II SA/Lu 1014/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w LublinieLublin2004-01-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
plan miejscowyzagospodarowanie przestrzennedroga szybkiego ruchuprawo własnościinteres prawnyinteres faktycznyuchwała rady gminyzarzuty do projektu planuochrona środowiskauciążliwość

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właścicieli nieruchomości na uchwałę Rady Miejskiej odrzucającą ich zarzuty do projektu planu miejscowego dotyczącego budowy drogi szybkiego ruchu w pobliżu ich posesji.

Skarżący E. i T. J. wnieśli skargę na uchwałę Rady Miejskiej, która odrzuciła ich zarzuty do projektu planu miejscowego. Projekt zakładał budowę drogi szybkiego ruchu w bliskiej odległości od ich zabudowań mieszkalnych, co zdaniem skarżących naruszało ich interes prawny i faktyczny. Sąd uznał, że choć projekt narusza interes prawny jednej ze skarżących (E. J.) w zakresie części działki, to jednak przebieg drogi został zdeterminowany koniecznością stworzenia wylotu miasta i nie narusza bezpośrednio ich prawa własności w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.

Sprawa dotyczyła skargi E. i T. J. na uchwałę Rady Miejskiej, która odrzuciła ich zarzuty do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Projekt zakładał budowę drogi szybkiego ruchu (trasy komunikacyjnej KDG) w odległości około 8-12 metrów od zabudowań mieszkalnych skarżących, a także częściowe przejęcie gruntu należącego do E. J. Skarżący argumentowali, że tak bliskie usytuowanie drogi spowoduje uciążliwości związane z hałasem i zapyleniem, a także naruszy ich prawo własności. Rada Miejska, odrzucając zarzuty, powołała się na cel publiczny jakim jest droga, możliwość ograniczenia praw do nieruchomości za odszkodowaniem oraz konieczność zapewnienia wylotu miasta w kierunku dróg ekspresowych. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, stwierdził, że część zarzutów skarżących dotyczyła naruszenia interesu faktycznego, a nie prawnego, co nie uzasadniało uwzględnienia skargi w tym zakresie. W odniesieniu do działki E. J., której część miała być przeznaczona pod drogę, sąd uznał, że narusza to jej uprawnienia własnościowe, jednakże odrzucenie zarzutu było uzasadnione koniecznością zaplanowania trasy w terenie najmniej kolidującym z istniejącą zabudową. Sąd podkreślił, że ustalanie przeznaczenia terenu jest zadaniem własnym gminy, a przyjęty przebieg drogi nie był dowolny. Ostatecznie, sąd oddalił skargę, uznając, że uchwała nie narusza przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, w przypadku, gdy droga ma przebiegać przez część działki należącej do właściciela. W pozostałych przypadkach, gdy droga przebiega w sąsiedztwie, narusza jedynie interes faktyczny, a nie prawny.

Uzasadnienie

Sąd rozróżnił interes prawny od faktycznego. Interes prawny jest naruszony, gdy projekt planu bezpośrednio ingeruje w prawo własności lub inne uprawnienia do nieruchomości. Naruszenie interesu faktycznego, wynikające z potencjalnych uciążliwości (hałas, zapylenie), nie jest podstawą do uwzględnienia zarzutu do projektu planu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.z.p. art. 24 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Dopuszcza wniesienie zarzutu do projektu planu tylko przez osobę, której interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia projektu, wynikające z tytułu prawnego do nieruchomości.

Pomocnicze

u.z.p. art. 23 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Dopuszcza wniesienie protestu do projektu planu przez każdego, kto kwestionuje ustalenia, bez względu na tytuł prawny.

u.z.p. art. 8 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Plany zagospodarowania przestrzennego wydawane są w drodze uchwał rady gminy.

u.s.g. art. 7 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Ustalanie przeznaczenia terenów należy do zadań własnych gminy.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach planowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd ją oddala.

u.d.p. art. 35

Ustawa o drogach publicznych

Przepisy dotyczące odległości od dróg publicznych (powoływane przez skarżących, ale nie analizowane przez sąd jako podstawa oddalenia skargi).

u.d.p. art. 37

Ustawa o drogach publicznych

Przepisy dotyczące odległości od dróg publicznych (powoływane przez skarżących, ale nie analizowane przez sąd jako podstawa oddalenia skargi).

u.g.n. art. 6

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Droga jako cel publiczny, dla realizacji którego możliwe jest ograniczenie lub pozbawienie praw do nieruchomości za odszkodowaniem.

u.z.p. art. 2 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawowe zasady planowania przestrzennego.

u.z.p. art. 4 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność zaplanowania trasy komunikacyjnej jako wylotu miasta w północnej części. Przyjęty przebieg drogi zdeterminowany jedyną możliwością alternatywną w skali miasta. Projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie ustala, że z nieruchomości skarżących jakaś część jest przeznaczona pod trasę komunikacyjną. Naruszenie interesu prawnego skarżącej E. J. w zakresie części działki Nr [...] było dopuszczalne do zgłoszenia zarzutu, ale nie obligowało do jego uwzględnienia.

Odrzucone argumenty

Projekt zmiany planu narusza interes prawny skarżących poprzez bliskie usytuowanie drogi szybkiego ruchu. Bliskie usytuowanie drogi spowoduje uciążliwości (hałas, zapylenie) uniemożliwiające normalną egzystencję. Projekt godzi w prawo własności E. J. jako właścicielki działki Nr [...] na której częściowo usytuowano drogę. Odległość od budynku do pasa drogowego jest zbyt mała i została ustalona niezgodnie z przepisami ustawy o drogach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

narusza interes prawny wnoszących zarzut, który przez to jest dopuszczalny, to niemniej [...] droga jest celem publicznym, dla realizacji którego możliwe jest ograniczenie lub pozbawienie praw do nieruchomości za odszkodowaniem. Na etapie projektowania i realizacji tej ulicy zostaną wykonanie analizy i zabezpieczenia w zakresie ochrony istniejącej zabudowy przed uciążliwościami ruchu drogowego. projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie ustala, iż z niej jakąkolwiek część przeznacza pod trasę komunikacyjną oznaczoną symb. KDG, a która ma przebiegać przez grunt leżący w sąsiedztwie wskazanej nieruchomości skarżących. Ta część zgłoszonego przez skarżących zarzutu stanowiła więc protest, ale skoro zaskarżona uchwała uznała ją za zarzut, to by nie pogarszać sytuacji prawnej skarżących ta część skargi na zaskarżoną uchwałę rozpoznana została jako na odrzucenie zarzutu do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Negatywne następstwa związane z utworzeniem przedmiotowej trasy komunikacyjnej w sąsiedztwie wskazanej nieruchomości skarżących wskazane w zarzucie do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, jak też w skardze na zaskarżoną uchwałę stanowią naruszenie ich interesu faktycznego, ale z tej przyczyny w świetle art. 24 ust. 1 omawianej ustawy skarga na zaskarżoną uchwałę nie może być uwzględniona, bo nie narusza to interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Powoływane przez skarżących okoliczności faktyczne związane z bliskością przebiegu wskazanej trasy komunikacyjnej z istniejącą zabudową na ich nieruchomości mogą być przedmiotem rozważań ewentualnej przyszłej decyzji zezwalającej na budowę tej trasy, jeśli będzie ona realizowana. Posiadanie legitymacji do złożenia zarzutu nie oznacza jednak, iż musi on być uwzględniony w trakcie czynności planistycznych przez organy administracji publicznej. Posiadanie wskazanych uprawnień przez rady gmin oznacza ich suwerenność w tym zakresie, która jednak w świetle orzecznictwa nie równa się dowolności w działaniu. O potrzebie odrzucenia zarzutu do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego zdecydowała konieczność zaplanowania przedmiotowej trasy komunikacyjnej jako jednej z ulic wylotowych miasta w północnej jego części, którą zaplanowano w terenie najmniej kolidującym z istniejącą zabudową.

Skład orzekający

Franciszek Frączkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Wiesława Achrymowicz

członek

Witold Falczyński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja rozróżnienia między interesem prawnym a faktycznym w kontekście planowania przestrzennego oraz zakresu kontroli sądowej uchwał rady gminy w sprawach planistycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. (obecnie uchylonej).

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym właścicieli nieruchomości a interesem publicznym w zakresie rozwoju infrastruktury drogowej, co jest częstym problemem w planowaniu przestrzennym.

Droga szybkiego ruchu pod oknami? Sąd wyjaśnia, kiedy można protestować przeciwko planom zagospodarowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Lu 1014/02 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2004-01-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-08-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Franciszek Frączkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Wiesława Achrymowicz
Witold Falczyński
Symbol z opisem
615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Rada Miasta
Powołane przepisy
Dz.U. 1999 nr 15 poz 139
art. 8 ust 1, art.23. ust.1,  art.24 ust.1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity.
Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
art.7 ust.1 pkt.1 i  art.18 ust. 2 pkt. 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art.151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Franciszek Frączkiewicz /spr./ Sędziowie NSA Wiesława Achrymowicz /asesor WSA/ Witold Falczyński Protokolant Ref. Beata Basak po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. i T. J. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego oddala skargę
Uzasadnienie
Po wyłożeniu projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta a część I, E.J. i T.J. wnieśli zarzut do tego projektu zawarty w piśmie skierowanym do Zarządu Miasta złożonym dnia 2 kwietnia 2002 r. W piśmie tym wskazani wyjaśnili, że są współwłaścicielami na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej działki gruntu Nr [...], zaś E.J. jest właścicielką działki gruntu Nr [...] /majątek odrębny/ położonych przy ul. [...]obręb [...].
Działka Nr [...] jest zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi, przy czym jeden z nich stanowi budynek nie zamieszkały w stanie surowym, co do którego zezwolenie na budowę zostało wydane w 1995 r.
W projekcie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, równolegle do dłuższych boków działek Nr [...] i [...] usytuowano trasę szybkiego ruchu /drogę/, o szerokości 40 m łącznie z pasem zieleni.
Trasa ta znajduje się w odległości 8 m od granicy działki Nr[...]i około 12 m od znajdującego się tam nowego budynku mieszkalnego składających zarzut. Nadto część tak zaprojektowanej trasy przechodzi przez działkę Nr [...] stanowiącą własność E.J..
Tak bliskie usytuowanie trasy szybkiego ruchu w stosunku do działki i budynku mieszkalnego uniemożliwi składającym zarzut normalną egzystencję ze względu na hałas, zapylenie i inne emisje spowodowane ruchem pojazdów. Odległość od budynku do pasa drogowego jest zbyt mała i została ustalona niezgodnie z art. 35 i art. 37 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych /Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./.
Nadto założenia projektu godzą w prawo własności E.J. jako właścicielki działki Nr [...] na której częściowo usytuowano drogę.
Dlatego wnoszący zarzut wnieśli o dokonanie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez stosowne przesunięcie trasy drogi na inne grunty nie położone w bezpośredniej bliskości ich budynku mieszkalnego.
Rada Miejska uchwałą Nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. podjętą na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./, art. 24 ust. 3 i art. 25 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ nie uwzględniła powyższego zarzutu E. i T. małż. J. podnosząc w uzasadnieniu do tej uchwały, że aczkolwiek projekt zmiany planu narusza interes prawny wnoszących zarzut, który przez to jest dopuszczalny, to niemniej zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm./ - droga jest celem publicznym, dla realizacji którego możliwe jest ograniczenie lub pozbawienie praw do nieruchomości za odszkodowaniem. Przyjęty przebieg przedmiotowej drogi zdeterminowany został jedyną możliwością alternatywnego w skali miasta oprócz istniejącej [...], wylotu w kierunku północnym do projektowanych dróg ekspresowych S-[...] oraz S-[...] stanowiących obwodnice miasta w ciągu dróg krajowych. Na etapie projektowania i realizacji tej ulicy zostaną wykonanie analizy i zabezpieczenia w zakresie ochrony istniejącej zabudowy przed uciążliwościami ruchu drogowego. W tej sytuacji zgłoszony zarzut w świetle art. 2 ust. 1 i art. 4 ust. 1 oraz art. 24 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym należało odrzucić.
W skardze na tę uchwałę E. i T.J. wnoszą o jej uchylenie i spowodowanie przesunięcia trasy przedmiotowej ulicy na inne grunty nie położone w bliskości budynku mieszkalnego skarżących.
Rada Miejska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zaskarżonej uchwały powołując się na jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej uchwały w zakresie pozostawania jej w zgodności z prawem podnieść należy, że przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm./ przewidują dwa środki prawne możliwe do wniesienia przez zainteresowane osoby do opracowanego i wyłożonego do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub projektu zmiany tego planu.
W wypadku takim art. 23 ust. 1 powołanej ustawy dopuszcza wniesienie protestu do projektu, który może być wniesiony przez każdego kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie bez względu na posiadany do tego tytuł prawny. Natomiast art. 24 ust. 1 tej ustawy dopuszcza możliwość wniesienia zarzutu do projektu planu, ale tylko przez każdego, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego zarzut wynikać muszą z tytułu prawnego do nieruchomości objętej ustaleniami projektu planu zagospodarowania przestrzennego.
W świetle dowodów sprawy z nieruchomości oznaczonej Nr [...] stanowiącej własność skarżących na której mają oni dwa domy mieszkalne projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie ustala, iż z niej jakąkolwiek część przeznacza pod trasę komunikacyjną oznaczoną symb. KDG, a która ma przebiegać przez grunt leżący w sąsiedztwie wskazanej nieruchomości skarżących. Ta część zgłoszonego przez skarżących zarzutu stanowiła więc protest, ale skoro zaskarżona uchwała uznała ją za zarzut, to by nie pogarszać sytuacji prawnej skarżących ta część skargi na zaskarżoną uchwałę rozpoznana została jako na odrzucenie zarzutu do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak podniesiono wyżej projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego z nieruchomości skarżących Nr [...] nie przewiduje niczego pod usytuowanie na niej w przyszłości trasy komunikacyjnej oznaczonej symb. KDG, która przebiegać ma bezspornie w świetle dowodów sprawy, obok nieruchomości skarżących, Ci ostatni w świetle uzasadnienia skargi i wypowiedzi skarżącego na rozprawie chcieliby by usytuowanie trasy tej nastąpiło w dalszej odległości od ich nieruchomości na nieruchomości osoby trzeciej. Żądanie to pod adresem Sądu przekracza jego uprawnienie po pierwsze, zaś po wtóre skoro przebieg zaplanowanej trasy komunikacyjnej niczego nie przeznacza pod nią z nieruchomości skarżących Nr [...], to projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego w tej części nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Negatywne następstwa związane z utworzeniem przedmiotowej trasy komunikacyjnej w sąsiedztwie wskazanej nieruchomości skarżących wskazane w zarzucie do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, jak też w skardze na zaskarżoną uchwałę stanowią naruszenie ich interesu faktycznego, ale z tej przyczyny w świetle art. 24 ust. 1 omawianej ustawy skarga na zaskarżoną uchwałę nie może być uwzględniona, bo nie narusza to interesu prawnego lub uprawnienia skarżących.
Powoływane przez skarżących okoliczności faktyczne związane z bliskością przebiegu wskazanej trasy komunikacyjnej z istniejącą zabudową na ich nieruchomości mogą być przedmiotem rozważań ewentualnej przyszłej decyzji zezwalającej na budowę tej trasy, jeśli będzie ona realizowana.
W odniesieniu do działki Nr [...] której właścicielką jest E.J., zgłoszony przez nią zarzut zasadnie przez zaskarżoną uchwałę tak został uznany w świetle art. 24 § 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Przedmiotowy projekt zmiany planu zagospodarowania przestrzennego na niewielkiej części tej działki wolnej od zabudowy przewiduje w przyszłości usytuowanie części trasy komunikacyjnej KDG, a więc narusza uprawnienia własnościowe do tej działki E. J. i przez to w świetle powołanego przepisu uprawniona była ona do złożenia zarzutu do przedmiotowego projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Posiadanie legitymacji do złożenia zarzutu nie oznacza jednak, iż musi on być uwzględniony w trakcie czynności planistycznych przez organy administracji publicznej. W myśl bowiem art. 4 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy do zadań własnych gminy, a w ramach jej organów plany zagospodarowania przestrzennego wydane są w drodze uchwał rady gminy - art. 8 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i art. 7 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./. Posiadanie wskazanych uprawnień przez rady gmin oznacza ich suwerenność w tym zakresie, która jednak w świetle orzecznictwa nie równa się dowolności w działaniu. Oznacza to, iż czynności w tym zakresie podlegają kontroli orzeczniczej. Z motywów do uchwały zaskarżonej w omawianym zakresie wynika, że nie została ona podjęta dowolnie. O potrzebie odrzucenia zarzutu do projektu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego zdecydowała konieczność zaplanowania przedmiotowej trasy komunikacyjnej jako jednej z ulic wylotowych miasta w północnej jego części, którą zaplanowano w terenie najmniej kolidującym z istniejącą zabudową.
Poza tym zaskarżona uchwała nie jest sprzeczna z przepisami prawa cywilnego i Konstytucji R.P. odnośnie odmowy własności, bo nie powoduje ona zabrania niczegokolwiek z nieruchomości stanowiącej własność E. J.
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, iż brak jest uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi na zaskarżoną uchwałę, która przez to w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ podlega oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI