II SA/KR 988/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-09-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanawstrzymanie robótlegalizacjapozwolenie na budowęnadzór budowlanyzjazd z drogimury oporoweplan miejscowypostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych samowolnie wybudowanego zjazdu, uznając, że obowiązki legalizacyjne powinny obciążać inwestora, a nie właściciela działki sąsiedniej.

Sprawa dotyczyła skargi M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie, które uchyliło postanowienie PINB o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożyło obowiązki legalizacyjne na inwestora D. G. Skarżący M. B., właściciel sąsiedniej działki, zarzucił niewłaściwe określenie adresata tych obowiązków, twierdząc, że to on jest zarządcą i użytkownikiem zjazdu. Sąd uznał, że inwestorem jest D. G., a właściciel nieruchomości Gmina Miasto Z., i że obowiązki legalizacyjne powinny obciążać inwestora, a nie skarżącego, dla którego brak było dowodów na bycie zarządcą zjazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. B. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w Krakowie, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Zakopanem o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożyło obowiązki legalizacyjne na inwestora D. G. oraz właściciela działki Gminę Miasto Z. MWINB, uchylając postanowienie PINB, orzekł reformatoryjnie, nakładając obowiązki legalizacyjne wyłącznie na inwestora D. G. Skarżący M. B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że to on, jako właściciel sąsiedniej działki i wyłączny zarządca zjazdu, powinien być adresatem tych obowiązków. Sąd, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uznał zaskarżone postanowienie MWINB za prawidłowe. Podkreślono, że postępowanie legalizacyjne jest konsekwencją wcześniejszej decyzji kasatoryjnej MWINB, a samowola budowlana dotyczy zjazdu z drogi gminnej wraz z murami oporowymi, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sąd stwierdził, że inwestorem jest D. G., a właścicielem nieruchomości Gmina Miasto Z. i że MWINB prawidłowo wyeliminował Gminę z kręgu adresatów obowiązków. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, sąd wskazał, że brak jest dowodów na to, że M. B. jest wyłącznym zarządcą zjazdu, a jego twierdzenia o braku uprawnień D. G. do korzystania z nieruchomości skarżącego stoją w sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem M. B. o zgodzie na dysponowanie działką przez D. G. Sąd uznał, że skarżący nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego, a zatem nie może być adresatem nałożonych obowiązków, niezależnie od jego zainteresowania sprawą. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obowiązki legalizacyjne powinny obciążać inwestora, a nie właściciela nieruchomości ani zarządcę, jeśli brak jest dowodów na jego rolę w procesie budowlanym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, adresatem obowiązków jest inwestor. W tej sprawie inwestorem była D. G. Brak było dowodów na to, że skarżący M. B. jest zarządcą zjazdu, mimo że jest właścicielem sąsiedniej działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upb art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

upb art. 48 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

upb art. 52 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

upb art. 3 § pkt 3a

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

upb art. 29 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

upb art. 29 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.p. art. 4 § pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 4 § pkt 8

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 29 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązki legalizacyjne w przypadku samowoli budowlanej obciążają inwestora, a nie właściciela sąsiedniej działki, jeśli brak jest dowodów na jego rolę jako zarządcy. Zjazd z drogi gminnej wraz z murami oporowymi może być obiektem budowlanym związanym z funkcjonowaniem drogi, dopuszczalnym w świetle planu miejscowego, co otwiera drogę do legalizacji.

Odrzucone argumenty

Skarżący M. B. jako właściciel sąsiedniej działki i wyłączny zarządca zjazdu powinien być adresatem obowiązków legalizacyjnych. Naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

brak umożliwienia inwestorom legalizacji samowoli musi być zastrzeżony dla najbardziej oczywistych, jaskrawych i ewidentnych sytuacji sprzeczności inwestycji z planem miejscowym nie można stwierdzić, że skarżący faktycznie jest zarządcą wykonanego zjazdu nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego, zatem nie może być adresatem nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym obowiązków

Skład orzekający

Anna Kopeć

sprawozdawca

Magda Froncisz

przewodniczący

Monika Niedźwiedź

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Określenie kręgu adresatów obowiązków w postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowoli budowlanej, interpretacja art. 52 Prawa budowlanego, oraz możliwość legalizacji zjazdów z dróg w kontekście planów miejscowych."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w brzmieniu obowiązującym w danym czasie. Wartość precedensowa może być ograniczona przez specyfikę przepisów o planowaniu przestrzennym i definicji zarządcy obiektu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowy konflikt sąsiedzki i proceduralny w kontekście samowoli budowlanej, z interesującym pytaniem o to, kto ponosi odpowiedzialność za legalizację.

Kto odpowiada za samowolę budowlaną? Sąd rozstrzyga spór o zjazd z drogi.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 988/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć /sprawozdawca/
Magda Froncisz /przewodniczący/
Monika Niedźwiedź
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 48 i art 52
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Magda Froncisz Sędziowie: SWSA Monika Niedźwiedź AWSA Anna Kopeć (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. B. na postanowienie nr 482/2024 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 29 maja 2024 r. znak: WOB.7722.41.2023.JKUT w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zakopanem postanowieniem nr 25/23 z dnia 23 stycznia 2023 r. znak: NB.5160.5.38.2018.PB, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 725, dalej: upb)
* wstrzymał "prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie zjazdu z drogi gminnej (działki ewid. nr [...] obr. [...]) wraz z wykonaniem murów oporowych na działce ewid. nr [...] obr. [...] w Z. bez wymaganego pozwolenia na budowę",
* nałożył na inwestora: D. G. oraz właściciela działki nr [...] obr. [...] w Z.: Gminę Miasto Z. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2023 r. wymaganych dokumentów legalizacyjnych:
- zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane
* nakazał zabezpieczyć teren budowy przed dostępem osób trzecich, w sposób niezagrażający bezpieczeństwu użytkowników przyległych nieruchomości.
Po rozpoznaniu zażalenia wniesionego na to postanowienie przez Gminę Miasto Z. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 maja 2024 r., znak: WOB.7722.41.2023.JKUT uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekł:
Na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
I. nakazał inwestorowi: D. G.
1. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych związanych z budową zjazdu z drogi gminnej (działki nr [...] obr[...] w Z.) wraz z wykonaniem murów oporowych na działce nr [...] obr. [...] w Z., zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę;
2. zabezpieczyć teren budowy przez dostępem osób nieupoważnionych - zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. z 2003 r., Nr 47, poz. 401);
II. nałożył na inwestora: D. G. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r.:
1. zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. o zgodności robót z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z wymaganymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami, opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności wraz z zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego; projekt budowlany winien spełniać wymogi zawarte w Rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (tj.: Dz.U. z 2020 r., poz. 1935); 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Jednocześnie pouczono, że przedłożenie w wyznaczonym terminie ww. dokumentów traktuje się jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego. Po przedłożeniu dokumentów zostanie wydane postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie ww. zobowiązań lub nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, zostanie wydana decyzja nakazująca przymusowa rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że zawiadomieniem z dnia 29 maja 2018 r. znak: NB.5160.5.38.2018.PB organ I instancji poinformował ustalone strony o wszczęciu z urzędu w dniu 25 maja 2018 r. postępowania administracyjnego w sprawie "budowy konstrukcji oporowej na działce ewid. nr [...] obr. [...] w miejscowości Z. - bez wymaganego pozwolenia na budowę".
Podejmowane kolejno czynności wyjaśniające doprowadziły do wydania przez PINB w dniu 16 września 2019 r. decyzji nr 243/19 znak: NB.5160.5.38.2018.PB, którą na podstawie art. 48 ust. 1 upb nakazał inwestorowi: D. G. oraz właścicielowi działki nr [...] obr. [...] w Z.: Gminie Miasto Z. rozbiórkę murów betonowych o długości: 7,80m, 6,90m, 7,80m zlokalizowanych na działce ewid. nr [...] obr. [...] w Z. wzdłuż działek ewid. nr [...] obr. [...] w Z. - wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę (k. 167-169 akt PINB).
Po rozpatrzeniu odwołań Gminy Miasto Z. i D. G. MWINB decyzją nr 340/2022 z dnia 2 września 2022 r. znak: WOB.7721.524.2019.JKUT uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. MWINB nakazał ponowną szczegółową analizę zgodności inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji w dniu 10 stycznia 2023 r. przeprowadził oględziny, a następnie wydał powołane na wstępie postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu na inwestora: D. G. oraz właściciela działki nr [...] obr. [...] w Z.: Gminę Miasto Z. obowiązku przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2023 r. wymaganych dokumentów legalizacyjnych.
Rozpoznając sprawę MWINB w pierwszej kolejności wskazał, że w przedmiotowej sprawie wszczętej w dniu 25 maja 2018 r. (vide: zawiadomienie z art. 61 § 4 k.p.a., k. 6 akt PINB) i niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją tej ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471).
Wstępnego wyjaśnienia wymaga, że w toku postępowania zażaleniowego MWINB dokonał sprawdzenia prawidłowości przyjętego przez organ I instancji kręgu stron postępowania. Wzmiankowana wyżej nieruchomość położona na działce nr [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...] w Z., która pozostaje zabudowana obiektem objętym niniejszym postępowaniem, stanowi własność Gminy Miasto Z. natomiast inwestorem spornych robót budowlanych pozostaje D. G. (będąca jednocześnie współwłaścicielem działki nr [...]). Przymiot stron został przyznany również właścicielom działek sąsiednich (nr [...] i nr [...]). Podsumowując organ II instancji uznał, iż krąg stron został w realiach niniejszej sprawy zdefiniowany w sposób prawidłowy i na obecnym etapie pozostaje tożsamy w postępowaniu zażaleniowym.
Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zrealizowany bez wymaganej zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej obiekt budowlany w postaci zjazdu z drogi gminnej (działki nr [...] obr. [...] wraz z murami oporowymi na działce nr [...] obr. [...] w Z.. W oparciu o poczynione ustalenia faktyczne, organ I instancji doszedł do przekonania, że sporny obiekt stanowi samowolę budowlaną o znamionach określonych w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
MWINB uznał, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy inwestor: D. G. zrealizowała na działce nr [...] obr. [...] w Z. obiekt budowlany, który zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z wyjaśnień D. G. (k. 165-166 akt PINB) oraz ustaleń dokonanych przez PINB w trakcie oględzin w dniu 10 stycznia 2023 r. (k. 199-203) bezsprzecznie wynika, że zmierzeniem inwestycyjne obejmowała wykonanie na działce nr [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...] w Z. zjazdu indywidualnego z drogi gminnej wraz z wykonaniem murów oporowych. Dokumentacja fotograficzna wykonana w trakcie oględzin przeprowadzonych obrazuje wielkość obiektu, jego konstrukcję oraz potwierdza pełnienie przez żelbetowe mury funkcji oporowej (k. 12, 41-42 akt PINB).
W świetle powyższych ustaleń, MWINB podziela stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 48 upb.
Wdrożenie przewidzianego tym przepisem postępowania legalizującego samowolę budowlaną winno być poprzedzone wstępną oceną organu nadzoru budowlanego dotyczącą tego, czy budowa stanowiąca przedmiot postępowania zgodna jest z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, wykluczając możliwość doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Działka nr [...] obr[...] w Z., na której wykonano sporny obiekt budowalny znajduje się na terenie, na którym obowiązuje "Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego SKOCZNIA" (dalej: mpzp) zatwierdzony Uchwałą Nr LI/678/2014 Rady Miasta Zakopane z dnia 27 lutego 2014 r. Jak wynika z ww. mpzp działka nr [...] obr. [...] w Z. położona jest na terenach oznaczonych na rysunkach planu symbolem l.KDZ - Tereny komunikacji - droga publiczna klasy zbiorczej, przeznaczonych pod lokalizację drogi publicznej klasy zbiorczej i jej elementów realizowanych na zasadach określonych w przepisach odrębnych, takich jak: jezdnia o szerokości 7 m, chodniki, obiekty budowlane i urządzenia infrastruktury technicznej związane z funkcjonowaniem drogi i ruchu, a także realizację zieleni urządzonej (§ 13 mpzp). Analizując powyższe zapisy mpzp należy zauważyć, iż na terenie, na którym znajduje się działka nr [...] (przed podziałem nr [...]) obr. [...] w Z. możliwe jest lokalizowanie m.in. obiektów budowlanych i urządzeń infrastruktury technicznej związanych z funkcjonowaniem drogi i ruchu.
Dokonując oceny możliwości wdrożenia procedury legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego konieczne było ustalenie czy zjazd indywidualny z drogi gminnej wraz z murami oporowymi stanowi obiekt budowlany związany z funkcjonowaniem drogi i ruchu. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 320) przez drogę należy rozumieć "budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym". Z kolei jak stanowi art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych zjazd to ,połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym". Na gruncie Prawa budowlanego droga wraz ze zjazdem stanowi jeden obiekt liniowy, przez który należy rozumieć "obiekt budowlany, którego charakterystycznym parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg, kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wal przeciwpowodziowy oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego" (art. 3 pkt 3a upb). Również z treści art. 29 ust. 2 ustawy o drogach publicznych wynika, że w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Na podstawie ww. przepisów ustawy Prawo budowlane i przepisów szczególnych ustawy o drogach publicznych możliwe jest zatem stwierdzenie, że droga wraz ze zjazdami traktowana jest jako jeden obiekt budowlany.
Na marginesie wymaga również podkreślenia, że D. G. uzyskała decyzję Burmistrza Miasta Zakopane z dnia 31 marca 2016 r. znak: DIT.7230.4.1.2016.JD, wydaną na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych. NSA w wyroku z 9 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1390/15 wskazał, że postanowienia planu miejscowego wiążą także organ udzielający zgody na wykonanie zjazdu w określonym miejscu. W związku z powyższym zarządca drogi nie może udzielić zezwolenia na wykonanie zjazdu, nawet spełniającego wszelkie warunki techniczne, jeśli zjazd taki w świetle postanowień planu miejscowego obowiązującego na danym terenie nie jest dopuszczalny.
Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie MWINB zapisy obowiązującego miejscowego planu w sposób jednoznaczny nie określają braku możliwości podjęcia postępowania legalizacyjnego. Zatem legalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego będzie możliwa jeśli inwestor przedłoży w wyznaczonym terminie żądane dokumenty, a w szczególności zaświadczenie Burmistrza Miasta Zakopane o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Reasumując, organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb oparty o art. 48 ust. 2 i 3 upb oraz nakazał wstrzymanie robót budowlanych i nałożył obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów w celu zatwierdzenia projektu budowlanego i ewentualnego pozwolenia na wznowienie robót budowlanych jeżeli budowa nie została zakończona.
Odnosząc się natomiast do adresata rozstrzygnięcia MWINB wskazał, że zgodnie z mającym zastosowanie w sprawie brzmieniem przepisu art. 52 ust. 1 upb: Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Zgodnie z poglądem panującym ukształtowanym w judykaturze, kolejność podmiotów wymienionych ww. przepisie nie jest przypadkowa. Co do zasady w pierwszej kolejności adresatem nałożonego obowiązku winien być inwestor, lecz rozstrzygnięcie w każdej sprawie wymaga uwzględnienia konkretnego stanu faktycznego.
W niniejszej sprawie nie jest kwestią sporną fakt wykonania przedmiotowego obiektu przez D. G., zatem uznać należy za trafne określenie podmiotu będącego inwestorem ww. budowy.
Z uwagi na fakt, iż w zażaleniu akcentowany jest zarzut niewłaściwego określenia adresata postanowienie, MWINB przychylił się do twierdzeń Gminy Miasta Z. znajdujących potwierdzenie w orzecznictwie. W okolicznościach niniejszej sprawy obowiązek wynikający z postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 upb winien zostać skierowany wyłącznie do inwestora tj. D. G..
Mając na uwadze powyższe, MWINB korzystając z przysługującego mu prawa wynikającego z treści art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł reformatoryjnie ustalając adresata rozstrzygnięcia jako wyłącznie inwestora.
Opisane wyżej postanowienie zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. B., zarzucając mu
1) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak jego oceny w oparciu o art. 80 k.p.a., a w konsekwencji niezawarcie w motywach rozstrzygnięcia istotnych dla sprawy ustaleń i wniosków;
2) naruszenie art. 52 w zw. z art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2020 poz. 1333) poprzez nałożenie obowiązków określonych w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane na inwestora obiektu budowlanego - D. G., zamiast na zarządcę tego obiektu budowlanego, którym jest skarżący M. B..
Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia nr 25/23 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania skargowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej jako "p.p.s.a." - sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie może być rozpoznana w trybie uproszczonym, tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Na podstawie tego przepisu sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bez wyznaczania rozprawy.
Na mocy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Dokonana według tak określonych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła do wniosku, że jest ono prawidłowe, a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku.
Przede wszystkim trzeba wskazać, że prowadzone obecnie postępowanie legalizacyjne jest konsekwencją wydanej wcześniej przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzji kasatoryjnej - uchylającej wydany przez PINB nakaz rozbiórki i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Pierwotne orzeczenie o nakazie rozbiórki wynikało z uznania, że realizacja obiektu budowlanego będącego przedmiotem postępowania jest oczywiście sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy wyraził stanowisko odmienne podkreślając, że zgodnie z zapisami obowiązującego planu miejscowego dopuszczalna jest na tym terenie lokalizacja obiektów budowlanych i urządzeń infrastruktury technicznej związanych z funkcjonowaniem drogi i ruchu.
Prawidłowe było w tej sytuacji wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 471 z późn. zm.). Jak wskazał WSA w Krakowie w wyroku z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Kr 282/23 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) "(...) brak umożliwienia inwestorom legalizacji samowoli musi być zastrzeżony dla najbardziej oczywistych, jaskrawych i ewidentnych sytuacji sprzeczności inwestycji z planem miejscowym".
Zarówno w postępowaniu odwoławczym, jak i obecnie na etapie sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia osią sporu jest prawidłowe określenie adresata nałożonych obowiązków, a więc interpretacja art. 52 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie: "Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51". Przepis ten ma zastosowanie również w przypadku postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że inwestorem przedmiotowych robót budowlanych jest D. G., a właścicielem nieruchomości Gmina Miasto Z. . W postanowieniu organ I instancji, podobnie jak w wydanej wcześniej przez ten organ decyzji nakazującej rozbiórkę, jako adresaci zostały wskazane oba te podmioty.
W ocenie Sądu Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zreformował postanowienie organu I instancji poprzez wyeliminowanie z kręgu jego adresatów Gminy Miasta Z. . Zażalenie Gminy było uzasadnione, w sprawie brak było podstaw do nakładania obowiązków związanych z legalizacją na właściciela nieruchomości.
Z kole zarzuty skargi zmierzają do wykazania, że adresatem tych obowiązków winien być również skarżący M. B. jako "wyłączny zarządca i użytkownik zjazdu z drogi publicznej, który stanowi przedmiot niniejszej sprawy". Zjazd ten prowadzi bezpośrednio na nieruchomość, która jest własnością skarżącego - tj. na dz. ewid. nr [...] obr. 1. w Z.. Skarżący zarzuca też niewykonalność zaskarżonego postanowienia, bowiem D. G., czy też innym stronom postępowania nie przysługuje jakiekolwiek uprawnienie do korzystania z nieruchomości skarżącego - w tym przede wszystkimi osoby te nie są legitymowane do wstępu na dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z.. To wyłącznie M. B. i osoby działające z jego upoważnienia korzystają z przedmiotowego zjazdu z drogi publicznej.
Zarzuty te nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Prawdą jest, że M. B. jest właścicielem działki nr [...] (k. 189 akt administracyjnych organu I instancji), do której prowadzi wykonany zjazd. Brak jest jednak jakichkolwiek dowodów potwierdzających czy choćby uprawdopodabniających, że jest on "wyłącznym użytkownikiem i zarządcą zjazdu". Z kolei twierdzenie, że D. G. nie przysługuje jakiekolwiek uprawnienie do korzystania z nieruchomości skarżącego stoi w oczywistej sprzeczności z oświadczeniem skarżącego z dnia 23 grudnia 2015 r. (k. 62 akt administracyjnych I instancji) o wyrażeniu przez M. B. zgody na dysponowanie działką nr [...] obr. [...] przez D. G.. Skarżący nie był również adresatem wydanego wcześniej nakazu rozbiórki i faktu tego wówczas nie kwestionował.
W świetle zgromadzonych w ciągu sześciu lat toczącego się przed organami nadzoru budowlanego postępowania dowodów nie można stwierdzić, że skarżący faktycznie jest zarządcą wykonanego zjazdu. W konsekwencji brak było podstaw do nałożenia na niego obowiązków związanych z legalizacją przedmiotowej samowoli budowlanej. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że "skarżący jest najbardziej zainteresowany przeprowadzeniem i pozytywnym zakończeniem postępowania legalizacyjnego, ale nie będąc adresatem w/w obowiązków, nie jest uprawniony i zobowiązany do ich wykonania". Skarżący nie jest żadnym z podmiotów wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego, zatem nie może być adresatem nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym obowiązków, niezależnie od tego jak bardzo zależy mu na zalegalizowaniu samowoli budowlanej. Nie jest również wiarygodne zawarte w skardze stwierdzenie, że z uwagi na konfigurację terenu i jego granic ewidencyjnych oraz charakter obiektu budowlanego to wyłącznie skarżący posiada faktyczne i prawne możliwości prowadzenia robót budowlanych na dz. ewid. nr [...] obr. [...] w Z.. Jeżeli skarżącemu tak bardzo zależy na legalizacji zjazdu, to z pewnością umożliwi inwestorowi wykonanie ewentualnych prac związanych z doprowadzeniem obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Uwzględniając wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało dojść do wniosku, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe i oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI