II SA/Kr 993/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania budynków, ze względu na toczące się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę M. sp. z o.o. na decyzję SKO, która utrzymała w mocy odmowę ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych na budynek usług publicznych i budynek magazynowy. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, wskazując na toczące się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej i nakaz rozbiórki obiektów. Sąd uznał, że wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie musi pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, a w tej sprawie taki związek nie zachodził.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. odmawiającą ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków gospodarczych na budynek usług publicznych (kancelaria) i budynek magazynowy. Organy administracji odmówiły wydania decyzji, argumentując, że wniosek dotyczy obiektów, wobec których toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej, a decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zasadniczo wydawana dla zamierzeń planowanych. Sąd podzielił stanowisko organów, podkreślając, że możliwość ubiegania się o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie musi pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym. W tej sprawie, w związku z toczącym się postępowaniem nadzoru budowlanego, które zakończyło się nakazem rozbiórki, a inwestor nie złożył wniosku o legalizację, brak było podstaw do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Sąd odniósł się również do argumentacji skarżącej, że zmiana sposobu użytkowania jest odrębnym postępowaniem od legalizacji robót budowlanych, jednak uznał, że wątpliwości co do legalności wybudowanych obiektów stanowiły przeszkodę dla uwzględnienia wniosku.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, możliwość ubiegania się o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie musi pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym.
Uzasadnienie
Organy administracji i sąd administracyjny uznały, że wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków nie może być rozpatrzony, gdy wobec tych obiektów toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej, a w szczególności gdy wydano nakaz rozbiórki. Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest zasadniczo wydawana dla zamierzeń planowanych, a możliwość wydania jej dla obiektu wybudowanego jest wyjątkiem ściśle związanym z postępowaniem legalizacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 4 § 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 50 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 2 lit. b
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 53
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 54
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 56
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 59 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 2 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustawa o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym art. 59 § ust. 1
Pomocnicze
u.g.n. art. 6
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pr. bud. art. 71 § ust. 2 pkt 4
Prawo budowlane
P.b. art. 48
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie musi pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym. Brak możliwości wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, gdy wobec obiektów toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej i wydano nakaz rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Organy błędnie ustaliły charakter wnioskowanej inwestycji, która dotyczy planowanej zmiany sposobu użytkowania, a nie legalizacji robót budowlanych. Postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest odrębne i niezależne od postępowania legalizacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie winna pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym. Ze względów systemowych wykluczyć należy sytuację, aby w przedmiocie tej samej inwestycji bądź inwestycji częściowo zrealizowanej w sposób niezależny od siebie toczyły się dwa odrębne postępowania: jedno w nadzorze budowlanym o charakterze naprawczym lub legalizacyjnym, a drugie w przedmiocie warunków zabudowy.
Skład orzekający
Sebastian Pietrzyk
przewodniczący
Joanna Człowiekowska
sprawozdawca
Magda Froncisz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących możliwości wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w kontekście toczącego się postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy zmiany sposobu użytkowania istniejących budynków, wobec których toczy się postępowanie legalizacyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego na styku prawa budowlanego i planowania przestrzennego, które może mieć praktyczne znaczenie dla inwestorów. Pokazuje, jak postępowania legalizacyjne mogą wpływać na inne procedury administracyjne.
“Samowola budowlana blokuje inwestycję celu publicznego? Sąd wyjaśnia zasady.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 993/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2025-11-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-08-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art 50 , art 54 , art 54 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędzia WSA Magda Froncisz Protokolant: starszy referent sądowy Adrianna Garus po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 czerwca 2025 r. nr SKO.ZP/415/85/2025 w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. znak: BAU.6733.38.2024.AS, działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt. 1, art. 50 ust. 1, art. 51 ust., art. 53, 54, 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzenny (Dz. U. 2024r. poz. 1030 ze zm.), art. 104 i 107 k.p.a. Burmistrz Miasta T. odmówił M. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków gospodarczych na budynek usług publicznych – kancelarii oraz na budynek magazynowy na części działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym P. . Od powyższej decyzji odwołanie wniosła M. sp. z o.o. z siedzibą w K. Decyzją z dnia 9 czerwca 2025 r. znak: SKO.ZP/415/85/2025, działając na podstawie art. 50, 53, 54 w zw. z art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U z 2024 r., poz. 1130, dalej: u.p.z.p.) oraz art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu po nowelizacji, która nastąpiła ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, a która weszła w życie z dniem 24 września 2023 r. Wniosek inicjujący postępowanie wpłynął do organu w dniu 3 grudnia 2024 r. W dalszej kolejności Kolegium powołało treść przepisów art. 4 ust. 1 i 2 i art. 52 ust. 1, 2 i 3 u.p.z.p., podkreślając, że przy ich zastosowaniu powinna nastąpić weryfikacja stanu faktycznego i prawnego sprawy pod kątem zgodności z przepisami prawa, w tym zgodności z przepisami odrębnymi. Kolegium podało, że planowane zamierzenie polega na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków gospodarczych na budynek usług publicznych - kancelarii oraz na budynek magazynowy na części działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P.. Działka nr [...] położona przy ul. [...] w P. po jej zachodniej stronie, poza zabudową wsi. Ma nieregularny kształt, ale jej zagospodarowana część została wygrodzona. Zabudowę działki stanowią w południowej części tego terenu: budynek mieszkalny (nr [...]), dwa budynki gospodarcze oraz zjazd z drogi. W części północnej terenu usytuowane zostały budynek kancelarii, budynek magazynowy oraz szambo. Działka stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo C.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie dotyczącej budowy budynku kancelarii Leśnictwa P. na działce nr [...]. W postępowaniu stwierdzono, że obydwa budynki objęte wnioskiem o wydanie decyzji celu publicznego to budynki istniejące. Postanowieniami nr 213/2024, 214/2024, 215/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. roboty budowlane przy budowie budynku kancelarii, budynku magazynowego i zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe zostały wstrzymane. Postępowanie zakończyło się wydaniem decyzji nr 144/2024, 145/2024 i 146/2024 z dnia 3 października 2024 r. nakazujących rozbiórkę ww. obiektów. W toku postępowania nie został złożony przez Inwestora wniosek o legalizację budynku kancelarii, budynku magazynowego oraz zbiornika na nieczystości. Kolegium powtórzyło ustalenia dot. stanu faktycznego na ww. działkach, dokonane na podstawie orzeczenia z dnia 3 października 2024 r. W ocenie Kolegium zasadnie organ I instancji przyjął, iż brak jest możliwości wydania w przedmiotowej sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego. Decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego co do zasady wydaje się bowiem dla zamierzenia planowanego. Za takim rozumieniem funkcji decyzji o lokalizacji celu publicznego przemawia w szczególności brzmienie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.z.p., który określając wymagania wniosku inwestora wskazuje, iż winien on m.in. przedstawiać planowany sposób zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych. Możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie winna pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie. Jak wynika z akt sprawy, wniosek inwestora nie pozostaje w związku z jakimkolwiek postępowaniem legalizacyjnym w odniesieniu do przedmiotowych obiektów budowlanych, a tym samym w sprawie nie zachodzi dopuszczony przepisami wyjątek umożliwiający wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla inwestycji już zrealizowanej. Postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończyło się wydaniem decyzji nr 144/2024, 145/2024 i 146/2024 z dnia 3 października 2024 r. nakazujących rozbiórki ww. obiektów. W toku postępowania nie został złożony przez Inwestora wniosek o legalizację budynku kancelarii, budynku magazynowego oraz zbiornika na nieczystości. Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, gdzie wskazano na możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie, w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie. Nie jest natomiast dopuszczalne, aby inwestor inicjował postępowanie co do ustalenia warunków zabudowy, niezależnie od działań organów nadzoru budowlanego podejmowanych co do robót budowlanych rozpoczętych bądź prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo w odniesieniu do budynku już wzniesionego. Ze względów systemowych wykluczyć należy sytuację, aby w przedmiocie tej samej inwestycji bądź inwestycji częściowo zrealizowanej w sposób niezależny od siebie toczyły się dwa odrębne postępowania: jedno w nadzorcze budowlanym o charakterze naprawczym lub legalizacyjnym, a drugie w przedmiocie warunków zabudowy. W razie gdy organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie legalizacyjne lub naprawcze w przedmiocie zrealizowanych robót budowlanych, to do jego kompetencji należy ocena, czy zachodzi potrzeba uzyskania przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku rozpoczęcia robót budowlanych inwestor nie może z własnej inicjatywy domagać się wydania decyzji o warunkach zabudowy, lecz musi wykazać, że działa w celu wykonania obowiązku nałożonego na niego postanowieniem wydanym przez organ nadzoru. Z powyższego, zdaniem Kolegium, wynika, że ustalenie warunków zabudowy (czy też ustalenie lokalizacji celu publicznego), w przypadku budynku zrealizowanego możliwe jest tylko jako element postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w trybie naprawczym lub w trybie legalizacji. Innymi słowy, wniosek o ustalenie warunków zabudowy może co do zasady dotyczyć wyłącznie planowanego przedsięwzięcia budowlanego, a nie inwestycji już zrealizowanej lub będącej w trakcie realizacji. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy w stosunku do inwestycji zrealizowanej lub będącej w toku dopuszczalne jest wyjątkowo - w sytuacji nałożenia na inwestora przez organ nadzoru budowlanego obowiązku przedłożenia tej decyzji w ramach postępowania zmierzającego do doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Na powyższą decyzję M. Sp. z o.o. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie art. 50 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130) poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, iż nie jest możliwe wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla zmiany sposobu użytkowania dla obiektu już wybudowanego, gdyż taką decyzję, ewentualnie decyzję o warunkach zabudowy, można wydać wyłącznie w trybie "naprawczym" lub w trybie "legalizacji", podczas gdy wskazane przez organ odwoławczy tryby odnoszą się wyłącznie do procesu budowlanego (trwającego lub zakończonego), a nie do procedury zmiany sposoby użytkowania obiektu już istniejącego, o co skarżąca wnosiła we wniosku z dnia 3 grudnia 2024 r. Zdaniem strony skarżącej organy administracji błędnie ustaliły osnowę wniosku z dnia 3 grudnia 2024 r., a w konsekwencji również postępowanie, w ramach którego ma zostać wydana decyzja, albowiem celem przedmiotowego wniosku było uzyskanie decyzji, która zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 4 Pr. bud., która stanowić będzie obligatoryjny załącznik do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Postępowanie o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest odrębne i niezależne od postępowania o wydanie tej decyzji w ramach toczącego się postępowania "legalizacyjnego". Odmienność obu postępowań została potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 1890/12. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach sprawowanej kontroli sąd bierze pod uwagę wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy przy tym wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. W wyniku przeprowadzenia kontroli w tak zakreślonych ramach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji odmawiającej ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2024 r. poz. 1130, dalej: u.p.z.p.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku, gdy na danym terenie nie obowiązuje plan miejscowy, określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, wedle przepisów określonych w art. 50 i następnych ustawy. Zgodnie z art. 50 ust. 1 u.p.z.p. inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio. Zgodnie z art. 2 ust. 5 u.p.z.p., przez pojęcie "inwestycji celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, z późn. zm., dalej: u.g.n.). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 kwietnia 2010 r., II OSK 648/09, wykładnia definicji inwestycji celu publicznego prowadzi do wniosku, iż składają się na nią dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 u.g.n., a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Tak, więc z treści art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika, iż warunkiem przyporządkowania inwestycji do wskazanej kategorii jest jej lokalne lub ponadlokalne znaczenie, niezależnie od tego, że winien być to cel, o jakim mowa w art. 6 u.g.n." W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta T. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie zgodnie przyjęły, że wnioskowana inwestycja polegająca na zmianie sposobu użytkowania dwóch istniejących budynków na budynek usług publicznych – kancelarii oraz na budynek magazynowy na części działki nr [...] w obrębie P. stanowi inwestycję celu publicznego, o której stanowi art. 6 pkt 6 u.g.n. budowa i utrzymywanie pomieszczeń dla urzędów organów władzy, administracji, sądów i prokuratur, uczelni publicznych, federacji podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o których mowa w art. 165 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, z późn. zm.), szkół publicznych, państwowych lub samorządowych instytucji kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, a także publicznych: obiektów ochrony zdrowia, przedszkoli, domów opieki społecznej, placówek opiekuńczo-wychowawczych, obiektów sportowych. Organy orzekające w sprawie dopatrzyły się natomiast przeszkody do wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji, która wynika z tego, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się postępowanie w sprawie nielegalnie wykonanych robót budowlanych, którego przedmiotem są objęte wnioskiem obiekty kubaturowe (budynki gospodarcze). W szczególności organy ustaliły, że postanowieniami nr 213/2024, 214/2024, 215/2024 z dnia 13 sierpnia 2024 r. roboty budowlane przy budowie budynku kancelarii, budynku magazynowego i zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe zostały wstrzymane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie, który następnie decyzjami z dnia 3 października 2024 r. nr 144/2024, 145/2024 i 146/2024 nakazał rozbiórkę ww. obiektów. Bezsporne było w tej sprawie, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji postępowanie w sprawie samowoli budowlanej nie było zakończone ostateczną decyzją. Organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, że brak jest możliwości wydania w przedmiotowej sprawie decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, ponieważ taką decyzją można wydać co do zasady dla zamierzenia planowanego. Za takim rozumieniem funkcji decyzji o lokalizacji celu publicznego przemawia w szczególności brzmienie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.z.p., który określając wymagania wniosku inwestora wskazuje, iż winien on m.in. przedstawiać planowany sposób zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych. Możliwość ubiegania się przez inwestora o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji celu publicznego dla obiektu wybudowanego lub będącego w budowie winna pozostawać w ścisłym związku z postępowaniem legalizacyjnym, w ramach którego wydawane jest postanowienie w tym przedmiocie. Sąd podziela to stanowisko, utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwracając uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. P 37/06, w którym stwierdzono, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007 r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał wskazał: "Z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego wynika, że warunkiem legalizacji samowoli jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Chodzi więc o zgodność albo z planem miejscowym, albo z "generalnym" porządkiem planistycznym, ukształtowanym wieloma ustawami szczególnymi. Nie może mieć tu znaczenia termin uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, bo ma ona charakter wyłącznie informacyjny i - sama przez się - nie kształtuje praw ani obowiązków inwestora, wynikających wprost z ustaw (co oczywiście nie przeczy obowiązkowi jej uzyskania). Decydujące znaczenie w procesie legalizacji samowoli (również legalizacji prowadzonej w związku z wszczęciem postępowania rozbiórkowego) winno mieć ustalenie, że obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów prawa - w tym regulujących kwestie planowania i zagospodarowania przestrzennego. Powinna zatem istnieć możliwość dokonania takiego ustalenia również po wszczęciu postępowania rozbiórkowego, bo nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi jest orzekanie rozbiórki obiektu budowlanego, mimo że inwestorzy wykazali jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, uzyskując ostateczną decyzję o warunkach zabudowy już w trakcie postępowania rozbiórkowego." Nie budzą wątpliwości ustalenia organów co do tego, że wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczy obiektów budowlanych, których legalność na dzień wydania zaskarżonej decyzji była badana w postępowaniu prowadzonym przed organami nadzoru budowlanego, a jednocześnie wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie pozostaje w związku z jakimkolwiek postępowaniem legalizacyjnym w odniesieniu do przedmiotowych obiektów budowlanych, w szczególności z opisanym wyżej postępowaniem prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Chrzanowie, jako że strona skarżąca nie jest właścicielem terenu inwestycji, a wykonawcą robót budowlanych polegających na budowie spornych budynków, który w postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego nie bierze udziału. W konsekwencji prawidłowe było stanowisko, że istnieje przeszkoda do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nie uzasadniają one uchylenia zaskarżonej decyzji. Mianowicie skarżąca zarzuca organom, że błędnie ustaliły charakter wnioskowanej inwestycji, która – jak podkreśla skarżąca – nie zmierza do zalegalizowania robót budowlanych, ale dotyczy planowanej (przyszłej) zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych nr [...] w obrębie P., co reguluje art. 71 P.b. Skarżąca podkreśliła, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych, że należy odróżnić zwykły tryb wydawania decyzji o warunkach zabudowy dla obiektu mającego powstać legalnie lub dla już istniejącego, którego użytkowanie ma ulec zmianie (art. 59 u.p.z.p.) od trybu legalizacyjnego wszczynanego przez organ nadzoru budowalnego w stosunku do obiektu realizowanego w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Nie kwestionując tego stanowiska orzecznictwa, Sąd zauważa, że w realiach niniejszej sprawy na dzień wydania decyzji istniała wątpliwość co do legalności wybudowanych obiektów, w tym co do tego, czy mogą być one użytkowane i w jaki sposób. Toczące się postępowanie przed organem nadzoru budowlanego, przy braku dokumentów wskazujących na przyjęcie do użytkowania obiektów objętych wnioskiem, stanowiło zatem również przeszkodę dla uwzględnienia wniosku o zmianę sposobu użytkowania istniejących obiektów budowlanych dla wykazania przesłanek określonych w art. 71 P.b. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI