II SA/Lu 1193/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-03-25
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
choroba zawodowaspawaczdymy spawalniczebiałaczka szpikowazwiązek przyczynowypostępowanie wyjaśniającekpawsainspektor sanitarny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej z powodu wadliwego postępowania wyjaśniającego.

Skarżący J. C. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej, jednak organy sanitarne odmówiły, powołując się na brak związku przyczynowego między rozpoznaną przewlekłą białaczką szpikową a warunkami pracy spawacza. Sąd uznał, że postępowanie wyjaśniające było niewystarczające, brakowało kluczowych dokumentów dotyczących warunków pracy i narażenia na czynniki szkodliwe, a orzeczenia lekarskie nie były wystarczająco uzasadnione. W związku z tym uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Sprawa dotyczyła skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący pracował jako spawacz przez wiele lat, narażony na liczne czynniki szkodliwe. Rozpoznano u niego przewlekłą białaczkę szpikową, jednak organy sanitarne oraz ośrodki medycyny pracy uznały, że schorzenie to nie ma związku przyczynowego z warunkami pracy, wskazując, że czynniki rakotwórcze, na które był narażony (np. chrom VI, nikiel), mogą powodować nowotwory układu oddechowego, ale nie układu krwiotwórczego. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Kluczowym zarzutem było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sposób wadliwy i niepełny. W aktach brakowało szczegółowej charakterystyki warunków pracy, informacji o zagrożeniach zawodowych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego, zwłaszcza w odniesieniu do okresów pracy za granicą. Sąd podkreślił, że orzeczenia lekarskie nie były poprzedzone pełnym postępowaniem wyjaśniającym i nie zawierały wystarczających wyjaśnień co do potencjalnego związku schorzenia z narażeniem zawodowym. Wobec powyższych uchybień, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, nakazując przeprowadzenie gruntownego postępowania wyjaśniającego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie wyjaśniające było wadliwe i niepełne, co narusza przepisy k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził brak kluczowych dokumentów (charakterystyka warunków pracy, informacje o zagrożeniach, dochodzenie epidemiologiczne) oraz brak wystarczających analiz orzeczeń lekarskich, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

Dz.U. 1983 nr 65 poz 294 art. § 1 ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych

Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy.

PPSA art. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla decyzję, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub procesowego.

PPSA art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c"

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Pomocnicze

Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115 art. § 10

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach

Przy rozpoznawaniu sprawy zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z 1983 r.

k.p.a. art. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organów wnikliwie i zgodnie z prawem.

k.p.a. art. art. 77 §1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek oceny materiału dowodowego.

k.p.a. art. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. art. 86

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

Możliwość przesłuchania strony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewystarczające postępowanie wyjaśniające przez organy administracji. Brak kluczowych dokumentów dotyczących warunków pracy i narażenia zawodowego. Orzeczenia lekarskie nieoparte na pełnym materiale dowodowym. Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 §1, 80, 107 § 3).

Godne uwagi sformułowania

nie można przyjąć, by w sprawie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie wyjaśniające wszystkie, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności organy rozważą czy niezbędne jest przesłuchanie skarżącego w charakterze strony organy obu instancji bezkrytycznie podzieliły orzeczenia lekarskie

Skład orzekający

Maria Wieczorek

przewodniczący

Jerzy Marcinowski

członek

Jadwiga Pastusiak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wymogi dotyczące postępowania wyjaśniającego w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej, konieczność zebrania pełnego materiału dowodowego, ocena orzeczeń lekarskich przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowań o choroby zawodowe i interpretacji przepisów rozporządzeń w tym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie wyjaśniające w sprawach o choroby zawodowe i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli medycznie związek przyczynowy jest kwestionowany.

Choroba zawodowa: dlaczego niedbałe postępowanie administracyjne może zniweczyć odmowę stwierdzenia schorzenia?

Sektor

ochrona zdrowia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1193/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-03-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jadwiga Pastusiak /sprawozdawca/
Jerzy Marcinowski
Maria Wieczorek /przewodniczący/
Symbol z opisem
620  Ochrona zdrowia, w tym sprawy dotyczące chorób zawodowych, zakładów opieki zdrowotnej, uzdrowisk, zawodu lekarza, pielęg
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Skarżony organ
Inspektor Sanitarny
Powołane przepisy
Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.
Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Protokolant st. sekr Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej K. S. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr [...] z dnia [...].
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania J. C. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] mo braku podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu podniesiono, iż J. C. od 1961 r. do 1993 r. pracował w różnych przedsiębiorstwach początkowo jako ślusarz, a następnie przez okres 20-tu lat jako spawacz.
W czasie pracy zawodowej na stanowisku spawacza, narażony był na działanie dymów spawalniczych w tym pyłów i gazów drażniących, toksycznych i uczulających (tlenki azotu, tlenek węgla, chrom + 3 i + 6 , nikiel, tlenki magnezu, tlenki żelaza, dwutlenek tytanu, fluorki, fluorowodór i amoniak oraz promieniowanie UV i podczerwone. Nie był narażony na promieniowanie radioaktywne ani na działanie promieni X.
W orzeczeniu lekarskim Nr [...], Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Leczniczego u J. C. choroby zawodowej nie rozpoznał. Stwierdzone schorzenie "przewlekła białaczka szpikowa" nie ma związku przyczynowego z warunkami pracy. Żaden bowiem czynnik szkodliwy dla zdrowia, na które odwołujący się był narażony w czasie pracy, nie jest uznany za czynnik mogący spowodować rozpoznane schorzenie. Związki chromu VI (sześciowartościowego) oraz niklu, które zalicza się do czynników rakotwórczych dla ludzi, w świetle aktualnej wiedzy medycznej mogą powodować powstanie nowotworów układu oddechowego (tj. płuc), natomiast nie są uznawane za czynnik powodujący powstanie nowotworów układu krwiotwórczego.
Brak związku przyczynowego rozpoznanej "przewlekłej białaczki szpikowej" u J. C. z jego warunkami pracy, potwierdził również Instytut Medycyny Pracy w swoim orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r.
Decyzję powyższą zaskarżył do Sądu J. C., nie precyzując żądania skargi.
W uzasadnieniu zarzucił brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego i wadliwe rozstrzygnięcie.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Prokurator Prokuratury Apelacyjnej przyłączył się do skargi i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Z uwagi na treść § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. 2002 Nr 132 poz. 1115) przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. z 1983 r. Nr 65, poz. 294 z późn. zm.).
Zgodnie z przepisem § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Z przepisu tego wynika, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki:
1. zamieszczenie schorzenia w Wykazie Chorób Zawodowych,
2. ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy, przy czym, przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględniać okoliczności wymienione w § 1 ust. 2 tego rozporządzenia.
Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w Wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r. UPRN 9/84 - OSNC 1985 Nr 4, poz. 53).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że u skarżącego rozpoznano schorzenie zamieszczone w Wykazie chorób zawodowych. Odmowa stwierdzenia choroby zawodowej oparta została na stwierdzeniu, że przebieg zatrudnienia i czynniki chemiczne z którymi się stykał na stanowisku pracy, oraz warunki wykonywania przez skarżącego pracy jako spawacza, nie pozwalają na ustalenie związku przyczynowego schorzenia z pracą zawodową.
W świetle analizy akt administracyjnych - w ocenie Sądu - nie można przyjąć, by w sprawie zostało przeprowadzone wnikliwe postępowanie wyjaśniające wszystkie, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a zatem stanowisko zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym przez co narusza ona przepisy art. 7, art. 77 §1 , art. 80 i 107 § 3 kpa.
Przepis § 7 ust. 4 cytowanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych wymaga, by jednostka organizacyjna służby zdrowia upoważniona do rozpoznawania chorób zawodowych wydawała orzeczenie na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wynikającej z przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej.
Oznacza to, że wydanie orzeczenia lekarskiego powinno być poprzedzone ustaleniem powyższych okoliczności i dokonaniem oceny zebranych materiałów przez właściwą jednostkę organizacyjną służby zdrowia. W sprawie, w dniu [...] grudnia 2002r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno - Lecznice wydał orzeczenie lekarskie Nr [...] nie poprzedzone pełnym postępowaniem wyjaśniającym. Również Instytut Medycyny Pracy wydał orzeczenie nie dysponując pełnym materiałem dowodowym.
W aktach sprawy brakuje charakterystyki warunków i stanowiska pracy zawodowej J. C., informacji o zagrożeniu zawodowym oraz nie przeprowadzono postępowania epidemiologicznego z okresu pracy skarżącego w :
a/ Kombinacie Budownictwa Komunalnego w T. na budowie w L. w byłym CSRS,
b/ Spółce Akcyjnej "[...]" w K. z okresu jego pracy w kraju tj. 21.03. 1990 r. do 2.07.1990 r. i 17.01.1991 r. do 31.03.1991 r. oraz z okresu jego pracy za granicą: tj. byłej Czechosłowacji na budowie Elektrowni Atomowej "[...]" w okresach: 1.02.1983r. do 20.12.1983r.; 2.01.1984r. do 12.12,1984r.; 04.02.1985r. do 31.05.1985r.;
budowie "[...]" od 1.10.1986r. do 31.12.1986r.;
budowie "[...]" od 8.06.1987 r. do 31.12.1989 r.;
budowie "[...]" od 3.07.1990 r. do 31.12.1990 r.
oraz Węgrzech - budowa "[...]" Budapeszt od 7.06.1982 r. do 31.12.1983 r.
Organy administracji ograniczyły się do sporządzenia wykazu miejscowości, w których pracował J. C. oraz do wskazania czasokresu jego zatrudnienia, a zebrana prawidłowo dokumentacja stanowi podstawę orzeczenia o chorobie zawodowej.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny twierdzi natomiast w swojej decyzji, iż rozpoznane u skarżącego schorzenie nie jest spowodowane warunkami pracy. Jednakże stanowisko akceptowane przez organ II instancji nie jest poparte żadną analizą materiału dowodowego znajdującego się w aktach.
Organy obu instancji nie mając pełnego materiału dowodowego zaniechały przesłuchania skarżącego, pomimo, iż w uzasadnieniu decyzji powołują się na jego wyjaśnienia, których udzielał w trakcie badań lekarskich.
Wobec powyższego organy rozważą czy niezbędne jest przesłuchanie skarżącego w charakterze strony w trybie art. 86 kpa, gdy niemożliwe będzie ustalenie warunków stanowisk pracy, na których był zatrudniony J. C.
Również ograny obu instancji bezkrytycznie podzieliły orzeczenia lekarskie pomimo, iż orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Centrum Profilaktyczno-Lecznicze jak i orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nie zawierają zrozumiałych dla laika wyjaśnień czy czynniki chemiczne, na które był narażony skarżący w miejscach pracy można zaliczyć do czynników rakotwórczych, które w następstwie działania wywołują nowotwory złośliwe (punkt 9 Wykazu Chorób Zawodowych cyt. rozporządzenia)
Powyższe uchybienia stwierdzone powyżej, uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, ze względu na konieczność przeprowadzenia gruntownego postępowania wyjaśniającego również decyzji organu I instancji.
Z tych względów i na podstawie art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) należało orzec jak w sentencji wyroku.