II SA/Lu 1138/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek celowyświadczenie rzeczoweuznanie administracyjnekontrola sądowakpaprawo o ustroju sądów administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę R.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą pomocy rzeczowej, uznając, że forma i przyznanie świadczenia leżały w gestii uznania administracyjnego.

Skarżący R.W. domagał się zwrotu pieniędzy za nieodebrane świadczenie rzeczowe z pomocy społecznej, kwestionując decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Sąd uznał, że przyznanie pomocy w formie rzeczowej było zgodne z prawem i mieściło się w granicach uznania administracyjnego. Sąd podkreślił, że niewykorzystanie świadczenia rzeczowego nie uprawnia do żądania zwrotu jego równowartości pieniężnej. Pozostałe żądania skarżącego nie były przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Sprawa dotyczyła skargi R.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie przyznającą skarżącemu pomoc w formie rzeczowej z przeznaczeniem na śniadanie. Skarżący nie wykorzystał przyznanej pomocy i domagał się zwrotu pieniędzy. Organ odwoławczy uznał, że skarżący spełnia wymogi formalne do przyznania pomocy, a forma rzeczowa była dopuszczalna. Podkreślono, że przyznanie pomocy i wybór jej formy należą do uznania administracyjnego, które nie zostało przekroczone. Skarżący wniósł skargę, kwestionując rozstrzygnięcie i domagając się innych form pomocy, takich jak pożyczka dla bezrobotnych czy ziemia pod działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny, sprawując kontrolę w zakresie zgodności z prawem, uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd wyjaśnił, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, a zasiłek celowy, w tym w formie rzeczowej, jest świadczeniem fakultatywnym. Podkreślono ograniczony charakter kontroli sądowej decyzji podejmowanych w ramach swobodnego uznania administracyjnego. Sąd stwierdził, że ocena organów nie nosiła cech dowolności, a przyznanie pomocy w formie rzeczowej było trafne. Niewykorzystanie świadczenia rzeczowego nie uzasadniało zwrotu jego równowartości. Pozostałe żądania skarżącego nie podlegały kontroli sądowej w tej sprawie. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, niewykorzystanie świadczenia rzeczowego nie uzasadnia żądania zwrotu jego równowartości pieniężnej.

Uzasadnienie

Ustawa o pomocy społecznej dopuszcza przyznanie zasiłku celowego w formie rzeczowej. Niewykorzystanie świadczenia rzeczowego nie stanowi podstawy do żądania zwrotu jego równowartości pieniężnej, a decyzja w tym zakresie mieści się w granicach uznania administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (6)

Główne

p.u.s.a. art. 1 § 1, 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.s. art. 1 § 1, 4

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 32 § 1, 2

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 2 § 3

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyznanie pomocy w formie rzeczowej mieści się w granicach uznania administracyjnego. Niewykorzystanie świadczenia rzeczowego nie uprawnia do żądania zwrotu jego równowartości pieniężnej. Żądania skarżącego niebędące przedmiotem zaskarżonej decyzji nie podlegają kontroli sądowej.

Odrzucone argumenty

Żądanie zwrotu równowartości pieniężnej nie wykorzystanego świadczenia rzeczowego.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie to ma charakter fakultatywny, co oznacza, że do uznania organu administracyjnego pozostawiona jest ocena, czy całokształt okoliczności przemawia za przyznaniem zasiłku celowego oraz jaka powinna być jego forma i wysokość Sądowa kontrola decyzji podejmowanych w ramach swobodnego uznania organu ma charakter ograniczony.

Skład orzekający

Grażyna Pawlos-Janusz

przewodniczący sprawozdawca

Witold Falczyński

członek

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących pomocy społecznej, uznania administracyjnego oraz zakresu kontroli sądowej w sprawach świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykorzystania świadczenia rzeczowego i żądania zwrotu jego wartości. Orzeczenie opiera się na przepisach z początku lat 2000.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów o pomocy społecznej i uznania administracyjnego, bez nietypowych faktów czy przełomowych rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1138/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Grażyna Pawlos-Janusz /przewodniczący sprawozdawca/
Witold Falczyński
Symbol z opisem
632  Pomoc społeczna
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 64 poz 414
art.32
Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej - t.j.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art.107 par.3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (spr.), Sędziowie NSA Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski - Asesor WSA, Protokolant ref.st. Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie pomocy rzeczowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania R.W. od decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, działającego z upoważnienia Rady Miejskiej z dnia [...] maja 2003r. znak: [...] przyznającej R.W. w miesiącu kwietniu 2003 r. pomoc w formie rzeczowej z przeznaczeniem na tzw. "[...]" – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżoną decyzją – na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z 1990r. o pomocy społecznej – przyznano R.W. pomoc w formie rzeczowej z przeznaczeniem na "[...]". R.W. nie wykorzystał tego śniadania domagając się zwrotu pieniędzy przelanych na konto baru.
W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, R.W. spełnia wymogi formalne do przyznania mu pomocy i dlatego należało mu jej udzielić, zaś okoliczność, że odwołujący się nie skorzystał z przyznanej formy pomocy nie stanowi podstawy do zwrotu równowartości pieniężnej tej pomocy.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że przyznanie pomocy, wybór jej formy, rodzaju i wysokości należy do uznania administracyjnego, którego w niniejszej sprawie organ pomocy społecznej nie przekroczył.
Od tej decyzji R.W. wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując jej rozstrzygnięcie oraz żądając przyznania mu pożyczki dla bezrobotnych na rozwój działalności gospodarczej, 2 ha ziemi na tę działalność, zasiłków szkoleniowych na podwyższenie kwalifikacji i innych form pomocy.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, do czego jest uprawniony w świetle art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, przy czym stosownie do ust. 4 tego artykułu, potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione , jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej.
Jednym ze świadczeń w ramach pomocy społecznej jest zasiłek celowy, uregulowany w art. 32 ustawy, którą może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy może być również przyznany osobie i rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego.
Zwrócić należy uwagę, że świadczenie to ma charakter fakultatywny, co oznacza, że do uznania organu administracyjnego pozostawiona jest ocena, czy całokształt okoliczności przemawia za przyznaniem zasiłku celowego oraz jaka powinna być jego forma i wysokość (art. 2 ust. 3 ustawy). Powołany art. 32 dopuszcza przy tym możliwości udzielenia zasiłku celowego w formie rzeczowej.
Sądowa kontrola decyzji podejmowanych w ramach swobodnego uznania organu ma charakter ograniczony. W takich przypadkach Sąd bada jedynie, czy organ w sposób prawidłowy zgromadził i ocenił dowody, a także czy decyzja jest uzasadniona w sposób określony w art. 107 § 3 kpa.
W rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że ocena ta nosi cechy dowolności.
Z uwagi na niski dochód skarżącego oraz fakt, że jest on w wieku aktywności zawodowej i nie ma problemów zdrowotnych należy uznać za trafne stanowisko obu organów administracyjnych o przyznaniu zasiłku celowego w dopuszczalnej przez ustawę formie rzeczowej tj. "[...]".
Skarżący nie skorzystał z udzielonej mu pomocy, co w świetle obowiązujących przepisów nie uzasadnia zwrotu równowartości nie wykorzystanego świadczenia rzeczowego i organ administracyjny nie mógł uwzględnić żądania skarżącego.
Pozostałe, zgłoszone w skardze żądania przyznania innych rodzajów pomocy jak pożyczka dla bezrobotnych, przyznanie nieruchomości gruntowej itd., nie były przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej przez tę decyzję w mocy decyzji organu pierwszej instancji, a zatem nie mogą podlegać kontroli sądowej w rozpatrywanej sprawie.
Mając powyższe na względzie należało uznać zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę, jako pozbawioną uzasadnionych podstaw prawnych, oddalić na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI