II SA/OL 109/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w OlsztynieOlsztyn2006-05-17
NSArolnictwoWysokawsa
renta strukturalnarolnictwoKRUSpostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniauchylenie decyzjiARiMR

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące renty strukturalnej z powodu naruszenia przepisów proceduralnych przy wznowieniu postępowania.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty strukturalnej S. J. Pomimo wcześniejszego uchylenia decyzji przez WSA, organ administracji wznowił postępowanie, błędnie traktując uchyloną decyzję jako ostateczną. Sąd uznał, że wznowienie postępowania było wadliwe proceduralnie, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i utrzymanej w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący S. J. ubiegał się o przyznanie renty strukturalnej, jednak organy administracji dwukrotnie odmówiły mu tego świadczenia, wskazując na niespełnienie warunków dotyczących prowadzenia działalności rolniczej i okresu składkowego KRUS. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po wcześniejszym uchyleniu decyzji obu instancji, ponownie rozpoznał sprawę. Kluczowym problemem okazało się wadliwe wznowienie postępowania przez organ pierwszej instancji, który potraktował uchyloną przez sąd decyzję jako ostateczną. Sąd podkreślił, że po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny, organ powinien ponownie rozpoznać sprawę w zwykłym trybie, a nie w trybie wznowienia postępowania. Ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 104 § 1 i art. 151 K.p.a.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a także postanowienie o wznowieniu postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wznowienie postępowania jest niedopuszczalne, gdy postępowanie zostało zakończone decyzją uchyloną przez sąd administracyjny. Po uchyleniu decyzji przez sąd, organ powinien ponownie rozpoznać sprawę w zwykłym trybie.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja uchylona przez sąd administracyjny traci byt prawny i nie może być przedmiotem wznowienia postępowania. Wznowienie dotyczy decyzji ostatecznych, a uchylona decyzja nie posiada takiego charakteru. Organ powinien kontynuować postępowanie w zwykłym trybie, zgodnie ze wskazaniami sądu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 114, poz. 1191 art. 4 § pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191 art. 18 § ust. 5

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Dz. U. Nr 114, poz. 1191 art. 19 § ust. 2 pkt 6

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Dz. U. Nr 114, poz. 1191 art. 19 § ust. 3 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Dz. U. Nr 114, poz. 1191 art. 20 § ust. 3 pkt l

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Dz. U. Nr 114, poz. 1191 art. 20 § ust. 3 pkt 2

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość proceduralna wznowienia postępowania administracyjnego przez organ pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji dotyczące niespełnienia przez skarżącego warunków do przyznania renty strukturalnej (nie zostały w pełni rozpatrzone z powodu błędów proceduralnych).

Godne uwagi sformułowania

Decyzja uchylona przez sąd administracyjny nie może być przedmiotem wznowienia postępowania. Po uchyleniu przez sąd decyzji organu administracji, organ ten zobligowany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku.

Skład orzekający

Marzenna Glabas

przewodniczący sprawozdawca

Hanna Raszkowska

sędzia WSA

Irena Szczepkowska

sędzia WSA

Grażyna Wojtyszek

asesor WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w kontekście uchylenia decyzji przez sąd administracyjny."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej, gdzie organ błędnie wznowił postępowanie po uchyleniu decyzji przez sąd.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne, które mogą się zdarzyć w postępowaniu administracyjnym, a które prowadzą do uchylenia decyzji, nawet jeśli kwestia merytoryczna nie została w pełni rozstrzygnięta.

Błąd proceduralny, który kosztował uchylenie decyzji: kiedy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Ol 109/06 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2006-05-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-02-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
A. Irena Szczepkowska
Hanna Raszkowska
Marzenna Glabas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędzia WSA Asesor WSA Protokolant Marzenna Glabas (spr.) Hanna Raszkowska Irena Szczepkowska Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie renty strukturalnej: I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. uchyla postanowienie z dnia "[...]"sierpnia 2005 r. Nr "[...]" Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Uzasadnienie
Decyzją "[...]" z dnia "[...]"października 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odmówił S. J. przyznania renty strukturalnej z uwagi na brak okresu składkowego KRUS od dnia 1 lipca 2000 r. do dnia 27 sierpnia 2002 r.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]"listopada 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wywiódł, że S. J. nie spełnił warunku przewidzianego w § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 56/05, uchylił powyższe decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu Sąd wskazał na naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w zakresie oceny wiarygodności zapisu § 1 umowy dzierżawy z dnia "[...]"kwietnia 2000 r., ustalenia osoby, która uiszczała podatki od gruntów, wyłączonych, zdaniem skarżącego,
z przedmiotu dzierżawy, wyjaśnienie, czy skarżący uzyskał zgodę KRUS na wsteczne opłacenie składek na ubezpieczenie rolnicze za okres od 1 lipca 2000r. do 27 sierpnia 2002 r. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność właściwego rozumienia znaczenia użytych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. pojęć "działalność gospodarcza" i "gospodarstwo rolne".
Postanowieniem Nr "[...]" z dnia "[...]"sierpnia 2005 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wznowił
z urzędu, zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia "[...]"października 2004 r., nr "[...]", postępowanie w sprawie przyznania S. J. renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ wskazał na nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane temu organowi oraz wyrok Sądu
z dnia 14 czerwca 2005 r.
Decyzją z dnia "[...]"grudnia 2005 r., Nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ponownie odmówił S. J. przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w złożonym w dniu 6 sierpnia 2005 r. wniosku S. J. podał że jego gospodarstwo rolne ma łączną powierzchnię 47,48 ha, zadeklarował, że zostanie ono przejęte przez M. Z. Ponadto załączył dokumenty wskazane w § 18 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. Nr 114, poz. 1191). Z zaświadczenia Starostwa Powiatowego z dnia 3 sierpnia 2004 r. wynikało, że S. i L. J. posiadają od dnia 21 stycznia 1992 r. gospodarstwo rolne o powierzchni 47,48 ha, położone w P., gmina S. Z zaświadczenia KRUS w K. z dnia 6 sierpnia 2004 r. wynikało, że wnioskodawca podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresie od dnia 1 stycznia 1992 r. do dnia 30 czerwca 2000 r., i następnie od dnia 28 sierpnia 2002 r. W dniu 6 sierpnia 2004 r. spłacono zaległości wobec KRUS. Uzupełniając wniosek wnioskodawca załączył nowe zaświadczenie Starostwa Powiatowego z dnia 16 sierpnia 2005 r., stwierdzające, że gospodarstwo rolne o pow. 47,33 ha było wydzierżawione od dnia 4 kwietnia 2000 r. do dnia 28 sierpnia 2002 r. na 10 lat, wnioskodawca pozostawił sobie 0,15 ha, a dzierżawca zrezygnował z dzierżawy
z dniem 28 sierpnia 2002 r. Strona załączyła również swoje oświadczenie
o prowadzeniu w okresie od 21 marca 2000 r. do 28 sierpnia 2002 r. działalności rolniczej na wyłączonych z dzierżawy gruntach o powierzchni 3 ha i dorywczej pracy w różnych gospodarstwach rolnych oraz dokumenty, których treść miała potwierdzać powyższe. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR podał, że wnioskodawca w piśmie z dnia 19 sierpnia 2004 r. posiadania gospodarstwa rolnego w powyższym okresie dowodził z treści "Wstępnej umowy kupna-sprzedaży" z dnia 21 marca 2000 r. i dwóch umów dzierżawy z aneksami. Wskazał ponadto, że KRUS w K. w dniu 8 listopada 2004 r. stwierdził, że S. J. nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników i nie miał obowiązku opłacania składek w okresie od 1 lipca 2000 r. do 27 sierpnia 2002 r. w związku z wydzierżawieniem gospodarstwa rolnego, natomiast w piśmie z dnia 6 września 2005 r. podał, że decyzją Kierownika KRUS w K. z dnia "[...]"lipca 2005 r. został objęty wstecznie ubezpieczeniem za okres od 1 lipca 2000 r. do 27 sierpnia 2002 r. Burmistrz Gminy i Miasta potwierdził, że L. P. był płatnikiem podatku rolnego do pow. 47,33 ha gruntu w okresie od 4 kwietnia 2000 r. do 28 sierpnia 2002 r., a S. J. był płatnikiem podatku od nieruchomości za grunty rolne o pow. 0,15 ha. Organ przedstawił ponadto przebieg rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 28 października 2005 r. z udziałem strony oraz świadków L. P. i W. B.
Z powyższego organ wywiódł, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki przyznania renty strukturalnej określonej w § 4 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., gdyż nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę oraz nie prowadził na własny rachunek działalności rolniczej. Organ wskazał dokumenty, którym dał wiarę z uwagi na urzędowe poświadczenie i rejestrację oraz posługiwanie się nimi przed KRUS w K. oraz te, którym odmówił wiarygodności, ze względu na fakt, iż były pisane przez L. J., ich niespójność z innymi dokumentami i zeznaniami stron. W ocenie Kierownika Powiatowego Biura ARiMR część dowodów została sporządzona na potrzeby toczącego się postępowania i była niezgodna ze stanem faktycznym, co wykazano podczas rozprawy administracyjnej.
Organ uznał, że nie ma wiarygodnych dowodów wskazujących na prowadzenie nieprzerwanej działalności rolnej przez stronę w okresie od 1994 r. do 2004 r. Przerwa nastąpiła w okresie od 4 kwietnia 2000 r. do 28 sierpnia 2002 r., w którym całe gospodarstwo rolne wnioskodawcy było w posiadaniu L. P., prowadzącego tam działalność rolniczą. W tym okresie wnioskodawca nie wykonywał w gospodarstwie żadnych, nawet pomocniczych, prac, ponadto przebywał wielokrotnie w Szwecji. Wobec powyższego cały okres od pożaru domu wnioskodawcy w 1999 r. do momentu sprzedaży gospodarstwa w listopadzie
w 2004 r. należy wyłączyć z okresu prowadzenia działalności rolnej. Kierownik Powiatowego Biura ARiMR stwierdził również, że brak jest w sprawie dowodów potwierdzają prowadzenia w latach 2000-2004 działalności rolniczej, gdyż nie są nimi dokumenty uzyskanie z KRUS w K.
Jako podstawę prawną odmowy przyznania renty strukturalnej organ wskazał § 20 ust. 3 pkt l rozporządzenia i stwierdził jednocześnie, że wnioskodawca, sprzedając w dniu 10 listopada 2004 r. swoje gospodarstwo M. Z., wypełnił także negatywną przesłankę przewidzianą § 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia, dotyczącą własności gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej l ha.
W złożonym odwołaniu S. J. zarzucił organowi pierwszej instancji nieprawidłową ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowowego, błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i wysnucie nieprawidłowego wniosku, że odwołujący się nie prowadził w sposób ciągły od 1992 r. do 2004 r. działalności rolniczej. Wniósł ponadto o wyłącznie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dalszego prowadzenia sprawy, któremu zarzucił również świadome i celowe opóźnianie wydania decyzji w sprawie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją Nr "[...]" z dnia "[...]"stycznia 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ustalenia organu pierwszej instancji dotyczące daty pożaru domu odwołującego się
i wyprowadzenia się jesienią 1999 r. do I., wynikały z oświadczeń strony złożonych na rozprawie i są prawidłowe i logiczne. Zgodził się z zawartą
w uzasadnieniu decyzji oceną dokumentów sporządzonych przez żonę odwołującego się. Za prawidłowy uznał wniosek, iż S. J. nie prowadził nieprzerwanej działalności rolniczej w spornym okresie. Nie podzielił ponadto zarzutów odwołania dotyczących błędnej oceny faktów związanych
z ubezpieczeniem odwołującego się w KRUS. Stwierdził, że odwołujący się nie spełnia przesłanki przyznania renty strukturalnej określonej w § 4 pkt 2 rozporządzenia, gdyż nie prowadził nieprzerwanie działalności rolniczej
w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat poprzedzających złożenie wniosku o rentę oraz nie prowadził takiej działalności na własny rachunek. Podzielił ponadto stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie do podstawy prawnej zaskarżonej decyzji.
W złożonej skardze S. J. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o wydanie decyzji w oparciu o wniosek z dnia 6 sierpnia 2004 r. i przyznanie renty strukturalnej w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r., w przypadku odrzucenia tego wniosku wniósł o przyznanie tego świadczenia w oparciu o wskazane przepisy i zebrany w sprawie materiał dowodowy, a nadto w przypadku uznania, że skarżącemu renta nie przysługuje, wniósł o zajęcie stanowiska w oparciu o zawarty w aktach sprawy materiał dowodowy, czy w latach 1994 - 2006 prowadził działalność rolniczą i podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu rolniczemu lub w jakich okresach nie prowadził tej działalności i nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu. W uzasadnieniu wywiódł, że w dacie złożenia wniosku o rentę istniały dostateczne przesłanki i dowody, aby wydać decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej na podstawie § 19 ust. 2 pkt 6 i 7 oraz § 19 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191). Zarzucił ponadto naruszenie zasad postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi ponowił argumentacje zawarta w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
z późn. zm.) wojewódzki sąd administracyjny właściwy jest do kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Decyzja taka zgodna jest z prawem jeżeli odpowiada przepisom prawa materialnego i procesowego. W związku z tym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy naruszyły prawo
w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 powołanej ustawy.
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, zaś w myśl art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona w takim zakresie kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie odpowiada ona wymogom prawa.
Przede wszystkim należy podnieść, iż sprawa z wniosku S. J. o przyznanie mu renty strukturalnej była już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który wyrokiem z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Ol 56/05, uchylił decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nr "[...]"
z dnia "[...]" i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]".
Weryfikacja decyzji organu administracji publicznej może być przeprowadzona w postępowanie administracyjnym i sądowoadministracyjnym. W postępowaniu administracyjnym wyróżnić można tryb zwykły (instancyjny) oraz tryby nadzwyczajne kontroli prawidłowość decyzji. Odwołanie jest zwyczajnym środkiem prawnym służącym weryfikowaniu decyzji nieostatecznej (art. 127 i następne Kodeksu postępowania administracyjnego), natomiast wnioski o stwierdzenie nieważności decyzji, uchylenie lub zmianę decyzji oraz o wznowienie postępowania (art. art. 145 - 163 Kodeksu postępowania administracyjnego) dotyczą decyzji ostatecznych, podobnie jak skarga do sądu administracyjnego.
Zauważyć również należy, że co do zasady zakończenie postępowania przed sądem administracyjnym nie wyłącza możliwości wszczęcia nadzwyczajnego trybu weryfikacji w drodze decyzji, np. w drodze wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie organy obu instancji błędnie jednak oceniły skutek, jaki powoduje uchylenie przez sąd administracyjny wskazanych wyżej decyzji. Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny m.in. decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]"października 2004 r., organ ten postanowieniem Nr "[...]" z dnia "[...]"sierpnia 2005 r., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania S. J. renty strukturalnej, stwierdzając, że było ono zakończone decyzją ostateczną tego organu z dnia "[...]"października 2004 r. W uzasadnieniu Kierownik Powiatowego Biura ARiMR wskazał, że przesłanką wznowienia postępowania są nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane temu organowi oraz wyrok Sądu z dnia 14 czerwca 2005 r.
Należy zauważyć, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną
w przepisach prawa procesowego. Niezbędną przesłanką do zastosowania tej instytucji jest jednak zakończenie postępowania administracyjnego decyzją ostateczną. Decyzja jest ostateczna, jeżeli nie służy od niej odwołanie
w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 zd. pierwsze Kodeksu postępowania administracyjnego). Do decyzji ostatecznych można zaliczyć także decyzję organu pierwszej instancji, o ile w stosunku do niej upłynął już termin do złożenia odwołania i nie został on przywrócony. Natomiast przymiotu ostateczności niewątpliwie nie może mieć decyzja uchylona przez sąd administracyjny, gdyż została ona już wyeliminowana z obrotu prawnego. Tym samym brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do wznowienia postępowania, które było zakończone decyzją uprzednio uchyloną przez sąd. Po uprawomocnieniu się wyroku, którym uchylono decyzję organu administracji, organ ten zobligowany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę uprzednio wszczętą z urzędu lub na wniosek strony, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku. Sprawa wraca zatem odpowiednio do pierwszego lub drugiego etapu postępowania administracyjnego, w zależności od tego, czy sąd uchylił tylko decyzję organu odwoławczego, czy też obu instancji.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji nie zakończył postępowania wszczętego na wniosek skarżącego złożony w siedzibie organu w dniu 6 sierpnia 2004 r., a wobec nieistnienia ostatecznej decyzji kończącej to postępowanie, brak było przesłanki do jego wznowienia. Tym samym akt ten narusza art. 145 § 1 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uchwale 7 sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r., sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003/3/86) stwierdzono, że "Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami
i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz
w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej
o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została
z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym".
Stosownie do art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją wydaną po wznowieniu postępowania organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (§1 pkt 1), uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a,
i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (§ 1 pkt 2), bądź też
w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji
z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).
Podkreślenia wymaga, że ustawodawca wprowadził pewne różnice
w sposobie prowadzenia i zakończenia postępowania prowadzonego po wznowieniu postępowania. W trybie wznowienia postępowania zobligował organ administracji do ustalenia, czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedna z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 lub czy występuje przesłanka z art. 145a § 1 oraz - w razie stwierdzenia tych okoliczności - przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. Natomiast w prowadzonym po wszczęciu postępowania na mocy art. 61 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowaniu zwyczajnym, po ustaleniu w postępowaniu dowodowym stanu faktycznego sprawy, organ orzeka co do istoty w całości lub w części lub w inny sposób kończy postępowanie w danej instancji (art. 104 § 1). Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zawarte jest zaś w zamkniętym katalogu w art. 138 § 1
i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie było prowadzone w sposób właściwy dla postępowania zwykłego, natomiast - co wykazano wyżej - wznowienie postępowania obliguje organy administracji do prowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia "[...]"stycznia 2005 r., nr "[...]", Kierownik Powiatowego Biura ARiMR wznowił postępowanie, jednakże pominął ten tryb wydając decyzję kończącą to postępowanie. W podstawie prawnej swojej decyzji powołał bowiem art. 104 zamiast art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast nie powołał art. 145. Zobligowany był zaś nie tylko do wskazania tego przepisu, ale także konkretnej przesłanki stanowiącej podstawę wznowienia. W uzasadnieniu swojej decyzji Kierownik także nie odniósł się do przesłanki wznowienia postępowania.
Skoro zamiarem Kierownika Powiatowego Biura ARiMR było wydanie decyzji w trybie art. 104 § 1, to niedopuszczalne było uprzednie wznowienie postępowania, które jest także wadliwe. Decyzja z dnia "[...]"grudnia 2005 r., poprzedzona wadliwie prowadzonym postępowaniem, narusza zatem art. 104 § 1 i art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zaś utrzymanie w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji
i Modernizacji Rolnictwa wadliwej decyzji organu pierwszej instancji stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji usunie wskazane wyżej naruszenie art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przeprowadzi postępowanie administracyjne i zakończy je zgodnie z zasadami postępowania określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdzając, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji oraz postanowienie z dnia "[...]"sierpnia 2005 r., nr "[...]" zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI