II SA/LU 1220/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-12
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznaplacówka opiekuńczo-wychowawczaodpłatnośćdochód rodzinykryterium dochodowezwolnienie z opłatprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

WSA w Lublinie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej z powodu błędnego ustalenia dochodów rodziny i naruszenia przepisów proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi rodziców na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Rodzice zostali częściowo zwolnieni z opłat, jednak skarżący domagali się całkowitego zwolnienia. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów prawa przez organ administracji, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia dochodu rodziny i sposobu jego weryfikacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę W. i A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt ich dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Organ I instancji częściowo zwolnił rodziców z opłat, ustalając je na kwotę 446,67 zł od każdego z nich, podczas gdy łączny dochód rodziny przekraczał 200% kryterium dochodowego. Skarżący domagali się całkowitego zwolnienia, argumentując błędne ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organ administracji naruszył przepisy prawa, w szczególności dotyczące prawidłowego ustalenia dochodu rodziny na potrzeby określenia kryterium dochodowego oraz sposobu jego weryfikacji (powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz rozporządzenia w sprawie wywiadu środowiskowego). Sąd podkreślił, że dochód powinien być ustalony na podstawie danych z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a także zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie dochodów z gospodarstwa rolnego. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji naruszył przepisy prawa dotyczące ustalania dochodu rodziny, w szczególności poprzez nieprawidłowe przyjęcie okresu, z którego dochód powinien być uwzględniony, oraz nieprawidłowe ustalenie dochodów z gospodarstwa rolnego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dochód rodziny powinien być ustalony na podstawie danych z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, a także zwrócił uwagę na nieprawidłowe ustalenie dochodów z gospodarstwa rolnego na podstawie niewłaściwych dokumentów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.s. art. 33k § ust. 4-6

Ustawa o pomocy społecznej

Określa obowiązek ponoszenia opłat przez rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej do wysokości wydatków bieżących.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Uchwała Nr XLVI/576/02 Rady Miejskiej art. § 1 § ust. 2 pkt 2

Określa zasady częściowego zwolnienia z opłat, gdy dochód rodziny przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest wyższy niż 300%.

Pomocnicze

u.p.s. art. 4 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

Dotyczy kryterium dochodowego.

u.p.s. art. 2a § ust. 1 pkt 2a

Ustawa o pomocy społecznej

Określa sposób ustalania dochodu rodziny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej art. § 7 § pkt 8

Określa sposób ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie dochodu rodziny z gospodarstwa rolnego. Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących ustalania dochodu. Niewłaściwy sposób ustalenia dochodu z gospodarstwa rolnego.

Godne uwagi sformułowania

w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji w toku postępowania naruszył przepisy prawa. Niezwykle istotne z punktu widzenia interesu strony jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny, a następnie prawidłowe ustalenie tzw. kryterium dochodowego.

Skład orzekający

Maria Wieczorek

przewodniczący

Jacek Czaja

sprawozdawca

Jadwiga Pastusiak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Prawidłowe ustalanie dochodu rodziny w sprawach o świadczenia z pomocy społecznej, w tym odpłatności za pobyt w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, oraz wymogi proceduralne w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodów z gospodarstwa rolnego i konkretnej uchwały rady miejskiej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są prawidłowe procedury administracyjne i dowodowe, nawet w sprawach dotyczących stosunkowo niewielkich kwot, a także jak ważne jest dokładne ustalenie dochodów rodziny przy przyznawaniu świadczeń lub ustalaniu odpłatności.

Błąd w ustaleniu dochodu rodziny kosztował rodziców dodatkowe opłaty za pobyt dziecka w placówce.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1220/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Jadwiga Pastusiak
Maria Wieczorek /przewodniczący/
Symbol z opisem
614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja ( spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Małgorzata Syta, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004r. sprawy ze skargi W. i A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2003 Nr Rep. [...] w przedmiocie odpłatności rodziców za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], oznaczoną numerem [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 1, art. 10a pkt 7, art. 33k ust. 4-6 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 41 ze zm.) oraz § 1 ust.1 pkt 2 i § 2 ust 1-2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określania zasad częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo- wychowawczej (Dz. Urzędowy Województwa Lubelskiego nr 143, poz. 3142), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta znak: [...] z dnia [...] lipca 2003 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że organ I instancji, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. zwolnił częściowo państwa W. i A. A. z obowiązku ponoszenia odpłatności, w okresie od dnia 30 maja 2003 r. do ostatniego dnia pobytu dziecka w placówce, nie dłużej jednak niż na jeden rok od dnia wydania decyzji, za pobyt M. A. w Pogotowiu Opiekuńczym, ustalając odpłatność w kwocie 446,67 zł od każdego z rodziców. Źródłem utrzymania rodziny małż. A. jest renta A. A. w kwocie 385,55 zł oraz dochód w wysokości 1182,30 zł z gospodarstwa rolnego i zasiłek chorobowy W. A. w kwocie 155 zł. Kryterium dochodowe wynosi 712 zł, łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 1722,85 zł i przekracza 200% kryterium dochodowego.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 33k ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka, a także opiekunowie prawni w przypadku, gdy dysponują dochodami dziecka.
Rada Miejska podjęła uchwałę Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W świetle § 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej uchwały, w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest wyższy niż 300% rodzice dziecka mogą być zwolnieni z ponoszenia odpłatności do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce.
Dalej organ odwoławczy podał, że po uwzględnieniu trudnej sytuacji rodziny organ I instancji udzielił maksymalnej kwoty zwolnienia tj. 50% kosztów pobytu dziecka w placówce. W uzasadnieniu podkreślono, że w sytuacji, gdy dochód przekracza 200 % kryterium dochodowego cytowana uchwała nie przewiduje wyższej kwoty zwolnienia z odpłatności. Koszt pobytu dziecka w Pogotowiu Opiekuńczym w miesiącu czerwcu wyniósł 1.785,88 zł. Kwota ta jest podstawą do naliczenia odpłatności. Każdy z rodziców zobowiązany jest do ponoszenia odpłatności w kwocie po 446,47 zł.
Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo wyliczył kryterium dochodowe rodziny – zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i A. małżonkowie A.
Skarżący podnieśli, że decyzje wydane zostały z naruszeniem cytowanej powyżej uchwały, gdyż z godnie z § 1 ust. 1 pkt 2 małżonkowie powinni zostać zwolnieni z całkowitej opłaty. Dalej skarżący stwierdzili, że błędnie zostało ustalone, iż dochód z gospodarstwa rolnego wynosi 1182,30 zł miesięcznie. Podają, że A. A. jest niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym od 1997 r., a W. A. jest po zabiegu operacyjnym piersi. Pole jest nieuprawiane od dwóch lat. Ponadto skarżący podają, że w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydzierżawili ziemię na okres 10 lat.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ administracji w toku postępowania naruszył przepisy prawa.
Zgodnie z przepisem art. 33 k ust. 4 i 7 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998r., nr 64, poz. 414 ze zm.) za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej opłatę ponoszą, do wysokości wydatków bieżących ponoszonych na jego utrzymanie, rodzice dziecka, przy czym rada powiatu określa w drodze uchwały zasady częściowego lub całkowitego zwalniania rodziców z tych opłat.
Rada Miejska podjęła uchwałę Nr XLVI/576/02 z dnia [...] września 2002 r. w sprawie określenia zasad częściowego lub całkowitego zwolnienia rodziców i opiekunów prawnych dziecka z opłat za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W myśl § 1 ust. 2 tej uchwały rodzice dziecka, którzy zobowiązani są do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, a także opiekunowie prawni, którzy dysponują dochodami dziecka, jeżeli dochód w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, mogą być częściowo zwolnieni z ponoszenia odpłatności według następujących zasad:
1) do 90% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód nie przekracza 200% kryterium dochodowego,
2) do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest większy niż 300%,
3) do 30% kosztów utrzymania dziecka w placówce - jeżeli dochód przekracza 300% kryterium dochodowego, lecz nie jest większy niż 400%, z tym, że opłata ponoszona przez opiekunów prawnych nie może być wyższa niż 50% kwoty stanowiącej dochód dziecka.
Jak słusznie więc wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w świetle § 1 ust. 2 pkt 2 cytowanej uchwały w przypadku, gdy dochód rodziny przekracza 200% kryterium dochodowego, lecz nie jest wyższy niż 300% rodzice dziecka mogą być zwolnieni z ponoszenia odpłatności do 50% kosztów utrzymania dziecka w placówce, nie zaś w większym zakresie. W świetle powyższego, niezwykle istotne z punktu widzenia interesu strony jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny, a następnie prawidłowe ustalenie tzw. kryterium dochodowego.
W niniejszej sprawie wniosek o zwolnienie z odpłatności został złożony przez małżonków A. w dniu [...] czerwca 2003r., następnie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, w którym pracownik socjalny ustalił, że dochód wnioskodawców z gospodarstwa rolnego wynosi 1.182 zł. Należy zauważyć, że dochodem rodziny, w rozumieniu przepisu art. 2a ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy o pomocy społecznej jest suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Skoro więc wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt dziecka w pogotowiu opiekuńczym został przez skarżących złożony w miesiącu czerwcu, to za dochód, jaki powinien zostać uwzględniony przy określaniu kryterium dochodowego, winien być przyjęty dochód z poprzedniego miesiąca, tj. z miesiąca maja roku 2003. Jest to okoliczność istotna, bowiem nieletnia M. A. dopiero w dniu [...] maja 2003 r. została umieszczona w pogotowiu opiekuńczym. Oznacza to, że kryterium dochodowym na osobę w rodzinie skarżących winno być wyliczone przy uwzględnieniu jej pobytu w domu rodzinnym, zgodnie z wymogami określonymi w przepisie art. 2a ust. 1 pkt 2a cyt. ustawy o pomocy społecznej.
Ponadto organ odwoławczy z naruszeniem przepisów art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 7 pkt 8 rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. z 2001r., nr 114, poz. 1220) ustalił dochody skarżących z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego na podstawie kserokopii decyzji nr [...] w przedmiocie podatku rolnego, gdy przepis obowiązującego prawa nakazywał ustalenie tego dochodu na podstawie zaświadczenia odpowiedniego urzędu gminy o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych - § 7 pkt 8 cyt. rozporządzenia w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1271 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI