II SA/Lu 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2021-04-13
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościpodział nieruchomościdroga publicznadroga gminnagospodarka nieruchomościamikodeks postępowania administracyjnegosprostowanie omyłkiplan miejscowywłasność gminy

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie SKO utrzymujące w mocy decyzję Wójta o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, uznając, że usunięcie z podstawy prawnej art. 98 ust. 1 u.g.n. było dopuszczalne, gdyż działka nie była drogą publiczną.

Sprawa dotyczyła skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Omyłka polegała na wykreśleniu z podstawy prawnej art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi o przejściu działek pod drogi publiczne na własność gminy. Skarżący zarzucał, że sprostowanie to merytorycznie zmienia decyzję i pozbawia go prawa do odszkodowania. Sąd uznał jednak, że sprostowanie było dopuszczalne, ponieważ działka nr [...] nie była drogą publiczną, a jedynie drogą dojazdową gminną, a gmina nie podjęła uchwały o zaliczeniu jej do dróg publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Omyłka dotyczyła wykreślenia z podstawy prawnej decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). Decyzją z [...] r. Wójt zatwierdził podział nieruchomości, wydzielając m.in. działkę nr [...] pod poszerzenie drogi. W podstawie prawnej decyzji znalazł się m.in. art. 98 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że działki wydzielone pod drogi publiczne przechodzą z mocy prawa na własność gminy. Następnie Wójt postanowieniem z [...] r. sprostował tę decyzję, usuwając z podstawy prawnej art. 98 ust. 1 u.g.n., argumentując, że działka nr [...] nie jest drogą publiczną, a jedynie drogą dojazdową gminną, a gmina nie podjęła stosownych uchwał o zaliczeniu jej do dróg publicznych. Skarżący M. Z. zarzucił naruszenie art. 113 § 1 k.p.a., twierdząc, że sprostowanie doprowadziło do merytorycznej zmiany decyzji i pozbawiło go prawa do odszkodowania. Podkreślał, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wskazuje działkę jako przeznaczoną pod poszerzenie drogi gminnej (publicznej). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Sąd uznał, że sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne, gdy dotyczy oczywistej omyłki, która nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. W ocenie Sądu, wykreślenie art. 98 ust. 1 u.g.n. nie było wadą istotną, ponieważ działka nr [...] nie była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Do kategorii dróg publicznych zalicza się drogi wymienione w ustawie, które jednocześnie mogą być powszechnie użytkowane. Działka nr [...] stanowiła własność prywatną i nie została zaliczona do dróg publicznych uchwałą rady gminy. Sąd podkreślił, że samo przeznaczenie w planie miejscowym pod drogę dojazdową gminną nie czyni jej drogą publiczną, a przejście własności na gminę wymaga odpowiedniej uchwały i ujawnienia w księdze wieczystej, czego w tej sprawie nie było. Sąd stwierdził również, że brak podstawy prawnej w decyzji nie powoduje jej nieważności, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w prawie, a skarżący nadal może dochodzić swoich praw.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprostowanie jest dopuszczalne, jeśli dotyczy oczywistej omyłki, która nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. W tym przypadku wykreślenie art. 98 ust. 1 u.g.n. było uzasadnione, ponieważ działka nie była drogą publiczną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że sprostowanie oczywistej omyłki w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne, o ile nie zmienia merytorycznej treści decyzji. W analizowanej sprawie, art. 98 ust. 1 u.g.n. nie miał zastosowania, gdyż działka nr [...] nie była drogą publiczną, a jedynie drogą dojazdową gminną, a gmina nie podjęła uchwały o zaliczeniu jej do dróg publicznych. Brak podstawy prawnej w decyzji nie powoduje jej nieważności, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w prawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 113 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 93 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 96 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 97 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 98 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 99 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 123 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 2 § ust. 1 pkt 1 - 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 7 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej w trybie art. 113 § 1 k.p.a. jest dopuszczalne, nawet jeśli dotyczy podstawy prawnej, o ile nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji. Działka nr [...] nie była drogą publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, co uzasadniało usunięcie z podstawy prawnej decyzji art. 98 ust. 1 u.g.n. Brak uchwały rady gminy o zaliczeniu działki do dróg publicznych oraz jej prywatna własność wykluczają jej status jako drogi publicznej. Brak podstawy prawnej w decyzji nie powoduje jej nieważności, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w prawie.

Odrzucone argumenty

Sprostowanie decyzji doprowadziło do merytorycznej zmiany orzeczenia. Działka nr [...] przeznaczona pod poszerzenie drogi publicznej na podstawie planu miejscowego powinna przejść z mocy prawa na własność gminy. Sprostowanie decyzji pozbawiło skarżącego możliwości dochodzenia odszkodowania za poszerzenie drogi publicznej.

Godne uwagi sformułowania

Sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Oczywistość omyłki stanowi przedmiotową granicę dopuszczalności sprostowania. Nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Brak przywołania przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w przepisie prawnym odpowiadającym poczynionym w sprawie ustaleniom faktycznym.

Skład orzekający

Jerzy Parchomiuk

przewodniczący

Marcin Małek

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności sprostowania oczywistej omyłki w podstawie prawnej decyzji administracyjnej oraz kryteria uznania działki za drogę publiczną."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podziału nieruchomości i sprostowania decyzji, gdzie kluczowe jest ustalenie statusu drogi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w administracji nieruchomości, jakim jest sprostowanie omyłki, oraz precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących dróg publicznych. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.

Czy sprostowanie błędu w decyzji może zmienić losy nieruchomości? Sąd wyjaśnia granice procedury.

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 12/21 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-01-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Marcin Małek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Sygn. powiązane
I OSK 1658/21 - Wyrok NSA z 2024-11-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151;
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 113 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2015 poz 782
art. 93 ust. 1, ust. 2 i ust. 3; art. 96 ust.1; art. 97 ust. 1; art. 98 ust. 1; art. 99 ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Asesor sądowy WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy G. z [...] r., o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości gruntowej.
Postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] r., nr [...] Wójt Gminy G. orzekł o zatwierdzeniu podziału nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...], obręb [...] [...], gmina G. opisaną w [...] nr [...] na:
dz. nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczoną pod poszerzenie drogi;
dz. nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną;
dz. nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną;
dz. nr [...] o pow. [...] ha - przeznaczoną pod drogę wewnętrzną dojazdową.
Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy "art. 93 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1, art. 98 ust. 1 art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782 z późn. zm.)".
Następnie postanowieniem z [...] r. Wójt Gminy G. orzekł o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w wyżej wymienionej decyzji w ten sposób, że z podstawy prawnej wykreślił art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że przedmiotowy błąd jest inną oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. powstałą przez częściowo mylnie podaną podstawę prawną. Z analizy dokumentów, w tym miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego gminy G. wynika bowiem, że działka gruntu nr [...] wydzielona została z przeznaczeniem pod poszerzenie dróg oznaczonych numerami [...] i [...], które zarówno w chwili obecnej jak i w dniu wydania decyzji podziałowej nie stanowiły dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. W związku z powyższym wydzielona działka nr [...] nie przeszła z mocy prawa, tj. na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na własność gminy G., co uzasadniało sprostowania decyzji podziałowej poprzez usunięcie z podstawy prawnej tego przepisu.
Z przedstawionym stanowiskiem organu nie zgodził się M. Z. (współwłaściciel podzielonej nieruchomości) podnosząc zarzut naruszenie art. 113 § 1 k.p.a. i art. 123 § 2 k.p.a.
Jego zdaniem sprostowana decyzja nie zawiera żadnego błędu i wskazuje prawidłową podstawę prawną, natomiast wydanie postanowienia o sprostowaniu doprowadziło do merytorycznej zmiany decyzji. Jak wskazał, sprostowanie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia i to nawet wówczas, gdy zaistniały rozbieżności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a uzasadnieniem wyrażającym wolę organu konkretnego rozstrzygnięcia. Sprostowaniu nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne między innymi w zakresie konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Tym samym wykreślenie z decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi oczywistego błędu, jak twierdzi organ, ale obejście prawa i poświadczenie nieprawdy, gdyż działka nr [...] stosownie do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy została wydzielona pod poszerzenie drogi gminnej i na podstawie decyzji podziałowej przeszła z mocy prawa na rzecz gminy.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że dopuszczalne było sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a. oczywistej omyłki w zakresie podstawy prawnej decyzji, gdyż wydzielone działki nr [...] i [...] nie są przeznaczone pod poszerzenie ani utworzenie drogi publicznej. Wydzielona działka nr [...] przeznaczona jest zgodnie z planem miejscowym pod poszerzenie dróg stanowiących własność gminy G., tj. dz. nr [...] i [...] oznaczonych w planie symbolem [...] – droga dojazdowa gminna. Ustanowienie publicznej drogi gminnej wymaga uchwały rady gminy o czym stanowi art. 7 ust. 2 i 3 ustawy o drogach publicznych. Takich uchwał Rada Gminy G. w stosunku do działki nr [...] i nr [...] nie podejmowała. Na terenie gminy G. znajdują się cztery publiczne drogi gminne, i żadna z nich nie pokrywa się z ul. [...], którą stanowią działki nr [...] i [...].
Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów, Kolegium wskazało, że postanowienie prostujące nie doprowadziło do merytorycznej zmiany decyzji, gdyż usunięty z podstawy prawnej art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miał zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. Z., powtarzając zarzuty zażalenia wniósł o jej uchylenie i zwrot kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego organy obu instancji dopuściły się błędnej wykładni art. 95 pkt 8 w zw. z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznając, że dokonanie podziału nieruchomości pod poszerzenie drogi publicznej wyłącza fakt braku uchwały o zaliczeniu danej drogi gminnej (działki nr [...] i [...]) do kategorii drogi publiczne, a w konsekwencji zaistnienie wobec nich skutków, o których mowa w art. 98 ust. 1 tej ustawy. Dlatego też sprostowanie decyzji podziałowej poprzez wykreślenie z jej treści tego przepisu powoduje, że jej treść ulegnie merytorycznej zmianie i pozbawi skarżącego możliwości żądania odszkodowania za poszerzenie drogi publicznej. To nie uchwała rady gminy o zaliczeniu danej drogi do kategorii dróg publicznych nadaje jej status prawny drogi publicznej, lecz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W toku uzgadniania projektu podziału nieruchomości ustalono, że projektowana działka nr [...] stanowi działkę zajętą pod drogę publiczną i wykorzystywaną w ciągu drogi publicznej (ul. [...]). Dlatego też podział został zatwierdzony przez organ, a działka nr [...] zgodnie z ustaleniami planu miejscowego została określona w decyzji jako poszerzenie drogi gminnej (publicznej).
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu - w ramach art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) – podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki w decyzji tego organu z [...] r.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola skarżonego postanowienia nie dała podstaw do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa skutkującym koniecznością wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Istota sporu w rozpatrywanej sprawie dotyczy rektyfikacji ww. decyzji w trybie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, która polegała na wykreśleniu z jej podstawy prawnej art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W ocenie skarżącego, organ nie mógł dokonać powyższej korekty w trybie art. 113 § 1 k.p.a., bowiem ta nie była w żaden sposób wymagana. Przedmiotowa decyzja zawierała prawidłową podstawę prawną, a dokonanie jej zmiany w istocie doprowadziło do merytorycznej zmiany decyzji i pozbawienia skarżącego możliwości żądania odszkodowania za działkę nr [...] przeznaczoną pod poszerzenie drogi.
Natomiast zdaniem organu dokonane sprostowanie jest wynikiem błędu organu koniecznym do wyeliminowania w drodze sprostowania. Analiza materiału zgromadzonego w sprawie wskazuje bowiem, że działka nr [...] nie została wydzielona pod drogę publiczne, co uzasadniało usunięcie z podstawy prawnej decyzji art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Pod pojęciem oczywistej omyłki należy rozumieć taki błąd słowny, który nie budzi najmniejszej wątpliwości. Do oczywistych omyłek zalicza się różne błędy pisarskie, rachunkowe, komputerowe itp. Przepis ten nie zawiera definicji tych pojęć, zatem należy mieć na względzie potoczne ich znaczenie. Sprostowanie oczywistej omyłki nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji; rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej winny zaś zapadać w formie decyzji. Tryb rektyfikacji przewidziany tym przepisem przewiduje jedynie prostowanie błędów i omyłek, które stanowią wady nieistotne, a sprostowanie decyzji nie może prowadzić do zmiany jej treści. Oznacza to, że prostowanie jakie przewiduje ten przepis prowadzi do wyeliminowania z decyzji błędów, które mogą być usunięte bez wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. W orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd, że w trybie wymienionego wyżej przepisu można naprawić jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłkę pisarską o charakterze elementarnym, nie wpływające na treść i znaczenie prostowanej decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Mowa tutaj o oczywistym przeoczeniu, czy zastosowaniu niewłaściwego słowa lub omyłce pisarskiej o charakterze elementarnym. Zatem, sprostowaniu podlega oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji. Przy czym, sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (por. także wyroki NSA: z 20 grudnia 2011 r., II FSK 1158/10 oraz z 13 czerwca 2014 r., I FSK 1046/13).
Podzielić przy tym należy stanowisko wyrażone w orzecznictwie, że z przepisu art. 113 § 1 k.p.a. należy wyprowadzić dwa wnioski. Pierwszy to taki, że co do zasady ustawodawca nie wykluczył możliwości korygowania w drodze sprostowania, omyłek występujących w treści decyzji. Drugie spostrzeżenie dotyczy tego, że możliwość sprostowania omyłki zawartej w decyzji jest dopuszczalna, o ile błąd ten ma charakter oczywistej omyłki. Innymi słowy, oczywistość omyłki stanowi przedmiotową granicę dopuszczalności sprostowania i stanowi jedyne kryterium oceny błędu pozwalające na jego sprostowanie w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do tak zakreślonego stanu prawnego wskazać należy, że zamieszczenie przez organ w podstawie prawnej decyzji podziałowej z [...] r. nieprawidłowego przepisu, tj. art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - w ocenie Sądu - nie stanowi wady istotnej decyzji, która miałaby wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy.
Mianowicie jak stanowi art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych (podkreślenie Sądu).
Porównanie treści decyzji podziałowej z [...] r. ze wskazaną podstawą prawną (art. 98 ust. 1 u.g.n.) wskazuje natomiast na oczywistą rozbieżność. Oczywistość rozbieżności potwierdza również lektura akt sprawy. Rozbieżność ta polega na tym, że przywołany przepis odnosi się wyłącznie do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany. Natomiast decyzja podziałowa jak i zgromadzony materiał dowodowy nie wskazują, aby jakakolwiek działka wydzielona na skutek decyzji podziałowej przeznaczona była pod drogę publiczną lub poszerzenie istniejącej drogi publicznej i jako taka przeszła z mocy prawa na własność odpowiedniego podmiotu.
Stosownie do art. 93 ust. 1 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. Zgodność z ustaleniami planu dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu.
Należy więc zauważyć, że wydzielenie działki pod drogę publiczną może nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (por. m.in. wyrok WSA w Gdańsku z 25 marca 2009 r., II SA/Gd 413/08). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy G. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy G. N. [...] z [...] r. przewiduje natomiast, że nowo wydzielona działka nr [...] znajduje się w terenach oznaczonych symbolem [...] i jest przewidziana pod drogę dojazdową gminną.
Należy jednocześnie podkreślić, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym o tym, jakie drogi są drogami publicznymi, rozstrzygają przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2002 r., sygn. akt I CKN 727/00). Wobec tego analizując powyższą sprawę należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie z drogi tej może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Drogi natomiast niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc nie mające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy). Nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1 - 4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej.
W tym kontekście, jako nietrafne więc ocenić należało stanowisko skarżącego, że wskazane w planie miejscowym przeznaczenie działki nr [...] to droga publiczna. Działka ta jak wynika z twierdzeń organu cały czas stanowi własność osób prywatnych, w tym skarżącego i dopóki taki stan własności będzie się utrzymywał działka ta nie będzie mogła zostać zaliczona do kategorii dróg publicznych.
Konieczną przesłanką do podjęcia przez radę gminy na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii publicznych dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których droga taka przebiega. Droga, która nie jest własnością gminy, nie może być bowiem drogą publiczną gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do tej kategorii dróg (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 208/19, LEX nr 2689435). Z akt sprawy bezspornie natomiast wynika, że Rada Gminy G. nie podejmowała tego typu uchwał ani w stosunku do działki nr [...] ani w stosunku do działki nr [...].
Bez znaczenie przy tym jest, że działki te pełnią rolę drogi, gdyż są częścią ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego łączącego ul. [...] z drogami publicznymi. Jak już bowiem podniesiono wyżej, nie każda zatem droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną.
W tym miejscu warto przytoczyć wyrok z 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1857/14, w którym Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że "z art. 98 ust. 1-3 u.g.n. wynika, że działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Właściwy organ składa wówczas wniosek o ujawnienie praw podmiotu publicznoprawnego w księdze wieczystej, a podstawą wpisu tego prawa do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Dopiero ujawnienie w księdze wieczystej własności podmiotu publicznoprawnego daje podstawy do powoływania się w obrocie prawnym na zdarzenie przejścia działek z mocy prawa na rzecz gmin (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1676/09, LEX nr 554064)." Zgromadzone w sprawie twierdzenia zarówno strony skarżącej jak i organu jednoznacznie wskazują, że przedmiotowa decyzja podziałowa (mimo upływu 5 lat od jej wydania) nie wywołała skutku rzeczowego, czyli nie przeniosła prawa własności działek na gminę. Świadczy o tym z jednej strony treść samej decyzji w której nie ma mowy o przeznaczeniu działek pod drogę publiczną, z drugiej w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nie ujęto gminy jako właściciela. Nie sposób również pominąć, że sam skarżący czuł się właścicielem ww. działki, za czym przemawia rozporządzenie nią jak swoją własnością, tj. żądanie zaprzestania przez gminę prowadzenia prac związanych z profilowaniem działki celem poprawy bezpieczeństwa i wygody ruchu.
Odnośnie natomiast twierdzeń wskazujących, że przedmiotowe sprostowanie decyzji podziałowej zamknie skarżącemu drogę w dochodzeniu prawa do odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne (co zdaniem skarżącego miało miejsce) wskazać należy, że choć powołanie podstawy prawnej jest wymaganym elementem poprawnej formalnie decyzji, to jednak nie jest to element decydujący o istnieniu bytu prawnego decyzji oraz praw i obowiązków z niej płynących. Za klasyczny można już uznać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 1981 r. (SA 1163/81, OSPiKA 1982, Nr 9, poz. 169), powielany w licznych późniejszych orzeczeniach i komentarzach do art. 107 k.p.a., w myśl którego pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. Oczywiście decyzja zawierająca tylko powyższe cztery elementy, w której brakuje m.in. powołania podstawy prawnej, jest wadliwa formalnie, tym niemniej jednak istnieje w obrocie prawnym i wywołuje skutki materialne i procesowe.
Podobnie utrwalony i niekwestionowany jest pogląd, że należy odróżnić sytuację wydania decyzji bez podstawy prawnej od sytuacji, w której w decyzji pominięto podstawę prawną, choć obiektywnie taka podstawa istnieje lub od sytuacji, w której powołano taką obiektywnie istniejącą podstawę prawną w sposób błędny.
Wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji nie znajduje oparcia w przepisie prawa o charakterze powszechnie obowiązującym, gdyż albo nie ma przepisu, który umocowywałby organ do działania, albo też istniejący przepis przewiduje działanie organu w formie innej niż decyzja administracyjna. Tego rodzaju wada skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie można natomiast mówić o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, w sytuacji gdy podstawa prawna obiektywnie istnieje i organ prawidłowo ją zastosował, lecz błędnie powołał ją (lub nie) w wydanej decyzji. Brak przywołania przepisu prawnego samo przez się nie powoduje nieważności decyzji, jeśli rozstrzygnięcie znajduje oparcie w przepisie prawnym odpowiadającym poczynionym w sprawie ustaleniom faktycznym. Oznacza to, że w sytuacji pojawienia się dowodów wskazujących, że przedmiotowa działka nr [...] przeszła na własność gminy, droga do żądania przez skarżącego odszkodowania z tego tytułu jest otwarta.
Suma powyższych argumentów prowadzi do konkluzji, że w okolicznościach badanej sprawy dopuszczalne było sprostowanie jako oczywistej omyłki w rozumieniu art. 113 k.p.a., błędu polegającego na wskazaniu w decyzji z [...] r. jako podstawy prawnej art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W tych okolicznościach sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania lub w jakikolwiek inny istotny sposób jest niezgodne z prawem.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę