II SA/LU 1072/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-06-09
NSAbudowlaneŚredniawsa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminydroga ekspresowawęzeł komunikacyjnystudium uwarunkowańinteres prawnyodszkodowaniezagospodarowanie terenuprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Gminnej Spółdzielni na uchwałę Rady Gminy odrzucającą zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia działki pod węzeł komunikacyjny, uznając zgodność uchwały z prawem i studium uwarunkowań.

Gminna Spółdzielnia zaskarżyła uchwałę Rady Gminy, która odrzuciła jej zarzut dotyczący zmiany przeznaczenia części działki z usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny dla drogi ekspresowej S17. Skarżąca podnosiła niezgodność z planem miejscowym i studium uwarunkowań oraz brak informacji. Rada Gminy argumentowała, że projekt jest zgodny ze studium i przepisami, a procedura została zachowana. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że Rada Gminy działała w granicach prawa, mimo naruszenia interesu prawnego spółdzielni, i wskazał na możliwość dochodzenia odszkodowania.

Sprawa dotyczyła skargi Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" na uchwałę Rady Gminy, która odrzuciła zarzut spółdzielni dotyczący zmiany przeznaczenia części jej działki nr [...] w Ż. z działalności usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny dla projektowanej drogi ekspresowej S17. Rada Gminy uzasadniła swoją decyzję zgodnością projektu planu miejscowego ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, które przewidywało bezkolizyjny węzeł komunikacyjny w tym rejonie, oraz uwzględnieniem wytycznych Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Skarżąca podnosiła, że projekt jest niezgodny ze studium, które wskazywało inną lokalizację węzła, oraz że nie rozważano innych rozwiązań i nie poinformowano jej o planach. Sąd administracyjny, analizując sprawę, podkreślił, że jego kontrola ogranicza się do zgodności uchwały z prawem i procedurą planistyczną, a nie do celowości rozstrzygnięć. Stwierdził, że Rada Gminy dochowała wymogów formalno-prawnych, a zmiana przeznaczenia terenu, choć naruszała interes prawny spółdzielni, była zgodna z obowiązującym prawem i studium uwarunkowań. Sąd oddalił skargę, wskazując jednocześnie na możliwość dochodzenia przez spółdzielnię odszkodowania na podstawie art. 36 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała może być zgodna z prawem, jeśli naruszenie interesu prawnego właściciela następuje zgodnie z obowiązującym prawem i w granicach uprawnień gminy do ustalania przeznaczenia terenów, a projekt planu jest zgodny ze studium uwarunkowań.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do zgodności z prawem i procedurą. Rada Gminy działała w granicach prawa, realizując zapisy studium uwarunkowań, które przewidywało węzeł komunikacyjny, nawet jeśli naruszyło to interes prawny skarżącej spółdzielni. Ustawa przewiduje możliwość dochodzenia odszkodowania w takich sytuacjach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.z.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi, gdy zaskarżona uchwała nie narusza prawa.

Pomocnicze

u.z.p. art. 18 § ust. 2

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Dokonanie niezbędnych ogłoszeń i zawiadomień w procedurze planistycznej.

u.z.p. art. 24 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę do uznania zarzutu i jego merytorycznej oceny.

u.z.p. art. 36

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Właściciele nieruchomości mają prawo żądać od gminy odszkodowania, wykupienia nieruchomości lub jej części, albo zamiany, jeśli w związku z uchwaleniem planu korzystanie z nieruchomości stało się wadliwe lub istotnie ograniczone.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji Sądu administracyjnego.

u.s.g. art. 18 § ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

Uchwalanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako zadanie gminy.

u.p.z.p. art. 85 § ust. 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Przepis przejściowy dotyczący planów sporządzanych według poprzedniej ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Projekt planu miejscowego jest zgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy. Lokalizacja węzła komunikacyjnego wynika z konieczności włączenia dróg do projektowanej drogi ekspresowej S17 i jest zgodna z wytycznymi GDDKiA. Rada Gminy działała w granicach przysługującego jej uznania, nie nadużywając go. Procedura planistyczna została zachowana zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Odrzucone argumenty

Projekt planu jest niezgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy. Nie rozważono innych bezkolizyjnych rozwiązań lokalizacji węzła drogowego. Skarżąca nie była informowana o planie i nie powołano komisji urbanistyczno-architektonicznej.

Godne uwagi sformułowania

kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi jedynie przesłankę, by środek prawny wniesiony przez osobę kwestionującą ustalenia zawarte w projekcie planu, w ogóle można było uznać za zarzut i otwiera dopiero drogę do jego merytorycznej oceny Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /norm prawa materialnego/. Nie ma przeszkód, by skarżący w przyszłości skorzystali z tego uprawnienia [do odszkodowania].

Skład orzekający

Jerzy Dudek

przewodniczący

Krystyna Sidor

sprawozdawca

Bogusław Wiśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądów administracyjnych nad uchwałami planistycznymi, zasady uwzględniania zarzutów w procedurze planistycznej oraz prawa właścicieli do odszkodowania w przypadku naruszenia ich interesów prawnych przez plan miejscowy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji przepisów o planowaniu przestrzennym, ale ogólne zasady kontroli sądowej i ochrony praw właścicieli pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym właściciela nieruchomości a interesem publicznym w zakresie rozwoju infrastruktury (droga ekspresowa). Pokazuje ograniczenia kontroli sądowej nad decyzjami planistycznymi.

Czy gmina może zmienić przeznaczenie Twojej działki pod drogę, nawet jeśli Ci się to nie podoba?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1072/03 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-06-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-08-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bogusław Wiśniewski
Jerzy Dudek /przewodniczący/
Krystyna Sidor /sprawozdawca/
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
OSK 1355/04 - Wyrok NSA z 2005-04-12
Skarżony organ
Rada Gminy
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art.4 ust.1, art.18 ust.2, art.24 ust.1, art.36
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędzia NSA Krystyna Sidor (spr.), Bogusław Wiśniewski asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" . na uchwałę Rady Gminy z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę
Uzasadnienie
Rada Gminy uchwałą z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm./ oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm./ odrzuciła zarzut Gminnej Spółdzielni "[...]", dotyczący zmiany przeznaczenia części działki nr [...] w Ż. z działalności usługowo-handlowej na węzeł komunikacyjny związany z projektowaną drogą ekspresową KK-S17.
W uzasadnieniu uchwały Rada Gminy wyjaśniła, że projekt zgodny jest ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Ż., zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia [..] grudnia 2000 r. Nr [...], które przewiduje bezkolizyjny węzeł komunikacyjny w miejscowości Ż. na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką i drogami powiatowymi. Ponadto przy projektowaniu węzła uwzględniono wytyczne Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zgodnie z którymi w rejonie planowanych węzłów należy ograniczyć możliwość zagospodarowania terenów w ich sąsiedztwie w strefie co najmniej 150-200 m od środka istniejących skrzyżowań – przeznaczając równocześnie ten obszar pod ewentualną lokalizację elementów węzła.
W skardze do sądu administracyjnego Gminna Spółdzielnia "[...]"domagała się uchylenia uchwały odrzucającej zarzut.
W uzasadnieniu podniosła, że projekt zmiany planu jest niezgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, które w jej ocenie przewiduje bezkolizyjny węzeł komunikacyjny w Ż. za stację Paliw-CPN w kierunku L., a nie na ich działce nr [...].
Skarżąca zarzuciła również, że przy ustalaniu projektu planu nie rozważono innych bezkolizyjnych rozwiązań lokalizacji węzła drogowego.
Nadmieniła ponadto, że do czasu wyłożenia projektu planu nikt z Urzędu Gminy nie informował jej o planie, a w toku ustalania planu nie powołano komisji urbanistyczno-architektonicznej.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie, wyjaśniając, że projekt planu jest zgodny ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy, zatwierdzonym uchwałą z dnia [...] grudnia 2000 r. Nr [...], wskazującym skrzyżowanie drogi krajowej S17 z drogą wojewódzką [...] i powiatową [...] w miejscowości Ż. do realizacji bezkolizyjnego węzła drogowego. Wbrew twierdzeniu skarżącej w Studium nie przewidziano węzła drogowego w Ż. za stację paliw w kierunku L.
Rada Gminy wyjaśniła ponadto, że projekt był opiniowany przez Komisję Rady Gminy z udziałem sołtysów wsi, został zachowany wymagany tok formalno-prawny, a o wyłożeniu do publicznego wglądu zawiadomiono właścicieli wszystkich nieruchomości położonych na terenie gminy.
Nie powołano komisji urbanistyczno-architektonicznej, ponieważ obowiązek taki wprowadziła ustawa z dnia 27 marca 2003 r., o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, natomiast projekt zmiany planu opracowano w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały – ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy. Kontrola sądu administracyjnego w tym przedmiocie nie może więc dotyczyć celowości czy słuszności dokonywanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozstrzygnięć, lecz ogranicza się jedynie do badania zgodności z prawem podejmowanych uchwał, a zwłaszcza przestrzegania określonej w/w ustawą procedury planistycznej. Taki sam zakres kognicji Sądu wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269/.
Materiał zgromadzony w aktach rozpoznawanej sprawy pozwala na stwierdzenie, że organy gminy w toku postępowania zmierzającego do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. dochowały wymogów określonych ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. W szczególności - wbrew zarzutom skarżącej - zgodnie z art. 18 ust. 2 tej ustawy dokonano niezbędnych ogłoszeń i zawiadomień. Wystąpiono też do odpowiednich organów o opinie i uzgodnienia.
Uzasadnienie zaskarżonej uchwały przyznaje, że w wyniku wprowadzonych w projekcie zmian miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż., dotyczących terenu obejmującego nieruchomość skarżącej, nastąpiło naruszenie jej interesu prawnego. Jednak w świetle dyspozycji art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi jedynie przesłankę, by środek prawny wniesiony przez osobę kwestionującą ustalenia zawarte w projekcie planu, w ogóle można było uznać za zarzut i otwiera dopiero drogę do jego merytorycznej oceny. Ocena ta zaś dotyczy rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut i w zależności od tego zarzut może być uwzględniony albo odrzucony.
Obowiązek uwzględnienia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powstaje wówczas, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia osoby wnoszącej zarzut jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego /norm prawa materialnego/. Rada Gminy nie ma zaś takiego obowiązku wówczas, gdy naruszony zostaje wprawdzie interes prawny lub uprawnienie osoby wnoszącej zarzut, ale dzieje się to zgodnie z obowiązującym prawem, w granicach przysługującego gminie – na mocy art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym – uprawnienia do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy.
Ta druga sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie.
Według projektu planu część należących do skarżącej Spółdzielni "[...]" nieruchomości przeznaczona została na budowę węzła komunikacyjnego. Takie przeznaczenie terenu odpowiada kierunkom zagospodarowania obszaru, określonym w Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego miasta, przyjętym uchwałą Rady Gminy w dniu [...] grudnia 2000 r., Nr [...], przewidującym węzeł komunikacyjny w miejscowości Ż. na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką Nr [...] i drogami powiatowymi Nr [...] i Nr [...].
Planowana lokalizacja węzła komunikacyjnego wynika z konieczności włączenia tych dróg do projektowanej drogi ekspresowej S17, której przebieg oraz parametry określone są w odrębnych przepisach, które organy gminy mają obowiązek uwzględniać przy ustalaniu planów zagospodarowania przestrzennego. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Ż. przewidujące węzeł komunikacyjny na skrzyżowaniu w/w dróg jest dokumentem obligatoryjnym dla projektantów planu i Rada Gminy jest nim związana.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że mimo naruszenia chronionego prawem interesu skarżącej wynikających z uprawnień właścicielskich, Rada Gminy w Ż. nie miała obowiązku uwzględniania zarzutu, działała bowiem w granicach przysługującego jej uznania, którego nie nadużyła.
Ubocznie należy wyjaśnić, że ustawodawca przyznając radzie gminy tak szerokie uprawnienia zapewnił jednocześnie w art. 36 cyt. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym właścicielom nieruchomości prawo żądania od gminy odszkodowania za poniesioną rzeczywistą szkodę albo wykupienia nieruchomości lub jej części albo zamiany nieruchomości na inną w sytuacji, gdy w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmianą, korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem stało się wadliwe bądź istotnie ograniczone. Nie ma przeszkód, by skarżący w przyszłości skorzystali z tego uprawnienia.
Z tych względów, należało uznać, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI