II SA/LU 101/24

II SA/Lu 101/24 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2024-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Bartłomiej Pastucha /sprawozdawca/
Jacek Czaja
Jerzy Parchomiuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 901
art. 61
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2024 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 7 grudnia 2023 r. nr SKO.41/3436/OS.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, po rozpatrzeniu odwołania J. T. (dalej także jako "skarżący" lub "strona") od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr MOPR.D-DPS-OW.4072.1.172.1.2023 w przedmiocie zmiany decyzji tego organu z dnia 27 kwietnia 2022 r. nr MOPR.D-DS.-OW.4072.3.2022, ustalającej odpłatność skarżącego za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L. (dalej także jako "Dom Pomocy Społecznej" lub "DPS"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., aktualny t.j. – Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "k.p.a.") oraz art. 106 ust. 5 w związku z art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, art. 64 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 901 ze zm., dalej jako "u.p.s."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt przedstawionych przez organ odwoławczy wynika następujący stan sprawy.
Decyzją z dnia 10 listopada 2021 r. Prezydent Miasta Lublin orzekł o skierowaniu I. T. (matki skarżącego) do Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L.. Odrębną decyzją z tego samego dnia organ I instancji ustalił odpłatność I. T. za pobyt w DPS, w wysokości 70% jej dochodu. Decyzją z dnia 16 grudnia 2021 r. organ I instancji orzekł o umieszczeniu I. T. w powyższej placówce na pobyt stały.
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2022 r. Prezydent Miasta Lublin ustalił skarżącemu odpłatność za pobyt jego matki w Domu Pomocy Społecznej, w wysokości 62,60 zł za okres od dnia 27 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz w wysokości 205,40 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2022 r. Jednocześnie organ I instancji czasowo, tj. w okresie od dnia 27 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., całkowicie zwolnił skarżącego z obowiązku wnoszenia ustalonych opłat. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że odpłatność I. T. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej wynosi 1 570,67 zł miesięcznie. Różnica między miesięcznym kosztem pobytu mieszkańca Domu Pomocy Społecznej, a dochodem mieszkanki, jest kwotą, jaką winny uregulować osoby zobowiązane. J. T. jest jedyną osobą zobowiązaną do partycypowania w kosztach pobytu I. T. w ww. placówce.
Wnioskiem z dnia 19 grudnia 2022 r. J. T. zwrócił się o organu I instancji o całkowite i bezterminowe zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej, od dnia 1 stycznia 2023 r.
W wyniku postępowania przeprowadzonego w związku z powyższym wnioskiem, Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 18 kwietnia 2023 r. zmienił własną decyzję z dnia 27 kwietnia 2022 r. w ten sposób, że ustalił wysokości opłaty J. T. za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej na kwotę 689,41 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2023 r. (pkt 1) i jednocześnie zwolnił częściowo J. T. z odpłatności za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej, poprzez zobowiązanie do wnoszenia opłaty w wysokości 589,41 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. (pkt 2). Ponadto organ I instancji wskazał, że opłatę za pobyt I. T. w wysokości 589,41 zł miesięcznie należy wnosić na rachunek bankowy Domu Pomocy Społecznej do ostatniego dnia każdego miesiąca, za który przypada należność, począwszy od dnia 1 maja 2023 r.(pkt 3), natomiast opłatę za pobyt I. T. za okres od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 30 kwietnia 2023 r. w łącznej wysokości 2.357,64 zł należy wnieść na rachunek bankowy ww. placówki w terminie do dnia 30 czerwca 2023 r. (pkt 4). Nadto organ orzekł, że po upływie okresu zwolnienia, opłatę za pobyt I. T. w wysokości 689,41 zł miesięcznie należy wnosić na rachunek bankowy Domu Pomocy Społecznej do ostatniego dnia każdego miesiąca, za który przypada należność, począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. (pkt 5).
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz w oparciu o dostarczoną dokumentację ustalono, iż J. T. nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Dochód rodziny wynosi 4 978,81 zł (wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł, 1/12 premii uznaniowej żony w wysokości [...] zł tj. [...] zł miesięcznie, dochód strony z gospodarstwa rolnego w wysokości 606,89 zł) tj. 2 489,41 zł na osobę. W kontekście uwzględnienia w dochodzie rodziny 1/12 kwoty dochodu uzyskanego z tytułu otrzymanej przez żonę skarżącego premii uznaniowej, organ powołała się na przepis art. 8 ust. 11 u.p.s. Z kolei wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego organ ustalił w oparciu o art. 8 ust. 9 u.p.s., zgodnie z którym przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 345 zł. Organ wskazał, że z zaświadczenia Urzędu Miasta L. z dnia 9 lutego 2023 r. wynika, iż skarżący jest podatnikiem podatku rolnego za grunt rolny o powierzchni 0,6661 ha przeliczeniowych położony przy [...] - jako właściciel, za grunt rolny o powierzchni 2,8323 ha przeliczeniowych położony w pobliżu ul. [...], przy ul. [...] i przy ul. [...] A - jako współwłaściciel w udziale w 1/3 części (1/3 x 2,8323 ha = 0,9441 ha przeliczeniowych), oraz za grunt rolny o powierzchni 0,8936 ha przeliczeniowych położony w pobliżu ul. [...] - jako udziale 1/6 części (1/6 x 0,8936 ha = 0,1489 ha przeliczeniowych).
W związku z powyższym organ stwierdził, że dochód na osobę w rodzinie skarżącego (2 489,41 zł) przekracza kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie, wynikające z art. 61 ust. 2 u.p.s. (1 800,00 zł) o kwotę 689,41 zł, co kwalifikuje skarżącego do ponoszenia częściowej odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej, w wysokości 689,41 zł miesięcznie, od miesiąca stycznia 2023 r.
Organ ustalił, że na zadeklarowane miesięczne wydatki rodziny składają się opłaty za energię elektryczną - 295,00 zł, opłaty za czynsz - 150,00 zł, opłaty za gaz - 150,00 zł, opłata za internet - 38,00 zł, opłata za telefon - 50,00 zł, opłata za leki i leczenie - 500,00 zł, podatki na mieszkanie - 5,17 zł miesięcznie (62,00 zł rocznie), ubezpieczenie domu - 15,83 zł miesięcznie (190,00 zł rocznie), ubezpieczenie domu - 14,17 zł miesięcznie (170,00 zł rocznie), ubezpieczenie samochodu 125,00 zł miesięcznie (1 500,00 zł rocznie), podatek rolny – 47,00 zł, opłata za pakiet medyczny – 50,00 zł miesięcznie. Łączne średnie miesięczne wydatki rodziny wynoszą 1.440,17 zł.
J. T. dokumentując wydatki związane z leczeniem przestawił faktury na łączną kwotę 2 016,72 zł (średnio 251,39 zł miesięcznie): II 2022 r. - 180,00 zł, III 2022 r. - 489,00 zł, V 2022 r. - 412,50 zł, VI2022 r. - 292,22 zł, VII2022 r.- 199,98 zł, VIII2022 r. - 370,00 zł, IX 2022 r. - 591,87 zł; XI2022 r. - 194,95 zł, XII 2022 r. - 286,19 zł.
Z treści wniosku o zwolnienie z opłat oraz załączonej dokumentacji wynika, że źródłem utrzymania rodziny jest wynagrodzenie żony. Strona jest osobą bezrobotną, niezarejestrowaną w Miejskim Urzędzie Pracy, posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności w stopniu lekkim ([...]). Takie orzeczenie posiada również żona skarżącego. W przedmiotowych orzeczeniach w kwestii zatrudnienia zawarty jest zapis o otwartym rynku pracy. Orzeczenia nie wskazują również, aby zachodziła konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Z uwagi na posiadane schorzenia wymagane jest leczenie i rehabilitacje. Żona musi zaopatrywać się w przedmioty ortopedyczne oraz środki pomocnicze z powodu amputacji w obrębie przodostopia nogi prawej.
Odnosząc się do podnoszonego faktu śmierci w 2020 r. teścia, a w 2021 r. teściowej i konieczności pokrycia kosztów pogrzebów oraz pochówku rodziców udokumentowanych fakturą potwierdzającą zakup nagrobka dla teściowej na kwotę 8 200,00 zł, na co strona wskazała wnosząc o całkowite i bezterminowe zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej, organ I instancji stwierdził, że nie są to okoliczności wystarczające dla uwzględnienia wniosku.
W ocenie organu I instancji, pomimo braku sporu co do tego, że J. T. oraz jego żona leczą się z powodu chorób przewlekłych i posiadanych schorzeń, zadeklarowana przez stronę w oświadczeniu wysokość miesięcznych wydatków na leki i leczenie w wysokości [...] zł miesięcznie nie znajduje pełnego potwierdzenia w przedstawionej dokumentacji. Z załączonej dokumentacji wynika, że zakup leków i środków pomocniczych w 2022 r. wyniósł 3 016,71 zł (średnio miesięcznie 251,39 zł). Ponadto, koszty poniesione przez rodzinę na wykonanie nagrobka dla teściowej strony były wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o zwolnienie z ponoszenia opłaty za pobyt I. T., które obowiązywało do dnia 31 grudnia 2022 r.
Organ podniósł, że J. T. posiada nieruchomości oraz grunty rolne, które wskazują, że sytuacja majątkowa umożliwia mu partycypowanie w ponoszeniu odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej. Strona posiada mieszkanie przy ul. [...], w którym zamieszkuje. Jest również właścicielem nieruchomości przekazanej przez matkę - I. T. przy ul. [...] w L.. Ponadto posiada grunty rolne na terenie gminy [...] o łącznym areale 1,7591 ha przeliczeniowych. Jak ustalono w dniu 19 maja 2022 r. J. T. dokonał sprzedaży na rzecz Spółki [...] (Repertorium A nr [...]) działki gruntów ornych położonej przy ulicy [...] o powierzchni 0,1626 ha za kwotę 135 500,00 zł. Jednocześnie w dniu 18 maja 2022 r. zawarł umowę deweloperską z firmą [...] Sp. z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w L., dotyczącą zakupu lokalu mieszkalnego (w trakcie budowy) o powierzchni 54,04 m2 położonego w pobliżu ul. [...] w L., za kwotę 453 046,00 zł (Repertorium A nr [...]).
W ocenie organu, przedstawione okoliczności świadczą o płynności finansowej i posiadanych zasobach finansowych, umożliwiających ponoszenie chociażby częściowej odpłatności za pobyt matki I. T. w Domu Pomocy Społecznej. Całkowite i bezterminowe zwolnienie z ponoszenia odpłatności organ I instancji uznał zatem za bezzasadne. Jako uzasadnione organ ocenił jedynie częściowe zwolnienie strony z wnoszenia opłaty za pobyt matki w DPS i wobec tego zobowiązał J. T. do wnoszenia opłaty w wysokości 589,41 zł miesięcznie w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji J. T. nie zgodził się z podjętym rozstrzygnięciem i wniósł o jego uchylenie oraz orzeczenie o całkowitym zwolnieniu skarżącego z odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy wskazujących na zasadność wniosku o całkowite zwolnienie z ponoszenia opłat za pobyt matki w DPS, w tym pominięcie deklarowanej kwoty miesięcznych wydatków strony na leczenie. Podniósł także zarzuty zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 64 pkt 2 i 3 u.p.s. poprzez błędne zastosowanie skutkujące częściowym, a nie całkowitym zwolnieniem z pominięciem takich okoliczności, jak utrzymywanie się rodziny z jednego wynagrodzenia, niepełnosprawność strony, śmierć członka rodziny; art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s., poprzez dowolne uznanie, że sytuacja majątkowa J. T. i jego żony, w szczególności liczba i powierzchnia posiadanych nieruchomości i gruntów rolnych, umożliwia partycypację w ponoszeniu odpłatności za pobyt matki w DPS; art. 64 pkt 2 u.p.s. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewystarczające uwzględnienie oraz lakoniczne wskazanie faktu orzeczenia o niepełnosprawności i długotrwałej chorobie skarżącego i jego żony.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie powołaną na wstępie decyzją ostateczną z dnia 7 grudnia 2023 r. (zaskarżoną do Sądu) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie bezsporny pozostaje fakt, iż J. T. zobowiązany jest do odpłatności za pobyt matki I. T. w Domu Pomocy Społecznej. Wniosek o całkowite, bezterminowe zwolnienie z ponoszenia przedmiotowej opłatności począwszy od dnia 1 stycznia 2023 r., skarżący uzasadnił natomiast trudną sytuację materialną spowodowaną długotrwała chorobą, niepełnosprawnością, bezrobociem, śmiercią członka rodziny i utrzymywaniem się z jednego wynagrodzenia lub świadczenia.
Organ odwoławczy przytoczył za organem I instancji ustalenia dotyczące sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącego i jego żony, poczynione w oparciu o przeprowadzona w dniu 2 lutego 2023 r. aktualizację wywiadu środowiskowego oraz przedłożone przez stronę oświadczenia i zaświadczenia. Organ odwoławczy ponownie też wskazał deklarowane przez skarżącego miesięczne wydatki jego rodziny. Zaznaczył przy tym, że z analizy przedstawionych faktur z 2022 r. wynika, że strona udokumentowała wydatki związane z leczeniem na kwotę 3.016,71 zł poniesione w ciągu roku, co stanowiło ok. 251,39 zł.
Kolegium stwierdziło, że organ I instancji, stosowne do unormowań wynikających z art. 8 u.p.s., ustalił wysokość dochodu skarżącego oraz jego żony M. T., a także jej sytuację majątkową. Przedstawione przez organ wyliczenia wysokości uzyskiwanego dochodu w pełni znajdują potwierdzenie w zgromadzonej w sprawie dokumentacji, jak i w treści art. 8 ust. 3 i ust. 9 u.p.s.
Organ odwoławczy podkreślił, że organ rozpoznający wniosek o zwolnienie z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, nie ma obowiązku przyznania zwolnienia. Obligatoryjna przesłanka zwolnienia zawarta została wyłącznie w art. 64a u.p.s., który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania. Natomiast fakultatywność orzeczenia o zwolnieniu z odpłatności na podstawie art. 64 u.p.s. zależna jest zarówno od wystąpienia okoliczności, o których stanowi przepis, jak również od sytuacji materialnej i rodzinnej osób zobowiązanych do opłat. W doktrynie podkreśla się, że skoro uiszczanie opłat na DPS stanowi dla osoby zobowiązanej obciążenie finansowe, to głównym powodem zastosowania zwolnienia powinna być sytuacja materialna zobowiązanego w związku z okolicznościami, o których mowa w art. 64 u.p.s.
Zdaniem Kolegium, ponieważ przeprowadzone postępowanie wykazało, że dochód J. T. przekraczał 300 % kryterium dochodowego, o którym mowa z art. 8 ust. 1 u.p.s., wynoszącego od 1 stycznia 2022 r. 1 800,00 zł na osobę w rodzinie, zasadnym stało się ustalenie przedmiotowych opłat w wysokości 689,41 zł miesięcznie. Jednocześnie uwzględniając okresowe problemy zdrowotne strony, Kolegium stwierdziło, że udokumentowane wydatki na zakup leków i leczenie w wysokości 250 zł miesięcznie uzasadniają częściowe zwolnienie J. T. z ponoszenia opłat w okresie od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o stabilnej sytuacji dochodowej i nie daje podstaw do całkowitego zwolnienia z ww. opłat. Posiadane liczne nieruchomości świadczą bowiem o stabilnej sytuacji majątkowej, a fakt, iż strona w okresie, kiedy ustalony został obowiązek ponoszenia opłat za pobyt matki w DPS, lokuje środki finansowe uzyskane ze zbycia w 2022 r. nieruchomości (gruntów rolnych), w zakup kolejnego lokalu mieszkalnego, nie stanowi argumentu przemawiającego za trudną sytuacją materialną, skutkiem czego byłoby zasadne przerzucenie kosztów otrzymania I. T. w DPS na gminę.
W ocenie Kolegium, nie ma zatem podstaw do całkowitego, bezterminowego zwolnienia J. T. z ponoszenia ww. opłat. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, iż posiadane okresowe orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności daje pełny dostęp do runku pracy, a więc nie wskazuje na trwałość sytuacji. Z kolei powołując się na wysokie wydatki związane z zakupem leków strona nie przedstawiła dokumentacji potwierdzającej deklarowane koszty.
Jako bezpodstawny Kolegium oceniło zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wysokości kosztów średniego miesięcznego utrzymania, w szczególności pokrywania kosztów leczenia. W ocenie organu odwoławczego, aby dokonać oceny faktów w tym zakresie nie jest wymagana wiedza specjalna, a wyłącznie strona winna uprawdopodobnić podnoszone okoliczności.
Również śmierć w 2020 r. teścia skarżącego, a w 2021 r. jego teściowej, oraz poniesione w związku z tym koszty, zdaniem organu II instancji, nie stanową okoliczności przemawiającej za zasadnością całkowitego zwolnienia z przedmiotowych opłat. Koszty poniesione przez rodzinę na wykonanie nagrobka dla teściowej były przy tym wzięte pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o zwolnienie z ponoszenia opłat.
Dodatkowo Kolegium zwróciło uwagę, że skarżący ma możliwość dokonania zapłaty za pobyt matki w DPS, wykorzystując własne zasoby majątkowe, chociażby dokonując sprzedaży nieruchomości, w której nie zamieszkuje, a którą otrzymał od matki w drodze darowizny.
J. T., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na opisaną wyżej decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. W skardze podniesiono następujące zarzuty wobec zaskarżonej decyzji:
I. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, poprzez niedostateczne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy oraz niewykazanie przez organ należytej inicjatywy dowodowej celem poznania stanu faktycznego oraz nierozpatrzenie w pełni materiału dowodowego w niniejszej sprawie, jak również jego ocenę dokonaną w sposób sprzeczny zasadami doświadczenia życiowego, logiki i prawidłowego rozumowania, czego konsekwencją było stwierdzenie braku podstaw uzasadniających całkowite i bezterminowe zwolnienie z ponoszenia odpłatności za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej, podczas gdy sytuacja dochodowa, majątkowa oraz życiowa strony i jego małżonki znacząco wpływają na możliwość partycypacji skarżącego w opłatach za pobyt matki w DPS, jak również poprzez niepoddanie ocenie złożonego do odwołania dowodu w postaci odpisu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia 14 listopada 2022 r. sygn. akt: I Ns 240/22 i pominięcie faktu śmierci członka rodziny skarżącego;
2) art. 7, art. 7a, art. 8 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, godzącą w słuszny interes J. T., skutkującą częściowym, a nie całkowitym zwolnieniu J. T. z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt matki w DPS, w sytuacji gdy obowiązek ten drastycznie wpływał na sytuację życiową skarżącego, zaś matka skarżącego I. T. przez cały czas trwania postępowania ustanowioną miała na swoją rzecz dożywotnią służebność osobistą mieszkania, polegającą na prawie zamieszkania w całym budynku mieszkalnym posadowionym na działce [...] oraz korzystania z całej działki nr [...] w L. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr KW [...], oraz w czasie trwania postępowania miała ciągły, kontakt i wsparcie ze strony skarżącego, skutkiem czego dodatkowe obciążenie skarżącego opłatami za pobyt jego matki w DPS jest skrajnie nieproporcjonalne i krzywdzące;
3) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez powielenie przez organ II instancji błędu poczynionego przez organ I instancji i uznanie załączonych do podania dowodów z dokumentów - dokumentacji medycznej oraz faktur zakupowych za ponoszone przez rodzinę wnioskodawcy koszty leków i leczenia jako całkowitej i pełnej kwoty dokumentującej wysokość wydatków na średnio miesięczną kwotę 251,39 zł przy jednoczesnym pominięciu deklarowanej przez J. T. rzeczywistej kwoty 500,00 zł, bez skonfrontowania własnych ustaleń i domniemań organu z przeprowadzonym z urzędu dowodem z opinii biegłego zmierzającym do wykazania średnio-miesięcznych kwot koniecznych do poniesienia przez J. T. i jego żonę celem pokrycia kosztów leków i leczenia w przypadku ich stanu zdrowia - co w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, a w szczególności skali problemów zdrowotnych oraz braku ustawowego obowiązku dokumentowania ponoszonych wydatków na leczenie i środki lecznicze nie może zostać uznane za spełniające zasady swobodnej oceny dowodów i dokładnego wyjaśnienia sprawy;
4) art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niezwolnienie J. T. w całości od obowiązku ponoszenia odpłatności za pobyt jego matki w DPS, podczas gdy skarżący został decyzją z dnia 27 kwietnia 2022 r. całkowicie zwolniony od powyższego obowiązku, zaś od tego czasu jego sytuacja osobista uległa pogorszeniu w związku z problemami zdrowotnymi, skutkującymi wydaniem orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, jak również w rodzinie Skarżącego wystąpiła śmierć członka rodziny - brata żony J. T.;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik
postępowania, tj.:
1) art. 64 pkt 2 i 3 u.p.s. poprzez jego błędne zastosowanie i niezwolnienie obowiązanego do wnoszenia opłaty skarżącego w całości, pomimo złożenia przez skarżącego właściwego wniosku, przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego oraz zaistnienia ustawowych przesłanek warunkujących możliwość całkowitego zwolnienia skarżącego z obowiązku wnoszenia opłaty za pobyt jego matki I. T. w DPS, w szczególności z uwagi na fakt niepełnosprawności i długotrwałej choroby obojga małżonków - J. i M. T., utrzymywania się rodziny z jednego wynagrodzenia, bezrobocia J. T. oraz śmierci członka rodziny skarżącego;
2) art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 64 pkt 2 u.p.s. poprzez dowolne uznanie, że sytuacja majątkowa J. T. i jego żony, a w szczególności liczba i powierzchnia posiadanych nieruchomości oraz gruntów rolnych umożliwia partycypację w ponoszeniu odpłatności za pobyt matki w DPS, podczas gdy przepisy ustawy o pomocy społecznej nie warunkują obowiązku tejże partycypacji od sytuacji majątkowej zobowiązanego, lecz jedynie sytuacji dochodowej.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") i zobowiązanie organu, w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania decyzji zwalniającej w całości J. T. z odpłatności za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej bezterminowo, z uwagi na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., ewentualnie zobowiązanie organu, w trybie art. 145a § 1 p.p.s.a., do wydania decyzji zwalniającej w całości J. T. z odpłatności za pobyt I. T. w Domu Pomocy Społecznej w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r., w terminie zakreślonym przez Sąd, z uwagi na wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanym. Zwrócił się także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Dodatkowo, powołując się na przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia z dnia 28 listopada 2023 r. o zrzeczeniu się ustanowionej na rzecz I. T. dożywotniej służebności osobistej mieszkania i korzystania z nieruchomości przy ul. [...] w L., na okoliczność krzywdzącego oraz godzącego w zasady sprawiedliwości społecznej obciążenia J. T. kosztami utrzymania pobytu jego matki w DPS, podczas gdy miała ona możliwość zamieszkiwania w nieruchomości przekazanej synowi w darowiźnie, przy deklarowanej wielokrotnie opiece ze strony skarżącego. Skarżący podkreślił, że przeprowadzenie powyższego dowodu nie spowoduje przedłużenia postępowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie organ odwoławczy również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wobec zgodnych wniosków stron co do trybu rozpoznania sprawy, sprawa niniejsza została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.
Postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek dowodowy zawarty w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia 18 kwietnia 2023 r. nie naruszają prawa w stopniu dającym podstawy do wyeliminowania tych rozstrzygnięć z obrotu prawnego.
Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (u.p.s.). W myśl art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Zgodnie natomiast z art. 61 ust. 1 u.p.s., obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:
1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej,
- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.
Ustęp 2 cytowanego artykułu stanowi, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:
1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu;
2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:
a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,
b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;
3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.
Obowiązek ponoszenia opłaty za pobyt osoby w domu pomocy społecznej ciążący z mocy prawa na określonych podmiotach wymaga skonkretyzowania i zindywidualizowania co do wysokości oraz osoby zobowiązanej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2018 r. sygn. I OPS 7/17, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2021 r. sygn. I OSK 574/21), co następuje w formie umowy, o której mowa w art. 103 ust. 2 bądź decyzji określonej w art. 61 ust. 2d i 2e w zw. z art. 59 ust. 1 u.p.s.
W sprawie bezsporne jest, że matka skarżącego I. T. w czasie orzekania przez organy przebywała w Domu Pomocy Społecznej im. [...] w L.. Decyzją z dnia 10 listopada 2021 r. Prezydent Miasta Lublin ustalił odpłatność I. T. za pobyt w ww. placówce w wysokości 70% dochodu mieszkanki. W wyniku późniejszych zmian wysokości dochodu I. T., powyższa decyzja była kilkukrotnie zmienia w zakresie kwoty ponoszonej przez mieszkankę odpłatności za pobyt w DPS. Bezsporne jest, że na dzień orzekania przez organy I. T. ponosiła odpłatność z tego tytułu w kwocie 1 570,67 zł miesięcznie. Nie budzi wątpliwości, że kwota ta nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu pobytu mieszkańca w ww. placówce, który to koszt – jak prawidłowo ustaliły organy – do dnia 28 lutego 2023 r. określony był na kwotę 3 453,51 zł, natomiast od dnia 1 marca 2023 r. wynosi 5 444,33 zł.
Różnicę pomiędzy kosztem utrzymania mieszkańca a wniesioną przez niego opłatą mają obowiązek pokryć odpowiednio małżonek, zstępni przed wstępnymi, wymienieni w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. W sprawie nie jest kwestionowane ustalenie, iż skarżący jest jedyną osobą zobowiązaną do partycypowania w kosztach pobytu swojej matki I. T. w DPS.
Z akt sprawy wynika, że skarżący nie wyraził zgody na zawarcie umowy w sprawie wysokości opłaty ponoszonej w związku z pobytem jego matki w DPS. W związku z powyższym Prezydent Miasta Lublin decyzją z dnia 27 kwietnia 2022 r. ustalił odpłatność skarżącego z tego tytułu na kwotę 62,60 zł za okres od dnia 27 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz na kwotę 205,40 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2022 r. Decyzją tą skarżący został jednak jednocześnie czasowo, tj. w okresie od dnia 27 grudnia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., całkowicie zwolniony z obowiązku wnoszenia ustalonych opłat.
W związku ze zbliżającym się upływem okresu zwolnienia skarżącego z obowiązku wnoszenia opłat za pobyt matki w DPS, skarżący wnioskiem z dnia 19 grudnia 2022 r. wystąpił do organu I instancji o ponowne całkowite i tym razem bezterminowe zwolnienie go z przedmiotowego obowiązku. Wniosek ten skutkował wszczęciem postępowania, w toku którego organ I instancji ponownie ustalił i przeanalizował sytuację życiową, finansową i rodzinną skarżącego i w oparciu o poczynione ustalenia wydał utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją decyzję z dnia 18 kwietnia 2024 r., którą zmienił własną decyzję z dnia 27 kwietnia 2022 r. i na nowo – uwzględniając aktualną wysokość dochodu rodziny skarżącego – ustalił wysokość jego odpłatności za pobyt matki w DPS. Jednocześnie organ uwzględnił wniosek skarżącego o zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłaty jedynie w części. Opłatę ustaloną skarżącemu na kwotę 689,41 zł miesięcznie od dnia 1 stycznia 2023 r. obniżył bowiem jedynie o kwotę 100 zł w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że możliwość zmiany decyzji z dnia 27 kwietnia 2022 r. na niekorzyść skarżącego poprzez ustalenie należnej od niego opłaty w kwocie wyższej, niż dotychczasowa, dawał organowi I instancji przepis art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody.
Oceniając prawidłowość nałożonej na skarżącego od dnia 1 stycznia 2023 r. kwoty odpłatności za pobyt matki w DPS, wskazać należy, że zasady ustalania wysokości odpłat za pobyt w DPS od małżonka, zstępnych, czy wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej są takie same przy zawieraniu umowy jak i wydawaniu decyzji. Potwierdza to brzmienie art. 61 ust. 2d u.s.p. Zatem również w przypadku ustalania opłaty należnej od zstępnego mieszkańca domu pomocy społecznej w drodze decyzji, wysokość opłaty podlega ograniczeniom wskazanym w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., które dopuszczają możliwość obciążenia małżonka, zstępnych, czy wstępnych mieszkańca domu pomocy społecznej opłata z pobyt w takiej placówce jedynie wówczas, gdy dochód tych osób przekracza 300% kryterium dochodowego.
W sprawie w zasadzie nie zachodzi spór co do sytuacji rodzinnej skarżącego oraz wysokości dochodów jego rodziny. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Dochód tej dwuosobowej rodziny wynosi 4 978,81 zł. (2 489,41 zł na osobę). Do kwoty tej organy prawidłowo zaliczyły wynagrodzenie za pracę żony skarżącego w wysokości 4 116,29 zł, a także dochód skarżącego z posiadanego gospodarstwa rolnego w wysokości 606,89 zł, ustalony zgodnie z regułą określoną w art. 8 ust. 9 u.p.s., przy uwzględnieniu powierzchni posiadanych przez skarżącego gruntów rolnych w hektarach przeliczeniowych oraz wielkości udziałów skarżącego w prawie własności do tych gruntów, wskazanych w dołączonym do akt zaświadczeniu Urzędu Miasta L. z dnia 9 lutego 2023 r. Prawidłowo też organy zastosowały art. 8 ust. 11 u.p.s., doliczając do dochodu rodziny skarżącego 1/12 jednorazowego dochodu z tytułu otrzymanej przez żonę skarżącego premii uznaniowej w wysokości [...] zł.
Prawidłowo obliczony dochód na osobę w rodzinie skarżącego przekracza zatem 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 2 u.p.s. (1 800 zł) o kwotę 689,41 zł, co w świetle art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. umożliwiało obciążenie skarżącego opłatą za pobyt matki w DPS w maksymalnie takiej wysokości. Przy czym, art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. nie jest w tym wypadku jedynym ograniczeniem wysokości nałożonej na skarżącego opłaty, albowiem z treści art. 61 ust. 2d u.p.s. wynika, że ustalając wysokość opłaty w drodze decyzji organ gminy ma obowiązek uwzględnić również "możliwości", o których mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. Ponadto, jeżeli na etapie ustalania odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, osoba zobowiązana do ponoszenia odpłatności złoży wniosek o zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat, organ w ramach tego samego postępowania zobowiązany jest rozstrzygnąć zasadność zwolnienia w kontekście przesłanek określonych w art. 64 u.p.s. (por. wyrok NSA por. wyrok NSA z dnia 11 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1644/21 oraz wyrok WSA w Białymstoku z 7 kwietnia 2022 r., II SA/Bk 820/21).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy obu instancji prawidłowo oceniły możliwości partycypowania przez skarżącego w kosztach pobytu jego matki w DPS. Przede wszystkim organy wyczerpująco ustaliły zakres ponoszonych przez rodzinę skarżącego comiesięcznych wydatków. W zakresie tych ustaleń organy w zasadniczym zakresie przyjęły kwoty comiesięcznych wydatków zadeklarowane przez skarżącego. Organy poddały w wątpliwość w istocie wyłącznie wskazaną przez skarżącego wysokość ponoszonych kosztów leczenia (500 zł miesięcznie), słusznie dostrzegając, że dokumentacja przedstawiona przez skarżącego nie potwierdza ponoszenia na ten cel takich kosztów. Organy prawidłowo obliczyły w oparciu o przedstawione przez skarżącego dowody zakupu leków i środków pomocniczych w 2022 r., że średnio miesięcznie na ten cel rodzina skarżącego ponosiła wydatki w wysokości 251,39 zł.
Sąd podziela stanowisko Kolegium, iż ustalenie wysokości wydatków ponoszonych przez stronę na zakup leków nie wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Ustalenie takiej okoliczności nie wymaga bowiem wiedzy specjalistycznej, lecz odbywa się w oparciu o dowody (faktury, rachunki itp.) przedstawione przez stronę. W ocenie Sądu, ustalając wysokość ponoszonych przez rodzinę skarżącego comiesięcznych wydatków, organy ocieniły przedstawioną przez skarżącego dokumentację z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
Oceniając sytuację skarżącego w kontekście ustalanego obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt I. T. w DPS, organy zasadnie wzięły pod uwagę nie tylko wysokość dochodów rodziny skarżącego oraz ponoszonych przez nią wydatków, lecz również stan majątkowy skarżącego. Z niekwestionowanych ustaleń w tym zakresie wynika natomiast, że poza posiadanym gruntami rolnymi, skarżący jest także lokalu mieszkalnego o powierzchni 59 m2 oraz domu o powierzchni 250 m2. Ponadto posiada zgromadzone oszczędności w kwocie około 29 000,00 zł. Nie bez znaczenia dla oceny możliwości płatniczych skarżącego jest też ustalenie dotyczące dokonanej przez skarżącego w dniu 19 maja 2022 r. sprzedaży gruntów ornych za kwotę 135 500,00 zł.
Wobec powyższych ustaleń nie sposób zakwestionować słuszności oceny zawartej w zaskarżonej decyzji, iż skarżący ma możliwość ponoszenia odpłatności za pobyt matki w Domu Pomocy Społecznej w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością dochodu jego rodziny w przeliczeniu na osobą, a wartością 300 % kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie. Prawidłowe jest zatem ustalenie wysokości należnej od skarżącego z tego tytułu opłaty od dnia 1 stycznia 2023 r. na kwotę 689,41 zł.
Zastrzeżeń Sądu nie budzi również rozstrzygnięcie organów w zakresie wniosku skarżącego o zwolnienie z ustalonej opłaty. W tym kontekście należy zauważyć, że orzekające w sprawie organy nie zakwestionowały tego, że w sytuacji skarżącego występują okoliczności wskazane w art. 64 pkt 2 u.p.s. Nie jest wszakże sporne, że skarżący jest osobą bezrobotną, a także, że zarówno on, jak i jego żona, legitymują się orzeczeniami o lekkim stopniu niepełnosprawności. Nadto skarżący, wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji, udokumentował okoliczność uznania za zmarłego członka jego rodziny (zob. postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 14 listopada 2022 r., sygn. akt I Ns 240/22 – k. 3 akt adm. II inst.). W sprawie poza sporem jest również okoliczność, iż skarżący wraz z żoną utrzymują się z jednego wynagrodzenia, co wypełnia przesłankę z art. 64 pkt 3 u.p.s.
Jak jednak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, rozstrzygnięcie w przedmiocie zwolnienia z odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej na podstawie art. 64 u.p.s. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet wystąpienie wskazanych w tym przepisie, przykładowych okoliczności uzasadniających zwolnienie z opłaty, nie przesądza o obowiązku uwzględnienia wniosku strony w tym przedmiocie, a tym bardziej o obowiązku zastosowania zwolnienia w pełnym zakresie żądanym przez stronę. W orzecznictwie przyjmuje się, że zwolnienie nie powinno nastąpić, jeżeli pomimo zaistnienia wskazanych w art. 64 u.p.s. okoliczności osoba jest w stanie płacić za pobyt w placówce. Stosowanie bowiem odmiennych zasad godzi w idee i cele pomocniczości pomocy społecznej. Niezasadne zwolnienie jest sprzeczne zaś z zasadą pomocniczości, przerzuca bowiem na jednostki samorządu terytorialnego i obywateli koszty utrzymania osób, które są samowystarczalne pod względem finansowym lub mogą być utrzymywane przez swoich krewnych (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 759/21). Nie można bowiem doprowadzać do sytuacji, w której obowiązki członków rodziny w zakresie pokrywania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej jej członka byłyby w sposób zbyt swobodny i nieznajdujący uzasadnienia w wyjątkowych okolicznościach przerzucane na jednostki samorządu terytorialnego, powodując nadmierne obciążenie sektora finansów publicznych, a w konsekwencji całego społeczeństwa (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 15 maja 2014 r., sygn. II SA/Sz 66/14; wyrok WSA w Opolu z dnia 20 marca 2014 r., sygn. II SA/Op 76/14).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że organy obu instancji, udzielając skarżącemu jedynie częściowego zwolnienia z odpłatności (w zakresie kwoty 100 zł z ustalonej opłaty), nie naruszyły zasad wynikających z regulacji zawartej w art. 64 u.p.s. W uzasadnieniu podjętych decyzji organy wskazały kryteria jakimi kierowały się przy odmowie uwzględnienia żądania skarżącego o udzielenie całkowitego zwolnienia. Nie sposób nie zgodzić się w tym zakresie z uznaniem, że pomimo wystąpienia przesłanek wskazanych w powyższym unormowaniu, sytuacja majątkowa skarżącego, zwłaszcza fakt posiadania wolnych od obciążeń nieruchomości oraz zgromadzonych zasobów finansowych, czyni bezzasadnym przerzucenie w całości kosztów pobytu I. T. w DPS na gminę. W tym kontekście Kolegium słusznie zauważyło, że w celu wywiązania się z obowiązku partycypowania w kosztach pobytu I. T. w DPS, skarżący może chociażby dokonać sprzedaży nieruchomości, w której nie zamieszkuje, a którą otrzymał od matki w drodze darowizny.
Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, którymi ustalono na nowo wysokość odpłatności skarżącego za pobyt jego matki w DPS i jednocześnie udzielono skarżącemu jedynie częściowego zwolnienia z obowiązku wnoszenia ustalonej opłaty, wydane zostały zgodnie z przepisami u.p.s. oraz z poszanowaniem zasad postepowania administracyjnego określonych w k.p.a., w tym wynikających z przepisów art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienia podjętych w sprawie decyzji spełniają zaś wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a Organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły. Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy był kompletny i pozwalał na dokonanie obiektywnych ustaleń faktycznych. Wnioski organów wyciągnięte na podstawie całokształtu materiału dowodowego, także wyjaśnień skarżącego i przedstawionych przez niego dowodów, są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, a przede wszystkim oparte zostały na prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, tj. w tym objętych zarzutami skargi przepisów art. 61 ust. 2 pkt 2 i art. 64 u.p.s.
Odnosząc się końcowo do sformułowanego w skardze wniosku dowodowego wyjaśnić należy, że w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a więc wątpliwości dotyczących kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Kwestia, której dotyczy dokument objęte ww. wnioskiem dowodowym, tj. okoliczność zrzeczenia się przez matkę skarżącego ustanowionej na jej rzecz służebności osobistej mieszkania, mająca - zdaniem skarżącego - świadczyć o bezzasadności umieszczenia I. T. w DPS, nie ma żadnego znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji ustalającej odpłatność skarżącego za pobyt jego matki w DPS, jak też dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wniosku skarżącego o zwolnienie z tej opłaty. W postepowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w DPS nie jest wszakże oceniana zasadność samego skierowania danej osoby do takiej placówki. Ta kwestia podlega badaniu jedynie w ramach postępowania w przedmiocie skierowaniu do domu pomocy społecznej, w którym oceniane jest wystąpienie przesłanek zastosowania tej formy pomocy, określonych w art. 54 u.p.s. Z tych względów przedmiotowy wniosek dowodowy, jako zbędny dla rozstrzygnięcia sprawy, nie został przez Sąd uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.