestie wpływu planowanej zabudowy wielorodzinnej na generowanie hałasu czy zacienienie okolicznych działek, jako że nie są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, podlegają weryfikacji dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę, nie mogą mieć wpływu na ustalenie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy organ nie bada bowiem warunków technicznych inwestycji, a jedynie określa w kontekście ładu przestrzennego, czy dana inwestycja i jej funkcja jest dopuszczalna na danym terenie. Nie mniej jednak w wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej zagospodarowania działki sąsiedniej może potencjalnie dojść do ograniczenia zakresu możliwości korzystania z normatywnie chronionych praw przysługujących Klasztorowi, wynikających w szczególności z art. 140 i 144 k.c. Wbrew stanowisku organu I instancji, ochrona tych uprawnień jest odzwierciedlona m.in. w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, jak również w art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p., zgodnie z którym w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza m.in. prawo własności. Przywołane regulacje – przy uwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy – mogą być źródłem interesu prawnego decydującego o uczestniczeniu jako strona w postępowaniu administracyjnym dotyczącym warunków zabudowy sąsiedniego terenu należącego do innej osoby (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 892/15, CBOSA). O istnieniu tego interesu prawnego przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA: z 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 1094/18; z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1358/14, CBOSA). W tego rodzaju sprawach przy ustaleniu kręgu stron ma więc znaczenie kwestia oddziaływania planowanej inwestycji na sąsiednie nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z inwestycją, która ze względu na swe cechy oraz sąsiedztwo – wprawdzie nie bezpośrednie, ale bardzo bliskie będzie oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości Klasztoru. Teren inwestycyjny od zabudowań sakralnych i klasztornych oddzielony jest wyłącznie wąskimi działkami o nr ewid. [...] będącymi własnością Gminy, znajdującymi się w dyspozycji Zarządu Dróg i Mostów. Co słusznie zauważyło Kolegium, w szczególności działka nr ewid. [...] nie jest pełnowymiarową drogą, a jedynie jednopasmowym ciągiem pieszo-jezdnym. Z decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 7 grudnia 2022 r., nr 593/22, ustalającej warunki zabudowy przedmiotowej inwestycji, wynika zaś, że działki [...], stanowią pas drogowy stanowiący obsługę komunikacyjną terenu inwestycji. Wynikające zatem z ww. decyzji z 7 grudnia 2022 r., przeznaczenie objętych wnioskiem inwestora nieruchomości (nr [...]) pod budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej do 15,5 m (6 kondygnacji) oraz obsługą komunikacyjną terenu inwestycji od ul. K. (pas drogowy dz. Nr [...]), w sposób istotny wpłynie na sposób korzystania z przysługującego Klasztorowi prawa własności do nieruchomości nr ewid. [...], a wiąże się to chociażby z koniecznością znoszenia uciążliwości związanych z realizacją inwestycji, czy też późniejszym jej funkcjonowaniem. W związku z powyższym, ze względu na zasadę dobrego sąsiedztwa, stanowiącą główną determinantę zachowania ładu przestrzennego na danym terenie, Sąd stwierdził, że zasadne jest stanowisko Kolegium, które uznało, że Klasztor ma interes prawny, aby być stroną postępowania. Ze względu na bliskie sąsiedztwo zabudowanej nieruchomości Klasztoru i planowanej zabudowy wielorodzinnej należało przyjąć, że nie jest bez znaczenia dla ochrony interesu Klasztoru, jakie warunki zostaną określone w zakresie m.in. intensywności zabudowy, obsługi komunikacyjnej, miejsc postojowych, ochrony zdrowia ludzi, środowiska i przyrody Skoro zatem, zgodnie z art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzja o warunkach zabudowy określa warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania oraz zabudowy terenu wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w mieć w niniejszej sprawie zapewniony udział w postępowaniu ze względu na pozostawanie jego nieruchomości w zasięgu oddziaływania spornej inwestycji. W tych okolicznościach stwierdzić należało, że Klasztorowi przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy (jak również w postępowaniu incydentalnym o udostępnienie akt postępowania), a źródłem tego uprawnienia był posiadany przez stronę tytuł prawny do nieruchomości nr 13 oraz związane z nim, a wynikające z przywołanych powyżej przepisów (art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p., art. 140 i 144 k.c.) prawo do ochrony swego interesu prawnego, do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i prawo do ochrony przed zakłócaniem korzystania z nieruchomości ponad przeciętną miarę. W konsekwencji należało podzielić stanowisko Kolegium, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie dokonał pogłębionej analizy w zakresie prawidłowego ustalenia istnienia po stronie Klasztoru interesu prawnego w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Wobec powyższego, zarzuty podnoszone w skardze, dotyczące braku istnienia po stronie Klasztoru interesu prawnego są niezasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Organ nie naruszył także art.7 i art.77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a przy tym uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI