II SA/Lu 1129/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku Z. W. o odstąpienie od zwrotu należności w kwocie 387,04 zł za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w sierpniu 2020 r. Zarówno organ pierwszej instancji (Wójt Gminy Niemce), jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie odmówiły uwzględnienia wniosku, opierając swoje rozstrzygnięcia na § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Organy uznały, że nie zaistniały szczególnie uzasadnione przypadki, które uzasadniałyby zwolnienie z odpłatności, a sytuacja dochodowa skarżącego nie była na tyle trudna, aby uzasadnić odstąpienie od zwrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta. Sąd wskazał, że kluczową wadą postępowania było błędne zastosowanie przez organy § 6 rozporządzenia zamiast art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Sąd wyjaśnił, że § 6 rozporządzenia dotyczy zwolnienia z odpłatności za usługi świadczone w przyszłości, podczas gdy art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej odnosi się do odstąpienia od zwrotu już poniesionych wydatków. Ponieważ wniosek dotyczył zwrotu należności za usługi już świadczone, właściwą podstawą prawną był art. 104 ust. 4 u.p.s., który przewiduje szerszy zakres możliwości (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty). Sąd podkreślił, że niezastosowanie właściwego przepisu miało wpływ na wynik sprawy. Dodatkowo, organy naruszyły art. 107 pkt 4 k.p.a. poprzez nieprawidłowe określenie podstawy prawnej decyzji. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na konieczność zastosowania właściwych przepisów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWłaściwa podstawa prawna dla wniosków o odstąpienie od zwrotu należności za już świadczone usługi opiekuńcze (art. 104 ust. 4 u.p.s.) vs. zwolnienie z opłat za usługi przyszłe (§ 6 r.s.u.o.).
Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odstąpienie od zwrotu należności za usługi opiekuńcze, ale zasada rozróżnienia podstaw prawnych ma szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wniosek o odstąpienie od zwrotu należności za już świadczone specjalistyczne usługi opiekuńcze powinien być rozpatrywany na podstawie § 6 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, czy art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wniosek o odstąpienie od zwrotu należności za już świadczone usługi powinien być rozpatrywany na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a nie § 6 rozporządzenia w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że § 6 rozporządzenia dotyczy zwolnienia z odpłatności za usługi świadczone w przyszłości, podczas gdy art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej odnosi się do odstąpienia od zwrotu już poniesionych wydatków. Przepisy te normują odrębne stany faktyczne i prawne i nie mogą być stosowane zamiennie.
Czy błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego (rozporządzenia zamiast ustawy) w postępowaniu administracyjnym, które skutkuje nierozpoznaniem wniosku na właściwej podstawie prawnej, ma wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, błędne zastosowanie przepisu prawa materialnego, które skutkuje nierozpoznaniem wniosku na właściwej podstawie prawnej, ma istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że niezastosowanie właściwego przepisu (art. 104 ust. 4 u.p.s. zamiast § 6 r.s.u.o.) jest wadą mającą wpływ na wynik sprawy, ponieważ art. 104 ust. 4 u.p.s. zawiera szerszy wachlarz środków prawnych niż § 6 rozporządzenia.
Czy organ administracji publicznej prawidłowo określił podstawę prawną decyzji, zgodnie z art. 107 pkt 4 k.p.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy obu instancji naruszyły art. 107 pkt 4 k.p.a. poprzez nieokreślenie w decyzji w sposób właściwy i jednoznaczny podstawy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie określiły jednoznacznie podstawy prawnej wydanej decyzji, co stanowi naruszenie przepisów postępowania.
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 104 § ust. 4
Ustawa o pomocy społecznej
Dotyczy odstąpienia od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie (wydatki już poniesione), umożliwiając umorzenie, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty.
Pomocnicze
r.s.u.o. § 6
Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych
Dotyczy częściowego lub całkowitego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za specjalistyczne usługi, które mają być świadczone (na przyszłość).
k.p.a. art. 107 § pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje organom określenie w decyzji podstawy prawnej.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji obok zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek organu do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędne zastosowanie przez organy § 6 rozporządzenia zamiast art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jako podstawy prawnej rozpatrzenia wniosku o odstąpienie od zwrotu należności za już świadczone usługi.
Godne uwagi sformułowania
prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie powinien stanowić § 6 rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych, a nie – jak powinno być prawidłowo – art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej • § 6 r.s.u.o. dotyczy sytuacji, w której osoba zainteresowana domaga się częściowego lub całkowitego zwolnienia z ponoszenia odpłatności za specjalistyczne usługi, które mają być świadczone, a więc zwolnienia z ponoszenia odpłatności na przyszłość. Art. 104 ust. 4 u.p.s. odnosi się zaś do sytuacji, w której strona wnosi o odstąpienie od żądania zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, a więc wydatków już poniesionych (zaległych). • art. 104 ust. 4 u.p.s. zawiera szerszy wachlarz środków, z których może skorzystać organ albowiem w § 6 rozporządzenia mowa jest tylko o zwolnieniu z ponoszenia odpłatności, natomiast na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy można umorzyć należności, odstąpić od żądania zwrotu należności, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.
Skład orzekający
Jerzy Parchomiuk
przewodniczący
Grzegorz Grymuza
sprawozdawca
Brygida Myszyńska-Guziur
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Właściwa podstawa prawna dla wniosków o odstąpienie od zwrotu należności za już świadczone usługi opiekuńcze (art. 104 ust. 4 u.p.s.) vs. zwolnienie z opłat za usługi przyszłe (§ 6 r.s.u.o.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o odstąpienie od zwrotu należności za usługi opiekuńcze, ale zasada rozróżnienia podstaw prawnych ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów prawa, nawet jeśli cel jest podobny. Pokazuje też, że sądy administracyjne mogą uchylić decyzje organów z powodu błędów proceduralnych i materialnych.
“Błąd w paragrafie, który kosztował odmowę zwolnienia z długu. Sąd wyjaśnia, kiedy stosować ustawę, a kiedy rozporządzenie.”
Dane finansowe
WPS: 387,04 PLN
Sektor
opieka zdrowotna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.