II OSK 1091/22

II SA/Łd 495/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Sławomir Wojciechowski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Porczyński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1091/22 - Wyrok NSA z 2024-05-07
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 471
art. 25, 27
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 1 i 3, ust. 4, art. 35 ust. 1 i 4, art. 36 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 40 par. 2, art. 77, art. 79a, art. 80, art. 81, art. 107 par. 3, art. 136, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 15, art. 140, art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1065
par. 12 ust. 4 pkt 1, par. 13, par. 19, par. 23, pr. 36, par. 40, par. 271-273, par. 57 i 58, par. 204 ust. 5 i par. 206 ust. 1
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Sentencja
Dnia 7 grudnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska - Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2021 roku sprawy ze skargi D.C. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę. dc
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...], znak: [...] (KM) Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania D. C. – reprezentowanej przez pełnomocnika będącego adwokatem od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, na terenie nieruchomości położonej przy ul. A 20 w Ł., działka nr ew. 152 w obrębie ewidencyjnym [...], pkt 1 - uchylił decyzję organu I instancji w zakresie zatwierdzenia części projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej i opisowej (strony 35, 38, 38A projektu budowlanego) i w tym zakresie orzekł o zatwierdzeniu części projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej i opisowej (strony 35A, 38B, 38C projektu budowlanego) dla działki nr ew. 152, obręb [...], przy ulicy A 20 w Ł. sporządzonego przez projektanta M.B. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...] dołączonego do akt sprawy 22 marca 2021 r.; pkt 2 - w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Jak wynika z akt sprawy 13 lipca 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek A. K. i R.K. - reprezentowanych przez M.B. o udzielenie pozwolenia na budowę dla wskazanej wyżej inwestycji.
Postanowieniem z [...] września 2020 r. organ pierwszej instancji nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia szczegółowo omówionych w treści postanowienia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym w terminie 60 dni od daty jego otrzymania.
Pełnomocnik inwestorów przy piśmie z 29 października 2020 r., które wpłynęło do organu 20 listopada 2020 r., uzupełnił projekt budowlany.
Decyzją z [...] r. Prezydent Miasta Ł. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od powyższej decyzji D.C. - reprezentowana przez adwokata wniosła o jej uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 79a k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., § 12, § 204 ust. 5, § 206 ust. 1, § 57 i § 58 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 – dalej w skrócie "rozporządzenie"), art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9, art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 2 i 35 ust. 1, art. 36 Prawa budowlanego.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn.zm. – dalej w skrócie "k.p.a.") w zw. z art. 28, art. 33 ust. 2 i art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333) oraz art. 25 i art. 27 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471 ze zm.), orzekł jak wskazano na wstępie.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał przede wszystkim, że bieg terminów procesowych, w tym termin do złożenia odwołania, w przypadku gdy strona w sprawie reprezentowana jest przez pełnomocnika, rozpoczyna się z dniem doręczenia decyzji pełnomocnikowi strony. W niniejszej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona stronie z pominięciem pełnomocnika. Z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została również przesłana do pełnomocnika strony w późniejszym terminie, a odwołanie złożone przez pełnomocnika strony zostało w terminie przewidzianym dla strony. Mając na uwadze powyższe należało uznać, że odwołanie to zostało złożone w terminie i podlega rozpatrzeniu przez organ odwoławczy.
W dalszej kolejności organ odwoławczy przywołał art. 28 ust. 1, art. 35 ust. 1 oraz ust. 4 Pr. bud i wskazał, że pismem z 4 lutego 2021 r. skierowanym do organu pierwszej instancji zwrócił się o uzupełnienie akt sprawy poprzez: przesłanie potwierdzenia uiszczenia opłaty od pełnomocnictwa z 11 września 2020 r. złożonego do akt sprawy przez adwokata M. K., reprezentującego odwołującą D.C.; przesłanie informacji o W. J. oraz A.J., widniejących w księdze wieczystej jako współwłaściciele działki nr 151, obręb [...], Ł., wraz z dokumentami potwierdzającymi udzielone informacje. Z akt sprawy wynika, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało wysłane do W.J. i A. J., natomiast dalsze pisma w sprawie kierowane do stron postępowania nie zostały przesłane do wskazanych wyżej osób; przesłanie informacji o następcach prawnych zmarłej A. J..
Następnie organ, na podstawie art. 50 k.p.a., wezwał inwestorów do złożenia wyjaśnień w zakresie: braku informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia do projektu instalacji elektrycznych oraz projektu w części konstrukcji w rozumieniu art. 20 ust. 1 pkt 1b w zw. z art. 35 ust. 1 Pr. bud. W złożonym do akt sprawy projekcie budowlanym znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, podpisana przez projektanta w specjalności architektonicznej, natomiast brak jest podpisu projektanta w specjalności konstrukcyjno-budowlanej, a także brak jest informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia do projektu instalacji elektrycznych; sporządzenia analizy zacieniania oraz nasłoneczniania budynku na działce sąsiedniej nr 153/2 w dniach równonocy zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia, w związku z powyższym analiza nasłonecznienia i zacieniania winna być sporządzona w odniesieniu do odpowiednich dni równonocy; projektowanego miejsca na pojemnik służącego do czasowego gromadzenia odpadów stałych zgodnie z § 22 ust. 2 i 3 rozporządzenia. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu znajdującym się w aktach sprawy zaprojektowano miejsce gromadzenia odpadów w głębi działki nr ew. 152, należy dokonać wyjaśnień w zakresie spełniania wymogów przepisów § 22 ust. 2 pkt 3 oraz § 23 ust. 4 rozporządzenia.
W dniu 9 marca 2021 r. wpłynęło pismo pełnomocnika inwestorów, do którego załączono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dla przedmiotowej inwestycji uzupełnioną o podpis projektanta w branży elektrycznej oraz informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia do projektu przedmiotowej inwestycji w branży elektrycznej z podpisem projektanta w branży elektrycznej, a także analizę zacieniania i nasłonecznienia budynku na działce sąsiedniej nr ew. 153/2. W powyższym piśmie pełnomocnik inwestorów przedstawiła wyjaśnienia w zakresie zaprojektowanego miejsca do gromadzenia odpadów stałych.
Po przeanalizowaniu powyższych wyjaśnień i złożonych dokumentów, organ odwoławczy pismem z 10 marca 2021 r. ponownie wezwał pełnomocnika inwestorów do złożenia wyjaśnień w zakresie analizy zacienienia oraz nasłonecznienia budynku na działce sąsiedniej nr 153/2 oraz spełniania przez projektowane miejsce na pojemnik służący do czasowego gromadzenia odpadów stałych wymogu określonego w § 22 ust. 3 rozporządzenia, wobec uznania poprzednich wyjaśnień za niewystarczające.
Przy piśmie z 19 marca 2021 r. pełnomocnik inwestorów przedłożyła: analizę zacieniania oraz nasłonecznienia budynków na działce nr ew. 153/2 oraz działce nr ew. 152 dla równonocy jesiennej i wiosennej, projekt zagospodarowania terenu z pokazanym utwardzeniem od miejsca gromadzenia odpadów do furtki, stronę z opisu ze zmienionym bilansem powierzchni utwardzonych i biologicznie czynnych.
Pismem z 24 marca 2021 r. organ odwoławczy zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a także składania wniosków i zastrzeżeń dotyczących rozpatrywanej sprawy.
W dniu 6 kwietnia 2021 r. w siedzibie organu stawiła się aplikantka adwokacka upoważniona przez pełnomocnika odwołującej - adwokata M. K., w celu zapoznania się z aktami sprawy, która wykonała fotokopię dokumentów.
W dniu 12 kwietnia 2021 r. pełnomocnik odwołującej poparł zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji.
Pismem z 22 lutego 2021 r. organ odwoławczy wezwał pełnomocnika odwołującej do dokonania lub/i przedłożenia dowodu uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, czego pełnomocnik dopełnił przy piśmie z 16 marca 2021 r.
Jak stwierdził dalej organ odwoławczy teren inwestycji obejmujący działkę nr ew. 152 przy ul. A 20 w Ł., nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, dlatego inwestor legitymuje się decyzją Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] o warunkach zabudowy, uchyloną w części dotyczącej określenia w pkt II. 1 warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego i w tym zakresie orzekającą co do istoty, a w pozostałej części utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lipca 2014 r., przeniesioną na rzecz inwestorów decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] sierpnia 2014 r. Decyzja o warunkach zabudowy z [...] maja 2014 r. określa rodzaj zabudowy jako mieszkaniową jednorodzinną, a inwestycja obejmuje: budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi towarzyszącymi w tym zjazdu z ul. A. Analizując ustalenia decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lipca 2014 r., organ odwoławczy stwierdził, że projektowana inwestycja jest zgodna z wytycznymi, określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniami budowlanymi, została zaprojektowana zgodnie ze wskazanymi parametrami, wskaźnikami i gabarytami:
- linia zabudowy - wyznacza się nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 3 m od granicy frontowej działki nr 152, zgodnie z projektem zagospodarowania terenu lokalizacja budynku znajduje się w odległości ok. 6 m od granicy frontowej działki nr 152, a zatem nie przekracza wskazanej nieprzekraczalnej linii zabudowy, warunek spełniony;
- wskaźnik powierzchni zabudowy istniejącej i projektowanej łącznie w stosunku do powierzchni działki nr ew. 152 w obrębie [...] - od 0,18 do 0,26, w projekcie budowlanym wynosi 0,26 - warunek spełniony;
- szerokość elewacji frontowej od strony ul. A - od 6,0 m do 10,0 m, zgodnie z projektem budowlanym szerokość elewacji frontowej wynosi 6,86 m - warunek spełniony;
- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki od 4,5 m do 5,0 m, w projekcie budowlanym wysokość budynku mieszkalnego do attyki wynosi 4,5 m- warunek spełniony;
- geometria dachu: układ połaci dachowych - dach jedno, dwu lub czterospadowy; kąt nachylenia połaci dachowych od 10° do 40°; wysokość kalenicy od 6,0 m do 8,5 m; kierunek głównej kalenicy dachu - prostopadły lub równoległy do frontowej granicy działki,
- w projekcie budowlanym przewidziano dach dwuspadowy o kącie nachylenia połaci 31°, wysokość kalenicy wynosi 7,99 m, kierunek kalenicy równoległy do granicy frontowej działki - warunki spełnione.
Poza tym spełnione zostały również warunki obsługi w zakresie infrastruktury technicznej, a mianowicie przewidziane zostało zaopatrzenie przedmiotowej inwestycji w energię elektryczną z istniejącego złącza napowietrznego, zaopatrzenie w wodę z sieci miejskiej poprzez istniejące przyłącze wodociągowe, odprowadzenie ścieków do kanalizacji miejskiej poprzez istniejące przyłącze kanalizacji sanitarnej; obsługa komunikacyjna będzie odbywać się z ul. A przez obecnie istniejący zjazd (decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] stycznia 2019 r. zezwalająca inwestorowi na lokalizację zjazdu indywidualnego z pasa drogowego ulicy A), dla obsługi planowanej inwestycji zaprojektowano jedno miejsce postojowe zlokalizowane w całości na działce inwestora. Ponadto, zgodnie z projektem odprowadzenie wód deszczowych odbywać się będzie powierzchniowo po terenie w granicach własnej działki (zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia), natomiast w zakresie gospodarki odpadami - odpady będą gromadzone w pojemnikach na odpady stałe we wschodniej części działki, a odpady będą odbierane przez podmioty prowadzące gospodarkę odpadami (jak wynika z opisu do projektu zagospodarowania terenu, str. 36 oraz str. 40 projektu budowlanego). Ponadto, w toku postępowania odwoławczego uzupełniono projekt zagospodarowania terenu zgodnie z § 22 ust. 3 rozporządzenia, albowiem zaprojektowano utwardzone dojście, umożliwiające przemieszczanie pojemników od projektowanego miejsca na odpady do wejścia na nieruchomość inwestora.
Następnie organ odwoławczy przywołał § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia i stwierdził, że szerokość działki inwestorów, przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną wynosi ok. 10 m, a ściany południowa i północna projektowanego budynku zlokalizowane zostały w odległości 1,57 m od granic z działkami sąsiednimi nr ew. 153/2 oraz 151. Zarówno w ścianie południowej, jak i północnej nie zaprojektowano otworów drzwiowych i okiennych, ponadto ściany te zostały zaprojektowane jako ściany oddzielenia przeciwpożarowego wznoszone na własnym fundamencie o odporności ogniowej REI 60 i wyprowadzone ponad pokrycie dachu na wysokość 0,3 m. W związku z powyższym organ uznał, uwzględniając wykazaną niżej zgodność z § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia, iż projektowane usytuowanie budynku od granic działek sąsiednich jest zgodne z § 12 rozporządzenia. Projekt zagospodarowania działki został sporządzony na mapie do celów projektowych wpisanej do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 17 marca 2020 r. Organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są uprawnione do korygowania danych zawartych w dokumentach geodezyjnych, natomiast są związane danymi z tych dokumentów wynikających, zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej badając projekt zagospodarowania terenu sporządzony na mapie wydanej przez odpowiednie organy nie może kwestionować podstaw wydania mapy oraz naniesień nie związanych z projektem zagospodarowania terenu (w tym przede wszystkim przebiegu granic), z wyjątkiem sytuacji gdy w toku postępowania przedstawiono dowody, z których wynika, że mapa jest nieaktualna. Zatem, zarzut odwołującej, że organ pierwszej instancji nierzetelnie sprawdził granice działki i wadliwie określił odległości pomiędzy planowanym budynkiem a granicami sąsiadujących nieruchomości nie znajduje uzasadnienia w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Ponadto, odległości projektowanego budynku zarówno względem granic działek sąsiednich nr ew. 153/2, 151 oraz od frontu działki inwestorów, jak i budynków znajdujących się na działkach sąsiednich nr ew. 153/2 oraz 151 zostały oznaczone na projekcie zagospodarowania działki znajdującego się w aktach organu pierwszej instancji oraz przedłożonego w toku postępowania odwoławczego, zatem zarzuty odwołującej dotyczące braku możliwości ustalenia odległości projektowanego budynku od ogrodzenia graniczącego z pozostałymi nieruchomościami nie znajduje uzasadnienia. Na marginesie Wojewoda wskazał, że przepis § 12 rozporządzenia określa odległości budynków od granic działki, a nie od ogrodzenia działki.
Następnie organ odwoławczy przytoczył regulacje § 13 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia i wyjaśnił, że analiza nasłonecznienia i zacieniania winna być sporządzona w odniesieniu do odpowiednich dni równonocy. W toku postępowania odwoławczego złożono do akt sprawy wyjaśnienia dotyczące uszczegółowienia analizy zacieniania i nasłonecznienia budynku istniejącego na działce sąsiedniej nr ew. 153/2. Wojewoda [...] analizując zgromadzony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji oraz w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy stwierdził, że projektowany budynek o maksymalnej wysokości przesłaniającej 8,29 m.n.p.t. (równej wysokości ściany zewnętrznej z ogniomurem północnej czy południowej na wysokości kalenicy) usytuowany został w odległości co najmniej 8,98 m od budynku istniejącego na działce nr ew. 153/2. W projekcie budowlanym wyznaczono wysokości przesłaniania dla okien znajdujących się w elewacji południowej budynku na działce nr ew. 153/2, tj.: dla okna balkonowego na parterze wysokość przesłaniania wynosi 7,74 m, dla pozostałych okien na parterze wysokość przesłaniania wynosi 6,89 m. Wobec powyższego brak jest możliwości by wyznaczyć ww. kąt 60° w którymkolwiek z okien istniejącego na działce nr ew. 153/2 budynku, tak by w wyżej wskazanych odległościach znalazł się projektowany budynek. Wobec powyższego – zdaniem organu odwoławczego - nie występuje zjawisko przesłaniania, o którym mowa w § 13 rozporządzenia, co szczegółowo zobrazowano na rys. S1. Ponadto, jak wynika z analizy zacieniania i nasłonecznienia sporządzonej w odniesieniu do dni równonocy, budynek istniejący na działce sąsiedniej nr ew. 153/2 oraz pomieszczenia mieszkalne w tym budynku mają zapewnione nasłonecznienie w dniach równonocy w wymaganym czasie, tj. co najmniej 3 godziny w godzinach 700-1700. Co więcej, z analizy zacieniania i nasłonecznienia budynku na działce nr ew. 153/2 (analizy B1 i B3) jednoznacznie wynika, że okna w południowej elewacji mogą być zacieniane maksymalnie w godzinach 10-13 zarówno w dzień równonocy jesiennej jak i wiosennej. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, że projektowany budynek wpływa na istniejącą zabudowę na działce sąsiedniej nr ew. 153/2 pod względem przesłaniania, zacieniania oraz nasłonecznienia w granicach określonych w przepisach prawa. Nadto nie wpływa negatywnie na istniejący budynek w granicy z działką nr ew. 151, bowiem od strony działki inwestora budynek ten nie posiada otworów drzwiowych i okiennych.
Organ odwoławczy nadmienił również, że przepisy § 58 oraz § 59 rozporządzenia regulują kwestie oświetlenia pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym oraz zgodności takiego oświetlenia z normami techniczno-budowlanymi. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie jest upoważniony do sprawdzania powyższego zakresu regulacji, bowiem z uwagi na zakres związania przepisem art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Jak zauważył organ drugiej instancji miejsce postojowe zaprojektowano zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia, w odległości 3,0 m od granicy z działką sąsiednią nr ew. 153/2. Projektowane miejsce na odpady stałe zlokalizowano w odległościach wskazanych w przepisie § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, w odległości minimum 3,0 m od granic z działkami sąsiednimi oraz zgodnie z warunkami określonymi w § 22 ust. 3 rozporządzenia. Odprowadzanie ścieków z przedmiotowej inwestycji będzie odbywać się do kanalizacji miejskiej poprzez istniejące przyłącze kanalizacji sanitarnej (§ 36 rozporządzenia nie ma zastosowania). Z uwagi na charakter inwestycji, tj.: budynek mieszkalny jednorodzinny zapis § 40 rozporządzenia nie ma zastosowania w sprawie. Ponadto, w tej sprawie nie będą miały zastosowania przepisy § 271-273 rozporządzenia przede wszystkim z uwagi na to, że zarówno ściana południowa jak i północna budynku została zaprojektowana jako ściana oddzielenia przeciwpożarowego.
Organ odwoławczy wskazując następnie na § 204 ust. 5 rozporządzenia stwierdził, że skarżąca nie sprecyzowała jakie zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników budynków należących do skarżącej lub obniżenia ich przydatności do użytkowania będzie powodowało wzniesienie projektowanego budynku, a jedynie stwierdziła, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem powyższych przepisów. Wojewoda podkreślił, że projekt budowlany sporządzany jest przez osoby posiadające niezbędne uprawnienia w tym zakresie, tj.: m.in.: w branży architektonicznej jak i konstrukcyjno-budowlanej, a zatem przez osoby posiadające wiedzę specjalną w tym zakresie, a zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w § 204 ust. 5 rozporządzenia zostało pozostawione decyzji projektanta, który w niniejszej sprawie nie dostrzegł konieczności przygotowania ekspertyzy technicznej. Ponadto, obowiązek poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną należy wobec tego traktować nie tyle w kategoriach procesowych, ile ściśle technicznych, jako obowiązek poddania analizie stanu techniczno-budowlanego istniejącego obiektu z punktu widzenia dopuszczalności wzniesienia w jego bezpośrednim sąsiedztwie innego budynku. Ekspertyza tego rodzaju powinna zostać sporządzona w sytuacji, gdy wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego powoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników lub obniżenie jego przydatności do użytkowania. Sporządzenie ekspertyzy technicznej nie stanowi bezwzględnego obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe oraz odległości projektowanego budynku od budynku mieszkalnego skarżącej oraz budynku znajdującego się na działce nr ew. 151, zdaniem organu drugiej instancji, w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki, które wskazywałyby na konieczność sporządzenia ekspertyzy technicznej, o której stanowi § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia. Zdaniem organ odwoławczego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, nie zachodzi konieczność uwzględnienia wniosków dowodowych zgłaszanych przez skarżącą tj.: wysłuchania w charakterze stron lub świadków uczestników niniejszego postępowania, którzy musieliby na co dzień zmagać się z ewentualnymi niedogodnościami mogącymi wynikać z niezasadnego rozpoczęcia i zakończenia projektowanej budowy. Każda inwestycja może powodować pewne uciążliwości dla otoczenia. Jednakże, gdy w sprawie uzyskano wszelkie wymagane prawem uzgodnienia i opinie, to nie można stawiać skutecznego zarzutu, iż wydana decyzja o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia budowlanego jest niezgodna z prawem. Zarzuty dotyczące szeregu utrudnień dla otoczenia w przypadku zrealizowania zamierzonej inwestycji nie mogą być prawnie skuteczne, gdyż dotyczą jedynie naruszenia interesów faktycznych skarżących, a nie interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych. Po analizie całości materiału dowodowego w sprawie, tak rozumianych naruszeń interesu prawnego strony skarżącej tutejszy organ nie stwierdził, co wynika również z uzasadnienia powyższej decyzji.
Wojewoda [...] stwierdził następnie, że obligatoryjne elementy decyzji administracyjnej określone zostały w art. 107 § 1 k.p.a. Natomiast, zgodnie z art. 107 § 2 k.p.a. przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Z art. 36 ust. 1 Pr. bud. wynika wprost, że elementy w nim wymienione nie są obligatoryjne, a zamieszcza się je w decyzji o pozwoleniu na budowę w razie potrzeby, a zatem nie można mówić o naruszeniu przepisu art. 36 Pr. bud. w zakresie elementów zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w odniesieniu wskazywanych przez skarżącą braków, w szczególności braku wskazania terminów rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania oraz tymczasowych obiektów budowlanych.
Wojewoda odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Pr. bud. stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku jest zgodne z przepisami § 12, w tym § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności oprócz zapewnienia dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne, promieniowanie, ochronę przed zanieczyszczeniami powietrza, wody lub gleby. Zdaniem organu odwoławczego takie usytuowanie projektowanego budynku nie ogranicza dostępu do drogi publicznej, nie ogranicza możliwości korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na sąsiednich nieruchomościach (szczegółowa analiza wyżej w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji). Ponadto, z uwagi na charakter projektowanego budynku nie będzie on generował nadmiernego hałasu, wibracji, zakłóceń elektrycznych, czy promieniowania, a także nie spowoduje zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby sąsiednich nieruchomości. Po analizie akt sprawy organ odwoławczy stwierdził, że projekt budowlany jest kompletny, wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Projekt zawiera oświadczenie osób go wykonujących o zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, normami i zasadami wiedzy technicznej. Ponadto zebrany w rozpatrywanej sprawie materiał dowodowy zawiera elementy i informacje wymagane przez prawo dla prawidłowej oceny planowanej inwestycji.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że inwestor spełnił obowiązki wynikające z art. 33 ust. 2 Pr. bud. konieczne przy ubieganiu się o pozwolenie na budowę. W tym stanie rzeczy w świetle art. 35 ust. 4 Pr. bud. organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 10 k.p.a. oraz art. 40 § 2 k.p.a., z którymi pełnomocnik odwołującej wiąże w mniejszym lub większym stopniu naruszenie pozostałych przepisów wskazanych w odwołaniu, tj.: art. 7, 8, 9, 77, 79a, 81 k.p.a., stwierdził, że organ I instancji pismem z 27 sierpnia 2020 r. zawiadomił strony, w tym odwołującą o wszczęciu postępowania w sprawie oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. W aktach organu pierwszej instancji znajduje się pełnomocnictwo z 11 września 2020 r. udzielone przez D.C. adwokatowi M.K.(potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika z dniem 14 września 2020 r., bez potwierdzenia uiszczenia opłaty od powyższego). Następnie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ pierwszej instancji pismem z 30 listopada 2020 r. zawiadomił o zebraniu materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz z uwagi na stan epidemii i organizacji pracy Urzędu Miasta Ł.., w tym wyłączeniem bezpośredniej obsługi interesantów, możliwości uzyskania informacji i wyjaśnień dotyczących sprawy drogą telefoniczną, a także możliwości składania uwag i wniosków. Przedmiotowe zawiadomienie zostało skierowane, co prawda bezpośrednio do odwołującej z pominięciem pełnomocnika, jednakże zostało ono skutecznie doręczone stronie 11 grudnia 2020 r. (informacje wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedmiotowej przesyłki, doręczenie nastąpiło dorosłemu domownikowi adresata). Mając na względzie fakt, że korespondencja zawierająca zawiadomienie z 30 listopada 2020 r. została skutecznie doręczona stronie skarżącej, co stwarzało możliwość zapoznania się z treścią powyższego zawiadomienia oraz nie stwarzało bezwzględnej przeszkody czynnego udziału poprzez zapoznanie się z aktami przedmiotowej sprawy, zatem nie można uznać powyższego naruszenia za rażące. Jak podkreślił organ zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy doszło do uchybienia, a strona wykaże, że zarzucane organowi uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, najczęściej w zakresie postępowania dowodowego. Niezależnie od powyższego, organ odwoławczy zapewnił możliwość zapoznania się przez strony postępowania z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Strona skarżąca skorzystała z tej możliwości za pośrednictwem pełnomocnika. Zatem organ na etapie postępowania odwoławczego dokonał konwalidacji wspomnianego naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.C. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji, zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości, podnosząc zarzuty naruszenia:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uchylanie się przez organ II instancji od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i prowadzenie jej w sposób tendencyjny, z pominięciem wszystkich uczestników postępowania, a w szczególności w sposób uniemożliwiający im zgłaszanie zasadnych wniosków dowodowych, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez jej rozpoznanie bez udziału wszystkich osób, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie;
2. art. 9 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niepoinformowanie wszystkich uczestników, w szczególności P. J., W. J., A.J. oraz A. J. o całości toczącego się postępowania w sprawie wydania powyższej decyzji, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez rozpoznanie sprawy bez udziału wszystkich osób, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie;
3. art. 10 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uniemożliwienie uczestniczce wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności poprzez niedoręczanie jej korespondencji przy uwzględnieniu ustawowych nakazów, a w konsekwencji uniemożliwienie zgłoszenia przez nią stosownych wniosków dowodowych;
4. art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że doręczanie korespondencji wyłącznie skarżącej, pomimo ustanowienia przez nią pełnomocnika, w konsekwencji czego żadne z pism wysyłanych w sprawie nie mogło zostać uznane za skutecznie doręczone skarżącej, nie miało negatywnych konsekwencji procesowych w sprawie, chociaż została ona w ten sposób pozbawiona możliwości zgłoszenia istotnych wniosków dowodowych;
5. art. 77 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i nie w pełni rozpatrzony materiał dowodowy, w szczególności poprzez zaniechanie prowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego przy udziale wszystkich jego uczestników i dopuszczenia zasadnych wniosków dowodowych, które zmierzały do ustalenia ewentualnych negatywnych skutków wzniesienia projektowanego budynku, który utrudniłby korzystanie uczestnikom postępowania z ich własnych nieruchomości, w szczególności w zakresie potencjalnych immisji mogących pochodzić z przedmiotowej nieruchomości,
6. art. 79a k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że niewyznaczenie skarżącej terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego w sprawie materiału dowodowego przez organ I instancji, czym organ rażąco uniemożliwił jej czynny udział w postępowaniu, nie miało negatywnych konsekwencji procesowych w sprawie, chociaż skarżąca została w ten sposób pozbawiona możliwości zgłoszenia istotnych wniosków dowodowych;
7. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej, dokonywanej z pominięciem zasad doświadczenia życiowego oraz logicznego myślenia, która znalazła swoje odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji podczas, gdy dokładna analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie nie koresponduje z ustaleniami organu II instancji wskazanymi w jej uzasadnieniu,
8. art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez uznanie niektórych okoliczności przedmiotowej sprawy za udowodnione pomimo, iż skarżąca nie miała możliwości wypowiedzenia się w zakresie przeprowadzonych przez organ dowodów, co miało wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa,
9. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności,
10. art. 136 § 1 oraz art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niesłuszne prowadzenie postępowania dowodowego w zakresie, który wymagał wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, co powinno było skutkować uchyleniem decyzji w całości i przekazaniem jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskutek czego naruszona została zasada dwuinstancyjności postępowania;
a w konsekwencji także rażące naruszenie art. 8 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organu;
11. § 12 rozporządzenia, poprzez jego niesłuszne zastosowanie w sprawie, podczas gdy niepełny materiał dowodowy zebrany w sprawie nie uprawniał organu do uznania, że odległość od granicy danej nieruchomości z nieruchomością stanowiącą własność skarżącej odpowiada naruszonym przepisom,
12. § 23 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez jego niesłuszne zastosowanie polegające na uznaniu, że projektowane miejsce na składowanie odpadów odpowiada przepisom prawa budowlanego i aktów wykonawczych podczas, gdy zaprojekowane miejsce narusza normę wskazaną w przytoczonym przepisie, wobec czego projekt budowlany w takim kształcie nie podlegał uwzględnieniu przez organy obu instancji;
13. § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie, podczas gdy niepełny materiał dowodowy zebrany w sprawie nie uprawniał organów do uznania, że wzniesienie przedmiotowego budynku nie narusza wskazanych przepisów, chociaż organy obu instancji nie dążyły nawet do ustalenia, czy wzniesienie projektowanego budynku nie będzie prowadziło do obniżenia przydatności do użytkowania z sąsiadujących nieruchomości - pomimo wyraźnego wniosku strony w tym zakresie;
14. § 57 i § 58 rozporządzenia poprzez jego niesłuszne zastosowanie i pominięcie w toku wydawania decyzji wszystkich okoliczności sprecyzowanych w naruszonym przepisie;
15. art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Pr. bud. oraz art. 140 i 144 Kodeksu cywilnego poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że projektowany budynek będzie spełniał wymogi wskazane w naruszonych przepisach, chociaż z materiału dowodowego, nie wynika że organ w ogóle badał te kwestię, chociaż zgłoszone zostały wnioski dowodowe zmierzające do ustalenia okoliczności przeciwnej;
16. art. 28 ust. 1, art. 33 ust. 2 i 35 ust. 1 Pr. bud. poprzez jego niesłuszne zastosowanie i uznanie, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia wymogi wskazane w naruszonym przepisie podczas, gdy dokumentacja zebrana w sprawie nie odpowiada rygorom wynikającym z naruszonych przepisów, w konsekwencji czego zaskarżona decyzja nie powinna zostać w ogóle wydana;
17. art. 36 Pr. bud. poprzez niezamieszczenie w zaskarżonej decyzji wszystkich wskazanych w tym przepisie elementów, a w szczególności niewskazanie przyczyn nieumieszczenia w jej treści tych elementów, które - zdaniem strony - winny znaleźć się w niej, co uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej przedmiotowego postępowania.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z 23 lipca 2021 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 4 grudnia 2021 r. D. C. podkreśliła, że realizacja inwestycji znacząco wpłynie na komfort użytkowania jej działki, możliwość jej zagospodarowania zgodnie z planami, ograniczy także prywatność i pozbawi elementarnej intymności. Zdaniem skarżącej z balkonów w projektowanym budynku będzie można zajrzeć do pomieszczeń w jej budynku. Realizacja spornego budynku mieszkalnego ograniczy także dostęp światła słonecznego do pomieszczeń w jej budynku, a także pozbawi dostępu do światła słonecznego rośliny w jej ogrodzie. Skarżąca zwróciła także uwagę na widok z okna i utratę wartości jej nieruchomości. Do pisma załączyła fotografie obrazujące usytuowanie jej domu i ogrodu względem terenu inwestycji.
W dniu 7 grudnia 2021 r. do akt sprawy wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej, w którym podtrzymał w całości prezentowane dotychczas stanowisko w sprawie. Jego zdaniem organ w odpowiedzi na skargę nie ustosunkował się do zarzutów skargi, w tym konkretnych zarzutów dotyczących braków dokumentacji. W toku postępowania wadliwie ustalono następców prawnych W.J., A.J. i A.J. Organ nie ustosunkował się również do zarzutu dlaczego w przypadku decyzji SKO z maja 2014 r. P.J. miał status strony postępowania, a w niniejszym postępowaniu nie posiadał statusu strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z 5 listopada 2021 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 5 października 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że organ oraz uczestnicy postępowania, z wyjątkiem A.K., nie potwierdzili możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z 5 listopada 2021 r.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z 5 października 2021 r.) i z możliwości tej skorzystały, o czym świadczą pisma złożone zarówno przez skarżącą D. C. (4 grudnia 2021 r.) jak i jej pełnomocnika (7 grudnia 2021 r.).
Godzi się wobec tego wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Wskazać w związku z tym trzeba, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Sąd kontrolując w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Wojewody [...], mocą której uchylono decyzję organu pierwszej instancji w zakresie zatwierdzenia części projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej i opisowej (strony 35, 38, 38A projektu budowlanego) dla działki nr ew. 152, obręb [...], przy ul. A 20 w Ł. sporządzonego przez projektanta M.B. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...] i w tym zakresie orzeczono o zatwierdzeniu części projektu budowlanego obejmującego projekt zagospodarowania terenu w części rysunkowej i opisowej (strony 35A, 38B, 38C projektu budowlanego) dla działki nr ew. 152, obręb [...], przy ul. A 20 w Ł. sporządzonego przez projektanta M.B. posiadającą uprawnienia budowlane nr [...] dołączonego do akt sprawy 22 marca 2021 r., a w pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.
W rozpatrywanej sprawie zasadniczą kwestią sporną pomiędzy stronami postępowania jest wyjaśnienie, czy w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy spełnione zostały przesłanki do wydania przez organ decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla wspomnianej wyżej inwestycji.
Warunki, które powinny zostać spełnione przez inwestora ażeby uzyskać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę zostały ściśle sprecyzowane w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), które w tej sprawie należało stosować w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej mocą ustawy z 13 lutego 2020 r. – o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), co wynika z art. 25 i art. 27 ustawy nowelizującej. Roboty budowlane, o czym wprost stanowi art. 28 ust. 1 Pr. bud. można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów (art. 32 ust. 1 pkt 2 Pr. bud.). Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: pkt 1 - złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; pkt 1a (...); pkt 2 - złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4). Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: pkt 1 - cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; pkt 2 – oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; pkt 3 - decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 33 ust. 2). Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniach, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane (art. 34 ust. 1). Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru obiektu, stopnia skomplikowania robót budowlanych oraz w zależności od przeznaczenia projektowanego obiektu określać niezbędne warunki do korzystania z obiektu przez osoby ze szczególnymi potrzebami, o których mowa w ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (art. 34 ust. 2). Projekt budowlany powinien zawierać: pkt 1- projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich; pkt 2 - projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych; pkt 2 a i pkt 3 (...), pkt 4 - w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych; pkt 5 - informację o obszarze oddziaływania obiektu (art. 34 ust. 3 Pr. bud.). Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 34 ust. 4 Pr. bud.). Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: pkt 1 - zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; pkt 2 - zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; pkt 3 - kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7; pkt 4 - wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 (art. 35 ust. 1 Pr. bud.). W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Pr. bud.). W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Pr. bud.).
Jak wynika jasno z przywołanych wyżej unormowań decyzja o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego nie ma charakteru uznaniowego, lecz związany. Oznacza to, że jej wydanie w żadnej mierze nie jest uzależnione od woli organu czy zgody (względnie braku zgody) sąsiada, a wyłącznie od spełnienia warunków ściśle określonych przepisami prawa. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest zaś sprawdzenie przedłożonej przez inwestora dokumentacji przez pryzmat zgodności z brzmieniem przywołanych wyżej przepisów Prawa budowlanego, przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki czy też przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Ustawodawca w art. 35 ust. 4 Pr. bud. expressis verbis wskazał, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę jeżeli spełnione są wymagania określone w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Pr. bud. Wprawdzie art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. stanowi o tym, że obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej, niemniej jednak w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o naruszeniu uzasadnionego interesu osób trzecich przy udzielaniu pozwolenia na budowę można mówić tylko wówczas, gdy zostały naruszone konkretne przepisy obowiązujące w budownictwie, w tym przepisy techniczno-budowlane. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (oraz zmiany tegoż pozwolenia) wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich". A contrario, jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 14 listopada 2007 r. sygn. akt II OSK 1489/06 – Lex nr 425367, 24 września 2015 r. sygn. akt II OSK 182/14 – Lex nr 1987067, 3 września 2009 r. sygn. akt II OSK 1433/08 – Lex nr 1166028 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Łodzi z dnia 4 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 568/15 – Lex nr 1945237, Rzeszowie z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 486/10 – Lex nr 754610 oraz Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Go 212/14 – Lex nr 1485712). Pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Interesy te muszą zatem znajdować umocowanie w przepisach powszechnie obowiązującego prawa. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich nie może być jednak rozumiana w sposób absolutny. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia jakie może przynieść planowana inwestycja, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy, w tym także uregulowania prawa konstytucyjnego, prawa cywilnego a w głównej mierze tzw. prawa sąsiedzkiego (vide: wyroki NSA z: 14 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 960/09 i 30 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 560/17 – dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przy tym zauważyć, że w art. 144 k.c. ustanowiona została odrębna, cywilnoprawna podstawa żądania ograniczenia oddziaływania immisji pośrednich na grunty sąsiednie a przepisy prawa administracyjnego, w tym prawa budowlanego, mogą stanowić jedynie uzupełniający element oceny stopnia zakłóceń, a przede wszystkim tego, czy przekraczają one przeciętną miarę, o której stanowi art. 144 k.c. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 marca 2020 r. sygn. akt II OSK 1178/18 (dostępny j.w.) prawo budowlane nie zajmuje się kwestiami związanymi z naruszeniem prywatności. Prawo budowlane ma za swój przedmiot uzasadnione interesy osób trzecich, o jakich mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Celem ich wykazania wymagane jest wskazanie naruszenia konkretnych przepisów prawa. Nie można w tym zakresie ferować dowolnych wniosków i żądań, ponieważ nie chodzi o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść realizacja danej inwestycji, a jedynie o takie, które mogą dotyczyć naruszenia interesu prawnego. Jednak uzasadnione interesy osób trzecich to prawnie inna kategoria niż prawo do prywatności, którego domeną jest zasadniczo prawo cywilne, regulujące kwestie prawa sąsiedzkiego i miru domowego.
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi natury ogólnej na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić trzeba, że w toku kontrolowanego postępowania wyjaśniającego inwestor przedłożył ostatecznie wymaganą przepisami prawa kompletną dokumentację budowlaną, o której mowa w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2, art. 34 ust. 1-3 Prawa budowlanego, poddaną dogłębnej analizie ze strony organu orzekającego. Lektura akt sprawy dowodzi, że przed wydaniem kwestionowanej przez skarżącą decyzji Wojewoda [...] zweryfikował zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] maja 2014 r. nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, uchylonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lipca 2014 r. nr [...] w części dotyczącej określenia w pkt II.1 warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego i w tym zakresie orzekającej co do istoty sprawy, a w pozostałej części utrzymanej w mocy decyzją organu I instancji, przeniesionej mocą decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] sierpnia 2014 r. nr [...] na inwestorów A.K. i R.K.. Jak trafnie ocenił organ odwoławczy sporny budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z urządzeniami budowlanymi został zaprojektowany zgodnie z parametrami, wskaźnikami i gabarytami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Inwestycja spełnia wymagania w zakresie linii zabudowy, wskaźnika powierzchni zabudowy istniejącej i projektowanej w stosunku do powierzchni działki, szerokości elewacji frontowej od strony ul. A, wysokości górnej krawędzie elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, geometrii dachu, a nadto w zakresie infrastruktury technicznej, czemu zresztą organ dał wyraz w motywach zaskarżonej decyzji. Co istotne, kwestia ta nie była podważana przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego jak i obecnie w toku postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli organu architektoniczno-budowlanego była również kwestia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami w tym techniczno-budowlanymi, o której stanowi art. 35 ust. 1 pkt 2 Pr. bud. Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że projekt budowlany składa się z dwóch części: projektu zagospodarowania działki lub terenu i projektu architektoniczno-budowlanego, a ustawodawca wyraźnie zróżnicował zakres badania przez organ każdej z tych części projektu. Zakres badania projektu architektoniczno-budowlanego został zawężony wyłącznie do kwestii zgodności z ustaleniami planu miejscowego względnie decyzji o warunkach zabudowy oraz z wymaganiami ochrony środowiska (art. 35 ust. 1 pkt 1 p.b.). Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało ograniczone wyłącznie do projektu zagospodarowania działki. Mając powyższe na względzie stwierdzić trzeba, że sporządzony dla potrzeb rozpatrywanej sprawy projekt zagospodarowania działki, skorygowany w toku postępowania odwoławczego w zakresie gospodarki odpadami, spełnia wszystkie warunki, o których stanowi art. 34 ust. 3 pkt 1 Pr. bud. Mianowicie, analiza rozważanego dokumentu pozwala bezspornie zidentyfikować zarówno granice działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, określić usytuowanie, obrys i układy istniejących obiektów budowalnych i projektowanego obiektu budowlanego (budynku mieszkalnego jednorodzinnego), ustalić przebieg sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny. Precyzuje on także charakterystyczne elementy, wymiary, rzędne i wzajemne odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy i terenów sąsiednich. Zgodnie z projektem zagospodarowania terenu działka nr ew. 152, na której inwestorzy zamierzają wybudować sporny budynek mieszkalny jest wąska, a jej szerokość wynosi 10m (6,86m - szerokość budynku + 1,57m – odległość projektowanego budynku od granicy z działką nr 151 + 1,57m – odległość projektowanego budynku od granicy z działką nr 153/2, stanowiącą współwłasność skarżącej D. C. i K. C.). Wobec faktu, że szerokość działki inwestorów jest mniejsza niż 16m, usytuowanie budynku zaprojektowano zgodnie z wymogami przepisu § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis ten stanowi, że w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, uwzględniając przepisy odrębne oraz przepisy § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273, dopuszcza się budowę budynku ścianą bez okien i drzwi bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej. W kontrolowanej sprawie ściany szczytowe południowa i północna zostały zaprojektowane bez otworów okiennych i drzwiowych jako ściany oddzielenia pożarowego wznoszone na własnym fundamencie o odporności ogniowej REI60 i wyprowadzone ponad pokrycie dachu na wysokość 0,3m. Takie usytuowanie budynku na działce budowlanej, zgodnie z wymogami § 12 ust. 5 rozporządzenia, spowodowało objęcie sąsiednich działek nr 151 i 153/2 obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodzić się wobec tego trzeba z organem odwoławczym, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie w przypadku projektowanego budynku § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, co czyni zarzut skargi w tym zakresie niezasadny. Wbrew przekonaniu autora skargi organ dysponował w tym zakresie kompletnym i czytelnym materiałem dowodowym, na podstawie którego ustalenie odległości budynku względem granicy działki skarżącej nie nastręczało żadnych problemów. Jeśli zaś chodzi o pozostałe ściany budynku, w których zaprojektowano otwory okienne i drzwiowe, w tym balkon, z którymi skarżąca wiąże naruszenie jej prawa do prywatności i intymności, podkreślić trzeba, że żadna z tych ścian nie jest zwrócona otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę granicy działki skarżącej. Wobec tego ferowane w toku postępowania zarzuty skarżącej nie mogły odnieść oczekiwanego przezeń rezultatu, tym bardziej, że prawo budowlane o czym była mowa na wstępie rozważań nie normuje kwestii związanych z naruszeniem prawa do prywatności. Co więcej subiektywne odczucia skarżącej związane z naruszeniem prawa do prywatności i intymności, czy też bliżej nie sprecyzowane obawy dotyczące oddziaływania spornej inwestycji na jej nieruchomość, nie mogły stanowić przeszkody do uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Ustawodawca jasno i precyzyjnie określił przesłanki materialnoprawne, których spełnienie przez inwestora, nakłada na organ obowiązek (a nie uprawnienie) wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Pamiętać bowiem trzeba, że każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami (art. 4 Pr. bud.), co w realiach kontrolowanej sprawy zostało ewidentnie spełnione.
W świetle cytowanego wyżej § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia warunkiem zbliżenia budynku ścianą bez okien i drzwi na odległość nie mniejszą niż 1,5m względem granic sąsiednich nieruchomości jest również konieczność zachowania przez projektowany obiekt wymagań określonych przepisami § 13, 19, 23, 36, 40, 60 i 271-273 rozporządzenia. Analizując przedłożoną przez inwestorów dokumentację za prawidłowe uznać należy stanowisko organu odwoławczego w kwestii miejsca postojowego, które zaprojektowano zgodnie z § 19 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia w odległości 3,0m od granicy z działką sąsiednią nr 153/2. Trafna jest również ocena projektu zagospodarowania działki przeprowadzona pod kątem spełnienia przesłanek z § 23 rozporządzenia, jako że miejsce gromadzenia odpadów zostało zaprojektowane w minimalnej odległości 3m od granic z działkami sąsiednimi zgodnie z wymogami § 23 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia oraz 22 ust. 2 rozporządzenia. Według projektu (k. 40) odpady będą gromadzone w pojemnikach na odpady stałe we wschodniej części działki na terenie utwardzonym kostką betonową i odbierane przez podmioty prowadzące gospodarkę odpadami w oparciu o podpisane umowy. Nadto, o czym była już wyżej mowa, projekt zagospodarowania terenu w toku postępowania odwoławczego został uzupełniony zgodnie z wymogami § 22 ust. 3 rozporządzenia, albowiem zaprojektowano utwardzone dojście umożliwiające przemieszczanie pojemników od projektowanego miejsca na odpady do wejścia na nieruchomość inwestora. Uwzględniając powyższą okoliczność organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylając w punkcie 1 decyzję organu pierwszej instancji w zakresie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki i w tym zakresie orzekając co do istoty, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Nadto zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, że w stanie faktycznym sprawy nie mógł mieć zastosowania § 36 rozporządzenia, skoro na terenie inwestycji nie zaprojektowano zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, a ścieki komunalne z projektowanego budynku będą odprowadzane do kanalizacji sanitarnej w ulicy A poprzez istniejące przyłącze (vide: pkt 3.5. str. 40 projektu). W realiach kontrolowanej sprawy brak było podstaw do zastosowania § 40 rozporządzenia, który dotyczy sytuowania placów zabaw dla dzieci i miejsc rekreacyjnych w zespole budynków wielorodzinnych oraz przepisów § 271 – 273 rozporządzenia skoro ściany południowa i północna projektowanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostały zaprojektowane jako ściany oddzielenia pożarowego.
Lektura zebranego materiału dowodowego uzasadnia również trafność stanowiska Wojewody [...] co do zachowania przez projektowaną inwestycję warunków zdefiniowanych w przepisach § 13 i 60 rozporządzenia. Organ drugiej instancji, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a., weryfikując dokumentację nadesłaną przez organ pierwszej instancji wraz z odwołaniem, trafnie dostrzegł wadliwości w sporządzonej dla potrzeb sprawy niniejszej analizy zacieniania i nasłonecznienia budynku istniejącego na działce nr 153/2, podkreślając, że winna być ona sporządzona w odniesieniu do odpowiednich dni równonocy. W rezultacie aż dwukrotnie wzywał pełnomocnika inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie. Przy piśmie z 19 marca 2021 r. pełnomocnik inwestorów przedłożył analizę zacieniania i nasłonecznienia budynków na działce nr 153/2 oraz na działce nr 152 dla równonocy jesiennej i wiosennej. Ocena rzeczonego dokumentu dowodzi, że w realiach kontrolowanej sprawy nie występuje zjawisko przesłaniania w rozumieniu § 13 ust. 1 rozporządzenia, stanowiącego, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń - co uznaje się za spełnione, jeżeli:
1) między ramionami kąta 60°, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż:
a) wysokość przesłaniania - dla obiektów przesłaniających o wysokości do 35 m,
b) 35 m - dla obiektów przesłaniających o wysokości ponad 35 m,
2) zostały zachowane wymagania, o których mowa w § 57 i 60.
Stosownie zaś do § 60 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, klubie dziecięcym, przedszkolu, innych formach opieki przedszkolnej oraz szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia wynoszący co najmniej 3 godziny w dniach równonocy w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700 (ust. 1). W mieszkaniach wielopokojowych wymagania ust. 1 powinny być spełnione przynajmniej dla jednego pokoju (ust. 2). W przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia, określonego w ust. 1, do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (ust. 3).
Podkreślić trzeba, że projektowany budynek posiada maksymalną wysokość przesłaniającą 8,29 m.n.p.t. (równą wysokości ściany zewnętrznej północnej / południowej z ogniomurem na wysokości kalenicy). Został on usytuowany w odległości co najmniej 8,98m od budynku istniejącego na działce nr ew. 153/2. Autor projektu budowlanego wyznaczył wysokość przesłaniania dla okien znajdujących się w elewacji południowej na działce nr 153/2. Dla okna balkonowego znajdującego się na parterze budynku skarżącej wysokość przesłaniania wynosi 7,74m, a dla pozostałych okien wynosi 6,89m. Brak jest tym samym możliwości wyznaczenia kąta 60o w sposób określony w cytowanym wyżej unormowaniu § 13 ust. 1 rozporządzenia, tak by we wskazanych tym przepisem odległościach znalazł się projektowany budynek, co dobitnie potwierdza rysunek S1. Nadto z załączonej do akt sprawy analizy zacieniania i nasłonecznienia wynika, że pomieszczenia mieszkalne znajdujące się budynku znajdującym się na działce nr 153/2, stanowiącej własność skarżącej, mają zapewnione nasłonecznienie co najmniej 3 godziny w godzinach 700-1700 w dniach równonocy wiosennej i jesiennej. Trafnie zwrócił przy tym uwagę organ odwoławczy, że zgodnie z analizą zacieniania i nasłonecznienia (analiza B1 i B3) okna elewacji południowej w budynku skarżącej mogą być zacienione maksymalnie w godzinach 1000-1300 zarówno w dzień równonocy jesiennej i wiosennej. A zatem rację ma Wojewoda [...] twierdząc, że oddziaływanie projektowanego budynku na budynek usytuowany na działce skarżącej w zakresie przesłaniania, zacieniania oraz nasłonecznienia mieści się w graniach obowiązującego prawa, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi. Dodać w tym miejscu trzeba, że żaden przepis rozważanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie przewiduje ochrony prawnej dla nasłoneczniania terenu działki sąsiedniej czy znajdujących się nań nasadzeń roślinnych. Obowiązek zapewnienia odpowiedniego czasu nasłonecznia został uregulowany wyłącznie wobec pokoi mieszkalnych. Warunek ten w realiach kontrolowanej sprawy został spełniony.
Uwzględniając poczynione dotychczas rozważania oraz brzmienie cytowanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud. stwierdzić trzeba w ślad za organem odwoławczym, że na skutek usytuowania projektowanego budynku zgodnie z wymogami § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia nie dojdzie do ograniczenia właścicieli sąsiednich nieruchomości w dostępie do drogi publicznej, wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej, środków łączności, dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 Pr. bud. nie zasługiwał na uwzględnienie.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia § 57 rozporządzenia, który normuje kwestie odpowiedniego oświetlenia dziennego w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi i stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi oraz § 58 rozporządzenia, który reguluje kwestie oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi wyłącznie światłem sztucznym. Obowiązki organu architektoniczno-budowlanego w zakresie kontroli projektu budowlanego w aspekcie jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi zostały przez ustawodawcę zawężone wyłącznie do oceny z tego punktu widzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu. Organ nie miał więc obowiązku weryfikować, czy warunki przewidziane w powyższych unormowaniach zostały spełnione, albowiem odpowiedzialność za opracowanie projektu w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa ponosi projektant, co expressis verbis wynika z art. 20 ust. 1 pkt 1 Pr. bud.
Przechodząc następnie do ferowanej przez skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego konieczności sporządzenia ekspertyzy technicznej celem oceny czy wzniesienie projektowanego budynku nie będzie prowadziło do obniżenia przydatności użytkowania sąsiadujących nieruchomości wyjaśnić trzeba, że zgodnie z § 204 ust. 5 rozporządzenia wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. Zgodnie zaś z § 206 ust. 1 rozporządzenia w przypadku, o którym mowa w § 204 ust. 5, budowa powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Z regulacji § 204 ust. 5 w zw. z § 206 ust. 1 rozporządzenia wynika, że sporządzenie ekspertyzy technicznej nie stanowi bezwzględnie obowiązku w przypadku każdorazowego wznoszenia budynku w bezpośrednim sąsiedztwie innego obiektu budowlanego. Ustanowienie wymagania w postaci sporządzenia ekspertyzy technicznej dotyczy wprost zagadnień natury techniczno-budowlanej i odnosi się do obowiązków projektanta na etapie sporządzania projektu budowlanego, a zatem jeszcze przed wszczęciem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Jeżeli osoba sporządzająca projekt budowlany, posiadająca wszak stosowne uprawnienia, nie stwierdzi tego rodzaju zagrożeń, ekspertyza jest zbędna (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 czerwca 2012 r. II OSK 612/11, 25 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2356/14, 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2057/17 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W kontrolowanej sprawie skarżąca poza subiektywnymi odczuciami i obawami co do obniżenia wartości nieruchomości i komfortu życia, naruszenia prawa do prywatności i intymności oraz podnoszonymi zarzutami naruszenia przepisów prawa nie wykazała żadnych racjonalnych argumentów uzasadniających konieczność sporządzenia w/w ekspertyzy. Nie można utożsamiać wskazanych wyżej obaw skarżącej z zagrożeniem dla bezpieczeństwa użytkowników obiektu czy też obniżeniem jego przydatności do użytkowania. Z tego też powodu również zarzuty naruszenia § 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 rozporządzenia oceniono jako wadliwe. Również samo przekonanie skarżącej o sprzeczności z prawem wydanej w toku postępowania decyzji nie może stanowić podstaw do sporządzenia ekspertyzy.
Na marginesie dodać trzeba, że stronie nie przysługuje bezwzględne roszczenie procesowe o przeprowadzenie określonego dowodu. Ocena, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy należy do uznania organu.
A zatem, wobec ustalenia w toku postępowania wyjaśniającego, że przedłożony przez inwestora wniosek i dokumentacja projektowa odpowiadają wymogom art. 33 ust. 2 Pr. bud., art. 35 ust. 1 Pr. bud. oraz art. 32 ust. 4 Pr. bud. organ miał obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na budowę, co też prawidłowo uczynił w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy. Sąd oceniając legalność zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w zakresie zastosowania wspomnianych norm prawa materialnego oraz art. 28 ust. 1 Pr. bud. Podobnie rzecz się przedstawia w kwestii rzekomego naruszenia art. 36 Pr. bud. Subiektywne i nie mające oparcia w przepisach prawa przekonanie skarżącej o konieczności zamieszczenia w wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego wszystkich elementów, o których stanowi art. 36 Pr. bud. nie oznacza, że realiach rozpatrywanej sprawy doszło do naruszenia w/w przepisu. Elementy określone w art. 36 Pr. bud. mają charakter fakultatywny, zaś ocena, czy w stanie faktycznym konkretnej sprawy, zachodzi potrzeba zamieszczenia w decyzji o pozwoleniu na budowę, wszystkich czy tylko niektórych z dodatkowych elementów, zastrzeżona została do wyłącznej kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej. W sytuacji gdy organ nie stwierdził takiej potrzeby nie można automatycznie twierdzić, że w sprawie został naruszony art. 36 Pr. bud.
Przechodząc w dalszej kolejności do zagadnień natury procesowej Sąd za nietrafne uznał zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Wbrew przekonaniu autora skargi, organ w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę zebrał kompletny materiał dowodowy, który poddał wnikliwej i wszechstronnej ocenie przy zastosowaniu zasad doświadczenia życiowego oraz zasad logiki. Na jego podstawie ustalił poprawny stan faktyczny sprawy, który stanowił podstawę do zastosowania właściwych norm prawa materialnego. Wyniki tych ustaleń przedstawił w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. W motywach zaskarżonej decyzji organ odwoławczy jasno i rzeczowo wyjaśnił przesłanki natury faktycznej i prawnej, które stanowiły podstawę wydania kontrolowanej obecnie decyzji. Rzeczowo i klarownie ustosunkował również do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Przeprowadzone przezeń uzupełniające postępowanie wyjaśniające było niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej i uzasadniało ostatecznie wydanie decyzji reformatoryjnej w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego zarzuty naruszenia art. 136 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu w postaci usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Za zasadne, choć pozostające bez istotnego wpływu na wyniku sprawy należy uznać zarzuty naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., art. 81 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. dotyczące kierowania korespondencji do skarżącej z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika. Jak podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych ocena skutków pominięcia pełnomocnika w sprawie w każdym przypadku zależy od okoliczności konkretnej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu tego uchybienia na treść rozstrzygnięcia. W sytuacji, gdy wadliwość doręczenia nie powoduje żadnych ujemnych konsekwencji dla strony, a zwłaszcza nie pozbawia jej możliwości skorzystania ze środków zaskarżenia, brak jest podstaw do eliminowania decyzji z obrotu prawnego wyłącznie z powyższego powodu (vide: wyroki NSA z: 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 18/21, 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2200/13). Jednocześnie podkreśla się, że dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez stronę powołującą się na owo naruszenie, jakich konkretnie czynności nie mogła ona dokonać, bądź jakich dowodów nie mogła zawnioskować wskutek naruszenia przez organ art. 10 k.p.a. Uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, to strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. W kontrolowanej sprawie, co potwierdza materiał aktowy sprawy, odwołanie złożone przez pełnomocnika skarżącej zostało rozpoznane przez organ, pomimo tego, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej z naruszeniem wymagań art. 40 § 1 k.p.a., choć później doręczono ją pełnomocnikowi. W toku postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji organ pismem z 24 marca 2021 r. poinformował strony w tym także pełnomocnika skarżącej (dowód: dokument zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji) o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia wniosków i zastrzeżeń w sprawie. Aplikant adwokacki 6 kwietnia 2021 r. zapoznał się z aktami sprawy, wykonał bowiem ich fotokopię. Strona miała wiec zapewnioną możliwość wyrażenia swojego stanowiska w sprawie, przedstawienia wniosków i zastrzeżeń. Z możliwości tej skorzystał reprezentujący skarżącą pełnomocnik, o czym dobitnie świadczy pismo z 6 kwietnia 2021 r., które wpłynęło do akt sprawy 12 kwietnia 2021 r. Zebrany materiał dowodowy przeczy tym samym twierdzeniom autora skargi jakoby w toku postępowania wyjaśniającego organ naruszył art. 79a k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu prowadzenia postępowania administracyjnego z pominięciem wszystkich podmiotów, którym w tej sprawie przysługiwał przymiot strony, stwierdzić trzeba, że zarzut tej treści mógłby zostać skutecznie podniesiony wyłącznie przez podmiot pominięty, któremu przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W konsekwencji tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu administracyjnego zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia tego postępowania, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2009/15, skoro przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym trzeba uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone, to uprawnionym jest wniosek, iż sąd administracyjny - tak pierwszej, jak i drugiej instancji - rozpoznając skargę (odpowiednio: skargę kasacyjną) wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić tej skargi wyłącznie wskutek niezapewnienia udziału w sprawie innemu niż skarżący podmiotowi. Tożsame stanowisko w tej kwestii wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 maja 2013 r. sygn. akt II OSK 2302/11. Z kolei w wyroku z 26 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2276/11 NSA stwierdził, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Dotyczy to również sądu rozstrzygającego sprawę ze skargi podmiotów biorących udział w postępowaniu, który z urzędu nie ma podstaw do podnoszenia, że podmiot nie wnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym i z tej przyczyny stosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom obowiązującego prawa a zarzuty podniesione w skardze co do zasady okazały się nieskuteczne, Sąd zobligowany był oddalić skargę.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
dc