II SA/Lu 1026/23

II SA/Lu 1026/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Anna Ostrowska
Jacek Czaja /sprawozdawca/
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 29 ust. 1 pkt 16, art. 48a ust. 2, art. 49a pkt 4 i 6, art. 49 ust. 1 i ust. 2a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2409
art. 4 pkt 21
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Anna Ostrowska Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 27 września 2023 r. nr ZOA-XIV.7721.14.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 27 września 2023 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (LWINB), po rozpatrzeniu odwołania J. D. (strona, skarżący, inwestor) od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Puławach (PINB) z 12 maja 2023 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorowi rozbiórkę obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
Organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie budowy obiektu budowlanego na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w K.
Z przeprowadzonych 10 maja 2022 r. czynności dowodowych na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w K. został sporządzony protokół oględzin, szkic sytuacyjny oraz dokumentacja fotograficzna.
Jak wynika z treści protokołu oględzin na ww. działce został wybudowany budynek o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,10 m x 6,50 m o wysokości ok. 4,90 m od poziomu "0" budynku. Drewniane podwaliny budynku za pomocą kotew i połączeń śrubowych zostały połączone z pniami drzew. Obiekt jest jednokondygnacyjny o konstrukcji drewnianej z antresolą, dwoma tarasami i posiada dach dwuspadowy kryty gontem. Został wyposażony w instalacją elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną. Wysokość pomieszczeń od 2,20 m do 4,77 m. W obiekcie znajduje się urządzona łazienka, pokój z aneksem kuchennym i sypialnia na antresoli. Podwaliny są o przekroju prostokątnym 9 cm x 40 cm i od strony wejścia do budynku 9 cm x 20 cm. Na podwalinach wykonano podłogę drewnianą na legarach, na których wykonano tarasy. Wysokość balustrad do 1,03 m. Wejście do budynku odbywa się przez schody drewniane zewnętrzne (długość biegu 3,40 m - 11 schodków). Budynek został usytuowany na wysokości od 1,65 m do 3,60 m nad teren działki i w odległości 2,80 m - 7,5 m od ogrodzenia działki nr ewid. [...] oraz 3,20 m od ogrodzenia od strony drogi gminnej - działka nr ewid. [...] i 15,5 m - 19,5 m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...]. Inwestorem budynku był J. D., zaś domek na drzewach o przeznaczeniu gospodarczym został wybudowany w styczniu 2022 r.
Na podstawie ustaleń dokonanych 10 maja 2022 r. w Starostwie Powiatowym w Puławach, Wydział Architektury i Budownictwa, stwierdzono, że w okresie od roku 2018 do 10 maja 2022 r. nie zostało udzielone pozwolenie na budowę oraz nie dokonano zgłoszenia zamiaru budowy nowego obiektu budowlanego (budynku na drzewach) na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w K. Jednocześnie na podstawie informacji uzyskanych z ogólnie dostępnych portali ustalono, że obiekt jest wykorzystywany do odpłatnego zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego, co pozwoliło organowi pierwszej instancji na zakwalifikowanie tego obiektu do kategorii XIV (według załącznika do Prawa budowlanego).
Organ pierwszej instancji wydał 24 maja 2022 r. postanowienie, znak: PINB.5160/6/22/Ka, którym wstrzymał inwestorowi budowę wybudowanego obiektu budowlanego - budynku zakotwionego na pniach drzew, na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w K., przeznaczonego do zakwaterowania turystycznego i rekreacyjnego (kategoria XIV obiektu).
W dniu 17 czerwca 2022 r. do PINB w Puławach wpłynęło pismo Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 14 czerwca 2022 r., w którym poinformowano o braku akceptacji dla ewentualnej legalizacji tej inwestycji, jako naruszającej wartości architektoniczno-urbanistyczno-krajobrazowe K. oraz stanowiącej zagrożenie dla drzewostanu chronionego w ramach zespołu urbanistycznego miasta.
Z pisma Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 4 marca 2022 r. wynika, że teren działki nr ewid. [...] w K. położony jest w obrębie zespołu urbanistyczno- architektoniczno-krajobrazowego miasta K., wpisanego do rejestru zabytków woj. lubelskiego pod nr [...]. Nieruchomość podlega ochronie wyłącznie jako element zespołu urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowego miasta K. wpisanego do rejestru zabytków pod. nr [...], nie zaś na podstawie wpisu indywidualnego.
Organ drugiej instancji wydał 4 sierpnia 2022 r. postanowienie, którym uchylił w całości postanowienie PINB w Puławach z 24 maja 2022 r. i wstrzymał inwestorowi - właścicielowi działki nr ewid. [...] położonej w K. budowę obiektu budowlanego - obiektu letniskowego (zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia).
Organ poinformował o możliwości złożenia przez inwestora "wniosku o legalizację" obiektu budowlanego w terminie 30 dni od dnia wydania niniejszego postanowienia ostatecznego Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (tj. od 4 sierpnia 2022 r.). Organ poinformował również o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. obiektu budowlanego, która jest określona w myśl art. 49d ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego i wynosi 5000 zł.
W związku ze złożeniem przez inwestora wniosku z 20 września 2022 r. w przedmiocie legalizacji obiektu, organ pierwszej instancji postanowieniem z 25 października 2022 r., nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2023 r. następujących dokumentów:
- zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej,
- oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- projektu zagospodarowania działki lub terenu.
W odpowiedzi inwestor 23 stycznia 2023 r. przedłożył: zaświadczenie Urzędu Miasta w K. z dnia 30 listopada 2022 r., z którego wynikało, iż przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K. na terenie objętym funkcją ZL (teren lasów) i na podstawie § 157 ust. 3 pkt 4 dopuszcza się budowę m.in. urządzeń służących turystyce z zachowaniem wymagań zawartych w przepisach odrębnych obowiązujących w tym zakresie co powoduje, że przedmiotowy obiekt jest zgodny z ustaleniami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor przedłożył także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i mapę do celów projektowych.
Organ pierwszej instancji wystąpił do Burmistrza K. w celu wyjaśnienia wątpliwości co do prawidłowości informacji zawartych w zaświadczeniu z 30 listopada 2022 r.
Burmistrz K. (pismem z 31 stycznia 2023 r.) wyjaśnił, że obowiązujący na terenie, na którym istnieje przedmiotowy obiekt miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy K., zatwierdzony Uchwałą Nr XLIV/311/22 Rady Miejskiej w K. z dnia 28 września 2022 r. (Dz. Urz. Woj. L. z dnia 4 listopada 202 r., poz. 5232), dopuszcza możliwość budowy jedynie urządzeń turystycznych oraz urządzeń służących turystyce. Teren jest oznaczony w planie symbolem "ZL" i stanowi teren lasów.
Organ pierwszej instancji postanowieniem z 3 lutego 2023 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w przedłożonych dokumentach legalizacyjnych poprzez przedłożenie zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy ww. obiektu letniskowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej, a także przedłożenie projektu zagospodarowania działki lub terenu.
Pismem z 9 lutego 2023 r. Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków ponownie poinformował, iż w piśmie z 14 czerwca 2022 r. wyraził negatywne stanowisko odnośnie ewentualnej legalizacji inwestycji jako naruszającej wartości architektoniczno-urbanistyczno- krajobrazowe K. oraz stanowiącej zagrożenie dla drzewostanu chronionego w ramach zespołu urbanistycznego miasta.
Inwestor w odpowiedzi na postanowienia organu z 3 lutego 2023 r. przedłożył zaświadczenie wydane z upoważnienia Burmistrza K. z dnia 19 kwietnia 2022 r. (błędnie podany rok) o zgodności planowanego obiektu będącego urządzeniem turystycznym, służącym obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz projekt zagospodarowania terenu, którego zamierzeniem jest budowa domku rekreacyjnego o wysokości 1 kondygnacji, przyłączonego do sieci wodnokanalizacyjnej i elektroenergetycznej z planem zagospodarowania działki, dotyczącym obiektu o charakterze turystycznym służącym obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych. Jednocześnie inwestor stwierdził, że likwidacji uległ istniejący w obiekcie sanitariat oraz dostęp do bieżącej wody a docelowo obiekt przeznaczony jest do pełnienia funkcji urządzenia turystycznego służącego obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych. Zmiana funkcji w ocenie inwestora eliminuje zastrzeżenia organu pierwszej instancji co do zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zaświadczenie Burmistrza z 19 kwietnia 2023 r. tą zgodność z planem miejscowym potwierdza.
Rozpoznając odwołanie strony od decyzji organu pierwszej instancji Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że obiekt stanowi parterowy budynek rekreacji indywidualnej rozumiany jako budynek przeznaczony do okresowego wypoczynku, a więc budynek letniskowy, którego budowa wymagała zgłoszenia, do którego należało dołączyć pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte przez organ pierwszej instancji w ramach wdrożonej procedury legalizacyjnej stwierdzając, że inwestor nie uzupełnił dokumentów legalizacyjnych w wymaganym zakresie.
Braki w wymaganej dokumentacji polegały na tym, że załączone do pisma inwestora z 28 kwietnia 2023 r. zaświadczenie Burmistrza K. z dnia 19 kwietnia 2022 r. (błędnie wpisany rok) dotyczy wniosku inwestora z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności planowanego obiektu będącego urządzeniem turystycznym służącym obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą nr XLIV/311/22 Rady Gminy K. z dnia 28 września 2022 r. i w takim też zakresie zostało wydane ww. zaświadczenie. Wskazane zaświadczenie nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego, tj. nie dotyczy obiektu budowlanego o wymiarach 4,10 m x 5,60 m, pełniącego funkcję letniskową, lecz dotyczy urządzenia turystycznego. Organ stwierdził, że obiekt budowlany z jakim mamy do czynienia w sprawie nie jest urządzeniem turystycznym. Przesłany przy piśmie z 28 kwietnia 2023 r. projekt budowlany - projekt zagospodarowania terenu z planem zagospodarowania działki nie został podpisany przez autora projektu, a dodatkowo ww. dokumentacja dotyczy także innego obiektu. Z karty tytułowej projektu budowlanego wynika, iż projekt ten dotyczy obiektu o charakterze turystycznym służącym obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych, zaś w opisie projektu zagospodarowania terenu wskazuje się, że przedmiotem zamierzenia budowlanego jest budowa domku rekreacyjnego. Jednocześnie w projekcie zagospodarowania terenu powołano się błędnie na ustalenia wynikające z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą nr XLIV/311122 Rady Gminy K. z 28 września 2022 r. odnoszące się do terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług turystyki i rekreacji, oznaczonego w planie symbolem "3.MUT". Zważyć należy, iż objęty niniejszym postępowaniem obiekt nie jest położony na obszarze określonym w planie symbolem "3.MUT", lecz na terenie o symbolu "ZL" - teren lasów.
Wobec nieprzedłożenia zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy budynku letniskowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także projektu zagospodarowania działki dotyczącego rozpatrywanego obiektu, organ uznał, iż nie wykonano w wyznaczonym terminie postanowienia PINB w Puławach z dnia 3 lutego 2023 r. o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych, co uzasadniało wydanie decyzji o rozbiórce przedmiotowego obiektu budowlanego.
Dodatkowo zdaniem organu inwestor nie przedłożył pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż działka nr ewid. [...] przy ul. K. w K. położona jest w obrębie zespołu urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowego miasta K., który wpisany jest do rejestru zabytków.
Organ podniósł także, iż ostatecznym postanowieniem LWINB z 4 sierpnia 2022 r. inwestorowi została wstrzymana budowa obiektu, co oznaczało brak możliwości wykonywania robót budowlanych związanych z obiektem. Pomimo to inwestor usunął przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne i zdemontował wyposażenie łazienki zagospodarowując ją na magazynek. Powyższe według organu spowodowało zaistnienie dodatkowej przesłanki do wydania nakazu rozbiórki obiektu.
Na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 września 2023 r., strona złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie tej decyzji i rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
- art. 49e pkt 4 i 6 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki w oparciu o niewykonanie w wyznaczonym terminie postanowienia PINB w Puławach z dnia 3 lutego 2023 r. o usunięciu nieprawidłowości tj. brak uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej dla budynku rekreacji indywidualnej (zaświadczenie o zgodności takiego budynku z planem miejscowym oraz pozwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków) w sytuacji, gdy wniosek o legalizację, a za nim dokumentacja legalizacyjna i sam obiekt zostały w trakcie postępowania legalizacyjnego zmodyfikowane i dostosowane do przeznaczenia terenu;
- art. 7 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia istotnej zmiany stanu faktycznego oraz prawnego i dalsze błędne kwalifikowanie obiektu jako domku letniskowego;
- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez nie zawieszenie postępowania zarówno przez organ pierwszej instancji jak i drugiej instancji do czasu rozpatrzenia przez Ministra Kultury zażalenia inwestora na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z 31 maja 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania - wobec wcześniejszego wydania przez PINB w Puławach decyzji nakazującej rozbiórkę mimo, że kwestia pozwolenia konserwatorskiego stanowiła zagadnienie wstępne od którego zależy wynik postępowania;
- art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie i nakazanie rozbiórki, w sytuacji gdy inwestor podjął roboty budowlane polegające na likwidacji przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego w obiekcie wbrew zakazowi wynikającemu z postanowienia LWINB o wstrzymaniu budowy z dnia 4 sierpnia 2022 r., pomimo tego, że:
• roboty te nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia i realizowane były w ramach dostosowania obiektu do stanu zgodnego z prawem (planem miejscowym);
• roboty budowlane nie stanowiły "budowy" w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego.
Skarżący zarzucił również bezzasadne pominięcie wyjaśnienia wątpliwości i nieusunięcie ewentualnych braków co do przedmiotu postępowania i oparcie rozstrzygnięcia na uznaniu, iż nie zostały przedstawione wymagane dokumenty legalizacyjne dla obiektu o pierwotnej funkcji (jaką przyjął organ drugiej instancji) przy pominięciu funkcji opisanej w zmodyfikowanym wniosku, a w konsekwencji nakazanie przez organy obu instancji rozbiórki obiektu letniskowego, który nie istniał w chwili wydawania decyzji. Zmiana funkcji obiektu obligowała do orzeczenia o umorzeniu postępowania co do legalizacji obiektu letniskowego (art. 105 §1 k.p.a.) i odniesienia się w odpowiedniej formie do legalizacji obiektu o nowej funkcji, czego organy zaniechały z naruszeniem m.in. art. 64 § 2 k.p.a. (niezależnie od treści rozstrzygnięcia w zmienionym stanie faktycznym i prawnym).
W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja LWINB z 27 września 2023 r. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji z 12 maja 2023 r. i nakazująca stronie rozbiórkę obiektu budowlanego – obiektu letniskowego o wymiarach 4,10 m x 6,50 m zakotwionego na pniach drzew na działce o nr [...] położonej przy ul. K. w K.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 49e pkt 4 i 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 682, ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niewykonania w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych (pkt 4) oraz kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy (pkt 6).
W wyniku przeprowadzonych 10 maja 2022 r. ustaleń w Starostwie Powiatowym w Puławach Wydział Architektury i Budownictwa stwierdzono, że w okresie od 2018 r. do 10 maja 2022 r. nie zostało udzielone pozwolenie na budowę oraz nie dokonano zgłoszenia zamiaru budowy nowego obiektu budowlanego (budynku na drzewach) na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w K.
Organy stanęły na stanowisku, że w rozpoznawanym przypadku doszło do samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie samowoli budowlanej jest dwuetapowe i rozpoczyna się od wydania postanowienia o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego).
W postanowieniu organ informuje stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej (ust. 3). Co istotne, postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy (ust. 5). Następnie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może w ciągu 30 dni od otrzymania postanowienia złożyć wniosek o legalizację (art. 48a ust. 1 Prawa budowlanego). Jeżeli wniosek ten nie zostanie złożony, wówczas organ nadzoru budowlanego wydaje nakaz rozbiórki (art. 49e pkt 1 Prawa budowlanego). Taki sam skutek ma wycofanie wniosku, co może nastąpić praktycznie na całym etapie procedury legalizacyjnej (art. 49e pkt 2 w zw. z art. 48a ust. 2 Prawa budowlanego). Jeżeli jednak inwestor (właściciel lub zarządca) złoży wniosek o legalizację, organ nadzoru budowlanego w ramach prowadzonego postępowania wdraża procedurę legalizacyjną.
Regulacja skutków samowoli budowlanych jest konsekwencją obowiązującej w Prawie budowlanym generalnej zasady, wyrażonej w art. 28 Prawa budowlanego, przewidującej, że roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę, z wyjątkami przewidzianymi w art. 29-31 Prawa budowlanego. Zatem, jak nadmieniono, z samowolą budowlaną mamy do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia (jak w niniejszej sprawie) albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Biorąc pod uwagę treść art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast zgłoszenia, budowa wolnostojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy:
a) do 35 m²,
b) powyżej 35 m², ale nie więcej niż 70 ²m, przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m
- przy czym liczba tych budynków na działce nie może być większa niż jeden na każde 500 m² powierzchni działki.
W niniejszej sprawie powierzchnia zabudowy obiektu letniskowego była mniejsza niż 35 m², (wymiary obiektu 4,10 m x 6,50 m), zatem prawidłowo ustalono obowiązek prawny dokonania zgłoszenia tego obiektu letniskowego - jego powierzchnia zabudowy przesądza o konieczności zakwalifikowania go do budynków wymagających zgłoszenia.
W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego podjęły czynności, o których mowa w art. 48 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego i postanowieniem z 24 maja 2022 r. wstrzymano budowę wybudowanego obiektu budowlanego realizowanego na działce nr [...], bez wymaganego prawem zgłoszenia.
PINB postanowieniem z 25 października 2022 r. nałożył na stronę obowiązek przedłożenia w terminie do 31 stycznia 2023 r. określonych dokumentów: zaświadczenia Burmistrza o zgodności wskazanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu zagospodarowania działki lub terenu. W postanowieniu tym zaznaczono, że po upływie terminu, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku. W myśl art. 49 ust. 1 oraz 2a ustawy Prawo budowlane, właściwy organ przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego sprawdza jego kompletność a następnie ustala wysokość opłaty legalizacyjnej w formie postanowienia. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Organ zaznaczył, że z uwagi na bezsporne prowadzenie robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, PINB niniejszym postanowieniem wstrzymał prowadzenie robót oraz nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentów wymaganych w postępowaniu legalizacyjnym.
Z uwagi na fakt, iż odpowiadając na powyższe wezwanie organu inwestor nie uczynił mu zadość, PINB postanowieniem z 3 lutego 2023 r. nałożył na stronę obowiązek usunięcia w terminie do dnia 30 kwietnia 2023 r. określonych nieprawidłowości w przedłożonych przez niego dokumentach legalizacyjnych.
Inwestor nie uzupełnił dokumentów legalizacyjnych w zakresie, który wynikał z postanowienia PINB z dnia 3 lutego 2023 r. Jak wynika z załączonego do pisma strony z dnia 28 kwietnia 2023 r. zaświadczenia Burmistrza K. z dnia 19 kwietnia 2022 r. (błędnie wpisany rok) znak: GPS.6724.4.9.2023 dotyczy ono wniosku inwestora z dnia 17 kwietnia 2023 r. w sprawie wydania zaświadczenia o zgodności planowanego obiektu będącego urządzeniem turystycznym służącym obserwacji zjawisk przyrodniczych i walorów krajobrazowych z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego uchwałą nr XLIV/311/22 Rady Miejskiej w K. z dnia 28 września 2022 r. Słusznie zauważył organ odwoławczy, że zaświadczenie nie dotyczy przedmiotu niniejszego postępowania administracyjnego, tj. obiektu budowlanego, pełniącego funkcję letniskową, a więc parterowego budynku rekreacji indywidualnej, spełniającego warunki określone w art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego i zaliczonego do kategorii III obiektu - zgodnie z załącznikiem do Prawa budowlanego, lecz dotyczy urządzenia turystycznego, którym objęty postępowaniem obiekt letniskowy nie jest. Zgodnie ze wskazanym zaświadczeniem działka nr [...] położona jest na obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza budowę urządzeń turystycznych przez które można rozumieć wieże widokowe i miejsca widokowe, z czym w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.
Podobnie należy ocenić znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie wydane przez zastępcę Burmistrza K. z dnia 30 listopada 2022 r. Organ wydający stwierdza w nim, że wybudowanie obiektu posadowionego na działce nr [...] w K. jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jednak - tak jak we wcześniejszym zaświadczeniu - możliwość budowy dotyczy urządzeń turystycznych oraz urządzeń służących turystyce, a w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem rekreacyjnym – domkiem letniskowym. Wskazane zaświadczenia nie mogą zatem stanowić dokumentu stwierdzającego zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego wybudowanego przez inwestora obiektu letniskowego.
Znajduje to potwierdzenie w informacja z 31 stycznia 2023 r., skierowanej do PINB przez Burmistrza K., z której wynika, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, dotyczący obszaru na którym położona jest działka nr [...] w K., dopuszcza możliwość budowy jedynie urządzeń turystycznych oraz urządzeń służących turystyce.
Zgodnie z art. 4 pkt 21 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych urządzeniach turystycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2409 z zm.), przez pojęcie urządzeń turystycznych rozumie się: parkingi, pola biwakowe, wieże widokowe, kładki, szlaki turystyczne (ścieżki dydaktyczne) i miejsca widokowe. Sporny obiekt budowlany niewątpliwie nie jest urządzeniem turystycznym w rozumieniu cyt. przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych urządzeniach turystycznych. Organy prawidłowo zakwalifikowały obiekt jako budynek letniskowy, co znajduje oparcie w ustaleniach dokonanych przez pracowników PINB podczas oględzin w dniu 10 maja 2022 r., utrwalonych w formie protokołu oraz szkicu sytuacyjnego i dokumentacji fotograficznej.
Należy zatem stwierdzić, że nieprzedłożenie zaświadczenia Burmistrza K. o zgodności budowy budynku letniskowego, tj. wolnostojącego parterowego budynku rekreacji indywidualnej z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także projektu zagospodarowania działki dotyczącego rozpatrywanego obiektu, spełniającego warunki określone w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, przesądziło o nie wykonaniu przez inwestora, w wyznaczonym terminie postanowienia PINB z 3 lutego 2023 r., obowiązku usunięcia nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych. Stanowi to więc przypadek z art. 49e pkt 4 Prawa budowlanego, dający podstawę wydania decyzji o rozbiórce obiektu.
Podsumowując powyższe rozważania należy przyjąć, że skoro skarżący zaniechał realizacji obowiązku prawnego dokonania zgłoszenia budowy wskazanego budynku - prawidłowo zidentyfikowanego przez organy jako obiekt letniskowy o wymiarach nie przekraczających 35 m² - to zasadnie organ nadzoru budowlanego wszczął procedurę legalizacji wynikającą z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Co za tym idzie prawidłowo zobowiązano skarżącego do przedłożenia określonych dokumentów legalizacyjnych. Skoro zaś skarżący takich dokumentów nie przedłożył, to zasadnie została podjęta decyzja nakazująca obowiązek rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku rekreacyjnego.
Jakkolwiek trafnie organ odwoławczy zauważył, że wobec wydania przez LWINB postanowienia z 4 sierpnia 2022 r. o wstrzymaniu inwestorowi budowy obiektu, brak było możliwości wykonywania robót budowlanych związanych z obiektem, a inwestor pomimo tego nie dostosował się do treści postanowienia i usunął przyłącza wodociągowe i kanalizacyjne, zdemontował wyposażenie łazienki dostosowując ją na potrzeby magazynka, jednakże w ocenie Sądu okoliczność ta jest nieistotna w sprawie z uwagi na wskazane wyżej przesłanki nakazania rozbiórki obiektu. Z tego względu za niezasadne należało uznać zarzutu skargi w zakresie naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 15 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania bez uwzględnienia istotnej zmiany stanu faktycznego oraz prawnego. Nie doszło przy tym do dalszego, błędnego "kwalifikowanie obiektu jako domku letniskowego", gdyż podjęte przez inwestora działania miały jedynie charakter interwencyjny w stosunku do biegu działań organów. Modyfikacja obiektu w postaci usunięcia przyłączy i zdemontowania wyposażenia łazienki, zarówno nie prowadziła do zmiany funkcji całego obiektu na urządzenie turystyczne lub służące turystyce, takie jak wieża widokowa (art. 4 pkt 21 cyt. ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych urządzeniach turystycznych), jak i spełniało przesłankę z art. 49e pkt 6 Prawa budowlanego do nakazania rozbiórki, wobec kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy.
Zauważyć także należy, że wbrew obowiązkowi nałożonemu na inwestora, nie przedłożył on wymaganego pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, wydanego na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - zgodnie z art. 29 ust. 7 pkt 2 Prawa budowlanego. Nieruchomość stanowiąca działkę nr ewid. [...] przy ul. K. w K. położona jest bowiem w obrębie zespołu urbanistyczno-architektoniczno-krajobrazowego miasta K., który wpisany jest do rejestru zabytków województwa lubelskiego pod nr [...] na mocy decyzji WKZ znak: KL.V-7/59/66 z 13 sierpnia 1966 r. oraz znak: KL.IV-5349/1/83 z dnia 24 stycznia 1983 r. Co więcej, Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków w pismach z 14 czerwca 2022 r. i 9 lutego 2023 r. poinformował o braku akceptacji dla ewentualnej legalizacji spornej inwestycji, jako naruszającej wartości architektoniczno-urbanistyczno-krajobrazowe K. oraz stanowiącej zagrożenie dla drzewostanu chronionego w ramach zespołu urbanistycznego miasta.
Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na nie zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia przez Ministra Kultury zażalenia inwestora na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Lublinie z 31 maja 2023 r. o odmowie wszczęcia postępowania. To, czy takie postępowanie zostanie wszczęte i jaki będzie jego wynik, nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w rozstrzyganej sprawie.
W ocenie Sądu nie zasługują więc na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Poza wyżej omówionymi zagadnieniami szczegółowymi, Sąd stwierdza na podstawie analizy całego toku postępowania i danych zawartych w aktach sprawy, że organy nie uchybiły przepisom postępowania, dokonując w szczególności wszechstronnej analizy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w zakresie niezbędnym do jej prawidłowego rozstrzygnięcia. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wynikającej z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zakwestionowane w skardze decyzje wydane zostały w oparciu o właściwie i wyczerpująco ustalony stan faktyczny i przy prawidłowym zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa w tym zakresie. W sprawie zebrano wystarczający materiał dowodowy i dokonano jego właściwej oceny, biorąc również pod uwagę wyjaśnienia skarżącego.
Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.