II SA/LU 1150/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-18
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomościwywłaszczeniezwrot nieruchomościspółdzielnia mieszkaniowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnestrona postępowaniaodwołaniedecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Wojewody o niedopuszczalności odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej w sprawie zwrotu nieruchomości, uznając ją za stronę postępowania.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła odwołanie od decyzji o zwrocie części nieruchomości, argumentując, że odcięcie dostępu do terenu budowy spowoduje znaczne szkody majątkowe. Wojewoda uznał odwołanie za niedopuszczalne, twierdząc, że Spółdzielnia nie jest stroną postępowania. WSA uchylił postanowienie Wojewody, uznając Spółdzielnię za stronę postępowania, nawet jeśli jej status byłby wadliwie oceniony przez organ I instancji.

Sprawa dotyczyła skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody, które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania w sprawie zwrotu nieruchomości. Prezydent Miasta wydał decyzję o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości L.W. Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła odwołanie, podnosząc, że zwrot nieruchomości uniemożliwi realizację planowanej inwestycji mieszkaniowej, odcinając dowóz materiałów budowlanych i dostęp do terenu budowy. Spółdzielnia powołała się na posiadane pozwolenia na budowę i plany zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda uznał odwołanie za niedopuszczalne, argumentując, że stroną postępowania o zwrot nieruchomości jest poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy oraz obecny właściciel, a Spółdzielnia nie wykazała swoich praw do działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że Spółdzielnia brała aktywny udział w postępowaniu przed organem I instancji, uczestnicząc w oględzinach i składając pisma, co uzasadnia jej status strony. Nawet jeśli ocena organu I instancji byłaby wadliwa, organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie. Sąd powołał się również na uchwałę NSA, zgodnie z którą stwierdzenie braku statusu strony następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Wobec powyższego, WSA uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, spółdzielnia mieszkaniowa może być uznana za stronę postępowania, jeśli brała w nim aktywny udział i posiada interes faktyczny, nawet jeśli nie wykazała formalnych praw do nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że aktywny udział spółdzielni w postępowaniu przed organem I instancji (oględziny, składanie pism, doręczenie decyzji) oraz posiadanie interesu faktycznego uzasadniają jej status strony. Organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Pomocnicze

u.g.n. art. 136

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółdzielnia Mieszkaniowa brała aktywny udział w postępowaniu przed organem I instancji. Spółdzielnia posiada interes faktyczny w sprawie zwrotu nieruchomości. Organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie. Uniemożliwienie weryfikacji decyzji w drodze odwoławczej jest podstawą do uchylenia postanowienia.

Odrzucone argumenty

Spółdzielnia nie wykazała swoich praw do działek objętych zwrotem. Stroną postępowania o zwrot nieruchomości jest poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy oraz obecny właściciel.

Godne uwagi sformułowania

Nie do przyjęcia jest w tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego odmawiające skarżącej Spółdzielni prawa strony. Nawet , gdyby ocena organu I instancji była wadliwa, należy przyjąć, iż Spółdzielnia jest stroną przedmiotowego postępowania. Organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie. Uniemożliwienie możliwości weryfikacji decyzji w drodze odwoławczej poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego postanowienia.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący

Witold Falczyński

członek

Bogusław Wiśniewski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uznanie strony postępowania administracyjnego w oparciu o aktywny udział i interes faktyczny, nawet przy braku formalnego tytułu prawnego do przedmiotu postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu o zwrot nieruchomości, ale zasada dotycząca statusu strony ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważny jest aktywny udział w postępowaniu administracyjnym i jak sąd chroni prawo do odwołania, nawet gdy organ odwoławczy próbuje je ograniczyć.

Czy brak formalnego tytułu prawnego pozbawia Cię prawa do odwołania? Sąd administracyjny odpowiada!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1150/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski /sprawozdawca/
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący/
Witold Falczyński
Symbol z opisem
618  Wywłaszczanie i zwrot nieruchomości
Hasła tematyczne
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.28, art.138 par.1 pkt.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.145 par.1 pkt.1 lit.c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie NSA Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski (spr.) Asesor WSA, Protokolant ref.st. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na postanowienie Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie o zwrot nieruchomości - Uchyla zaskarżone postanowienie
Uzasadnienie
Sygn.akt II SA / Lu 1150 / 03
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie L.W. części wywłaszczonej nieruchomości położonej w L. przy ulicy J.P. oznaczonej nr [...] o powierzchni 1229 m2 i oznaczonej nr [...] o powierzchni 129 m2 arkusz mapy 1 w obrębie 27 R.B.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" podnosząc, iż już w 1999 r. czyli przed data złożenia wniosku zwrot otrzymała decyzje o ustaleniu warunków zabudowy zagospodarowania terenu dla realizacji budowy osiedla mieszkaniowego P. II, która obejmowała także działkę [...]. W ocenie wnoszącej odwołanie, w sąsiedztwie spornych nieruchomości przewiduje się skrzyżowanie z projektowaną ulicą wiadukt i wjazd na osiedle P. ulicą A.
Zwrot działki całkowicie odcina dowóz materiałów budowlanych do budowy przy ulicy
A. Przez działki o nr [...], [...] i [...] przebiega wykonana w 1991 r. jedyna możliwa trasa drogi dojazdowej do placu budowy budynku mieszkalnego. Zwrot nieruchomości stawia Spółdzielnię w niekorzystnej sytuacji , w której właściciel żąda jej odkupienia tylko w celu przejazdu. Spółdzielnia powołała się na decyzje dotyczące wydanych pozwoleń na budowę , w tym zatwierdzającą plan realizacyjny osiedla P. II z dnia 21 maja 1990 r.
Zaskarżonym Postanowieniem Wojewoda stwierdził, iż złożone odwołanie jest niedopuszczalne. W motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż strona postępowania o zwrot nieruchomości w oparciu o art.136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami jest poprzedni właściciel wywłaszczonej nieruchomości lubego spadkobiercy oraz jej obecny właściciel, a także osoby, którym służy tytuł prawno – rzeczowy. Z kolei art.127 § 1 kpa stanowi, iż odwołanie od decyzji organu I instancji może wnieść tylko strona postępowania.
Z akt sprawy wynika, iż w postępowaniu przed organem I instancji Spółdzielnia brała udział, niemniej jednak nie wykazała ona swoich praw do działek objętych zwrotem. Posiada interes faktyczny. Z księgi wieczystej KW [...] wynika, iż właścicielem zwracanych nieruchomości jest Skarb Państwa- Prezydent Miasta L.
W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa zakwestionowała pogląd wyrażony przez organ odwoławczy. Stwierdziła, iż jej interes prawny wynika z uzyskanego pozwolenia na budowę , którym objęto także działkę nr [...]. W jej rejonie wykonano kanalizację deszczową. Obecnie trwa projektowanie odcinka drogi .Interesu prawnego Spółdzielnia upatruje także w fakcie udziału w postępowaniu przed organem I instancji .W skardze podkreślono, iż realizowana inwestycja objęta była planem zagospodarowania przestrzennego Miasta L, a na jej wykonanie przeznaczono znaczne środki finansowe. Postanowienie Wojewody jest nie tylko niezgodne z prawem, ale także powoduje istotny uszczerbek majątku Spółdzielni, a tym samym jej członków.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu. W sprawie nie jest kwestionowane, iż skarżąca brała udział w postępowaniu przed organem I instancji. Uczestniczyła w przeprowadzanych oględzinach nieruchomości objętych wnioskiem o zwrot, składała pisma w tej sprawie, a także została doręczona jej decyzja o zwrocie nieruchomości na rzecz L.W. Nie do przyjęcia jest w tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego odmawiające skarżącej Spółdzielni prawa strony. Nawet , gdyby ocena organu I instancji była wadliwa, należy przyjąć, iż Spółdzielnia jest stroną przedmiotowego postępowania. Z mocy decyzji, nawet nieostatecznej, jej adresat nabywa prawa polegające na tym, że organ prowadzący postępowanie jest nią związany, o ile została wydana i doręczona lub ogłoszona stronie. Natomiast organ odwoławczy nie może pogarszać sytuacji prawnej strony wnoszącej odwołanie. Uniemożliwienie możliwości weryfikacji decyzji w drodze odwoławczej poprzez stwierdzenie niedopuszczalności odwołania, jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia wadliwości zaskarżonego postanowienia..
Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, iż w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r ( sygn. akt OPS 16 / 98 ONSA 1999 Nr.4 poz.119 ) zawarto pogląd, według którego stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art.28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 § 1 pkt.3 kpa.
Z powyższych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) zaskarżone postanowienie należało uchylić.
Wobec braku wniosku, skarżąca na podstawie art.210 § 1 powołanej ustawy utraciła prawo do żądania zwrotu kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI