II SA/Lu 125/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2022-04-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejradnyspółka komunalnaochrona prywatnościfunkcja publicznaumowy cywilnoprawnetransparentnośćkontrola społeczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję spółki odmawiającą udostępnienia informacji o umowach radnych, uznając, że informacje te mają związek z pełnieniem funkcji publicznej i podlegają ujawnieniu.

Fundacja domagała się udostępnienia treści umów zlecenia/o dzieło zawartych przez radnych z miejską spółką. Spółka odmówiła, powołując się na ochronę prywatności. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że radni pełnią funkcje publiczne, a umowy z podmiotami powiązanymi z gminą mają związek z pełnieniem tych funkcji, co uzasadnia ujawnienie informacji, w tym wysokości wynagrodzenia.

Sprawa dotyczyła wniosku Fundacji o udostępnienie informacji publicznej w postaci treści umów zlecenia/o dzieło zawartych przez radnych Miasta Lublin z miejską spółką. Spółka odmówiła udostępnienia, argumentując ochroną prywatności osób fizycznych, ponieważ radni nie wyrazili zgody na ujawnienie informacji, a ich czynności w spółce miały charakter wyłącznie pomocniczy i nie wiązały się z pełnieniem funkcji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że radni, jako osoby pełniące funkcje publiczne, poprzez zawieranie umów ze spółką powiązaną z gminą, mogą potencjalnie nadużyć swoich uprawnień. Sąd podkreślił, że nawet czynności o charakterze usługowym dla takich podmiotów mają związek z pełnieniem funkcji publicznej, a informacja o wysokości wynagrodzenia jest kluczowa dla weryfikacji potencjalnych nadużyć. W związku z tym, sąd uznał, że odmowa udostępnienia informacji naruszyła art. 153 P.p.s.a. i art. 5 ust. 2 u.d.i.p., uchylając decyzję spółki i zasądzając koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, umowy te stanowią informację publiczną, ponieważ radni pełnią funkcje publiczne, a umowy z podmiotami powiązanymi z gminą mają związek z pełnieniem tych funkcji, co uzasadnia ujawnienie informacji, w tym wysokości wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że radni, nawet wykonując czynności o charakterze pomocniczym dla spółki komunalnej, mogą potencjalnie nadużyć swoich uprawnień. Związek z pełnieniem funkcji publicznej nie zależy od charakteru zadań, ale od potencjalnego ryzyka nadużycia władzy. Informacja o wysokości wynagrodzenia jest kluczowa dla weryfikacji tego ryzyka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, z wyjątkiem informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, lub gdy osoba fizyczna rezygnuje z prawa do prywatności.

p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt organu administracji publicznej, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § ust. 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

u.s.g. art. 11a

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 14

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24h

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 24i

Ustawa o samorządzie gminnym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Radni pełnią funkcje publiczne, a umowy z podmiotami powiązanymi z gminą mają związek z pełnieniem tych funkcji. Informacja o wysokości wynagrodzenia radnego za czynności dla podmiotu powiązanego z gminą ma charakter publiczny i może wskazywać na potencjalne nadużycia. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie (art. 153 p.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Odmowa udostępnienia informacji ze względu na ochronę prywatności radnych. Czynności radnych w spółce miały charakter wyłącznie pomocniczy i nie wiązały się z pełnieniem funkcji publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sytuację prawną radnego, jego obowiązki i uprawnienia, normuje u.s.g. Radni wymienieni przez Fundację niewątpliwie pełnią funkcję publiczną. Działanie te mogą wskazywać na powiązanie ze sprawowaniem funkcji publicznej. Już tylko takie hipotetyczne, możliwe powiązanie uzasadnia przyjęcie, że pomiędzy ich czynnościami wykonywaniami na rzecz Spółki zachodzi związek o charakterze publicznym, który pozbawia ich w konsekwencji ochrony prywatności na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Informacja o wysokości wynagrodzenia, nawet za czynności o charakterze usługowym, pomocniczym wykonywane dla podmiotu powiązanego zadaniowo, finansowo z podmiotem, którego mandat radny posiada, ma charakter publiczny.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący-sprawozdawca

Grażyna Pawlos-Janusz

sędzia

Bogusław Wiśniewski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu informacji publicznej dotyczącej radnych i podmiotów powiązanych z samorządem, w kontekście ochrony prywatności i funkcji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji radnych wykonujących czynności dla podmiotów powiązanych z gminą, której są radnymi. Interpretacja może być różna w zależności od stopnia powiązań i charakteru wykonywanych czynności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dostępu do informacji publicznej w kontekście transparentności działań samorządowców i potencjalnych konfliktów interesów. Pokazuje, jak sądy interpretują granice ochrony prywatności w sferze publicznej.

Czy radny może ukryć zarobki z umów ze spółką gminną? Sąd mówi: niekoniecznie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 125/22 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2022-04-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Grażyna Pawlos-Janusz
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 2015/22 - Wyrok NSA z 2025-07-04
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
art. 16, art. 5 ust.2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par 1 pkt 1 lit a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Natalia Kondraciuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w L. na decyzję [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. z dnia 17 stycznia 2022 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na rzecz Fundacji [...] w L. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 stycznia 2022 r. Zarząd Spółki Miejska Korporacja Komunikacyjna Sp. z o.o. w Lublinie po rozpatrzeniu wniosku Fundacji [...] w L. z dnia 14 maja 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej - na podstawie art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176), dalej jako "u.d.i.p." odmówiła udostępnienia tej informacji.
W uzasadnieniu Spółka wyjaśniła, że skarżąca Fundacja domagała się udostępnienia i przesłania na adres poczty elektronicznej informacji dotyczącej treści umów zlecenia/ o dzieło zawartych z radnymi Miasta Lublin: Z. J. i M.O.. Jednocześnie Fundacja zaznaczyła, że w przypadku umów o dzieło jej wniosek obejmuje także udostępnienie powstałego dzieła.
Wyrokiem z dnia 13 października 2021r., sygn. akt II SAB/Lu 95/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził bezczynność Spółki, zobowiązując ją do rozpatrzenia wniosku.
Mając na uwadze powyższy wyrok, Spółka stwierdziła, że wniosek Fundacji dotyczy udzielenia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., mimo to informacja nie może być udzielona wobec przewidzianych w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczeń ze względu na ochronę prywatności osób fizycznych. W świetle tego przepisu, informacja mogłaby zostać udostępniona tylko wówczas, gdyby osoba, której wniosek dotyczy, zrezygnowała z przysługującej jej ochrony prywatności albo gdyby wniosek dotyczył informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, jednak żadna z takich sytuacji w niniejszej sprawie nie występuje.
Wskazane we wniosku osoby tj. Z. J .i M. O. nie wyraziły zgody na udostępnienie spornych informacji, jednocześnie osoby te nie pełnią w Spółce żadnych funkcji publicznych, ani nie wykonują żadnych zadań związanych z pełnieniem takich funkcji, lecz wykonują wyłącznie czynności pomocnicze - techniczne (usługowe). Nie posiadają więc one statusu osoby pełniącej funkcję publiczną, która – zgodnie z przytoczonymi orzeczeniami sądów administracyjnych – polega na podejmowaniu działań wpływających bezpośrednio na sytuację prawną innych osób lub łączących się co najmniej z przygotowaniem decyzji dotyczących innych podmiotów. Objęte wnioskiem osoby nie pełnią funkcji publicznych, gdyż nie posiadają żadnego wpływu na procesy decyzyjne, nie dysponują żadnym władztwem publicznoprawnym ani decyzyjnością w zakresie kształtowania spraw publicznych w związku z łączącymi je ze Spółką umowami. W przepisie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie chodzi więc o każdy i jakikolwiek związek z pełnieniem funkcji publicznych, ale o związek wyrażający się w realnym i skonkretyzowanym, a nie jedynie hipotetycznym wpływie na procesy decyzyjne dotyczące sytuacji prawnych innych podmiotów (wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2014r., sygn. akt I OSK 2499/13). W wyroku z dnia 20 marca 2006 r., sygn. akt K 17/05 Trybunał Konstytucyjny spod zakresu funkcji publicznej wykluczył takie stanowiska, choćby pełnione w ramach organów władzy publicznej, które mają charakter usługowy lub techniczny, a w orzecznictwie sądów administracyjnych za stanowiska o takim charakterze uznaje się stanowiska związane z wykonywaniem czynności pomocniczych (np. obsługę biurową, informatyczną, stanowiska związane z utrzymaniem czystości, a także sekretarka, kucharka, kierownik administracyjny odpowiadający za pracę personelu obsługowego i administracyjnego).
Zdaniem Spółki, to że Z. J. i M. O. są jednocześnie radnymi Miasta Lublin nie ma znaczenia dla oceny charakteru żądanych przez Fundację informacji (dokumentów), gdyż informacje te nie są związane z pełnieniem przez te osoby funkcji radnego, dotyczą dwóch odmiennych stosunków prawnych, opartych na całkowicie innych podstawach i podlegających odmiennym regulacjom prawnym. Należy podzielić stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 8 lipca 2015 r. (sygn. akt I OSK 1530/14), że funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym. Osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Funkcję publiczną pełnią osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Cechą wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej. Wskazane we wniosku osoby nie pełnią zaś takich funkcji.
Spółka podniosła również, że osoby te – stosownie do art. 24h i 24i ustawy o samorządzie gminnym do składnia jawnych (udostępnianych w BIP) – zobowiązane są do składania oświadczeń o swoim stanie majątkowym, w tym o dochodach z tytułu zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej lub zajęć, z podaniem kwot uzyskiwanych z każdego tytułu. Dotyczy to również dochodów uzyskiwanych w Spółce. Ustawodawca wprowadzając taki obowiązek nie wymaga przy tym od radnych gminy publikowania treści umów stanowiących podstawę uzyskiwania tych dochodów.
Obowiązek ten nie wyłącza ochrony prywatności radnych na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p., którzy przez sam fakt zawarcia umowy o pracę (cywilnoprawnej) z podmiotem publicznym nie uzyskują statusu osób pełniących funkcje publiczne lub mających związek z pełnieniem tych funkcji. Wyłączenie ograniczenia prywatności osoby pełniącej funkcję publiczną może dotyczyć tylko takich faktów czy zdarzeń, które pozostają w adekwatnym związku z pełnieniem tej funkcji, a pozostawanie w zatrudnieniu, czy świadczenie usług nie jest tożsame z wykonywaniem obowiązków stanowiących pełnienie funkcji radnego. Wynagrodzenie pobierane z tytułu zatrudnienia (świadczenia usług) nie stanowi rekompensaty za wykonywanie przez tę osobę funkcji radnego, a więc nie pozostaje w związku z pełnieniem funkcji publicznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Fundacja [...] domagała się uchylenia powyższej decyzji.
Zakwestionowała stanowisko Spółki, że zawarte przez radnych umowy nie mają związku z pełnieniem przez nich funkcji publicznych. Radni pełnią funkcję kontrolną nie tylko wobec Prezydenta Miasta, ale także wobec spółek komunalnych. Nie mogą przy tym podejmować decyzji w sprawach, które dotyczą ich interesu prawnego czy podejmować dodatkowych zajęć mogących podważyć zaufanie wyborców do wykonywania mandatu. Dla oceny powyższego niezbędna jest wiedza o treści umów cywilnoprawnych zawartych przez radnych z podmiotami, które mają kontrolować.
Jej zdaniem niezasadny jest pogląd, że udostępnienie żądanych informacji naruszy prywatność tych osób. Radni mają bowiem obowiązek wskazywać w oświadczeniu majątkowym miejsca zatrudnienia oraz dochody z tytułu ich zatrudnienia. Dane w tym zakresie są już powszechnie dostępne. Spółka nie naruszy prywatności radnych, w sposób szerszy niż przewiduje to ustawodawca. Obecne regulacje przewidują obowiązek prowadzenia rejestrów umów, w których powszechnie dostępne będę informacje, o tym kto, z kim i na co zawiera umowę.
W odpowiedzi na skargę Spółka Miejska Korporacja Komunikacyjna Sp. z o.o. w Lublinie wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzupełnieniu dotychczasowego stanowiska organ wskazał na stanowisko WSA w Lublinie wyrażone w wyroku z 25 marca 2020 r., II SAB/Lu 19/20, że radny rady gminy zatrudniony w urzędzie gminy na stanowisku związanym wyłącznie z obsługą urzędu nie piastuje funkcji publicznej. Podobnie należy zatem ocenić charakter czynności wykonywanych przez radnych objętych spornym wnioskiem, tj. czynności obsługowych, niemających związku z wykonywaniem funkcji publicznej radnego, nienależących do sfery działalności związanej z wykonywaniem władczych kompetencji względem jednostek, ani z zarządzaniem mieniem publicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022r., poz. 329 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Należy także podnieść, że zarówno Spółka, jak i obecnie Sąd są związane stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażonym w wyroku z dnia 13 października 2021r., II SAB/Lu 95/21, co wynika z art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie.
Rozpatrując skargę należy stwierdzić, że Spółka wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. naruszyła art. 153 p.p.s.a., ponieważ dokonała oceny prawnej sprawy odmiennie, niż uczynił to Sąd w powołanym wyroku.
Wniosek skarżącej Fundacji skierowany do Spółki Miejska Korporacja Komunikacyjna Sp. z o.o. w Lublinie dotyczył treści umów zlecenia/o dzieło zawartych z radnymi Miasta Lublin: Z. J. i M. O.. Jednocześnie Fundacja zaznaczyła, że w przypadku umów o dzieło jej wniosek obejmuje także udostępnienie powstałego dzieła.
Spółka stwierdziła, że sporne informacje nie mogą być udostępnione, ponieważ w świetle przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p można udostępnić informację publiczną dotyczącą sfery prywatności osoby fizycznej ale tylko wtedy, gdy osoba ta zgodzi się na to albo jeśli są to informacje wprawdzie prywatne, ale osoba, której dotyczą pełni funkcję publiczną. Przepis ten stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W ocenie Spółki, w stosunku do radnych, których dotyczy wniosek skarżącej z 14 maja 2021r., nie zachodzą okoliczności, które pozbawiałyby ich ochrony prywatności. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wyrazili oni zgody na udzielenie takich informacji, a jednocześnie - jej zdaniem - nie zajmują oni w Spółce stanowisk związanych z pełnieniem funkcji publicznej. Ich czynności mają charakter wyłącznie obsługowy, a nie decyzyjny, dlatego pomimo, że posiadają mandaty radnych, to jednak nie można przyjąć, że pełnią oni w Spółce funkcje publiczne.
Stanowisko to jest różne od stanowiska wyrażonego przez Sąd w wydanym w tej sprawie wyroku o sygn. akt II SAB/Lu 95/21. Otóż Sąd jednoznacznie stwierdził, że w istocie "Fundacja chce poznać relacje wymienionych radnych Miasta Lublin ze Spółką, na którą Gmina Lublin pośrednio może wywierać decydujący wpływ, a więc której aktywność wpisuje się w realizację ustawowych zadań Gminy Lublin i ekonomicznie bazuje na majątku Gminy Lublin. Sytuację prawną radnego, jego obowiązki i uprawnienia, normuje u.s.g. Według rozwiązań przyjętych przez ustawodawcę, radny na podstawie przyznanego mu mandatu uczestniczy w realizacji zadań publicznych powierzonych radzie gminy jako organowi gminy (por. art. 11a, art. 14 i nast. u.s.g.). Zatem w obowiązującym porządku prawnym radny bierze udział w podejmowaniu władczych działań bezpośrednio wpływających na sytuację prawną wspólnoty mieszkańców, lokalnej społeczności. W związku z tym radni wymienieni przez Fundację niewątpliwie pełnią funkcję publiczną. Z kolei z perspektywy strony przedmiotowej wniosek Fundacji ma na celu uzyskanie wiedzy o działaniach radnych, które chociaż nie dotyczą bezpośrednio sfery władczej, to jednak mogą wskazywać na powiązanie ze sprawowaniem funkcji publicznej. Przedmiot informacji oczekiwanej przez Fundację wprost zmierza nie tyle do ustalenia źródeł dodatkowych dochodów wymienionych radnych, co przede wszystkim do zweryfikowania czy czynności podejmowane przez nich w spółce powiązanej z Gminą Lublin nie kolidują ze statusem radnego Miasta Lublin. Trzeba podkreślić, że przy odczytywaniu i posługiwaniu się w obrocie prawnym pojęciem informacji publicznej kluczowe znaczenie ma wykładnia prokonstytucyjna. Tymczasem jawność funkcjonowania organów władzy publicznej, a więc i osób wchodzących w skład tych organów stanowi jeden z filarów demokratycznego państwa prawnego (por. szerzej Dostęp do informacji publicznej w polskim systemie prawnym, J. Taczkowska-Olszewska, C.H.Beck 2014, s. 128-190 wraz z powołaną tam literaturą przedmiotu i orzecznictwem sądowym)".
Sąd przyznał zatem wprost, że działania radnych: Z. J. i M. O.nie dotyczą bezpośrednio sfery władczej, ale jednocześnie stwierdził (również jasno i jednoznacznie), że działanie te mogą wskazywać na powiązanie ze sprawowaniem funkcji publicznej. Zdaniem tego Sądu, już tylko takie hipotetyczne, możliwe powiązanie uzasadnia przyjęcie, że pomiędzy ich czynnościami wykonywaniami na rzecz Spółki zachodzi związek o charakterze publicznym, który pozbawia ich w konsekwencji ochrony prywatności na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Stanowisko to jest słuszne. Radni reprezentujący Miasto Lublin i działający na rzecz tej wspólnoty samorządowej, dysponujący w tym zakresie władczymi uprawnieniami, poprzez zawarcie ze Spółką, która - jak ustalił WSA w wyroku II SAB/Lu 95/21 - należy do MPK Lublin Sp. z o.o. w Lublinie (99% udziałów), a jej wspólnikiem jest z kolei Gmina Lublin, umów zlecenia/dzieła o określonej treści, za określonym wynagrodzeniem, mogą (potencjalnie) dopuścić się nadużyć w związku z pełnioną funkcją radnego, wykorzystując tę funkcję nie dla interesu wspólnoty, a dla własnych interesów.
Sąd w niniejszej sprawie zgadza się co do zasady z poglądem, wyrażonym przez tut. Sąd w wyroku powołanym przez Spółkę w odpowiedzi na skargę (II SAB/Lu 19/20), że choć radny pełni funkcję publiczną, to jednak irracjonalne byłoby twierdzenie, że obowiązek udostępnienia informacji dotyczy całej sfery życia radnego, w tym jego spraw rodzinnych, prywatnych, zdrowotnych, niepowiązanych w jakikolwiek sposób z pełnieniem funkcji publicznej.
Nie można jednak pomijać, co zresztą słusznie podnosił ten Sąd, że ocena charakteru związku działalności radnego z pełnieniem przez niego funkcji radnego zależy od tego, gdzie i dla kogo (dla jakiego podmiotu) wykonuje on (świadczy) określone czynności. Jeśli radny wykonuje zadania dla podmiotów powiązanych z miastem (gminą, powiatem), których interesy reprezentuje jako radny, to w takich przypadkach zasadniczo zawsze powiązanie to ma charakter publiczny, nawet jeśli, radny nie zajmuje w danym podmiocie stanowiska o władczych, decyzyjnych kompetencjach. O publicznym charakterze takiego powiązania nie przesądza bowiem charakter zadań, czynności mu powierzonych w tym podmiocie, ale już tylko to, że jako osoba pełniąca funkcje publiczne wyposażona we władcze kompetencje w ramach mandatu radnego na danym terenie (danej wspólnoty samorządowej), może potencjalnie, hipotetycznie w podmiocie powiązanym tych uprawnień nadużyć. O tym zaś, czy rzeczywiście takie nadużycie występuje może świadczyć m.in. wysokość wynagrodzenia, konkretne zastrzeżenia umowne i przedmiot (dzieła) poszczególnych umów. Takie stanowisko słusznie zaprezentował WSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie, które - niezależnie od związania obecnie tym stanowiskiem zgodnie z art. 153 p.p.s.a - Sąd w składzie niniejszym w pełni podziela.
Oznacza to, że w sytuacji występującej w sprawie nie było podstaw do odmowy udzielenia spornej informacji ze względu na ochronę prywatności. Sąd nie stwierdza, że w każdym wypadku w odniesieniu do radnego wykluczona jest ochrona jego prywatności na podstawie tego przepisu, ochrona taka może mieć natomiast miejsce w odniesieniu do umów radnego zawieranych z pomiotami, które nie mają (istotnych, finansowych i gospodarczych etc.) powiązań z reprezentowaną przez niego wspólnotą samorządową i w związku z tym nie istnieje nawet potencjalne ryzyko nadużyć pełnionej przez radnego funkcji.
Zresztą, kwestię tę zdaje się dostrzegać także Sąd we wskazanym przez Spółkę wyroku w sprawie II SAB/Lu 19/20 stwierdzając, że "co do samego zatrudnienia w jednostce budżetowej gminy, to choć jest to stanowisko obsługowe, nie ma wątpliwości, że informacja o zatrudnieniu radnego w danej jednostce na określonym stanowisku podlega udostępnieniu jako informacja publiczna. Wynika to z jednej strony ze statusu tej jednostki, z drugiej, również z przyczyn podmiotowych, odnoszących się do osoby, której dotyczy wniosek. W grę mogą bowiem wchodzić potencjalne związki z wykonywaniem funkcji publicznej radnego, z uwagi na tzw. przepisy antykorupcyjne, zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, na co – w ogólnym ujęciu trafnie – wskazuje skarżący. W tym zakresie jednak wniosek został uwzględniony, a żądana informacja udostępniona w terminie".
Sąd w składzie niniejszym nie podziela natomiast poglądu tego Sądu co do dopuszczenia, w takiej sytuacji, ochrony prywatności radnego w części dotyczącej wysokości jego wynagrodzenia. Zdaniem Sądu, informacja o wysokości wynagrodzenia, nawet za czynności o charakterze usługowym, pomocniczym wykonywane dla podmiotu powiązanego zadaniowo, finansowo z podmiotem, którego mandat radny posiada, ma charakter publiczny. Nie jest to bowiem wyłącznie informacja o dochodach radnego, ponieważ informacja ta może wskazywać na to (potwierdzić), czy radny wykorzystuje we własnym interesie (nadużywa), przyznane mu mandatem władcze uprawnienia. Oznacza to, że taka informacja ma związek z pełnieniem funkcji radnego.
Podobny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 30 czerwca 2020r., II SA/Go 178/20: "Zatrudnienie za wynagrodzeniem radnego w spółce z o.o. wykonującej zadania w zakresie utrzymania dróg powiatowych, w ramach umowy zawartej z powiatem, w którym uzyskał mandat, należy ocenić jako pozostające w związku z pełnieniem funkcji radnego. W tej sytuacji informacja o wynagrodzeniu tego radnego stanowi podlegającą ujawnieniu informacje publiczną niezależnie od tego, że dotyka także prywatności radnego. Podkreślić należy, że jakkolwiek wartość związana z transparentnością życia publicznego nie może prowadzić do całkowitego przekreślenia i zanegowania ochrony związanej z życiem prywatnych osób wykonujących funkcje publiczne, to osoby wykonujące funkcje publiczne z momentem ich podjęcia muszą zaakceptować szerszy zakres ingerencji w sferze ich prywatności, niż w wypadku innych osób (por. wyrok TK z dnia 20 marca 2006 r. sygn. K 17/05; Marek Safian "Prawo do prywatności i ochrona danych osobowych w społeczeństwie informatycznym", Państwo i Prawo" 2002/6). Sprawowanie mandatu przedstawicielskiego jest dobrowolną służbą publiczną, z którą mogą się wiązać dodatkowe obciążenia i obowiązki. Wykonywanie funkcji publicznych w wielu przypadkach pozbawia lub ogranicza prawa osób je pełniących w zakresie przynależności do partii politycznych lub organizacji związkowych, bądź w sferze zatrudnienia. Obejmując funkcję publiczną jednostka niejako "godzi się" na utratę pewnych praw (uprawnień) zyskując w zamian inne, związane z tą funkcją (por. wyroki TK z dnia: 31 marca 1998 r., sygn. akt K 24/1997; z 13 lipca 2004 r., sygn. akt K 20/03 i z 23 czerwca 1999 r., sygn. akt K 30/98).
W konsekwencji Sąd uznał, że organy z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. błędnie zastosowały art. 5 ust. 2 u.d.i.p. odmawiając skarżącej udostępnienia spornych informacji, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ załatwi wniosek skarżącej z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI