II SA/Kr 167/24

II SA/Kr 167/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-04-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Monika Niedźwiedź /sprawozdawca/
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II OSK 2679/24 - Wyrok NSA z 2025-05-20
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 141, art. 134 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Sędzia WSA Piotr Fronc Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie nr 1028/2023 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2023 r. znak WOB.7722.79.2023.NOGI w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1028/2023 z dnia 5 grudnia 2023 r. znak WOB.7722.79.2023.NOGI o odmowie przywrócenia M. P. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. (wstrzymujące inwestorowi D. Sp. z o.o. prowadzenie robót budowlanych przy realizacji obiektu budowlanego zlokalizowanego na dz. nr [...] w M. gm. L. z powodu prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę).
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są:
- uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku swojej winy,
- wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
- dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu,
- dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin.
Przez uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy podmiotu, który uchybił terminowi, rozumieć należy wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od woli skarżącego (np. obłożna choroba) i uniemożliwiało mu dopełnienie czynności procesowej w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że przy braku winy organ administracji publicznej powinien przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie tego terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Kolejną przesłanką, która musi obligatoryjnie zaistnieć, to strona musi wnieść wniosek o przywrócenie terminu w okresie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Ustanie przyczyny uchybienia terminu, to ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu należy do organu administracji publicznej.
Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023r. zostało doręczone skarżącemu M. P. w dniu 25 stycznia 2023r. (dzień tygodnia: środa, vide: zwrotne potwierdzenie odbioru, k.: 21 akt MWINB). Od dnia następnego tj. 26 stycznia 2023r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia zażalenia przez w/w stronę od przedmiotowego postanowienia organu I instancji i upłynął w dniu 1 lutego 2023r.
Zażalenie na postanowienie PINB nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023r., oraz wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia zostały złożone osobiście na dziennik podawczy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie w dniu 23 lutego 2023r. We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik skarżącego jako przyczynę uniemożliwiającą dochowania terminu wskazał konieczność poszukania specjalisty w zakresie prawa budowlanego. Jak wskazano w piśmie z dnia 22 lutego 2023r.: "W związku z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie wydano postanowienie o wstrzymaniu inwestorowi prowadzenie pracy przy przedmiotowym obiekcie. Postanowienie to zostało wydane w bardzo skomplikowanej sprawie, podzielonej w zasadzie na 15 postępowań. Mając na uwadze względy organizacyjne przedsiębiorstwa Strony jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego, Strona nie wniosła zażalenia w terminie przewidzianym przez prawo. Mając na względzie nieznajomość akt sprawy, jak również procedur związanych z postępowaniem administracyjnym, dopiero w dniu 20 lutego 2023 roku, tj. po wykonaniu wglądu w akta sprawy przez pełnomocnika Strony, D. Sp. z o.o. powzięła informację o konieczności złożenia zażalenia na ww. postanowienie".
W ocenie organu strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu tj. nie uprawdopodobniła, aby istniała taka przeszkoda, której strona nie mogłaby usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie MWINB wniesienie zażalenia nie jest czynnością, która bezwarunkowo wymagałaby specjalistycznej wiedzy. Podane we wniosku z dnia 22 lutego 2023r. argumenty nie uprawdopodobniają braku winy strony skarżącej, która nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy. Względy organizacyjne przedsiębiorstwa jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiła przeszkody, której strona skarżąca nie mogła przezwyciężyć. Podkreślono przy tym, iż zażalenie jest środkiem zaskarżenia, które nie wymaga szczególnej formy (art. 144 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a.). W przypadku zażalenia na postanowienie nie istnieje jeden główny wzór, zgodnie z którym powinno ono zostać ułożone. Wystarczające jest to, że wynika z niego niezadowolenie strony lub osoby trzeciej z treści zaskarżonego postanowienia. Nie trzeba powoływać podstawy prawnej ani szczegółowego uzasadnienia. Są to oczywiście elementy wskazane, bo gwarantują lepszą ochronę interesu skarżącego i mogą mieć wpływ na rozpatrzenie zażalenia na jego korzyść. Jedyne wymogi formalne zażalenia to jednak tylko ogólne wymogi, jakie muszą spełniać wszystkie pisma procesowe. Wskazać należy, iż wniesione zażalenie można następnie uzupełnić o dodatkowe uzasadnienie, wnioski lub dokumenty (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2017r., sygn. akt I SA/Wa 178/17).
Wbrew twierdzeniom zawartym w piśmie z dnia 22 lutego 2023 r. względy organizacyjne przedsiębiorstwa jak również konieczność poszukiwania specjalisty w zakresie prawa budowlanego nie stanowiły przeszkody uniemożliwiającej wniesienie zażalenia w ustawowo przewidzianym terminie.
W świetle powyższego MWINB uznał, że argumenty przedstawione przez pełnomocnika skarżącego na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie pozwalają na przyjęcie, że strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi. Zatem nie można uznać, że istniała przeszkoda niemożliwa do przezwyciężenia i niemożność dołożenia należytej staranności do złożenia w terminie zażalenia.
W świetle powyższego również wskazano, iż wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Należy podkreślić, iż w skarżonym postanowieniu strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Tym samym w ocenie MWINB nie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r.
Postanowienie to zostało zaskarżone przez Spółkę D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. .
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącego zażalenia, pomimo iż skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, podczas gdy strona skarżąca wykazała, że z uwagi na znaczne rozbudowanie stanu faktycznego sprawy, liczbę dokumentów, z którymi należało się zapoznać, jak również konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika, który podjąłby się zajęcia sprawą. Skarżący bez swojej winy nie dochował terminu do wniesienia zażalenia, a ponadto równocześnie z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu złożył on zażalenie, czym spełnił przesłanki do przywrócenia terminu;
b) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego, którym dysponował, co skutkowało uznaniem, że twierdzenia podnoszone przez skarżącego w celu wykazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia nie zostały przez nią uprawdopodobnione;
c) art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącego, przejawiające się w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa D. Sp. z o.o. ., będącego stroną w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności faktycznych sprawiających, że gruntowne zapoznanie się z materiałami postępowania, a także sporządzenie i wniesienie zażalenia stanowiły proces czasochłonny, trudny do wykonania w ustawowym terminie na wniesienie zażalenia, co doprowadziło do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie o jej oddalenie.
Zdaniem organu skarżąca spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. nie ma legitymacji do wniesienia skargi na zaskarżone postanowienie MWINB nr 1028/2023 z dnia 5 grudnia 2023 roku zn: WOB.7722.79.2023.NOGI, którym - po rozpatrzeniu wniosku M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia - odmówiono przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego - ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku. Powyższe postanowienie MWINB nr 1028/2023 zostało bowiem wydane w związku z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, wniesionym przez M. P., a nie skarżącą D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. (MWINB wskazuje w tym miejscu, że skarżąca D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. , będąca stroną postępowania, w którym wydano opisywane postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku, również złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie, i w odniesieniu do wniosku skarżącej D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. MWINB wydał odrębne rozstrzygnięcie w postaci postanowienia nr 1026/2023 zn: WOB.7722.79.2023.NOGI, na które to postanowienie skarżąc D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. również złożyła skargę do WSA w Krakowie jak wskazano powyżej, zostanie ona przekazana do Sądu za pismem zn: WOP.0552.26.2024.KIJRB). Zdaniem MWINB, interes prawny w zaskarżeniu postanowienia o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia ma jedynie ten podmiot, którego wniosku o przywrócenie terminu dotyczy to postanowienie. W związku z powyższym w ocenie organu skarżąca spółka D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. nie posiada indywidualnego interesu prawnego, uprawniającego ją do skutecznego wniesienia skargi na postanowienie MWINB nr 1028/2023; postępowanie sądowoadministracyjne może zaś być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot, zaś w przypadku braku takiej legitymacji, skarga podlega odrzuceniu. "Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Nie wykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art 58 § 1 pkt 1 - 5a, jest niedopuszczalne. " (postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2022 roku, VII SA/Wa 548/22); "Zgodnie z art 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skarga wniesiona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia jest niedopuszczalna. ’’ (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 lutego 2023 roku, II SA/Po 823/22).
Z uwagi na wszystko powyższe, wnoszę o odrzucenie skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. reprezentowanej przez pełnomocnika radcę prawnego D. S., na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nr 1028/2023 z dnia 5 grudnia 2023 roku zn: WOB.7722.79.2023.NOGI, jako wniesionej przez podmiot nie posiadający legitymacji do jej wniesienia.
Niezależnie od powyższego, działając z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd wniosku o odrzucenie skargi, organ wnosi o oddalenie skargi. Organ podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, nie znajdując podstaw do jego zmiany. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia nr 1028/2022 z dnia 5 grudnia 2023 roku, w niniejszej sprawie organ stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia M. P. terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiegoziemskiego w Krakowie nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 roku (którym wstrzymano prowadzenie robót budowlanych). MWINB wyjaśnił, że postanowienie PINB zostało doręczone adresatowi (na ręce dorosłego domownika, zgodnie z art. 43 kpa) w dniu 25 stycznia 2023 roku, zaś wniosek o przywrócenie terminu oraz zażalenie skarżący M. P. złożył na dzienniku podawczym organu I instancji w dniu 23 lutego 2023 roku. W okolicznościach niniejszej sprawy organ II instancji stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia terminu, jako że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu wskazana przez skarżącego M. P. argumentacja (skarżący wywodził brak swojej winy w uchybieniu terminu powołując się na okoliczności w postaci względów organizacyjnych przedsiębiorstwa, konieczności poszukiwania specjalisty z zakresu prawa budowlanego, wielości prowadzonych postępowań i nieznajomości procedury administracyjnej) była niewystarczająca, by uznać za uprawdopodobniony brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. MWINB podkreślił w szczególności, że do przywrócenia terminu konieczne jest wskazanie przez stronę takich okoliczności, których wystąpienie było niezależne od jej woli i uniemożliwiało jej dokonanie czynności; organ przywołał również prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy, zgodnie z którymi nieznajomość prawa, oczekiwanie na poradę profesjonalnego pełnomocnika czy wielość prowadzonych spraw nie usprawiedliwia braku winy w uchybieniu terminu. Organ zwrócił także uwagę, że zażalenie jest środkiem zaskarżenia, który nie wymaga szczególnej formy ani treści, jak również podkreślił, że w związku z faktem, że w postanowieniu organu I instancji strona została pouczona o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia, wątpliwym jest fakt złożenia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny w uchybieniu terminu. Tym samym zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, co skutkowało koniecznością odmowy przez MWINB przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia.
Odnosząc się do stawianego w skardze w pierwszej kolejności zarzutu naruszenia art. 58§1 i 2 kpa (poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą zażalenia, pomimo iż skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy) należy wskazać, że w ocenie organu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności MWINB wskazuje ponownie, że zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia M. P., a nie skarżącej spółce D. - zatem z istoty swej kwestia oceny uprawdopodobnienia przez skarżącą spółkę braku jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia nr 1028/2023. Niezależnie od powyższego jednak, odnosząc się do kwestii oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu przez M. P. MWINB wskazuje w tym miejscu, że - jak przywołano to szczegółowo powyżej - w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia MWINB stanął na stanowisku, że przedstawiona przez skarżącego M. P. argumentacja (skarżący wywodził brak swojej winy w uchybieniu terminu z kilku faktów, szczegółowo opisanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - w postaci względów organizacyjnych przedsiębiorstwa, konieczności poszukiwania specjalisty z zakresu prawa budowlanego, wielości prowadzonych postępowań i nieznajomości procedury administracyjnej) była niewystarczająca, by uznać za uprawdopodobniony brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, brak jest podstaw do przyjęcia, by którakolwiek z podnoszonych okoliczności mogła stanowić przesłankę usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu; jak podkreśla się w orzecznictwie: "brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Przeszkody powodując uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz powinny trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej lub co najmniej w ostatnim dniu tego terminu." (wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 lipca 2023, II SA/Kr 386/23). Podsumowując należy wskazać, że M. P. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jego winy, co skutkowało koniecznością odmowy przez MWINB przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia. Ponadto zwrócić uwagę w tym miejscu należy - odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej w uzasadnieniu skargi - że zgodnie z art. 10§1 kpa, "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań," Postanowienie z art. 48 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych nie jest decyzją kończącą postępowanie w sprawie, lecz rozstrzygnięciem wydawanym na wstępnym etapie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego - przed wydaniem powyższego postanowienia, organ ma zatem obowiązku zawiadamiania stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w sprawie. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 26 maja 2020 roku, II OSK 2927/19, "umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań powinno nastąpić jedynie przed wydaniem decyzji, na co wskazuje literalne brzmienie przepisu art. 10 § 1 kp.a., ewentualnie postanowienia kończącego postępowanie i załatwiającego sprawę administracyjną. Obowiązku tego nie można rozciągać na kwestię wydania postanowienia dowodowego, które nie kończy postępowania w sprawie, a takim postanowieniem jest postanowienie wydawane na podstawie art. 48 ust S ustawy Prawo budowlane, podobnie jak postanowienie z art 50 ust 3 i art 81c ust 2 ustawy Prawo budowlane (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt 11 OSK 1260/17, z dnia 6 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2516/15). Zdaniem MWINB brak jest również podstaw do uwzględnienia stawianych w skardze w dalszej kolejności zarzutów naruszenia art. 80 kpa w zw. z art. 7 kpa w zw. z art. 77§1 i 4 kpa w zw. z art. 11 kpa w zw. z art. 107§3 kpa (poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący i wszechstronny całości materiału dowodowego) oraz art. 7 kpa (poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu skarżącej, przejawiające się m.in. w zignorowaniu aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej). W pierwszej kolejności ponownie wskazać należy, że zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia M. P., a nie skarżącej spółce D. - zatem z istoty swej kwestia oceny twierdzeń skarżącej spółki podnoszonych w celu wykazania przesłanek do przywrócenia jej terminu do wniesienia zażalenia, nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia. Niezależnie od powyższego MWINB wskazuje jednak w tym miejscu dodatkowo, że - wbrew twierdzeniom skarżącej - zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy był kompletny i stanowił uzasadnioną podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych stanowiących podstawę do wydanego przez organ rozstrzygnięcia, i równocześnie brak jest podstaw do przyjęcia, że dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była niewyczerpująca i dowolna. Do podnoszonych przez wnioskującą stronę kwestii odnoszących się do przyczyn uchybienia terminu we wniesieniu zażalenia organ szczegółowo i wyczerpująco odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wskazując w pierwszej kolejności, że skarżący M. P. wywodzi brak swojej winy w uchybieniu terminu z kilku faktów, a następnie wyjaśniając, z jakich przyczyn przywoływane przez wnioskującą stronę okoliczności nie mogą zostać uznane za przeszkody, których strona nie mogła przezwyciężyć. Organ uzasadniając swoje stanowisko przywołał również mające zastosowanie przepisy prawa i powołał się na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądy odnoszące się do kwestii uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Wbrew argumentacji zawartej w skardze, MWINB zbadał zatem szczegółowo powyższe kwestie i brak jest podstaw do skutecznego podniesienia zarzutu, jakoby organ pominął czy niewyczerpująco ocenił opisywane okoliczności; organ okoliczności tych bowiem nie pominął, lecz inaczej niż strona skarżąca ocenił ich wpływ na sposób zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do kwestii przywrócenia terminu. Nie można również podzielić twierdzeń skarżącego, że organ nie uwzględnił przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia słusznego interesu skarżącej - co miało nastąpić w szczególności poprzez zignorowanie aspektu organizacyjnego przedsiębiorstwa skarżącej. To, że dokonana przez organ ocena zgromadzonych dowodów i poczynione w jej następstwie ustalenia stanu faktycznego, a następnie zastosowanie do tak ustalonego stanu faktycznego normy prawnej, stoją w sprzeczności z interesami strony skarżącej, nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia podnoszonych w skardze przepisów postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a.") - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga jest nieuzasadniona, gdyż skarżąca nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu postanowienia MWINB o odmowie przywrócenia M. P. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego-ziemskiego nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak PINB-I-5160.214.22.42.
W niniejszej sprawie PINB – organ I Instancji - wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych skierowane do inwestora tych robót D. Sp. z o.o. Postanowienie to zostało doręczone także M. P., jako stronie postępowania. Spóźnione zażalenie na postanowienie PINB wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła zarówno spółka z o.o. D. , jak i M. P.. MWINB wydawał zatem w tej sprawie rozstrzygnięcia dotyczące kwestii uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, jak i przywrócenia terminu do złożenia zażalenia, osobno dla każdej ze stron postępowania: M. P. i spółki D. Rozstrzygnięcia te były przedmiotem kontroli tut. Sądu w rozlicznych sprawach.
Kluczowe dla rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest pojęcie interesu prawnego. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod pojęciem "interes prawny" należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Mieć interes prawny to coś więcej niż mieć interes faktyczny w sprawie. Interes prawny musi wynikać z norm prawa materialnego, regulujących określoną sferę stosunków społecznych. Natomiast z interesem faktycznym mamy do czynienia wtedy, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji (por. np. postanowienie NSA z 2 września 2014 r., II OZ 819/14, LEX nr 1530827). Interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (postanowienia NSA z 24 stycznia 2012 r., II GW 13/11, LEX nr 1113741; z 25 stycznia 2012 r., II GW 15/11, LEX nr 1121156). Interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym ma ten podmiot, na którego sferę prawną wpłynie w sposób bezpośredni wynik tego postępowania, nie zaś podmiot, dla którego wynik ten z innych powodów ma znaczenie (postanowienie NSA z 13 czerwca 2012 r., II GZ 196/12, LEX nr 1248424).
W orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, że działa on bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 3.06.1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997/2, poz. 89, uznał w związku z tym, że podmiot mający udział w spółce z o.o. nie jest uprawniony do wniesienia skargi na podstawie art. 33 ustawy o NSA na odmowę wydania spółce koncesji na świadczenie usług telekomunikacyjnych ze względu na brak własnego interesu prawnego.
Rozpatrywana obecnie skarga D. Sp. z o.o. dotyczy postanowienia MWINB w Krakowie nr 1028/2023 znak WOB.7722.79.2023.NOGI o odmowie przywrócenia M. P. uchybionego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie PINB dla powiatu krakowskiego-ziemskiego nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r. znak PINB-I-5160.214.22.42.
Postawić należy pytanie, czy podmiot niebędący adresatem postanowienia, może skarżyć akt, w którym stwierdzono, że innemu podmiotowi (tu M. P.) odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia.
W tej kwestii reprezentowane są, także w orzecznictwie tut. Sądu dwa stanowiska (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 979/23 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 września 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 813/23).
Według pierwszego, interes prawny w takim przypadku ma jedynie ten podmiot, któremu odmówiono przywrócenia tego terminu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1345/11). Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wydane po rozpatrzeniu wniosku innego podmiotu. W przypadku niewykazania legitymacji skargowej sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić (por. wyroki NSA: z dnia 18 czerwca 2021 r. sygn. akt II OSK 2501/18, z dnia 15 czerwca 2021 r. sygn. akt I GSK 1899/18, z dnia 14 maja 2021 r. sygn. akt II OSK 1669/18, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1281/20, z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/20).
Według drugiego stanowiska istnienie legitymacji procesowej podlega badaniu przez sąd administracyjny i fakt, że skarżący nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, że postępowanie to wszczęto z urzędu, że nie miał żadnego interesu prawnego ani w postępowaniu administracyjnym, ani we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję, która w ogóle go nie dotyczyła, jak również w żadnym zakresie nie dotyczy jego interesu prawnego i obowiązku – ma ten skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu. O tym bowiem, czy wnoszący skargę ma interes prawny, sąd może zdecydować dopiero w wyniku merytorycznego rozpoznania skargi (postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., II FSK 1250/05, LEX nr 280389, i wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., II OSK 1397/09, LEX nr 746508).
Sąd orzekający w niniejszym składzie opowiedział się za tym drugim stanowiskiem.
Poza sporem pozostaje, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy interesu prawnego skarżącej (D. sp. z o.o), lecz M. P., gdyż to jemu skarżonym postanowieniem odmówiono przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie PINB nr 80/2023 z dnia 20 stycznia 2023 r., dlatego skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.