II SA/Lu 1110/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin odmawiającą umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego. Skarżący, 69-letni, niepełnosprawny dłużnik alimentacyjny, wnioskował o całkowite umorzenie zadłużenia w wysokości ponad 73 tys. zł, argumentując swoją trudną sytuacją zdrowotną i dochodową. Organy administracji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgodnie z wytycznymi WSA z poprzedniego postępowania, ustaliły, że skarżący posiada stałe źródło dochodu (renta, zasiłek stały), a jego niepełnosprawność (trzecia grupa inwalidztwa od 1995 r.) pozwala na podjęcie lekkiej pracy. Choć sytuacja dochodowa była trudna (ok. 815 zł miesięcznie po potrąceniach), organy uznały ją za niewystarczającą do zakwalifikowania jako sytuację wyjątkową, która uzasadniałaby całkowite umorzenie długu, podkreślając, że powstanie zadłużenia jest wynikiem zaniedbań z przeszłości. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że choć sytuacja skarżącego jest trudna, nie jest ona na tyle nadzwyczajna, aby uzasadnić umorzenie, zwłaszcza że dłużnik nie wykazał, iż powstanie zadłużenia było spowodowane okolicznościami od niego niezależnymi. Sąd podkreślił, że umorzenie jest środkiem wyjątkowym, a dłużnik powinien najpierw rozważyć mniej drastyczne formy ulgi, takie jak odroczenie terminu płatności czy rozłożenie na raty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji dłużnika, zasady uznania administracyjnego oraz obowiązków organów w postępowaniu.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sytuacja skarżącego została uznana za trudną, ale nie na tyle wyjątkową, by uzasadnić umorzenie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy trudna sytuacja dochodowa i zdrowotna dłużnika alimentacyjnego, który zalega ze spłatą świadczeń z funduszu alimentacyjnego, stanowi wystarczającą podstawę do całkowitego umorzenia jego należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja dochodowa i zdrowotna dłużnika alimentacyjnego, mimo że utrudnia zaspokojenie jego potrzeb, nie stanowi wystarczającej podstawy do całkowitego umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, jeśli nie jest ona na tyle wyjątkowa i obiektywna, aby uzasadniać zwolnienie z odpowiedzialności za dług powstały w wyniku przeszłych zaniedbań.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sytuacja skarżącego, choć trudna, nie jest na tyle nadzwyczajna i wyjątkowa, aby uzasadnić umorzenie długu. Podkreślono, że dłużnik ponosi konsekwencje własnych zaniedbań z przeszłości, a jego niepełnosprawność (trzecia grupa inwalidztwa od 1995 r.) nie uniemożliwia podjęcia lekkiej pracy ani nie stanowi przeszkody w spłacie choćby części zadłużenia. Umorzenie jest środkiem wyjątkowym, a dłużnik powinien najpierw rozważyć inne formy ulgi.
Czy decyzja organu w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy, a jeśli tak, jakie są granice tego uznania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, decyzja organu w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego ma charakter uznaniowy (art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów), co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, ale wybór ten nie może być dowolny, lecz musi uwzględniać sytuację dochodową i rodzinną dłużnika oraz być oparty na wszechstronnej ocenie materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że mimo uznaniowego charakteru decyzji, organ musi działać na podstawie i w granicach prawa, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Ocena sytuacji dłużnika musi być wszechstronna i obiektywna, a decyzja musi być uzasadniona. W tym przypadku organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącego i zasadnie odmówiły umorzenia.
Przepisy (13)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § 2 i 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 27 § 1 i 1a
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o. art. 133
Ustawa z dnia 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Argumenty
Odrzucone argumenty
Sytuacja dochodowa i zdrowotna skarżącego stanowiła podstawę do całkowitego umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. • Organy administracji nieprawidłowo oceniły sytuację skarżącego, uznając ją za niewystarczającą do umorzenia. • Decyzje organów były uznaniowe i nie uwzględniały w pełni indywidualnej sytuacji skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
sytuacja dochodowa i zdrowotna nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ulgi umorzenia • rozstrzygnięcia organów administracji wydawane w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego • zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych • skarżący aktualnie ponosi konsekwencje swojej biernej postawy z przeszłości • nie można oceniać jako wyjątkowego, w znaczeniu zasługującym na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 30 ust. 2 ustawy
Skład orzekający
Joanna Cylc-Malec
przewodniczący
Brygida Myszyńska-Guziur
sprawozdawca
Anna Strzelec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego w kontekście trudnej sytuacji dłużnika, zasady uznania administracyjnego oraz obowiązków organów w postępowaniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sytuacja skarżącego została uznana za trudną, ale nie na tyle wyjątkową, by uzasadnić umorzenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o umorzeniu długu alimentacyjnego i granice uznania administracyjnego. Jest interesująca dla prawników zajmujących się prawem rodzinnym i administracyjnym.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze usprawiedliwia umorzenie długu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.