II SA/LU 1116/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-01-27
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
zasiłek przedemerytalnyutrata prawa do zasiłkubezrobociepostępowanie administracyjnezakaz reformationis in peiuskpaprawo pracyubezpieczenia społeczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o utracie prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu naruszenia zakazu reformationis in peius.

Sprawa dotyczyła utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego przez S. P. Organ pierwszej instancji orzekł o utracie prawa od maja 2002 r. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu i orzekł o utracie prawa od września 2001 r., co pogorszyło sytuację skarżącego. WSA w Lublinie uchylił decyzję Wojewody, uznając naruszenie zakazu reformationis in peius.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznał skargę S. P. na decyzję Wojewody dotyczącą utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji pierwotnie przyznał prawo do zasiłku od września 2001 r., a następnie orzekł o utracie tego prawa od maja 2002 r. Wojewoda, rozpatrując odwołanie skarżącego, uchylił decyzję w części dotyczącej terminu utraty prawa do zasiłku i orzekł o utracie tego prawa od wcześniejszej daty – września 2001 r. Sąd administracyjny uznał, że takie rozstrzygnięcie narusza zakaz reformationis in peius (zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się), zawarty w art. 139 k.p.a., ponieważ organ odwoławczy pogorszył sytuację prawną skarżącego bez wykazania przesłanek wyjątkowych (rażące naruszenie prawa lub interesu społecznego). W związku z tym WSA uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny, co musi być szczegółowo wykazane w uzasadnieniu.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że Wojewoda, uchylając decyzję w części dotyczącej terminu utraty prawa do zasiłku i orzekając o utracie prawa od wcześniejszej daty, naruszył zakaz reformationis in peius (art. 139 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji Wojewody nie zawierało przesłanek uzasadniających odstąpienie od tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 139

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.p.b. art. 2 § ust. 1 pkt 2 lit. c

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

u.z.p.b. art. 37 § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem utraty statusu bezrobotnego.

u.z.p.b. art. 37n § ust. 1

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego.

u.z.p.b. art. 37n § ust. 2 pkt 1 – 3

Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół

Ustawa z dnia 4 grudnia 1994r. o związku

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius poprzez orzeczenie na niekorzyść strony odwołującej się.

Godne uwagi sformułowania

zakaz reformationis in peius organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny Przewidziana w końcowej części cytowanego przepisu możliwość odstąpienia od zawartego w tym przepisie zakazu reformationis in peuis ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od generalnej zasady niepogarszania sytuacji prawnej odwołującej się strony.

Skład orzekający

Zdzisław Sadurski

przewodniczący

Maria Wieczorek

sprawozdawca

Małgorzata Fita-Mazurek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zasady zakazu reformationis in peius w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w sprawach świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pogorszenia sytuacji strony przez organ odwoławczy w kontekście utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną (zakaz pogarszania sytuacji strony), która ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw jednostki w postępowaniu administracyjnym.

Sąd chroni przed pogorszeniem sytuacji: kluczowa zasada w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1116/02 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-01-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Małgorzata Fita
Maria Wieczorek /sprawozdawca/
Zdzisław Sadurski /przewodniczący/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne
Pomoc publiczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie NSA Maria Wieczorek /spr./, Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] działając z upoważnienia Wojewody p.o. Kierownika Delegatury na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy , ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudniania absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz.1793) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 37 n ust. 1 ustawy z dnia 4 grudnia 1994r. o związku z wniesionym odwołaniem z dnia [...] czerwca 2002r. od decyzji wydanej z upoważnienia starosty z dnia [...] znak [...] Nr [...] w sprawie utraty przez S. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego – uchylił zaskarżona decyzję w części dotyczącej terminu utraty przez skarżącego prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz orzekł o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] września 2001r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że S. P. zarejestrował się dnia [...] września 2001r. w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba uprawniona do zasiłku przedemerytalnego. Organ I instancji decyzją z dnia [...] znak [...], Nr [...] przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] września 2001 r.
Natomiast decyzją z dnia [...] Nr organ I instancji orzekł o utracie przez S. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] maja 2002r.
Organ II instancji rozpatrując odwołanie skarżącego uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Starosty w części dotyczącej utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego oraz orzekł o utracie przez niego prawa do zasiłku od dnia [...] września 2001r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczymi wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154 poz. 1793) , która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2002r.
Do osób posiadających prawo do zasiłku przedemerytalnego stosuje się odpowiednio przepisy art. 24, 28, 289, 29, 34 oraz 37 l – 37 o ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn.zm.),
Stosownie do art. 37n ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, z zastrzeżeniem pkt 2 , czyli przesala spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego. prawo do świadczenia przedemerytalnego ustaje z dniem, w którym osoba uprawniona przestała spełniać warunki do zachowania statusu bezrobotnego.
Zatem osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy nie jest osobą bezrobotną.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 tej ustawy, prawo do zasiłku przedemerytalnego ustaje z dniem utraty statusu bezrobotnego, czyli w tym przypadku od dnia nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.
Zgodnie z brzmieniem art. 37 n ust. 2 pkt 1 – 3 powołanej wyżej ustawy przepisy te nie przewidują zawieszenia prawa do świadczenia przedemerytalnego na okres pobierania renty z tytułu czasowej niezdolności do pracy.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył S. P. wnosząc o jej uchylenie.
Zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 37 n ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, art. 139 kpa, naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.
Wojewoda i w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności należy stwierdzić, iż narusza ona jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. "zakazu reformationis in peins“ zawartą w art. 139 k.p.a.
W sprawie niniejszej poza sporem jest, że decyzją z dnia [...] wydaną z upoważnienia starosty orzeczono o utracie przez S. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 1 maja 2002r.
Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania skarżącego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu utraty przez S. P. prawa do zasiłku przedemerytalnego i orzekł o utracie tegoż prawa od dnia [...] września 2001r. Stwierdzić należy zatem, że organ odwoławczy wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się poprzez ustalenie wcześniejszej daty utraty prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Stosownie do brzmienia art. 139 kpa organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.
Przewidziana w końcowej części cytowanego przepisu możliwość odstąpienia od zawartego w tym przepisie zakazu reformationis in peuis ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od generalnej zasady niepogarszania sytuacji prawnej odwołującej się strony.
Rozstrzygając sprawę na niekorzyść odwołującego się organ winien szczegółowo wykazać, że zaskarżona decyzja narusza prawo lub interes społeczny. Tylko bowiem te przesłanki tworzą wyjątek od zasady określonej w art. 139 kpa.
Ponadto w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy obowiązany jest wskazać, że w sprawie wystąpił stan, o którym mowa w cytowanym wyżej art. 139 kpa.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji Wojewody nie zawiera wskazanych wyżej ustaleń.
Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI