II SA/Lu 1037/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2024-03-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwygaśnięcie decyzjidziennik budowyrozpoczęcie budowyterminykontrola budowlanapostępowanie administracyjne

Podsumowanie

WSA w Lublinie oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że pozwolenie na budowę nie wygasło, ponieważ budowa została rozpoczęta w terminie, a wpisy w dzienniku budowy, potwierdzone przez kierownika budowy, nie budziły wątpliwości.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r., twierdząc, że inwestycja nie została rozpoczęta w terminie. Organ odwoławczy odmówił wygaśnięcia, uznając, że budowa rozpoczęła się w 2018 r., co potwierdził dziennik budowy i kierownik budowy. WSA w Lublinie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd uznał, że wpisy w dzienniku budowy były wiarygodne, a zarzuty o sfałszowaniu nie znalazły potwierdzenia. Kwestia ewentualnego postępowania karnego nie stanowiła zagadnienia wstępnego dla sprawy administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi G. S. na decyzję Wojewody, która odmówiła stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r. Skarżąca twierdziła, że inwestycja nie została rozpoczęta w terminie 3 lat od uzyskania pozwolenia, co powinno skutkować jego wygaśnięciem zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji (która umorzyła postępowanie) i orzekł o odmowie wygaśnięcia pozwolenia, opierając się na wpisach w dzienniku budowy wskazujących na rozpoczęcie robót w 2018 r. oraz na oświadczeniu kierownika budowy, który potwierdził prawidłowość wpisów. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności prawdziwości wpisów w dzienniku budowy, kwestionując ich zgodność z rzeczywistością i podnosząc, że wszczęto postępowanie karne w sprawie fałszowania wpisów. WSA w Lublinie oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że instytucja wygaszenia pozwolenia na budowę jest instytucją wyjątkową i wymaga ścisłego stosowania przesłanek. Dziennik budowy, potwierdzony przez kierownika budowy pod rygorem odpowiedzialności karnej, stanowił podstawę do uznania, że budowa została rozpoczęta w terminie. Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia procedury dowodowej nie zasługują na uwzględnienie, a toczące się postępowanie karne nie stanowiło zagadnienia wstępnego dla sprawy administracyjnej. Sąd zaznaczył również, że kwestia zbycia lokalu przez pierwotnego inwestora nie miała znaczenia dla oceny przesłanek wygaśnięcia pozwolenia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie na budowę nie wygasło, ponieważ budowa została rozpoczęta w terminie, co potwierdzają wpisy w dzienniku budowy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wpisy w dzienniku budowy, potwierdzone przez kierownika budowy, wskazują na rozpoczęcie robót w 2018 r., a zatem przed upływem 3 lat od daty ostateczności decyzji. Zarzuty o sfałszowaniu wpisów nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

P.b. art. 37 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.

Pomocnicze

k.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza wygaśnięcie decyzji, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania przed organem administracji publicznej lub sądem.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddalił skargę.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lub 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do żądania wznowienia postępowania w przypadku odmiennych ustaleń w postępowaniu karnym.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności prawdziwości wpisów w dzienniku budowy. Uznanie, że wpisy w dzienniku budowy wskazują na rozpoczęcie budowy, podczas gdy nie zostały dokonane zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy. Niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (postępowanie karne). Błędne uznanie, że po sprzedaży mieszkania istniały osoby uprawnione do prowadzenia robót budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

Instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową, wobec czego przesłanki do jej stosowania muszą być traktowane ściśle. Warunkiem do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest upływ czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego, których odzwierciedlenie następuje poprzez wpisy w dzienniku budowy. Przedmiot toczącego się postępowania karnego (...) nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy administracyjnej stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę.

Skład orzekający

Joanna Cylc-Malec

przewodniczący

Grzegorz Grymuza

członek

Jerzy Parchomiuk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wygaśnięcia pozwolenia na budowę, znaczenie dziennika budowy jako dowodu, zasady prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z rozpoczęciem budowy i wpisami w dzienniku budowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa budowlanego – wygaśnięcia pozwolenia na budowę, co jest istotne dla inwestorów i deweloperów. Wyjaśnia, jak sąd podchodzi do kwestii dowodowych, takich jak wiarygodność dziennika budowy.

Czy pozwolenie na budowę wygasło? Sąd rozwiewa wątpliwości dotyczące rozpoczęcia inwestycji i wiarygodności dziennika budowy.

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Lu 1037/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Grzegorz Grymuza
Jerzy Parchomiuk /sprawozdawca/
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1528/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 37 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2023 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do sądu decyzją z 15 września 2023 r., po rozpatrzeniu odwołania G. S. (dalej jako: skarżąca), Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta Z. z 24 lipca 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania i orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Z. z 28 października 2015 r., dotyczącej pozwolenia na nadbudowę.
Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:
Decyzją ostateczną z 28 października 2015 r. Prezydent Miasta Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. B. pozwolenia na budowę, obejmującego nadbudowę kamienicy (ze zmianą konstrukcji dachu i adaptacją poddasza na funkcję użytkową mieszkalną), położonej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] róg ul. [...] w Z..
Decyzją z 20 lutego 2023 r. Prezydent Miasta Z. przeniósł ww. decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę na rzecz P. K..
W dniu 24 maja 2023 r. do organu I instancji został przekazany wniosek skarżącej (będącej współwłaścicielką kamienicy) o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę z 28 października 2015 r. Skarżąca uzasadniła wniosek twierdzeniem, że inwestor nie rozpoczął budowy zgodnie z decyzją, pierwsze prace zostały rozpoczęte dopiero w 2023 r. Inwestor, który uzyskał pozwolenie (poprzedni właściciel) w czerwcu 2019 r. sprzedał mieszkanie, przy czym do tego momentu nie dokonał żadnych czynności w zakresie wskazanym w pozwoleniu. Przeniesienie pozwolenia na budowę nastąpiło po ponad 3 latach i 9 miesiącach do zakupu mieszkania przez nowych właścicieli.
Decyzją z 24 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Z. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy (w tym analiza zapisów w dzienniku budowy oraz informacji przekazanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., który przeprowadził kontrolę inwestycji), wskazuje, iż nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r., poz. 682, ze zm.; dalej jako: P.b.).
W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że wpisy w dzienniku budowy są sfałszowane, dotyczą robót, które nigdy nie miały miejsca, wpisy miały jedynie na celu fikcyjne przedłużenie ważności pozwolenia na budowę. Prace w zakresie nadbudowy kamienicy rozpoczęły się dopiero w 2023 r.
Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 15 września 2023 r., Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji z 24 lipca 2023 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Prezydenta Miasta Z. z 28 października 2015 r.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę, gdyż inwestycja została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, co wynika z porównania daty wydania pozwolenia na budowę 10 października 2015 r.
i daty pierwszego wpisu w dzienniku budowy 3 lipca 2018 r. Ocenę poprawności danych w dzienniku budowy oparto na informacjach zawartych w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w którym organ nadzoru poinformował, że przeprowadził kontrolę inwestycji w dniu 9 maja 2023 r. W wyniku kontroli ustalił, że dach spornej kamienicy w skrzydle zlokalizowanym wzdłuż ulicy [...] został przebudowany poprzez montaż nowych krokwi i wykonanie nowego pokrycia z blachy. W trakcie kontroli sprawdzono dziennik budowy. Wpisy potwierdzające wykonanie robót budowlanych oceniono jako prawidłowe, nie stwierdzono by przerwy miedzy wpisami były większe niż 3 lata. Wobec podnoszonych przez skarżącą argumentów o sfałszowaniu wpisów w dzienniku budowy, na wezwanie organu stawił się kierownik budowy, który pouczony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania oświadczył, że dziennik budowy dla robót budowlanych w przedmiotowym budynku prowadzony jest zgodnie z wykonywanymi robotami.
W takiej sytuacji zdaniem organu odwoławczego należało wydać decyzję odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę, nie zaś decyzję umarzającą postępowanie. Wojewoda uchylił zatem zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji i orzekł o odmowie wygaszenia pozwolenia na budowę.
Odnosząc się do argumentów skarżącej dotyczących braku uprawnionego inwestora do prowadzenia robót budowlanych po sprzedaży mieszkania w czerwcu 2019 r., Wojewoda stwierdził, że sprzedaż mieszkania przez inwestora nie odebrała mu prawa do korzystania z uprawnień wynikających z pozwolenia na budowę. Własność nie jest jedynym uzasadnieniem dla uznania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Od dnia sprzedaży istotne stało się stanowisko nowych właścicieli części kamienicy. O ich zainteresowaniu i akceptacji inwestycji świadczy to, że decyzja o pozwoleniu na budowę została przeniesiona na nich decyzją z 20 lutego 2023 r.
W skardze do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody pełnomocnik G. S. zarzucił naruszenie:
(1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie okoliczności stanu faktycznego sprawy, w szczególności prawdziwości wpisów w dzienniku budowy pochodzących z 2018 r. i kwestii rzeczywistego wykonania wskazanych w dzienniku robót budowlanych w tym czasie, w sytuacji gdy zostało wszczęte postępowanie karne dotyczące poświadczenia nieprawdy i fałszowania wpisów w dzienniku budowy, a kwestia wykonania w 2018 r. wskazanych w dzienniku budowy robót budowlanych mogła być wyjaśniona w drodze przesłuchania świadków – mieszkańców
i współwłaścicieli kamienicy;
(2) art. 80 k.p.a., poprzez uznanie, że wpisy w dzienniku budowy wskazują, że nie doszło do wygaśnięcia pozwolenia na budowę, podczas gdy należyte rozważenie materiału dowodowego nakazuje uznać, że wpisy w dzienniku budowy nie zostały dokonane zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż w 2018 r. nie było osoby uprawnionej do zlecenia przeprowadzenia jakiejkolwiek roboty budowlanej i takowe prace nigdy nie zostały wykonane
(3) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niezawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim w niniejszej sprawie była kwestia poświadczenia nieprawdy w dzienniku budowy przez kierownika budowy, a która to kwestia podlega badaniu w postępowaniu karnym wszczętym w tej sprawie;
(4) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie przez organ, iż nie można się zgodzić z twierdzeniem zawartym w odwołaniu, że od sprzedaży mieszkania do wydania decyzji przenoszącej pozwolenie na budowę w dniu 20 lutego 2023 r nie było osób uprawnionych do prowadzenia robót budowlanych, podczas gdy taki stan wynika jasno z przeprowadzonych w sprawie dowodów.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Do Sądu zostało również przekazane pismo z 22 października 2023 r. sporządzone przez samą skarżącą, zatytułowane jako skarga. Z uwagi na tożsamość przedmiotów zaskarżenia, Sąd uznał, że pismo pełnomocnika oraz pismo skarżącej stanowią jedną skargę na decyzję Wojewody z 15 września 2023 r. W piśmie skarżącej zarzucono naruszenie art. 162 k.p.a. i art. 37 P.b. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z 28 października 2015 r. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7
i art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący
i wszechstronny, w szczególności nieuwzględnienie informacji przekazywanych przez skarżącą w zakresie składania fałszywych zeznań przez kierownika budowy, a także nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego ds. budownictwa w zakresie zbadania, czy wpisy w dzienniku budowy pokrywają się z faktycznym wykonaniem robót.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634; dalej jako: p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Istota sporu prawnego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do tego, czy wystąpiły ustawowe przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostateczną z 28 października 2015 r., mocą której Prezydent Miasta Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił R. B. pozwolenia na budowę, obejmującego nadbudowę kamienicy (ze zmianą konstrukcji dachu i adaptacją poddasza na funkcję użytkową mieszkalną), położonej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] róg ul. [...] w Z..
Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 37 ust. 1 P.b., decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata. Z kolei w świetle art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W orzecznictwie sądowym na tle art. 37 ust. 1 P.b. trafnie podkreśla się, że zasadą jest, iż jednostka ma prawo dysponowania przysługującym jej uprawnieniem, zarówno, co do jego przyznania, jak i w zakresie jego realizacji. Innymi słowy, to od woli jednostki zależy, czy wystąpi o przyznanie uprawnienia, a następnie, czy uprawnienie to będzie realizować. Zasadniczo zatem nie jest dopuszczalne stosowanie przymusu państwowego do realizacji uprawnienia. Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej nie kontroluje realizacji przyznanego jednostce uprawnienia. Formą takiej kontroli jest ocena przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę. Norma prawna zawarta w art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 P.b. określa prawne konsekwencje niezrealizowania uprawnienia (pozwolenia na budowę) lub przerwania realizowania tego uprawnienia (por. wyrok NSA z 8 września 2015 r.,
II OSK 68/14 oraz wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2017 r., VII SA/Wa 1604/16).
Analizowany przepis stanowi wyraz dążenia przez ustawodawcę do pogodzenia z jednej strony trwałości pozwolenia na budowę i wolności korzystania przez inwestora z uprawnień przyznanych mu w decyzji o pozwoleniu na budowę, z drugiej zaś strony ochrony interesu publicznego, sprzeciwiającego się istnieniu w obrocie prawnym aktów przyznających uprawnienia, z których adresaci nie korzystają oraz ochroną słusznego interesu innych jednostek (w tym zwłaszcza właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania inwestycji), dla których istnienie pozwolenia może stanowić barierę w realizacji własnych zamierzeń inwestycyjnych. Co więcej, na skutek upływu czasu mogą zmienić się uwarunkowania prawne i faktyczne realizacji inwestycji, co nie może pozostać bez wpływu na byt prawny pozwolenia na budowę, jeżeli prace budowlane nie są realizowane.
W dalszej kolejności należy przytoczyć trafne poglądy wyrażane w orzecznictwie sądowym, wskazujące, że instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest instytucją wyjątkową, wobec czego przesłanki do jej stosowania muszą być traktowane ściśle. Wynikająca z art. 37 P.b. deklaratywność decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia na budowę, ma taki skutek, że ustalenie organu stwierdzające ten fakt musi mieć walor pewności oparty na materiale dowodowym, który nie budzi żadnych wątpliwości. Warunkiem do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę jest upływ czasu między poszczególnymi działaniami podejmowanymi przez inwestora w toku procesu budowlanego, których odzwierciedlenie następuje poprzez wpisy w dzienniku budowy. W dzienniku wskazuje się czynności i daty ich podjęcia. Wobec tego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 37 P.b. podstawowym i zasadniczym dowodem jest dziennik budowy (por. wyrok NSA z 20 października 2011 r., II OSK 1479/10; wyrok NSA z 9 października 2019 r., II OSK 2832/19; wyrok WSA w Łodzi z 21 maja 2010 r., II SA/Łd 265/10; wyrok WSA w Poznaniu z 7 lipca 2010 r., IV SA/Po 405/10; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 12 stycznia 2011 r., II SA/Go 653/10; wyrok WSA w Opolu z 4 grudnia 2012 r., II SA/Op 483/12).
Trafnie też wskazuje się w orzecznictwie, że wystąpienie przesłanek powodujących wygaśnięcie pozwolenia na budowę musi być niewątpliwe. Nie można ich domniemywać. Instytucja wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę jest bowiem instytucją wyjątkową. Przesłanki do wygaszenia pozwolenia na budowę muszą być traktowane ściśle. W świetle art. 37 ust. 1 p.b. nie ma znaczenia intensywność z jaką roboty są prowadzone przez inwestora i czy wywołują skutek w postaci zwiększenia kubatury obiektu, która mogłaby być zauważalna dla osoby postronnej lecz czy przerwa pomiędzy kolejno wykonywanymi robotami przekracza okres 3 lat (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2021 r., VII SA/Wa 74/21).
W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy zapisów w dzienniku budowy. Treść zapisów widniejących w tym dokumencie nie dawała podstaw do twierdzenia, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r. Zgodnie z zapisami, poczynionymi przez kierownika budowy (k. 30 akt adm. I inst.), roboty budowlane rozpoczęto w dniu 3 lipca 2018 r., a zatem przed upływem 3 lat od dnia kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna (zgodnie z adnotacją urzędową na kopii decyzji znajdującej się w aktach decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna z dniem 30 listopada 2015 r., k. 8 akt adm. I inst.). Kolejne zapisy w dzienniku budowy były dokonywane w znaczących odstępach czasowych, nic jednak nie wskazuje na to, aby w jakimkolwiek momencie doszło do przerwania robót budowlanych na okres dłuższy niż 3 lata.
Zarówno w odwołaniu od decyzji, jak i w skardze do sądu administracyjnego skarżąca kwestionuje te zapisy, wywodząc, że wpisy są sfałszowane, dokumentują wykonanie prac, które nie miały miejsca w tych okresach, roboty budowlane rozpoczęły się dopiero w 2023 r.
W celu weryfikacji prawdziwości zapisów w dzienniku budowy organ I instancji uzyskał materiał dowodowy w postaci pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Z. z 18 maja 2023 r. (k. 28 akt adm. I inst.). Z treści pisma wynika, że organ nadzoru budowlanego prowadził kontrolę robót budowlanych objętych spornym pozwoleniem na budowę z 2015 r. W toku kontroli, oprócz weryfikacji wykonanych prac w obiekcie i analizy zapisów w dzienniku budowy, odebrano również oświadczenie od kierownika budowy, złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Kierownik budowy oświadczył, że dziennik budowy jest prowadzony zgodnie z wykonywanymi robotami, a zarzuty skarżącej dotyczące fałszowania zapisów są nieprawdziwe.
W zaistniałej sytuacji, mając materiał dowodowy w postaci dziennika budowy, którego zapisy potwierdził kierownik budowy składający oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, organy nie miały podstaw do kwestionowania zgodności z prawdą zapisów w dzienniku budowy. Wobec takiego materiału dowodowego organy doszły do prawidłowego wniosku, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia zasad postępowania dowodowego nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu nie można skutecznie zarzucić organom, że nie dopełniły obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy, nie można również skutecznie podnosić zarzutu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. W sytuacji, kiedy istniał materiał dowodowy w postaci dziennika budowy, a kierownik budowy, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczył, że zapisy w dzienniku budowy są prawdziwe, zbędne było przesłuchiwanie świadków w osobach mieszkańców i współwłaścicieli kamienicy, czy przeprowadzanie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa.
Oceny tej nie zmienia podnoszona w skardze okoliczność, że na skutek zawiadomienia skarżącej zostało wszczęte postępowanie karne dotyczące poświadczenia nieprawdy i fałszowania wpisów w dzienniku budowy. Materiał dowodowy zebrany przez organy nie dawał podstaw do twierdzenia, aby zapisy w dzienniku budowy były sprzeczne z rzeczywistością. Jeżeli jednak toczące się postępowanie karne, mające za przedmiot czyn zabroniony w postaci poświadczenia nieprawdy w dzienniku budowy, doprowadziłoby do odmiennych ustaleń, może być to podstawą do żądania wznowienia postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.a. W aktualnym stanie sprawy, wobec zebranego materiału dowodowego, biorąc pod uwagę także stopień zaawansowania robót budowlanych (vide: wspomniane pismo PINB miasta Z. z 18 maja 2023 r.), na ochronę zasługuje wartość trwałości udzielonego pozwolenia na budowę.
Z tej samej przyczyny chybiony jest również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedmiot toczącego się postępowania karnego, wszczętego na skutek zawiadomienia skarżącej, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla sprawy administracyjnej stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r. Zagadnienie wstępne stanowi zagadnienie o charakterze prawnym – rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być w aspekcie prawnym niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Problem prawdziwości zapisów w dzienniku budowy to problem ustaleń faktycznych. Związki podstaw faktycznych prowadzenia postępowania karnego i administracyjnego nie są podstawą do ich kwalifikowania jako zagadnienia wstępnego, dającego podstawę do zawieszenia postępowania.
Dla oceny przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę z 2015 r. nie ma również znaczenia okoliczność zbycia spornego lokalu w czerwcu 2019 r. przez pierwotnego inwestora – R. B. na rzecz aktualnego właściciela – P. K., na rzecz którego przeniesiono pozwolenie na budowę decyzją z 20 lutego 2023 r. Ustawowe przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę odnoszą się wyłącznie do faktu prowadzenia robót budowlanych we wskazanych w art. 37 ust. 1 P.b. okresach. Nie ma żadnego znaczenia ani to, kto te roboty budowlane rzeczywiście prowadził, ani to, kto był w dacie ich prowadzenia właścicielem lokalu, ani to, kiedy formalnie doszło do przeniesienia pozwolenia na budowę na nowego właściciela lokalu. W perspektywie przedmiotu rozpoznawanej sprawy istotne jest tylko to, czy roboty budowlane faktycznie rozpoczęto przed upływem terminu 3-letniego i czy nie przerwano ich na okres dłuższy niż 3-letni. Zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do twierdzenia, jakoby spełniły się przesłanki z art. 37 ust. 1 P.b.
Trzeba jeszcze odnotować, że skarżąca podjęła również próby zakwestionowania decyzji z 28 października 2015 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę (oraz decyzji z 20 lutego 2023 r. przenoszącej pozwolenie na budowę) w innych nadzwyczajnych trybach postępowania. Jest to o tyle istotne, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z 28 października 2015 r. w którymś z tych trybów (zwłaszcza stwierdzenia nieważności) w ogóle uniemożliwiałoby prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Do takiej sytuacji nie doszło.
Z ustaleń Sądu wynika, że zainicjowane wnioskiem skarżącej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z 28 października 2015 r. zostało zakończone ostateczną decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 stycznia 2024 r., uchylającą decyzję Wojewody z 10 sierpnia 2023 r. (odmawiającą stwierdzenia nieważności) i umarzającą postępowanie przed organem I instancji (kopia decyzji w aktach sądowych, k. 36 i n.).
Z kolei zainicjowane żądaniem skarżącej postępowanie zmierzające do uchylenia decyzji z 28 października 2015 r. w trybie wznowienia postępowania zakończyło się ostatecznym postanowieniem Wojewody z 26 października 2023 r., w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 22 lutego 2024 r. (II SA/Lu 1121/23).
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę