II SA/Lu 1194/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-10-20
NSAnieruchomościŚredniawsa
wspólnota gruntowanieruchomości rolnezagospodarowanie wspólnot gruntowychSKOwłaściwość organukpaprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, potwierdzając właściwość organu i prawidłowość postępowania.

Skarżący J.H. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty ustalającą nieruchomości stanowiące wspólnotę gruntową. Głównym zarzutem było niewłaściwe organu odwoławczego, który według skarżącego powinien być Wojewodą, a nie SKO. Sąd oddalił skargę, wskazując na wiążącą moc wcześniejszych orzeczeń NSA i prawidłowość zastosowania przepisów o reformie ustrojowej państwa, które wskazywały SKO jako organ właściwy.

Sprawa dotyczyła skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. ustalającą, że określone działki stanowią wspólnotę gruntową rolników miasta W. Skarżący zarzucił SKO brak właściwości do wydania decyzji, argumentując, że postępowanie wszczęto przed reformą administracyjną, a organem drugiej instancji powinien być Wojewoda. Sąd administracyjny w Lublinie oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że zgodnie z przepisami wprowadzającymi reformę ustrojową państwa (ustawy z 18 i 29 grudnia 1998 r.), SKO jest organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Sąd powołał się na wyrok NSA z dnia 25 lutego 2003 r. (sygn. akt II SA 1752/01), który wiązał w tej sprawie i potwierdził właściwość SKO. Sąd wskazał, że postępowanie zostało zakończone po wejściu w życie nowych przepisów, a wcześniejsze decyzje były ostateczne i mogły być wzruszone jedynie w trybie nadzwyczajnym. Sąd uznał również, że zarzuty dotyczące nieustalenia wykazu wszystkich osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej nie czynią zaskarżonej decyzji wadliwą, gdyż rozstrzyga ona jedynie kwestię nieruchomości stanowiących wspólnotę, a ustalenie udziałów nastąpi w odrębnym postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, SKO było właściwym organem, ponieważ postępowanie zostało zakończone po wejściu w życie przepisów wprowadzających reformę ustrojową państwa, a zgodnie z nimi SKO jest organem wyższego stopnia.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wiążącej ocenie prawnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, że właściwość organu należy oceniać według stanu prawnego obowiązującego w dacie zakończenia postępowania, a przepisy reformy ustrojowej jednoznacznie wskazują na właściwość SKO.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.z.w.g. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.n.u. art. 2 § pkt.2

Ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa

u.z.n.u. art. 2 § pkt. 7

Ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa

u.z.u.s.k.o. art. 1 § pkt.1

Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.n.s.a. art. 30

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość Samorządowego Kolegium Odwoławczego do rozpatrzenia odwołania na podstawie przepisów o reformie ustrojowej państwa. Niezależność decyzji ustalającej nieruchomości od postępowania w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych i wielkości udziałów.

Odrzucone argumenty

Niewłaściwość SKO jako organu odwoławczego. Konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji z powodu niewłaściwości organu.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wielkość udziałów poszczególnych osób w przedmiotowej wspólnocie gruntowej zostanie ustalona w odrębnym postępowaniu.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów administracji po reformie ustrojowej, kwestie związane z postępowaniem dotyczącym wspólnot gruntowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z okresem przejściowym po reformie administracyjnej i specyfiki wspólnot gruntowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z właściwością organów po reformie administracyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Choć stan faktyczny jest specyficzny, aspekt proceduralny ma szersze znaczenie.

Właściwość organu po reformie: SKO czy Wojewoda? Sąd rozstrzyga w sprawie wspólnoty gruntowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1194/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-10-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Symbol z opisem
616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par.1, art. 157 par.1, art. 158 par.1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 1998 nr 162 poz 1126
art. 2 pkt.2
Ustawa z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa.
Dz.U. 1998 nr 162 poz 1124
art. 1 pkt.1
Ustawa z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr), Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz Asesor WSA Bogusław, Wiśniewski, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi J.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nieruchomości podlegających wspólnemu zagospodarowaniu, stanowiących wspólnotę gruntową oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J.H. od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej, że działki nr nr [...], [...] [...], [...] i [...]położone w obrębie nr [...]miasta W. działki nr nr [...], [...], [...], [...] i [...]położone w obrębie nr [...] miasta W. oraz działka nr [...]położona w K. stanowią wspólnotę gruntową rolników miasta W. – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzją Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] z urzędu stwierdzona została nieważność decyzji byłego Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W. z dnia [...] r. znak: [...] ustalającej nieruchomości podlegające wspólnemu zagospodarowaniu położone we wsi K. i w mieście W. Tą samą decyzją z urzędu stwierdzono nieważność decyzji byłego Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN we W. z dnia r. znak: [...] ustalającej wykaz udziałowców i wielkość przysługujących im udziałów w w/w wspólnocie gruntowej rolników miasta W., posiadaczy osad tabelowych od nr 1 do nr 144.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm.) starosta ustala stosownie do przepisów art. 1 i 3 nieruchomości, które stanowią wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie. Starosta W. przedmiotową decyzją ustalił, które nieruchomości położone w mieście W. i wsi K. stanowią wspólnotę gruntową zgodnie z zapisami w rejestrze ewidencji gruntów i budynków.
Podniesione w odwołaniu zarzuty, co do uznania S.R. za stronę w przedmiotowym postępowaniu są niezasadne albowiem wykaz osób uprawnionych do wspólnoty gruntowej miasta W. zostanie ustalony w odrębnym postępowaniu, w trakcie aktualizacji takiego wykazu. Wówczas dopiero zostanie ustalone czy S.R., jak również skarżący J.H. będą mieli przymiot strony przy sporządzaniu aktualnego wykazu.
Wniosek M .i J. małżonków H. zawarty w piśmie z dnia 16 maja 2003 r., o przekazanie akt sprawy według właściwości Wojewodzie nie mógł być uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 ze zm.) znowelizowano art. 17 kpa. Stosownie do tej zmiany organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.H. domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem "kompetentnym" do wydania decyzji, bowiem postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte we wrześniu 1996 r., tj. przed wejściem w życie nowego ustroju organów administracyjnych. W tej sytuacji organem drugiej instancji, właściwym do rozpatrzenia odwołania wniesionego w dniu 9 września 2000 r. od decyzji Starosty z dnia [...] r. powinien być Wojewoda. Pogląd taki wyraził Sąd w wyroku wydanym w dniu 16 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA/Lu 1775/01.
Starosta od kilku lat nie wydał w sprawie decyzji ostatecznej w której uwzględniłby stan prawny działek podlegających wspólnemu zagospodarowaniu jako wspólnota gruntowa, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze bezzasadnie orzekało w sprawie stwierdzając, że decyzje z poprzednich lat były ostateczne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podniósł, że w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych brak jest odmiennych uregulowań co do właściwości organów, a więc organem właściwym do orzekania w przedmiotowej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Pogląd taki został już wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanym w dniu 25 lutego 2003 r. w sprawie II SA 1752/01, oddalającym skargę J.H. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a dnia [...] r. Nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową rolników z miasta Włodawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny dokonuje kontroli w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Z akt administracyjnych sprawy, jak i z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż skarżący złożył odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...]do Wojewody który decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Skarżący J.H. w dniu 18 lutego 2001 r. wystąpił z wnioskiem do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchylenie decyzji Wojewody oraz stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia [...] r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Wojewody z dnia [...] r. wywodząc, że zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.
Rozpatrując wniosek J.H. z dnia 20 kwietnia 2001 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2003 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA 1752/01 oddalił skargę J.H. na decyzję Ministra Rolnictwa z dnia [...]r.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wywiódł z jakich przyczyn, w świetle art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 29 grudnia 1998 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem reformy ustrojowej państwa (Dz. U. Nr 162, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o zmianie ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 162, poz. 1124), właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji Starosty z dnia [...] r. znak: [...] było Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a nie Wojewoda
Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził także, że postępowanie w rozpatrywanej przez niego sprawie zostało zarówno wszczęte jak i zakończone ostateczną decyzją po dniu 1 stycznia 1999 r., tj. po wejściu w życie powołanych ustaw z 18 grudnia 1998 r. i z 29 grudnia 1998 r. Bez znaczenia w tejże kwestii był fakt złożenia przez skarżącego w przedmiotowej sprawie wniosku `już w dniu 26 września 1996 r., ponieważ wszystkie poprzednie decyzje były decyzjami ostatecznymi, a ich wzruszenie następowało w trybie postępowania nadzwyczajnego.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), jak również z przepisem art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.
Powyższa regulacja prawna czyni bezzasadnym zarzut skargi, iż zaskarżona decyzja wydana została przez niewłaściwy organ, a tym samym bezpodstawne jest żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
W rozpatrywanej sprawie należy podzielić stanowisko zaskarżonej decyzji, iż zarzuty skarżącego dotyczące nie ustalenia przez organ wykazu wszystkich osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej i wielkości ich udziałów nie czynią decyzji prawnie wadliwą. Decyzja ta rozstrzyga bowiem wyłącznie kwestię, które nieruchomości gruntowe położone w mieście W. i we wsi K. stanowią wspólnotę gruntową. Wielkość udziałów poszczególnych osób w przedmiotowej wspólnocie gruntowej zostanie ustalona w odrębnym postępowaniu, w którym przymiot strony będą miały wszystkie osoby posiadające we wspólnocie swój udział. Każda ze stron będzie miała prawo do brania czynnego udziału w tym postępowaniu i będzie jej przysługiwało prawo odwołania się do organu wyższej instancji oraz wniesienia skargi do sądu administracyjnego w razie niezadowolenia z treści rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na względzie należało skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI