II SA/LU 12/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy, uznając brak podstaw do obligatoryjnego zawieszenia z powodu toczącego się postępowania spadkowego.
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Powodem zawieszenia było konieczność ustalenia spadkobierców zmarłego właściciela sąsiedniej działki. WSA uchylił postanowienia obu instancji, stwierdzając, że ustalenie kręgu spadkobierców w celu zapewnienia im prawa do udziału w postępowaniu nie wymaga obligatoryjnego zawieszenia postępowania i prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę spółki G. O. sp. z o.o. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Postępowanie zostało zawieszone z urzędu z powodu śmierci J. Ł., właściciela sąsiedniej działki, co uniemożliwiło ustalenie kręgu spadkobierców i tym samym stron postępowania. Sąd uznał, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. było niezasadne. Podkreślono, że w przypadku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, ustalenie kręgu spadkobierców właścicieli sąsiednich nieruchomości służy jedynie zapewnieniu im prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a nie przyznaniu im uprawnień czy nałożeniu obowiązków. Do tego celu nie jest konieczne prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku. WSA uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest konieczne obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku, gdy ustalenie kręgu spadkobierców służy jedynie zapewnieniu im prawa do czynnego udziału w postępowaniu.
Uzasadnienie
Ustalenie kręgu spadkobierców w celu zapewnienia im prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym nie wymaga obligatoryjnego zawieszenia postępowania i prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku, ponieważ nie przyznaje się im ani nie nakłada na nich uprawnień czy obowiązków wynikających z prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania, gdy ujawni się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, a właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest inny organ lub sąd. Sąd uznał, że ustalenie kręgu spadkobierców dla zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu nie jest takim zagadnieniem wstępnym.
Pomocnicze
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
k.p.a. art. 135
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądowej.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
k.c. art. 1027
Kodeks cywilny
Sposób wykazania następstwa prawnego (stwierdzenie nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia).
k.c. art. 1025
Kodeks cywilny
Skutki stwierdzenia nabycia spadku.
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie był stosowany w sprawie.
k.p.a. art. 30 § § 4 i 5
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Nie był stosowany w sprawie.
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Dowody w postępowaniu administracyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie kręgu spadkobierców w celu zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu nie wymaga obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego. Organ administracji może ustalić krąg spadkobierców w sposób przewidziany k.p.a., bez konieczności prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku.
Odrzucone argumenty
Organ administracji był zobowiązany do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na toczące się postępowanie spadkowe.
Godne uwagi sformułowania
Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. W przypadku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, w razie śmierci właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, nie chodzi o nałożenie na spadkobierców tej osoby określonych obowiązków administracyjnych lub przyznanie im uprawnień wynikających z materialnego prawa administracyjnego. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi uprawnień i obowiązków po stronie właściciela terenu objętego wnioskiem oraz terenów sąsiednich, lecz kształtuje wyłącznie sytuację prawną osoby, która wniosek o jej wydanie złożyła.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Maciej Gapski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że w postępowaniach administracyjnych, gdzie celem jest jedynie zapewnienie stronom czynnego udziału (np. w sprawach o warunki zabudowy), nie jest wymagane obligatoryjne zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego stwierdzenia nabycia spadku."
Ograniczenia: Dotyczy głównie postępowań, gdzie ustalenie stron nie wiąże się z przyznaniem im uprawnień lub nałożeniem obowiązków wynikających z prawa materialnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa wyjaśnia ważną kwestię proceduralną dotyczącą zawieszania postępowań administracyjnych w kontekście dziedziczenia, co jest częstym problemem praktycznym dla prawników i stron postępowań.
“Czy postępowanie spadkowe zawsze wstrzymuje decyzje administracyjne? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Lu 12/24 - Wyrok WSA w Lublinie Data orzeczenia 2024-02-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-01-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie Sędziowie Grzegorz Grymuza /sprawozdawca/ Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/ Maciej Gapski Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Zawieszenie/podjęcie postępowania Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 775 art. 97 § 1 pkt 4 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca) Asesor sądowy Maciej Gapski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2024 r. sprawy ze skargi G. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 7 listopada 2023 r., znak: SKO.41/2818/LI/2023 w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: PL-LP-II.6730.86.2022. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., znak: SKO.41/2818/LI/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu zażalenia G. O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: PL-LP-II.6730.86.2022 w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze z parkingiem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym J. Ł. przez Sąd Rejonowy [...] [...] Wydział Cywilny oraz zobowiązania G. O. sp. z o.o. do przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. Ł.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny i prawny przedstawia się następująco: Wnioskiem złożonym w dniu 16 listopada 2022 r. G. O. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. wystąpiła o ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze z parkingiem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L.. Po rozpatrzeniu wniosku Prezydent Miasta Lublin postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: PL-LP-II.6730.86.2022 zawiesił postępowanie oraz zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. Ł.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na wniosek inwestora z dnia 16 listopada 2022 r. o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, podnosząc, że stronami postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy są właściciele i użytkownicy wieczyści działek objętych inwestycją oraz nieruchomości do nich przyległych. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że właściciel nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] nie żyje. Jak wyjaśnił organ pierwszej instancji, w przypadku konieczności ustalenia stron postępowania, będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych, dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest prawomocne postanowienie sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, iż przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny toczy się obecnie postępowanie spadkowe po zmarłym J. Ł.. Jednocześnie zaznaczono, iż dowodem istnienia następstwa prawnego, koniecznego do ustalenia kręgu stron postępowania jest postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Mając zaś na uwadze, iż J. Ł. zmarł i obecnie toczy się po nim postępowanie spadkowe, zachodziła przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W wyniku zażalenia wniesionego przez G. O. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, które postanowieniem z dnia 7 listopada 2023 r., znak: SKO.41/2818/LI/2023 utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Lublin z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: PL-LP-II.6730.86.2022 o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego. Kolegium wskazało, że podstawę prawną postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: PL-LP-II.6730.85.2022 (omyłka pisarska organu albowiem chodziło tu o znak: PL-LP-II.6730.86.2022), którym zawieszono postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy, stanowił art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jak wyjaśnił organ zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie przewidzianej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ma więc miejsce w sytuacji, gdy w toku sprawy administracyjnej pojawia się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, przy czym właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego jest inny organ lub sąd. Kolegium podkreśliło, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie określa kręgu podmiotów będących stronami postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W takiej sytuacji zastosowanie ma art. 28 k.p.a., który stanowi, iż stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Kolegium wyjaśnia, że istotą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Nie budzi wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że stronami postępowania administracyjnego w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy są zawsze właściciele i użytkownicy wieczyści działek, których dotyczy postępowanie. Bez względu na to, czy mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego, czy też przedmiotem postępowania są warunki zabudowy dla domu jednorodzinnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Naczelny Sąd Administracyjny uznawał również, iż stronami tego postępowania mogą być, w zależności od okoliczności, także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądzał bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. Jak stwierdził organ odwoławczy w sprawie mamy do czynienia z działką nr [...] (omyłka pisarska organu albowiem chodziło tu o działkę nr [...]), bezpośrednio sąsiadującą z terenem inwestycji, co do których to działki nie jest znany krąg współwłaścicieli z uwagi na zgon jej dotychczasowego właściciela, tj. J. Ł. (fakt bezsporny). Nie ulega przy tym wątpliwości, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie narusza prawa własności osób trzecich, lecz może wpłynąć na sposób wykonywania własności przez zlokalizowanie na nieruchomości konkretnej inwestycji, przez co rzutuje na sferę praw właścicieli nieruchomości sąsiednich. Nie ma przy tym znaczenia, czy wnioskodawcą jest właściciel terenu inwestycji czy też osoba trzecia, która dopiero zamierza nabyć nieruchomość lub rozeznać się co do możliwości jej zabudowy. Z ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wynika, że zgon wspomnianej osoby nastąpił przed wszczęciem postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Organ zaś, w wyniku podejmowanych kroków ustalił, iż w chwili obecnej toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym J. Ł.. Organ podkreślił, że w braku jednomyślności spadkobierców, którzy wspólnie udadzą się do notariusza, jedynie sąd powszechny jest uprawniony do stwierdzenia nabycia praw do spadku przez spadkobierców, co następuje poprzez wydanie postanowienia o stwierdzeniu] nabycia spadku. Tym samym kwestia ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie staje się zagadnieniem wstępnym, od którego rozstrzygnięcia zależy dalszy tok postępowania. Na uwagę zasługuje fakt, iż już z materiałów przedstawionych przez wnioskodawcę wynika, iż zmarły pozostawił po sobie kilka testamentów. Innymi słowy, w sprawie ujawniono istnienie okoliczności, które wyłączają ustawowy porządek dziedziczenia, a wiec samo ustalenie istnienia określonego stopnia pokrewieństwa pomiędzy zmarłą stroną i jej krewnymi nie może zostać uznane za wystarczające do ustalenia następstwa prawnego. Organ administracji nie jest władny do samodzielnego ustalenia tychże okoliczności. Jednocześnie, w okolicznościach niniejszej sprawy, bez ustalenia stron postępowania i zawiadomienia ich o jego wszczęciu, organ nie jest uprawniony do podjęcia dalszych czynności w sprawie, w szczególności zmierzających do jej merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem naraża się na zarzut rażącego naruszenia prawa, a skutki takich działań mogą w rezultacie prowadzić do wyrugowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji. Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie zostało zaskarżone przez G. O. spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. W skardze postanowieniu zarzucono rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 30 § 4 i 5 k.p.a. poprzez uznanie, że wystąpiły przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania administracyjnego ze względu na konieczność ustalenia przez sąd powszechny spadkobierców po zmarłym J. Ł., w sytuacji, w której organ I-instancji władny był samodzielnie rozstrzygnąć kto jest spadkobiercą, a nadto posiadał wiedzę o spadkobiercach po zmarłym, a przede wszystkim śmierć J. Ł. nastąpiła przed wszczęciem przedmiotowego postępowania administracyjnego, co wyłącza możliwość zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego. Wskazując na takie zarzuty w skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zobowiązanie Referatu ds. lokalizacji architektonicznych Urzędu Miasta Lublin do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonego postanowienia stosownie do przytoczonego przepisu należy stwierdzić, że zostało ono wydane z naruszenie obowiązujących przepisów. Zaskarżonym orzeczeniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z dopuszczeniem usług w parterze z parkingiem podziemnym oraz infrastrukturą techniczną na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w L. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym J. Ł. przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny oraz zobowiązania G. O. sp. z o.o. do przedłożenia prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. Ł.. Jak ustaliły organy zmarły J. Ł. był właścicielem działki nr [...], która bezpośrednio sąsiaduje z terenem inwestycji. Zgon wspomnianej osoby nastąpił przed wszczęciem postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Z uwagi na zgon dotychczasowego właściciela, tj. J. Ł. nie jest znany krąg współwłaścicieli nieruchomości, przy czym przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny toczy się obecnie postępowanie spadkowe po zmarłym J. Ł.. Prawnomaterialną podstawę zawieszenia postępowania stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z uwagi na to, że do zawieszenia postępowania w sprawie doszło na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. za nietrafne należy uznać te zarzuty i wywody skargi, które dotyczyły naruszenia art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. Art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. nie był bowiem w sprawie stosowany. Zgodzić natomiast należy się ze skarżącym co do tego, że w sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania, gdy ujawni się zagadnienie wstępne, bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej, a właściwym do rozstrzygnięcia tego zagadnienia jest inny organ lub sąd. Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumie się kwestię materialnoprawną, zagadnienie prawne (prejudycjalne), którego uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie administracyjnej, a którego organ administracji nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. W przypisie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. chodzi o sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Innymi słowy organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego, a więc zagadnienie bez uprzedniego rozstrzygnięcia którego nie jest w ogóle możliwe załatwienie istoty sprawy administracyjnej. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji musi wyrażać się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W ocenie organu zasadnym było zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłym J. Ł. przez Sąd Rejonowy [...] Wydział Cywilny oraz przedłożenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym J. Ł.. Dla rozpatrzenia sprawy konieczne jest więc rozstrzygnięcie, czy w każdym przypadku w razie śmierci osoby, która powinna być stroną w sprawie administracyjnej istnieje konieczność wykazania następstwa prawnego po zmarłym w sposób, o którym mowa w art. 1027 kodeksu cywilnego, tj. w drodze stwierdzenia nabycia spadku lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Niewątpliwie kwestia uznania śmierci osób, które powinny być stroną postępowania administracyjnego, za przesłankę obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego, budzi istotne wątpliwości i nie jest jednoznacznie rozstrzygana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W przedmiocie tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w składzie rozpoznającym skargę, podziela jednakże stanowisko wyrażone m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Po 724/20, gdzie stwierdzono, że wyłączność stwierdzenia nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, o której mowa w art. 1027 k.c., dotyczy sytuacji, w której strona domaga się przyznania przez organ administracji określonych uprawnień prawnomaterialnych wywodząc swoje prawa z dziedziczenia, a nie sytuacji, w której chodzi o ustalenie kręgu podmiotów, które mogą być uczestnikami postępowania administracyjnego, ale to nie tym podmiotom ma być przyznane określone uprawnienie. W takim przypadku uprzednie stwierdzenie nabycia spadku nie jest konieczne. W przypadku postępowania o ustalenie warunków zabudowy, w razie śmierci właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, nie chodzi o nałożenie na spadkobierców tej osoby określonych obowiązków administracyjnych lub przyznanie im uprawnień wynikających z materialnego prawa administracyjnego. Pamiętać należy bowiem, że decyzja o warunkach zabudowy kształtuje wyłącznie prawa inwestora, który nie musi być właścicielem terenu. Nie tworzy ona, nie przekształca, ani nie znosi żadnego stosunku prawnego. Decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi uprawnień i obowiązków po stronie właściciela terenu objętego wnioskiem oraz terenów sąsiednich, lecz kształtuje wyłącznie sytuację prawną osoby, która wniosek o jej wydanie złożyła. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, w razie śmierci właściciela nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, nie chodzi zatem o nałożenie na spadkobierców stron określonych obowiązków administracyjnych lub przyznanie im uprawnień wynikających z materialnego prawa administracyjnego. Przeciwnie w odniesieniu do właścicieli nieruchomości sąsiednich chodzi jedynie o kwestię zapewnienia tym osobom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Realizując to prawo organ nie ustala spadkobierców w rozumieniu, o jakim jest mowa w art. 1025 § 1 kodeksu cywilnego oraz ze skutkami określonymi w art. 1025 § 2 kodeksu cywilnego. W konsekwencji też wyłączność stwierdzenia nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia, o której mowa w art. 1027 kodeksu cywilnego, dotyczy jedynie sytuacji, w której danej osobie mają być przyznane uprawnienia lub nałożone obowiązków wynikające z przepisów prawa materialnego, a wywodzone z faktu dziedziczenia tych uprawnień lub obowiązków po zmarłym poprzedniku prawnym. Nie odnosi się to natomiast do sytuacji, w której chodzi o ustalenie kręgu podmiotów, które mogą być uczestnikami postępowania administracyjnego, w przypadku, gdy to nie tym podmiotom ma być przyznane określone uprawnienie lub nałożony obowiązek. W takim przypadku uprzednie stwierdzenie nabycia spadku nie jest konieczne. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. J. Ł. wymieniony w pkt 1 i 2 postanowienia organu I instancji nie jest podmiotem, któremu miałyby zostać przyznane jakiekolwiek uprawnienia lub nałożone obowiązki we wszczętym postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Tak też następcy prawni tej osoby nie są również osobami, którym przyznano by uprawnienia lub nałożono obowiązki w postępowaniu. Zidentyfikowanie tych osób służy wyłącznie ustaleniu kręgu podmiotów, które powinny być uczestnikami postępowania administracyjnego, w celu zapewnienia im prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Dla realizacji takiego celu uprzednie stwierdzenie nabycia spadku nie jest niezbędne. Wydając zaskarżone postanowienie organ stwierdził, że w sprawie konieczne jest uprzednie uzyskanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Stanowisko takie należy uznać za nieprawidłowe i prowadzące do wadliwego zastosowania w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdzone naruszenie zakwalifikować należało jako naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Opisana wadliwość dotyczyła kwestii bezpośrednio warunkujących możliwość zawieszenia postępowania, a zatem było to naruszenie, które kwalifikować należało jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako, że identycznych uchybień dopuścił się również organ pierwszej instancji, na podstawie art. 135 p.p.s.a., uchyleniu podlega również i jego rozstrzygnięcie. Jak wskazano już wyżej ustalenie następców prawnych J. Ł. służyć ma wyłącznie ustaleniu kręgu podmiotów, które powinny być uczestnikami postępowania administracyjnego, w celu zapewnienia im prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Dla realizacji tego celu nie jest konieczne uprzednie stwierdzenie nabycia spadku po tych osobach albowiem realizując to prawo organ nie ustala spadkobierców w rozumieniu, w jakim jest mowa w art. 1025 kodeksu cywilnego. Ustalenie tych okoliczności możliwe jest w dowolny sposób przewidziany przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 75 § 1 k.p.a.). Z ustaleń organu wynika, że przed Sądem Rejonowym [...] Wydział Cywilny toczy się obecnie postępowanie spadkowe po zmarłym J. Ł.. Z istoty takiego postępowania wynika, że muszą w nim brać wszystkie osoby zainteresowane, a więc osoby, których praw dotyczy wynik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku. Krąg tych osób został już zidentyfikowany i znany jest również organowi. Skoro zaś ustalenie listy podmiotów, które powinny być uczestnikami postępowania administracyjnego służyć ma zapewnieniu im prawa do czynnego udziału w postępowaniu to najpewniej, jak też i najszybciej, osiągnąć ten cel włączając do udziału w postępowaniu administracyjnym wszystkie osoby zainteresowane, których praw dotyczy wynik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, a ustalone już w prowadzonym postępowaniu spadkowym. Dla realizacji takiego celu nie jest zaś konieczne uprzednie stwierdzenie nabycia spadku. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że przywoływane przez organ okoliczności nie uzasadniają obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie oraz – na podstawie art. 135 p.p.s.a. – postanowienie organu I instancji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI