II SA/Lu 1023/23

II SA/Lu 1023/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-02-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Joanna Cylc-Malec /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 11 września 2023 r. znak: ZOA-VIII.7721.34.2022 w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 24 lipca 2023 r. znak: PNB.IO.III.5160.14.2022; II. zasądza od Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. znak: ZOA-VIII.7721.34.2022, po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w L. (dalej także jako "skarżąca" lub "Wspólnota"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta Lublin z dnia 24 lipca 2023 r. znak: [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową muru oporowego we wschodniej części działki nr ewid[...] przy wjeździe do garażu podziemnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L..
Rozstrzygnięcie powyższe zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 15 czerwca 2022 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta Lublin wpłynęło pismo I. S., zawierające prośbę o podjęcie stosownych czynności w celu zweryfikowania legalności zrealizowanej na przełomie 2021 i 2022 roku budowy muru oporowego znajdującego się przy wjeździe do garażu podziemnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L..
W związku z powyższym pismem, upoważnieni pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego miasta Lublin przeprowadzili w dniu 8 sierpnia 2022 r. kontrolę przedmiotowego budynku. Podczas kontroli stwierdzono, że we wschodniej części działki nr ewid. [...] usytuowany jest mur oporowy, który na długości 1,4 m nie posiada zabezpieczeń w koronie przed upadkiem z wysokości. Mur wykonano z bloczków betonowych i wypełniono betonem. Roboty budowlane wykonano w 2021 r., zaś ich inwestorem była Wspólnota. Według Zarządcy nieruchomości, wykonane roboty budowlane były remontem. Podczas kontroli zobowiązano przedstawiciela Zarządcy do wykonania, w trybie natychmiastowym, zabezpieczenia muru przed upadkiem z wysokości. O wykonaniu zabezpieczenia Zarządca poinformował organ pierwszej instancji w dniu 10 sierpnia 2022 r.
W dniu 26 października 2022 r. organ pierwszej instancji przesłuchał w charakterze świadka inspektora nadzoru inwestorskiego M. T.. Inspektor zeznał, że roboty budowlane prowadzono na podstawie projektu: "Projekt wykonawczy przebudowy ściany oporowej wjazdu do garażu w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w L.", opracowanego przez mgr inż. D. T.. Wyjaśnił również, że w trakcie prowadzonych robót rozebrano część nadziemną muru oporowego, a następnie dowiązano zbrojenie do istniejącej ławy fundamentowej. Roboty wykonano z tego powodu, że dotychczas istniejący mur oporowy groził zawaleniem.
Uznając, że budowa przedmiotowego muru oporowego została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin postanowieniem z dnia 15 listopada 2022 r. wstrzymał Wspólnocie roboty budowlane związane z budową ww. obiektu, jednocześnie informując inwestora o możliwości złożenia wniosku o legalizację budowy, a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy.
Rozpatrując zażalenie Wspólnoty na powyższe postanowienie, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie wykonał obowiązku określonego w art. 61 § 4 k.p.a. - postanowieniem z dnia 13 lutego 2023 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji wykonał określony w art. 61 § 4 k.p.a. obowiązek zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania w sprawie budowy muru oporowego.
Następnie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin postanowieniem z dnia 9 marca 2023 r. ponownie orzekł o wstrzymaniu Wspólnocie robót budowlanych związanych z budową muru oporowego przy wjeździe do garażu podziemnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L..
Po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty, Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2023 r. uchylił ww. postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń odnośnie do kwalifikacji wykonanych robót budowlanych.
W dniu 1 czerwca 2023 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalono, że mur oporowy znajdujący się we wschodniej części działki nr [...], przy wjeździe do garażu, wykonany został z pustaków szalunkowych o wymiarach: długość - 60 cm, szerokość - 43 cm oraz wysokość - 24,5 cm. Zwieńczenie muru zostało zabezpieczone przed upadkiem z wysokości, zaś pustaki szalunkowe zostały wypełnione betonem. Podczas kontroli M. T. - inspektor nadzoru inwestorskiego, oświadczył, że mur oporowy wykorzystuje wcześniej istniejący fundament. Rozebrana i odtworzona została jego część nadziemna.
Pismem z dnia 13 czerwca 2023 r. Urząd Miasta Lublin przekazał organowi pierwszej instancji skany dokumentacji dotyczącej budowy muru oporowego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w L..
Postanowieniem z dnia 24 lipca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin, działając na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm., dalej jako "Pr.bud."), wstrzymał Wspólnocie roboty budowlane związane z budową spornego muru oporowego zlokalizowanego we wschodniej części działki nr ewid. [...] przy wjeździe do garażu podziemnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego (pkt 1). Jednocześnie organ pierwszej instancji poinformował skarżącą o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. budowy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia (pkt 2), a także o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budowy, w wysokości 125 000,00 zł, ustalonej zgodnie z art. 59f Pr.bud. (pkt 3).
W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ pierwszej instancji stwierdził, że w wyniku wykonanych robót budowlanych doszło do całkowitej rozbiórki części nadziemnej przedmiotowego muru oporowego, która została następnie odbudowana. W ocenie organu pierwszej instancji, roboty te wykroczyły poza zakres bieżącej konserwacji lub remontu, a zatem wymagały pozwolenia na budowę, którym Wspólnota nie dysponowała.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie, zarzucając błędną kwalifikację wykonanych robót budowlanych, które - w jej ocenie - stanowią remont muru oporowego.
Po rozpatrzeniu zażalenia Inspektor Nadzoru Budowlanego powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 11 września 2023 r. (zaskarżonym do Sądu) utrzymał w mocy postanowienie z dnia 24 lipca 2023 r. (w sentencji postanowienia organu drugiej instancji, jako datę wydania zaskarżonego postanowienia pierwszoinstancyjnego, omyłkowo wskazano "9 marca 2023 r.").
Organ zażaleniowy stwierdził, że analiza dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania potwierdza, iż Wspólnota częściowo rozebrała istniejący mur oporowy i w jego miejsce wykonała nowy mur oporowy z pustaków szalunkowych. W ocenie organu drugiej instancji, w przedmiotowej sprawie nie może być zatem mowy o remoncie istniejącego muru oporowego, albowiem doszło do jego odbudowy, która wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał.
Z uwagi na samowolną realizację przedmiotowego muru oporowego w 2021 r., Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jako słuszne ocenił zastosowanie przez organ pierwszej instancji trybu przewidzianego w art. 48 Pr.bud. W ocenie organu zażaleniowego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy, rozważył go i poddał ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także – wbrew zarzutom zażalenia - dokonał właściwej wykładni przepisów prawa materialnego oraz prawidłowo zastosował normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Wspólnota, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na opisane wyżej postanowienie organu drugiej instancji, domagając się jego uchylenia lub zmiany, a przy tym wnosząc o rozpoznanie sprawy na rozprawie z uwagi na jej złożony charakter i celowość wysłuchania przedstawiciela skarżącej. W treści skargi podniesiono, że z zaskarżonym postanowieniem nie można się zgodzić z następujących powodów.
W ocenie Wspólnoty, wykonanie przedmiotowych robót budowlanych było niezbędne i niecierpiące zwłoki z uwagi na treść protokołu okresowej (rocznej) kontroli stanu technicznego budynku, wskazującego na konieczność niezwłocznego wykonania remontu muru oporowego. Wykonane prace miały charakter remontu, na co wskazuje wykonanie prac w oparciu o fundamenty, bariery ochronne i przebieg muru oporowego oraz okoliczność, że remont dotyczył jedynie części muru w zakresie, w którym wystąpiły uszkodzenia od strony działki sąsiedniej. Zastosowanie innej techniki wykonania muru (innych materiałów) jest konsekwencją przyjęcia trwalszej techniki wykonania ściany, bardziej odpowiadającej warunkom i zwiększającej poziom bezpieczeństwa użytkowników wjazdu. Wspólnota nie zgodziła się kwalifikacją robót budowlanych przyjętą przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W ocenie skarżącej, wykonane prace nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem stanowiły roboty remontowe.
Ponadto, na wypadek nie podzielenia powyższych argumentów, Wspólnota dodatkowo zarzuciła, że organ, ustalając wysokość opłaty legalizacyjnej wymaganej w przypadku złożenia wniosku o legalizację, nieprawidłowo zakwalifikował przedmiotowy mur oporowy, albowiem obiekt ten należy zaliczyć do kategorii XXV z tabeli - załącznika do Pr.bud., jako element drogi dojazdowej, co oznacza, że prawidłowo ustalona opłata legalizacyjna winna wynosić 20% naliczonej opłaty.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w analizowanym przypadku nie mamy do czynienia z postawieniem nowego muru oporowego, albowiem w wyniku przyprowadzonych robót nie doszło do całkowitej rozbiórki konstrukcji istniejącego muru. Zdemontowano jedynie część nadziemną muru oporowego od strony północnej, pozostawiając nienaruszoną konstrukcję muru od strony południowej. Nie zmieniono przebiegu, ani nie ingerowano w fundamenty. Przyjęto inne materiały do wykonania remontowanej części muru, natomiast w pozostałym zakresie wykorzystano te same materiały, które stanowiły elementy funkcjonalne muru. W ocenie autora skargi, za uznaniem że przedmiotowy obiekt nie został rozebrany i wybudowany na nowo, lecz został wyremontowany, przemawia również okoliczność, iż nawet w części dotkniętej najpoważniejszymi pracami, w toku remontu funkcje muru nie zostały wyłączone z uwagi na konieczność jego funkcjonowania i zabezpieczenie wjazdu do garażu. Brak jest zatem podstaw do wyróżnienia etapu rozbiórkowego i budowlanego, bowiem w toku całego procesu funkcjonalnie elementy remontowane zastępowały części, które z przyczyn technicznych nie spełniały swojej funkcji. Elementem wymienionym finalnie pozostała jedynie ściana północna, która na skutek spękania i przemieszczenia przestała pełnić swoją funkcję. Remontowanemu murowi oporowemu przywrócono jedynie sprawność i możliwość bezpiecznego wykorzystania w zakresie, w jakim został uszkodzony na skutek czynników zewnętrznych.
W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Mając na względzie, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie, Sąd - korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") - rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Podkreślić należy, że w przypadku skargi na postanowienie, decyzja o rozpoznaniu sprawy w tym trybie pozostawiona jest sądowi i nie jest zależna ani od złożenia przez którąkolwiek ze stron wniosku w tym przedmiocie, ani też od ewentualnego żądania przez którąkolwiek ze stron przeprowadzenia rozprawy. Stąd też wniosek skarżącej o przeprowadzenie w niniejszej sprawie rozprawy, nie był dla Sądu wiążący. Wprawdzie zgodnie z art. 122 p.p.s.a. sąd – również w przypadku spraw kwalifikujących się do rozpoznania w trybie uproszczonym - może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie, jednak w niniejszej sprawie Sąd uznał, że brak jest ku temu podstaw. Istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie budzą bowiem wątpliwości, dla wyeliminowania których niezbędne byłoby przeprowadzenie rozprawy. Za rozpoznaniem sprawy w trybie uproszczonym przemawiały natomiast względy ekonomiki procesowej.
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Przypomnieć należy, że postępowanie administracyjne, w którym wydano kontrolowane postanowienia, zostało wszczęte w sprawie robót budowlanych wykonanych przez Wspólnotę w 2021 r. przy murze oporowym zlokalizowanym we wschodniej części działki nr ewid. [...], przy wjeździe do garażu podziemnego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w L..
Istota zawisłego przed Sądem sporu sprowadza się do kwalifikacji przedmiotowej inwestycji. Według skarżącej, zrealizowane prace polegały na remoncie istniejącego muru oporowego, którego przeprowadzenie było konieczne ze względu na zły stan techniczny tego obiektu. Odmiennej kwalifikacji przedmiotowej inwestycji dokonały natomiast organy nadzoru budowlanego uznając, że Wspólnota w toku wykonywanych prac dokonała rozbiórki muru oporowego, a następnie obiekt ten odbudowała. Mając zaś na względzie, że inwestycja ta nie została poprzedzona uzyskaniem pozwolenia na budowę, organy uznały ją za samowolę budowlaną, względem której zastosowanie znajduje procedura legalizacyjna przewidziana w art. 48 i nast. Pr.bud.
Konfrontując stanowisko organów nadzoru budowlanego ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, Sąd doszedł do wniosku, że przyjęta przez organy kwalifikacja wykonanych robót budowlanych nie jest właściwa.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 Pr.bud. przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
W orzecznictwie wskazuje się, że remont to rodzaj naprawy, w ramach której dopuszczalna jest wymiana czy odnowienie niektórych elementów. Są to roboty niezbędne do utrzymania obiektu w odpowiednim stanie technicznym (por. wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2375/18). Istotna cechą remontu jest to, że ogranicza się on do wymiany jedynie poszczególnych elementów obiektu i zastąpienia ich nowymi (por. wyroki NSA: z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 373/17; z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2515/18).
Co do zasady nie można odmówić słuszności twierdzeniu organów, iż za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu, a nawet z wykorzystaniem tych samych materiałów. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład orzekający w niniejszej sprawie go nie kwestionuje (zob. np. wyroki NSA: z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2515/18; z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2353/18; z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 2483/21).
Wykonane przez Wspólnotę roboty budowlane – wbrew stanowisku organów - zachowały jednak przesłanki do uznania ich za remont. Z bezspornych ustaleń organów, opartych przede wszystkim na zeznaniach przesłuchanego w charakterze świadka inspektora nadzoru inwestorskiego M. T., przeprowadzonych w toku postępowania oględzinach oraz dołączonej do akt dokumentacji fotograficznej, wynika, że sporną inwestycją objęta była wyłącznie część nadziemna konstrukcji przedmiotowego muru. Elementy części nadziemnej muru, wykonanej pierwotnie z cegieł, zostały zastąpione konstrukcją z pustaków szalunkowych. Nie została natomiast naruszona część podziemna konstrukcji muru oporowego, ani też żadna pozostała części wjazdu do garażu.
W ocenie Sądu, taki zakres wykonanych robót budowlanych nie uzasadnia przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do rozbiórki obiektu budowlanego, a następnie jego odbudowy. Wprawdzie w wyniku przeprowadzonej inwestycji doszło do wymiany elementów konstrukcji muru, jednak wyłącznie w jego części nadziemnej. W przypadku obiektu w postaci muru oporowego, częścią nie mniej istotną dla jego walorów funkcjonalnych jest natomiast część podziemna, która odpowiada za stabilność całej konstrukcji. Ta cześć przedmiotowego obiektu nie była natomiast poddana żadnym zmianom. Robotami budowlanymi nie była też objęta pozostała część konstrukcji wjazdu do garażu, którego przedmiotowy mur oporowy jest elementem. W wyniku zrealizowanej inwestycji nie doszło ponadto do zmiany charakterystycznych parametrów istniejącego muru. Wymianie poddano jedynie elementy konstrukcji nadziemnej, które zastąpione zostały nowymi materiałami. Wykonane roboty nadal jednak ograniczyły się do odtworzenia stanu pierwotnego, co jest zasadniczą cechą remontu. Stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyte w stanie pierwotnym, jest natomiast w przypadku remontu dopuszczalne – co wprost wynika z definicji zawartej w art. 3 pkt 8 Pr.bud.
Ponadto należy zauważyć, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy nie daje podstaw zakwestionowania wyjaśnień Wspólnoty dotyczących przebiegu zrealizowanej w 2021 r. inwestycji. Z wyjaśnień tych wynika natomiast, że w trakcie prowadzonych prac funkcje muru oporowego nie zostały w żaden sposób wyłączone i przedmiotowy obiekt przez cały ten czas zachowywał funkcję zabezpieczającą wobec wjazdu do garażu. Uszkodzone elementy konstrukcji nadziemnej muru były stopniowo wymieniane na nowe materiały. Powyższe wyjaśnienia znajdują potwierdzenie w treści protokołu wykonawczego autorstwa mgr inż. D. T., w oparciu o który wykonywane były sporne roboty budowlane. Protokół ten wskazywał bowiem na konieczność zapewnienia - na każdy etapie realizacji inwestycji - stateczności konstrukcji jako całości, jak też stateczności poszczególnych elementów (k. 17-18 akt adm. I inst.). Z powyższego wynika, że w przypadku przedmiotowej inwestycji nie można wyodrębnić etapu rozbiórki i etapu odbudowy, albowiem podczas wykonywanych prac, objęty nimi obiekt cały czas istniał.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, nie sposób zgodzić się z oceną organów, iż w analizowanym przypadku doszło do budowy (odbudowy) obiektu budowlanego, w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pr.bud., która wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji stwierdzić trzeba, że organy naruszyły przepisy art. 3 pkt 6 i art. 48 ust. 1 pkt 1 Pr.bud., poprzez ich wadliwe zastosowanie, co miało wpływ na wynik sprawy.
Uznanie, że sporne roboty budowlane nie wykroczyły poza zakres pojęcia remontu zdefiniowanego w art. 3 pkt 8 Pr.bud., nie oznacza jednak, że ich realizacja nie wymagała od Wspólnoty dochowania jakichkolwiek obowiązków formalno-prawnych. Należy bowiem zauważyć, że z treści art. 29 ust. 3 pkt 2 lit. a) i ust. 4 pkt 2 lit a) tiret pierwsze Pr.bud. wynika, że remont, którego przedmiotem jest budowla, której budowa wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wprawdzie nie wymaga uzyskania takiego pozwolenia, jednak wymaga dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 Pr.bud. Mur oporowy należy do kategorii budowli, co wprost wynika z definicji tego pojęcia zawartej w art. 3 pkt 3 Pr.bud., w której w ramach przykładowego katalogu budowli wymieniono konstrukcje oporowe. Z art. 29 Pr.bud. wynika natomiast a contrario, że tego rodzaju budowla nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Przeprowadzony remont muru oporowego wymagał zatem dokonania przez Wspólnotę zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych w trybie określonym w art. 30 Pr.bud. Z dołączonego do akt pisma Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta Lublin z dnia 13 czerwca 2022 r. (k. 1 akt adm. I inst.) wynika natomiast, że Wspólnota obowiązku tego nie wykonała. Okoliczność tę potwierdzają również zeznania inspektora nadzoru inwestorskiego M. T. (k. 45-46 akt adm. I inst.). Skoro jednak przedmiotowe roboty budowlane ograniczyły się do remontu, a zatem ich efektem nie było powstanie nowego obiektu budowlanego, lecz odtworzenie stanu pierwotnego obiektu istniejącego, budowla ta nadal nie może być zakwalifikowana jako samowola budowlana, względem której zastosowanie ma procedura legalizacyjna określona w art. 48 i nast. Pr.bud. W takim przypadku ocena prawidłowości wykonanych robót budowlanych powinna zostać przeprowadzona przez organ nadzoru budowlanego w trybie postępowania naprawczego, albowiem roboty te wypełniają (co najmniej) przesłankę z art. 50 ust. 1 pkt 1 Pr.bud.
Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta Lublin uwzględni przedstawione wyżej uwagi i wnioski. Przede wszystkim organ ten przyjmie, że prawidłową kwalifikacją spornej inwestycji jest remont, a w związku z tym oceny prawidłowości wykonanych robót budowlanych i ich zgodności z przepisami dokona w ramach postępowania naprawczego uregulowanego w art. 50 i art. 51 Pr.bud. W przypadku stwierdzenia, że roboty te – pomimo niezachowania obowiązku poprzedzenia ich zgłoszeniem – zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i nie naruszają prawa, w tym norm techniczno-budowlanych, postępowanie naprawcze podlegało będzie umorzeniu. W przeciwnym razie organ zastosuje odpowiednie środki przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Pr.bud.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji wyroku, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzone koszty postępowania obejmują uiszczony wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej, które stosownie do § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), wynosi 480 zł.