II SA/LU 1158/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-05-20
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówgeodezjakartografiaprawo administracyjnenieruchomościprawo rzeczowestan prawnyksięgi wieczysteakty notarialne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o zmianie powierzchni działek ewidencyjnych, podkreślając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności.

Skarżący K. i T. K. zaskarżyli decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zmianie powierzchni działek ewidencyjnych. Zmiany te opierały się na nowym pomiarze geodezyjnym i miały na celu odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej i aktu notarialnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności, które powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.

Sprawa dotyczyła skargi K. i T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu z urzędu zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni działek nr 547/3 i 547/4. Zmiany te wynikały z nowego pomiaru geodezyjnego z 1999 r. i miały na celu odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego z księgi wieczystej oraz aktu notarialnego. Skarżący powoływali się na wcześniejsze akty notarialne i decyzje dotyczące podziału nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że decyzja organu nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że jedynie odzwierciedla istniejący stan prawny, a nie go tworzy. Spory dotyczące prawa własności lub przedmiotu własności, wynikające z aktów notarialnych czy przebiegu granic, powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, a nie w postępowaniu administracyjnosądowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Sąd administracyjny nie może rozstrzygać sporów o prawo własności ani o przedmiot własności, gdyż te kwestie należą do właściwości sądów powszechnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że rejestr ewidencji gruntów jest jedynie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, a dokonywane zmiany nie mogą kształtować nowego stanu prawnego ani rozstrzygać o prawie własności. Spory w tym zakresie powinny być dochodzone przed sądem powszechnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

Dz.U. 2001 nr 38 poz 454 § § 46 ust. 2 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Podstawa prawna do wprowadzania zmian w operacie ewidencyjnym.

Dz.U. 2001 nr 38 poz 454 § § 62

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Podstawa prawna do wprowadzania zmian w operacie ewidencyjnym.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

Dz.U. Nr 153 poz. 1270 art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm. art. 7b § ust. 2 pkt 2

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa prawna decyzji organu I instancji.

tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm. art. 22 § ust. 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne

Podstawa prawna decyzji organu I instancji.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 20 § ust. 2 pkt 1

Zasada wpisywania do rejestru ewidencji gruntów właściwości nieruchomości na podstawie dokumentów dotyczących własności.

kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa prawna decyzji organu I instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo własności. Spory dotyczące prawa własności lub przedmiotu własności powinny być rozstrzygane w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, które wykraczały poza kognicję sądu administracyjnego w kontekście ewidencji gruntów.

Godne uwagi sformułowania

Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie może kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani o przedmiocie własności. Spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące treści aktów notarialnych i przebiegu granic mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.

Skład orzekający

Jacek Czaja

przewodniczący

Maria Wieczorek

sprawozdawca

Małgorzata Fita

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady o deklaratoryjnym charakterze ewidencji gruntów i budynków oraz właściwości sądów powszechnych do rozstrzygania sporów o prawo własności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany danych ewidencyjnych na podstawie pomiaru geodezyjnego, gdzie spór dotyczył głównie stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę prawną dotyczącą charakteru ewidencji gruntów i odgraniczenia kompetencji sądów administracyjnych od sądów powszechnych w sprawach o własność.

Ewidencja gruntów to nie wyrok: dlaczego spory o własność rozstrzyga sąd powszechny?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1158/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-05-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Jacek Czaja /przewodniczący/
Małgorzata Fita
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
612  Sprawy geodezji i kartografii
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Powołane przepisy
Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek( spr.), Asesor WSA Małgorzata Fita, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi K. i T. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 7b ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 100 poz. 1086 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Starosty z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] o wprowadzeniu z urzędu zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W. dla działek nr 547/3 i 547/4 wykazanych w jednostce rejestrowej nr 38 – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Starosta wprowadził z urzędu do operatu ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek nr 547/3 i 547/4 położonych w obrębie W. następujące zmiany:
a/ powierzchnię działki nr 547/3 wymienionej w pozycji rejestrowej nr 38 wykazaną w wartości 0,09 ha zmieniono przedmiotowo na wartość 0,0911 ha z zapisem do 0,0001 ha zachowując dotychczasowy zapis odnośnie prawa własności, tj. K.K. c. E. i Z. w udziale 1/6, S. M. c. E. i Z. w udziale 5/6,
b/ powierzchnię działki nr 547/4 ujawnionej w pozycji rejestrowej nr [...] wykazaną w wartości 0,88 ha zmieniono przedmiotowo na wartość 0,8833 ha z zapisem do 0,0001 ha, zachowując dotychczasowy zapis odnośnie prawa własności, tj. K. K. c. E. i Z. w udziale 1/6, S. M. c. E. i Z. w udziale 5/6.
Za podstawę prawną wprowadzonych zmian przedmiotowych przyjęto stan prawny wynikający z zapisów w księdze wieczystej KW nr [...] oraz akcie notarialnym AN [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wprowadzenie przedmiotowej zmiany z urzędu było konieczne, gdyż w 1999 r. Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych dokonało nowego pomiaru i wykonało operat techniczny dla wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów obrębu W., który został przyjęty do zasobu Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w dniu [...] grudnia 1999 r. i zaewidencjonowany pod numerem [...]. Granice przedmiotowych działek zostały wznowione na podstawie operatów podziału działki nr 547 zaewidencjonowanego za nr [...] w dniu [...] czerwca 1993 r. oraz operatu podziału działki nr 547/1 zaewidencjonowanego za nr [...] w dniu [...] września 1996 r. w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej.
Rozpoznając odwołanie K. K. od decyzji Starosty, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, iż stan prawny pierwotnej nieruchomości do powierzchni której nawiązuje skarżąca oznaczonej jako działka nr 547 został uregulowany aktem własności ziemi wydanym przez Naczelnika Gminy w dniu [...] stycznia 1976 r. Nr [...].
Zgodnie z tym aktem L. E. i jego żona Z. stali się właścicielami działki nr 547 o pow. 1,11 ha położonej w W.
Umową darowizny /akt notarialny A nr [...] z dnia[...]1 marca 1988 r./ właścicielem działki do wielkości 1/6 udziału w/w nieruchomości została K. E. K.
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] wprowadził zmianę w operacie ewidencyjnym obrębu W. w oparciu o nowy pomiar działki nr 547 w związku z podziałem na działki nr 547/1 i 547/2.
Wprowadzona w/w decyzją zmiana dotyczyła powierzchni działki nr 547/1, która po wydzieleniu z działki nr 547 działki 547/2 o pow. 0,11 ha, powinna wynosić 1,00 ha, natomiast po odliczeniu ze współrzędnych uzyskała wartość 0,97 ha. Decyzja ta stała się prawomocna dnia [...] września 1996 r.
Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, uwzględniając wniosek nr [...] z dnia [...] października 1996 r. dokonał sprostowania treści działu I KW [...] wpisując działki nr 547/3 i 547/4 o pow. ogólnej 0,97 ha.
Od powyższego postanowienia strony nie wniosły apelacji do Sądu Wojewódzkiego
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] Starosta wprowadził z urzędu zmianę do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W. dla jednostki rejestrowej Nr 38 odnośnie działek nr 547/3 i 547/4 ujawniając je w jednostce rejestrowej G [...]. Przedmiotem zmian była powierzchnia w/w działek.
Zmiany zostały wprowadzone w efekcie dokonanego w 1999 r. przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych, nowego pomiaru oraz powstałego w wyniku tych pomiarów operatu technicznego dla zmian w ewidencji gruntów obrębu W. Jako podstawę prawną przyjęto zapis § 46 ust. 2 pkt 2 oraz § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. z dnia 2 maja Nr 38, poz. 454/.
Wprowadzenie zmiany wymagało sporządzenia dokumentacji geodezyjnej opartej na pomiarze i rozliczeniu powierzchni działek po odnowieniu ewidencji gruntów, z uwzględnieniem przebiegu granic tych działek przyjętego z dokumentacji podziałowej działki nr 547 i 547/1 oraz wynikającego z tych podziałów stanu prawnego ujawnionego w KW nr [...], na wniosek nr [...] z dnia [...] października 1996 r.
Żądanie stron dotyczące zmiany stanu prawnego nieruchomości wykracza poza właściwości organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, której zadaniem jest rejestrowanie jedynie stanu prawnego ustalonego w innym trybie i przez inne organy orzekające.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli K. K. i T. K. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący powołali się na akt notarialny z dnia [...] marca 1988 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze kognicję sądu administracyjnego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
W rozpoznawanej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. Starosta wprowadził z urzędu zmianę do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W. dla jednostki rejestrowej nr [...] odnośnie działek nr 547/3 i 547/4 w zakresie dotyczącym powierzchni tychże działek.
Jako podstawę prawną wprowadzonych zmian przyjęto zapis § 46 ust. 2 pkt 2 oraz § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. Nr 38, poz. 454/, a zmianę wprowadzono w efekcie dokonanego w 1999 r. przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych nowego pomiaru oraz powstałego w wyniku tych pomiarów operatu technicznego dla zmian w ewidencji gruntów obrębu W.
Przebieg granic działek nr 547 i 547/1 przejęto z dokumentacji podziałowej tychże działek oraz wynikającego z tych podziałów stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej nr [...] na wniosek nr [...] z dnia [...] października 1996 r.
Odnosząc się do zarzutów skargi w zakresie stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że decyzją Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 1996 r. nr [...] wprowadzono zmianę w operacie ewidencyjnym w obrębie W. w oparciu o nowy pomiar działki nr 547 w związku z podziałem na działki nr 547/1 i 547/2. Zmiana ta dotyczyła powierzchni działki nr 547/1, która to, po wydzieleniu z działki nr 547 działki 547/2 o pow. 0,11 ha, powinna wynosić 1,00 ha, natomiast po odliczeniu ze współrzędnych uzyskała wartość 0,97 ha.
Podstawą podziału była darowizna /akt notarialny A nr 1184/93 działki nr 547/2/ na rzecz brata skarżącej J.A. L. oraz syna bratanicy skarżącej M. Ł. J.
Podnieść przy tym należy, że Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych, dokonał wpisu w treści działu I [...] wpisując działki nr nr 547/3 i 547/4 o pow. ogólnej 0,97 ha. Strony nie zaskarżyły tegoż orzeczenia Sądu.
Przepis art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, wprowadził jako zasadę wpisywania do rejestru ewidencji gruntów jedynie właściwości nieruchomości na podstawie dokumentów dotyczących własności gruntu. Rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie może kształtować nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczny, a dokonywane zmiany nie mogą rozstrzygać o prawie własności ani o przedmiocie własności.
Analizując zarzuty skargi podkreślić należy, że spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące treści aktów notarialnych i przebiegu granic mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym.
Mając powyższe względy na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/, orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI