II SA/Kr 996/22

II SA/Kr 996/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-08-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Magda Froncisz
Mirosław Bator
Paweł Darmoń /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Darmoń (spr.) SWSA Mirosław Bator SWSA Magda Froncisz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję 246/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 22 czerwca 2022 r., znak: WOB.7721.193.2019.PBRZ w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia 26 marca 2019r., nr 72/2019, znak PINB.0910.31.2016.1 na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 4 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018r., poz. 1202 z późn. zm.) nakazał inwestorowi Gminie B.
1. dokonać rozbiórki samowolnie wykonanego zarurowania odcinka kanalizacji deszczowej przebiegającej po działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości W. (obręb [...], gmina B. ) tj. na odcinku od włączenia do studzienki kanalizacji deszczowej usytuowanej w granicy z drogą gminną (działka nr [...]) do jej wylotu usytuowanego wzdłuż południowej granicy działek nr [...], [...];
2. rozbiórkę wykonać na własny koszt;
3. uporządkować teren działki po dokonaniu rozbiórki.
Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Gminę B. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 22 czerwca 2022 r., znak WOB.7721.193.2019.PBRZ, nr 246/2022 utrzymał opisaną wyżej decyzję w mocy, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. dalej "Kpa"), oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 202lr. poz. 2351 z późn. zm., dalej "Prbud").
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w szczególności wskazując na wydany w tej sprawie prawomocny wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 czerwca 2018r., sygn. akt II SA/Kr 467/18, którym uchylono decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 lutego 2018 r. znak: WOB.7721.856.2016.KKAD w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2019r. nr 42/2019, znak: PINB.0910.31.2016.1, PINB w Wadowicach postanowił z "obecnie prowadzonego postępowania administracyjnego o sygn. akt. PINB.0910.31.2016.1, wydzielić trzy odrębne postępowania administracyjne o sygnaturze akt:
- PINB.0910.31.2016.1 - dotyczące samowolnie wykonanego zarurowanego odcinka kanalizacji deszczowej przebiegającej po działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości W. (obręb [...], Gmina B.)
- PINB.0910.31.2016.1/A - dotyczące samowolnej budowy przepustu drogowego pod drogą gminną przebiegającej po działkach nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości W. wraz ze studzienkami na wlocie i wylocie przepustu (obręb [...], gmina B.)
- PINB.010.31.2016.1/B - dotyczące nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych z dachu budynku Wiejskiego Domu Kultury w W. oraz utwardzonego placu o nawierzchni bitumicznej zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] położonych w miejscowości W.. obręb [...], gmina B. .
Niniejsze postępowanie dotyczy samowolnie wykonanego zarurowanego odcinka kanalizacji deszczowej.
Organ I instancji dokonał w dniu 22 listopada 2018 r. ponownych oględzin na działkach nr [...], [...], [...], [...] w miejscowości W.. Przedmiotem ich było ustalenie obiektów i urządzeń budowlanych z których wody opadowe oraz ścieki socjalne odprowadzane są na oraz przez w/w działki.
Posługując się mapą sytuacyjną z naniesionymi w obrębie tych działek urządzeniami infrastruktury kanalizacji deszczowej i kanalizacji sanitarnej dokonano pomiarów lokalizacji poszczególnych wlotów i wylotów zarurowanych odcinków kanalizacji deszczowej wraz ze studzienkami a także urządzeń instalacji sanitarnej względem budynku Wiejskiego Domu Kultury (dalej - WDK).
W wyniku tych oględzin stwierdzono, że wody opadowe z drogi powiatowej oraz z drogi gminnej odprowadzane są do istniejącej kanalizacji deszczowej na odcinku F-A przebiegającej po prawej stronie wzdłuż drogi gminnej; a następnie przepustem na odcinku B-C kierowane są do odcinka kanalizacji deszczowej C-D który przebiega po działkach nr [...], [...], [...], [...], i [...] do istniejącego rowu terenowego przebiegającego w kierunku południowym do potoku [...]. Ponadto wody opadowe z drogi powiatowej odprowadzane są do istniejącej kanalizacji deszczowej na odcinku E-C przebiegającej po lewej stronie wzdłuż drogi gminnej następnie poprzez studzienkę w punkcie kierowane są do odcinka kanalizacji deszczowej C-D, który przebiega po działkach nr [...], [...], [...], [...] i [...] do istniejącego rowu terenowego przebiegającego w kierunku południowym do potoku [...]. Do odcinka kanalizacji deszczowej E-C odprowadzane są również wody opadowe z utwardzonego placu o nawierzchni bitumicznej zlokalizowanego od strony południowo-zachodniej budynku WDK, poprzez odwodnienie liniowe zlokalizowane wzdłuż zachodniej ściany budynku WDK a także prawdopodobnie wody opadowe z dachu budynku WDK poprzez trzy rury spustowe usytuowane na zachodniej ścianie budynku. Ze względu na fakt, iż ww. rury są wprowadzone w grunt brak możliwości dokładnego ustalenia kierunku ich odprowadzenia. Wody opadowe z dachu budynku WDK poprzez rurę spustowa usytuowaną w północno-zachodnim narożu budynku odprowadzane są prawdopodobnie instalacją z rur PCV i na wysokości północno-wschodniego narożnika budynku wprowadzane w grunt. Wody opadowe z dachu budynku poprzez 4 rury spustowe usytuowane na wschodniej ścianie budynku odprowadzane są powierzchniowo na nieutwardzoną część działki nr [...].
Ustalono także, że Gmina B. dokonała przebudowy, remontu zbiorników na nieczystości ciekłe stanowiące urządzenie do odprowadzania nieczystości związanych z budynkiem WDK na podstawie dokonanego w Starostwie Powiatowym w W. zgłoszenia. W aktualnym stanie odcinek instalacji kanalizacji sanitarnej pomiędzy osadnikami a studzienką w punkcie D został usunięty, jak również usunięty został odcinek instalacji kanalizacji deszczowej pomiędzy studzienka usytuowaną obok zbiorników na nieczystości ciekłe a studzienką w punkcie D. Oznaczenia oraz pomiary naniesiono na mapie stanowiącej załącznik do protokołu z oględzin.
Organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną w dniu 7 lutego 2019r. w sprawie odprowadzenia wód opadowych połączonych ze ściekami socjalnymi na wskazanych wyżej działkach. Stronami tej rozprawy byli przedstawiciele UG. B. oraz pełnomocnik stron A. i K. K. oraz B. i K. S.. Pełnomocnik oświadczył, że "w odniesieniu do samowolnie wybudowanej instalacji kanalizacji deszczowej przebiegającej po działkach nr [...], [...], [...], [...] [...] żądanie dotyczy rozbiórki samowolnie wykonanych obiektów. Jak również z uwzględnieniem przepustu, który oznaczony jest na mapie pkt. B-C znajdującym się pod drogą gminna, z którego wody z chodników przy drodze powiatowej, drodze gminnej, peronu przystankowego przy drodze powiatowej oraz najprawdopodobniej placu przy Domu Kultury wprowadzane są do przepustu oraz na ww. działki". W toku rozprawy przedstawiciele UG. B. nie składali oświadczeń lub innych wniosków lub stanowiska do protokołu.
Organ I instancji uznał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie daje podstawy do przyjęcia, iż przedmiotowy odcinek kanalizacji deszczowej został zrealizowany w 1997r. MWINB dokonał analizy stanowiska PINB w zakresie czasu powstania przedmiotowego odcinka kanalizacji. Przywołane w uzasadnieniu decyzji dokumenty jednoznacznie nie wskazują na realizację przepustu pod drogą gminną przebiegającą po działce [...]. [...], [...] jak i przedmiotowego zarurowanego odcinka kanalizacji deszczowej na działce nr [...], [...], [...], [...] w 1997r. Włączono do akt postępowania pisma Urzędu Gminy B. z dnia 30 maja 2017r., znak; [...], jak również pismo Archiwum Narodowego w Krakowie z dnia 31 maja 2017r., znak: [...] i Starostwa Powiatowego w W. z dnia 29 maja 2017r., znak: [...] nie wskazują roku realizacji spornego odcinka kanalizacji deszczowej, a jedynie wskazują, iż w okresie od 1988 do 2001 roku nie odnotowano wpływu zgłoszenia robót w zakresie przedmiotowego odcinka. Nie została również w tym okresie wydana decyzja o pozwoleniu na jego budowę.
W materiale dowodowym zalega Załącznik nr 1 do wstępnego podziału dz. nr [...] na dz. [...] i [...] stanowiący załącznik do postanowienia z dnia 12 listopada 1999r. Jak dalej wskazuje organ odwoławczy - analiza ww. załącznika wskazuje, że na dzień wykonania mapy tj. 8 listopada 1999r., przedmiotowy odcinek kanalizacji deszczowej nie został uwidoczniony graficznie na mapie. Natomiast na kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej z 29 kwietnia 2016r. przedmiotowy odcinek kanalizacji został naniesiony graficznie jako istniejący. Dodatkowo kopia mapy z 27 lipca 2016r będącej porównaniem mapy z terenem do aktualizacji mapy zasadniczej wg. zlecenia nr [...] - [...] - 2001r. również nie uwidacznia naniesionego spornego odcinka kanalizacji deszczowej. Jednocześnie na szkicu polowym nr 1 wykonanym w dniu 10 września 2001r. uprawniony geodeta dokonał pomiaru spornego odcinka kanalizacji o długości kolejno 30 m, 33,40 m oraz przepustu pod drogą o długości 7,15 m. Jak wynika z pisma Powiatowego Ośrodka dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w W. z dnia 26 lipca 2016r., znak: [...] sporny odcinek kanalizacji na działkach nr [...], [...] i [...] został pomierzony we wrześniu 2001r. i wkreślony na mapę zasadniczą operatem technicznym nr [...].
Analiza włączonych do akt dokumentów i map może wskazywać, że sporny odcinek kanalizacji deszczowej został zrealizowany po wykonaniu sieci gazowej i wodociągowej przebiegających po działkach [...] i [...].
Przyjmując na podstawie zeznań i oświadczeń właścicieli ww. działek, iż sieci gazowa i wodociągowa zostały wykonane na przestrzeni lat 1991 r. - 1994r., Dodatkowo mając na uwadze również włączone do akt sprawy dokumenty z 1997r. przekazane za pismem z dnia 20 lipca 2016r., znak: [...], oraz na podstawie map włączonych do akt postępowania, można przyjąć, iż przedmiotowy odcinek kanalizacji deszczowej został wykonany w 1997r., tak jak wskazał to organ I instancji w skarżonej decyzji. Fakt wykonania operatu technicznego i naniesienia spornego odcinka kanalizacji deszczowej na mapę zasadniczą w 2001 r. wskazuje na wykonanie czynności geodezyjnych polegających na aktualizacji mapy (zgodnie ze wskazanym na szkicu polowym nr 1). Zatem mając na uwadze wskazane przez organ I instancji dokumenty tj. "kosztorys budowlany wykonania rowu odwadniającego w miejscowości W.", faktury i rachunki za materiały i wykonane roboty, można zdaniem organu odwoławczego uznać, iż sporny odcinek kanalizacji deszczowej na działkach nr [...], [...],[...] i [...] w W. został zrealizowany w 1997r.
Przedmiotowy odcinek kanalizacji deszczowej należy zakwalifikować jako sieć uzbrojenia terenu, a więc jeden z rodzajów budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prbud. Zasadnym jest przyjęcie, że zrealizowany odcinek kanalizacji deszczowej stanowi sieć kanalizacyjną.
Podstawową przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli, a więc w dacie orzekania przez organ administracji. Z istoty legalizacja zmierza do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie orzekania, a nie z przepisami prawa, które zostały uchylone wiele lat wcześniej.
Budowa spornego odcinka kanalizacji deszczowej wymagała na dzień realizacji (1997r.) uzyskania pozwolenia na budowę. Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji PINB jak i niniejszej decyzji, budowa sieci kanalizacji deszczowej wymaga natomiast dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. c Pr.bud). Tym samym, organ nadzoru budowlanego I instancji był zobligowany do zastosowania procedury legalizacyjnej z art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu na dzień orzekania. Wdrożenie tego trybu uzależnione jest od ściśle określonych przesłanek zawartych w art. 48 ust. 2 i 3 ww. ustawy, tj. od przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zrealizowanej inwestycji bez wymaganego zgłoszenia, natomiast jako wyjątek przewiduje wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę. Zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organ w sprawie brak jest możliwości wdrożenia procedury legalizacyjnej z uwagi na fakt, że inwestor nie będzie mógł przedłożyć wymaganego przepisami oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w związku z brakiem uzyskania zgody od właścicieli działek nr [...], [...], [...], po której biegnie sporny odcinek kanalizacji deszczowej.
Za inwestora a zarazem zobowiązanego skarżoną decyzją organ I instancji uznał Gminę B. Organ I instancji jako podstawę poczynienia ustaleń co do inwestora przyjął "kosztorys budowlany wykonania rowu odwadniającego w miejscowości W.", faktury i rachunki za materiały i wykonane roboty. Dodatkowo wskazać należy, że z materiału dowodowego wynika, że Gmina B. nie negowała w prowadzonym postępowaniu, że była inwestorem przedmiotowej kanalizacji. Jak wynika z notatki służbowej z dnia 25 kwietnia 2016r. Gmina miała zabezpieczyć doraźnie wyrwy i dokonać wyrównania istniejącego rurociągu na działce [...]. Powyższy okoliczności zostały wskazane w protokole z przesłuchania świadka w dniu 25 maja 2017r. Dodatkowo z protokołu przesłuchania świadka wynika, że Gmina B. była zainteresowana przebudową spornego odcina kanalizacji deszczowej. Przebudowa przedmiotowej kanalizacji była min. także przedmiotem sporządzonej na zlecenie Gminy B. Opinii technicznej i oceny z 7 lipca 2016r. Jednocześnie, co zostało wskazane w protokole z kontroli w dniu 22 czerwca 2016r. podczas projektu - opracowywania dokumentacji projektowej na budowę chodników w ciągu drogi powiatowej i drogi gminnej wody odprowadzone były do istniejącej kanalizacji ř 400 poprzez istniejący przepust pod drogą gminną do istniejącej kanalizacji ř 400. Dokumentacja była opracowywana na zlecenie Gminy B. . Wójt Gminy B. uzgodnił projekt budowlany w zakresie włączenia projektowanego kolektora drogowego w istniejący kolektor drogowy [...].
Zatem powyższe dokumenty i okoliczności dają zdaniem organu odwoławczego podstawę do uznania za prawidłowe nałożenie na Gminę B. , jako inwestora spornej kanalizacji deszczowej, obowiązku nałożonego skarżoną decyzją.
Przepis art. 52 ustawy Prawo budowlane określa adresata rozbiórki przewidzianej w art. 48 ust. 1 Pr.bud. Adresatem rozbiórki może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którzy obowiązani są na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji rozbiórkowej. Rozbiórka obiektu budowlanego jest w istocie likwidacją stanu niezgodnego z prawem. Wobec tego uznać należy, iż nałożenie nakazu rozbiórki na właściciela nieruchomości mogłoby być dla właściciela nieruchomości nieuzasadnionym obciążeniem i stanowić nieuzasadnione zwolnienie od takiego obowiązku inwestora, który działał w warunkach samowoli budowlanej i to on powinien ponieść wszystkie niedogodności związane z wykonaniem rozbiórki.
Fakt, iż skarżąca Gmina B. nie legitymuje się tytułem prawnym do nieruchomości nie oznacza, że nie można skierować do niej decyzji nakazującej rozbiórkę, a nadto, iż powodowałoby to, że decyzja jest niewykonalna. Zauważono, że skarżąca nie posiadała żadnego tytułu prawnego do nieruchomości tak w okresie realizacji kanalizacji jak i obecnie. W okolicznościach niniejszej sprawy brak tytułu prawnego do nieruchomości nie powoduje jednak, że niemożliwe jest zrealizowanie przez Gminę B. nakazu rozbiórki. Z pism właścicieli działek, przez które przebiega sporny odcinek kanalizacji nie wynika, żeby właściciele mieli uniemożliwiać, czy też utrudniać wykonanie nakazu rozbiórki. Wręcz przeciwnie, w pismach tych wskazano, że wykonany odcinek kanalizacji deszczowej stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na zły stan techniczny (wyrwy i zapadliska), jednocześnie wolą i żądaniem właścicieli jest usunięcie przez Gminę B. spornego odcinka kanalizacji deszczowej.
Odpowiadając na uwagi podniesione w odwołaniu wskazano, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że będący przedmiotem postępowania odcinek kanalizacji deszczowej wykonany w 1997r. jako obiekt budowlany podlega obowiązkowi rozbiórki w trybie art. 48 Pr.bud. W zakresie uznania Gminy B. za inwestora spornego odcinka kanalizacji deszczowej i zobowiązanego podmiotu do wykonania obowiązku nałożonego w skarżonej decyzji, MWINB w Krakowie wskazuje, że podstawy uznania Gminy B. za inwestora zostały zawarte w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie podnoszona przez Gminę kwestia, iż nie była ona stroną postępowania administracyjnego dotyczącego budowy spornego odcinka kanalizacji deszczowej nie ma uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym - jak ustalono to w postępowaniu organu I instancji, realizacja przedmiotowej kanalizacji deszczowej w 1997r. nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej tj. bez uzyskania pozwolenia na budowę.
Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina B. . Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zarzucono, iż zostały one wydane z rażącym naruszeniem:
1. Art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji organu I instancji) w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez uznanie przez Organ I i II instancji, że w przedmiotowej sprawie istnieje podstawa do uznania za prawidłowe nałożenie na Gminę B. , jako inwestora spornej kanalizacji deszczowej obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanego zarurowanego odcinka kanalizacji deszczowej - podczas gdy jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego brak było podstaw prawnych do wydania przedmiotowego nakazu, ponieważ Gmina B. nigdy nie była inwestorem w przedmiotowej sprawie.
2. Art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy a także poprzez nieprzeprowadzenie przez organ II instancji w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego oraz uznanie bez przeprowadzenia dogłębnej analizy stanowiska Organu I instancji w przedmiocie uznania Gminy B. za inwestora w przedmiotowym postępowaniu.
Na podstawie tych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Obecnie stan epidemii został zastąpiony przez stan zagrożenia epidemicznego. Zgodnie z art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. (Dz.U.2021.1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID -19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak – to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej.
Ponieważ nie wszystkie strony wykonały wezwanie, zarządzeniem z dnia 25 października 2022 r sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej zwana p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem kontroli dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z dnia 27 czerwca 2018 r., sygn.. II SA/Kr 467/18. Wyrokiem tym uchylono decyzje organów obu instancji o odmowie nakazania rozbiórki "wykonanego przez Urząd Gminy B. odprowadzenia wód opadowych połączonych ze ściekami socjalnymi". W uzasadnieniu wyroku bardzo krytycznie oceniono zarówno ustalenia faktyczne poprzedzające wydanie decyzji, jak i zastosowanie przepisów prawa materialnego. Wskazano: "organ nie określa przedmiotu sprawy tj. nie wskazuje obiektu (obiektów) , oceny legalności, którego (których) przeprowadza. Nie opisuje nawet, na czym polegały prace "przy odprowadzaniu wód opadowych" – jakie obiekty budowlane w ramach tych prac wykonano. (...) Wskazania, co do rzekomego wykonania prac (jakich?) w latach 80-tych w ramach czynu społecznego można uznać, co najwyżej za dywagacje a nie ustalenia organów. Z kolei organ II instancji ocenia legalność: budowy zbiorników na nieczystości ciekłe przy Wiejskim Domu Kultury w B. , budowy drogi powiatowej i przylegającego do niej chodnika wraz z kanalizacją deszczową, przepustu pod drogą gminną i odwodnienia (zarurowania) na działkach nr [...] i [...]".
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał też: "Odnośnie oceny legalności przepustu pod drogą gminną na działkach nr [...] i [...] organ odwoławczy wyraził na ten temat wadliwy pogląd prawny. To, że aktualnie obowiązujące przepisy zwalniają jakąś kategorie obiektów z obowiązku pozyskania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia nie skutkuje tym, że w stosunku do takich samych obiektów, realizowanych w czasach gdy podlegały one procedurze wcześniejszego pozyskania pozwolenia na budowę czy dokonania zgłoszenia nie mają zastosowania przepisy dotyczące ich legalizacji w razie realizacji tych obiektów z naruszeniem wymogów o których mowa wyżej".
W zakresie ustaleń faktycznych stwierdzono: "W końcu "ustalenia" jakich dokonał organ jeżeli chodzi o odwodnienia (orurowania) na działkach nr [...] i [...] są co najmniej dowolne. Organ wskazuje, iż "jak wynika z przedłożonych w toku postępowania oświadczeń pracowników gminy oraz, części mieszkańców wynika, że "zarurowanie" wykonane na terenie działek, które należą do skarżących wykonane zostało w latach 80 ubiegłego stulecia w ramach czynu społecznego". Organ ignoruje (brak jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów odwołania), wskazane w piśmie tym oświadczenia, zeznania i inne dowody wykazujące, że odwodnienie to powstało nie w ramach czynu społecznego w latach 80-tych XX wieku ale w 1997 r. na zlecenie Gminy B.. Powoływanie się przez organ w decyzji na oświadczenia "części" mieszkańców i pomijanie zgłoszonych zarzutów co do dowodów mających wykazać inne fakty niż ustala to organ jest niedopuszczalne".
W konkluzji Sąd stwierdził: "Ponownie rozpoznając sprawę organ określi przede wszystkim przedmiot tej sprawy a następnie oceni legalność obiektów których przedmiot ten (sprawy) obejmuje".
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W pierwszej kolejności należało więc ocenić, czy powołane wyżej wiążące wskazania Sądu zostały wykonane.
Postępowanie dowodowe uzupełniono przez przeprowadzenie kolejnych oględzin w dniu 22 listopada 2018r. oraz rozprawy administracyjnej w dniu 7 lutego 2019 r. Organ I instancji po uzupełnieniu postępowania dowodowego wydzielił ze sprawy trzy odrębne postępowania dotyczące trzech różnych obiektów budowlanych.
Następnie w decyzji szczegółowo przeanalizowano zebrane materiały i zgormadzone dowody, ustalając, że przedmiotowe roboty budowlane - zarurowanie odcinka kanalizacji deszczowej przebiegającej po działkach nr [...], [...], [...], [...] położonych w miejscowości W. (obręb [...], gmina B. ) zostały wykonane w 1997 roku, a inwestorem była Gmina B.
W ocenie Sądu organy obu instancji w pełni wykonały wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zawarte w prawomocnym wyroku wydanym w tej sprawie. W szczególności przeanalizowano "oświadczenia, zeznania i inne dowody wykazujące, że odwodnienie to powstało nie w ramach czynu społecznego w latach 80-tych XX wieku ale w 1997 r. na zlecenie Gminy B. Dowody zgromadzone w postępowaniu administracyjnym i szczegółowo omówione w decyzjach organów obu instancji są bardzo obszerne i na ich podstawie prawidłowo ustalono zarówno datę wykonania przedmiotowych robót, jak podmiot który był inwestorem tych robót. Zarzuty skargi stanowią wyłącznie polemikę z prawidłowo dokonanymi ustaleniami faktycznymi organów.
Podnoszona w skardze okoliczność, że "kosztorys dotyczy wykonania rowu odwadniającego w miejscowości W. a nie wykonania kanalizacji deszczowej bądź też innej instalacji odwodnieniowej, natomiast że wskazane wyżej faktury dotyczą zapłaty za transport bliżej nieokreślonej ilości i jakości rur z J. do W. oraz za wykonanie wskazanego wyżej kosztorysu budowlanego" – nie podważa prawidłowości ustaleń faktycznych. W postępowaniu zgromadzono zarówno dowody wskazujące na wykonanie zarurowania przez Gminę B. w 1997 roku, jak i na okoliczność, że "zarurowanie" na terenie działek, które należą do skarżących wykonane zostało w latach 80-tych ubiegłego stulecia w ramach "czynu społecznego". Szczegółowa analiza całego materiału dowodowego dokonana została przez organy obu instancji. Następnie prawidłowo ustalono stan faktyczny, który był wystarczający do rozstrzygnięcia, co znalazło wyraz w kontrolowanych obecnie decyzjach.
Skarżąca gmina zarzuca, że "wobec znacznego upływu czasu i braku możliwości udokumentowania legalności tej inwestycji tj. braku pozwolenia na budowę, nie jest możliwe zarzucenie Gminie B. , że przedmiotowy rurociąg jest samowolą budowlaną a co za tym idzie brak jest podstaw prawnych do wydania przedmiotowego nakazu". Odnosząc się do tego zarzutu trzeba przypomnieć, że WSA w wydanym w tej sprawie wyroku wskazał: "Sama konkluzja, że nie udało się ustalić, że prace wykonano bez pozwolenia na budowę i wbrew obowiązującym przepisom, jest niezrozumiała. W postępowaniu prowadzonym w oparciu o regulację art. 48 ustawy, organ ustala czy realizacja obiektu (obiektów) budowlanego nastąpiła bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę a nie poprzestaje na stwierdzeniach, że nie udało mu się tego faktu ustalić".
Wykonując te wskazania organy nadzoru budowlanego ustaliły, że na przedmiotowe roboty budowlane brak było pozwolenia na budowę, a zatem roboty zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Nie można zgodzić się ze stroną skarżącą, że brak możliwości udokumentowania legalności inwestycji prowadzić winien do przyjęcia, że brak podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki.
Należy też podzielić dokonaną w zaskarżonej decyzji ocenę zarzutu, że gmina B. nie jest inwestorem w zakresie przedmiotowych robót, bowiem nie brała udziału w postępowaniu o pozwolenie na ich budowę. Skoro żadne postępowanie przed organami administracji architektoniczno – budowlanej się nie toczyło, a roboty wykonano samowolnie, to za inwestora musi zostać uznany podmiot, który roboty te wykonał. Wymienione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji dokumenty wskazują jednoznacznie, że podmiotem tym była gmina B..
Po dokonaniu prawidłowych ustaleń zarówno co do daty wykonania przedmiotowych robót, jak i co do osoby inwestora, organy nadzoru budowlanego wydały nakaz rozbiórki bez prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Również i ten element rozstrzygnięcia należy ocenić jako prawidłowy. Skoro właściciele nieruchomości wielokrotnie i kategorycznie domagali się rozbiórki budowli, to w sposób oczywisty nie udzielili inwestorowi prawa do dysponowania ich nieruchomościami w celu budowy kanalizacji deszczowej, co w konsekwencji uniemożliwiało pozytywne zakończenie procedury legalizacyjnej. Z drugiej strony oznacza to zgodę na dokonanie rozbiórki. Prawidłowo więc adresatem decyzji uczyniono inwestora Gminę B..
W świetle powyższego zarówno zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego okazały się bezzasadne. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 p.p.s.a.