II SA/Kr 963/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2022-10-21
NSAAdministracyjneWysokawsa
rekultywacjaplan miejscowyochrona gruntówgospodarka odpadamiteren przemysłowykierunek rekultywacjipostanowienieWSAprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienia organów obu instancji dotyczące rekultywacji gruntów, uznając je za niezgodne z prawem i wskazaniami poprzedniego wyroku sądu.

Sprawa dotyczyła postanowień organów administracji opiniujących projekt decyzji w sprawie rekultywacji gruntów. Skarżąca spółka kwestionowała negatywną opinię dotyczącą przemysłowego kierunku rekultywacji, wskazując na podstawowe przeznaczenie terenu jako przemysłowe i posiadane pozwolenie na budowę zakładu utylizacji odpadów. Organy administracji utrzymywały, że plan miejscowy dopuszcza jedynie wodno-rolny kierunek rekultywacji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy nie wzięły pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności i nie zastosowały się do wcześniejszych wskazań sądu.

Przedmiotem skargi była negatywna opinia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymująca w mocy postanowienie Prezydenta Miasta dotyczące rekultywacji gruntów. Spółka I. z o.o. wniosła o wydanie decyzji określającej stopień ograniczenia wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji oraz kierunek i termin jej wykonania. Prezydent Miasta wydał negatywną opinię, uznając proponowany przemysłowy kierunek rekultywacji za niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał kierunek wodno-rolny. Po kolejnych postępowaniach i zażaleniach, sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Sąd, w wyroku z dnia 26 listopada 2020 roku, uchylił poprzednie postanowienia, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, jak wodno-rolne przeznaczenie będzie współistnieć z zakładem utylizacji odpadów i jak uzupełni podstawowe przeznaczenie terenu. Organy administracji, mimo tych wskazań, ponownie wydały postanowienia utrzymujące negatywną opinię. W obecnym wyroku WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy zignorowały wcześniejsze wytyczne sądu, nie wyjaśniły kluczowych kwestii dotyczących zgodności kierunku rekultywacji z przeznaczeniem terenu i nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności, w tym posiadanej decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji nie wykazały w sposób przekonujący, jak wodno-rolny kierunek rekultywacji ma współistnieć z przemysłowym przeznaczeniem terenu i zakładem utylizacji odpadów, ani jak ma uzupełnić podstawowe przeznaczenie terenu.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organy nie rozważyły wszystkich okoliczności, w tym posiadanej decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów, oraz nie uzasadniły, dlaczego kierunek rekultywacji zgodny z przeznaczeniem dopuszczalnym ma mieć pierwszeństwo przed przeznaczeniem podstawowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (19)

Główne

u.o.g.r. art. 22 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

Pomocnicze

u.o.g.r. art. 22 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

u.o.g.r. art. 4 § pkt 18

Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 § § b

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 122

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 15 § ust. 3 pkt 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26.8.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § § 4 pkt 11

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie zastosowały się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organy nie wyjaśniły w sposób przekonujący, jak wodno-rolny kierunek rekultywacji ma współistnieć z przemysłowym przeznaczeniem terenu i zakładem utylizacji odpadów. Organy nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności, w tym posiadanej decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonym w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 833/20. Organy zignorowały powyższe wskazania Sądu podnosząc, że 'na tym etapie postępowania, ani tym bardziej ze względu na właściwość rzeczową organu nie jest możliwe odpowiedzenie na pytania wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny...'. Wbrew stanowisku organu opiniującego, zapisy planu miejscowego w zakresie rekultywacji nie są także jednoznaczne.

Skład orzekający

Małgorzata Łoboz

przewodniczący

Sebastian Pietrzyk

sprawozdawca

Agnieszka Nawara-Dubiel

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia przepisów dotyczących rekultywacji gruntów w kontekście planów miejscowych, obowiązek stosowania się organów do wskazań sądu w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie plan miejscowy dopuszcza różne kierunki rekultywacji, a teren ma złożone przeznaczenie (przemysłowe, gospodarka odpadami, eksploatacja kopalin).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje konflikt między planowanym przeznaczeniem terenu a rzeczywistym jego wykorzystaniem oraz trudności w interpretacji planów miejscowych. Pokazuje również, jak ważne jest przestrzeganie przez organy administracji wskazań sądowych.

Rekultywacja terenu: Czy przemysł może iść w parze z naturą?

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 963/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-10-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Agnieszka Nawara-Dubiel
Małgorzata Łoboz /przewodniczący/
Sebastian Pietrzyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono postanowienie organu II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1995 nr 16 poz 78
art 22 ust 1 pkt 3
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych.
Sentencja
Dnia 21 października 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2022 roku sprawy ze skargi I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 maja 2022 roku znak: SKO.OŚ/4170/283/2021 w przedmiocie zaopiniowania w zakresie rekultywacji gruntów, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz I. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w Krakowie z dnia 23 maja 2022 roku, znak: SKO.Oś/4170/283/2021 utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 30 czerwca 2021 roku, znak: GA.6724.1.15.2019.III opiniujące negatywnie w zakresie rekultywacji gruntów projekt decyzji Starosty [...] określającej stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów w granicach działki nr [...] obręb M. Gmina [...].
Powyższe postanowienie zapadło w następujących okolicznościach.
W dniu 2 kwietnia 2019 roku [...] Sp. z o.o. w O. złożyła wniosek do Starosty [...] o wydanie decyzji określającej stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów o powierzchni 16.891,63 m3 w granicach działki nr [...] obręb [...] Gmina [...].
Starosta w toku postępowania przygotował wstępny projekt decyzji oraz zwrócił się o wymagane opinie i uzgodnienia. W dniu 13 maja 2019 r. Prezydent Miasta [...] wydał postanowienie Nr GA.6724.1.15.2019.III negatywnie opiniujące projekt decyzji określającej stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów w granicach działki nr [...] obręb M., gmina Miasto [...]. W uzasadnieniu do tego postanowienia wskazano, że zaproponowany kierunek rekultywacji jest niezgodny z tym, który został określony w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Na postanowienie z dnia 13 maja 2019 r. Prezydenta Miasta [...] spółka [...] Sp. z o.o. w O. złożyła zażalenie podnosząc, iż podstawowe przeznaczenie terenu działki nr [...] w miejscowym planie zagospodarowania (oznaczone jako 5C 1ITO) to obiekty, instalacje i urządzenia gospodarki odpadami. Podstawowe przeznaczenie jest zatem wyłącznie przemysłowe, a nie rolne. Wskazano, że w 2002 r. Starosta wydal na rzecz [...] sp. z o.o. pozwolenie na budowę inwestycji pn.: "Zakład Utylizacji Odpadów Przemysłowych z Recyclingiem", która to inwestycja obejmuje całą działkę i jest w dalszym ciągu realizowana. Zaznaczono, że na tej działce górną warstwę gruntu stanowiły torfy średnio 3 metry miąższości w przekroju, które należało ze względów konstrukcyjnych wymienić na warstwę tzw. nośną, na której można bezpiecznie postawić obiekty zakładu. W związku z ilością gruntu do wymiany, tj. ok. 100 tys. kubików inwestor uznał, że może do tego wykorzystać naturalne złoże żwiru będące bezpośrednio pod torfem i wystąpił o stosowną koncesję, która objęła część działki nr [...] i pokrywała się z terenem objętym decyzją pozwolenia na budowę. W związku z prawomocnością decyzji Starosty z dnia 10 października 2002 r., znak: SAB.7351-12/02 o budowie zakładu utylizacji odpadów i kontynuowanie realizacji tej budowy, wykluczony jest wodno-rolny charakter przedmiotowej działki, który był tylko dopuszczalną alternatywą.
Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 2 marca 2020 r., znak SKO.OS/4170/247/2019 - działając na podstawie art. 20 i 22 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1161) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256) – dalej jako "K.p.a." utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W jego uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż dnia 8 maja 2019 r. Starosta [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o wydanie opinii do projektu decyzji rekultywacyjnej, z wniosku [...] Sp. z o.o. w sprawie uzyskania decyzji określającej stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów w granicach działki nr [...] obręb M., gmina Miasto [...].
W przekazanym do Prezydenta Miasta [...] projekcie decyzji rekultywacyjnej (karty akt 102-105) Starosta [...] orzekł w następujący sposób:
"I. Określić stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, kierunek, termin rekultywacji gruntów oraz osobę za nią odpowiedzialną. Na podstawie wniosku, przedłożonych dwóch opinii określających stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowych gruntów oraz dokumentacji rekultywacji dla gruntów dotychczasowego obszaru górniczego [...]" o łącznej powierzchni 16.891,63 m2, zlokalizowanych w granicach dz. ew. [...] obręb M., w miejscowości [...], gmina Miasto [...], powiat [...], woj. małopolskie, określono:
1. stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów - 96,67 %;
2. osobę obowiązaną do rekultywacji w/w gruntów - [...] Sp. z o.o.,
3. kierunek rekultywacji - przemysłowy;
4. termin zakończenia przedmiotowej rekultywacji gruntów - 22 marca 2023 r.;
II. W drodze odrębnej decyzji nastąpi uznanie rekultywacji gruntów za zakończoną."
Z akt sprawy wynika, że Starosta [...] mocą decyzji z dnia 16 stycznia 2009 r., Nr WOŚ.751-47/08/09 udzielił [...] Sp. z o.o. koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego - piaski i żwiry, w kat. C1 [...]" w miejscowości O., gmina miejska [...], powiat [...], województwo małopolskie. W dniu 16 lutego 2010 r. Prezes Zarządu [...] Sp. z o.o. złożył wniosek o zmianę warunków w/w koncesji, w zakresie zmiany oznaczenia współrzędnych X i Y załamania granic obszaru i terenu górniczego [...] i w tym zakresie Starosta [...] mocą decyzji z dnia 15 kwietnia 2010 r., Nr WOŚ.751/2-2/10 zmienił za zgodą stron warunki decyzji z dnia 16 stycznia 2009 r., Nr WOŚ.751-47/08/09. Dnia 23 marca 2018 r. Starosta [...] wydal decyzję cofającą bez odszkodowania spółce [...] Sp. z o.o., koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża kruszywa naturalnego - piaski i żwiry, w kat. C1 Obszar i Teren Górniczy [...]" w miejscowości [...], gmina miejska [...], powiat [...], województwo małopolskie, udzieloną decyzją Starosty [...] z dnia 16 stycznia 2009 r., Nr WOS.751-47/08/09 zmienioną decyzją tego organu z dnia 15 kwietnia 2010 r., Nr WOŚ/751/2-2/10 (decyzja Nr WOŚ.6522.5.2.2017).
Zarówno decyzja udzielająca koncesji, jak i decyzja cofająca koncesję zawierają zapisy dotyczące rekultywacji gruntów:
- decyzja udzielająca koncesję wskazuje, iż "Kierunek rekultywacji gruntów po zakończeniu eksploatacji powinien być zgodny z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego" (karta akt nr 74),
- decyzja cofająca koncesję zobowiązała [...] Sp. z o.o. do przeprowadzenia rekultywacji obszaru i terenu górniczego "[...]" w terminie 5 lat od dnia wydania decyzji, zgodnie z kierunkiem wskazanym w przepisach prawa miejscowego, określających zagospodarowanie przestrzenne analizowanego obszaru, z uwzględnieniem wymogów określonych w przepisach ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (karta akt nr 66).
Zatem powyższe zapisy jednoznacznie zobowiązują do przeprowadzenia rekultywacji obszaru i terenu górniczego "[...] zgodnie z kierunkiem wskazanym w przepisach prawa miejscowego.
Działka o nr. [...] obręb M. objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (Uchwala Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...]) i znajduje się w jednostce oznaczonej symbolem 5C 1ITO, a są to tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami. Zgodnie z zapisem § 36 miejscowego planu:
"§ 36. Tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami
Dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 5C 1ITO, którego przeznaczenie podstawowe to obiekty, instalacje i urządzenia gospodarki odpadami ustala się:
1. przeznaczenia dopuszczalne:
1) drogi wewnętrzne, place manewrowe,
2) eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów,
3) zieleń urządzona ozdobna oraz izolacyjna.
2. przeznaczenia zabronione:
1) obiekty i urządzenia nie związane z gospodarką odpadami oraz eksploatacją kopalin.
2) realizacja funkcji mieszkaniowej."
Zatem zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazują jednoznacznie, że w terenie oznaczonym 5C 1ITO dopuszcza się wodno-rolny kierunek rekultywacji gruntów.
Oznacza to, że określony w projekcie decyzji rekultywacyjnej przemysłowy kierunek rekultywacji jest niezgodny ze wskazanym w miejscowym planie kierunkiem rekultywacji. A to oznacza, iż organ opiniujący w/w projekt decyzji rekultywacyjnej miał podstawy do wydania negatywnej opinii w sprawie
Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] sp. z o.o. w O.
Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 26 listopada 2020 roku, sygn. II SA/Kr 833/20 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu l Instancji. W uzasadnieniu do tego wyroku Sąd wskazał, że spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organy w sposób zgodny z prawem negatywnie zaopiniowały przemysłowy kierunek rekultywacji gruntów skarżącej w granicach działki [...], wskazując jednocześnie, że winien być to zgodny z planem miejscowym dla tego terenu kierunek wodno – rolny.
Zapis § 36 planu dotyczy obszaru oznaczonego symbolem 5C 1ITO, w którym leży działka [...]. Podstawowe przeznaczenie tego terenu to "tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami". Dla tego obszaru wyznaczono również przeznaczenie dopuszczalne: 1) drogi wewnętrzne, place manewrowe, 2) eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów, 3) zieleń urządzona ozdobna oraz izolacyjna; jak również przeznaczenia zabronione: 1) obiekty i urządzenia nie związane z gospodarką odpadami oraz eksploatacją kopalin, 2) realizacja funkcji mieszkaniowej.
Przy tak ustalonym przeznaczeniu planistycznym obszaru przeznaczonego do rekultywacji, Kolegium wskazało, że: "zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazują jednoznacznie, że w terenie oznaczonym 5C 1ITO dopuszcza się wodno-rolny kierunek rekultywacji gruntów."
Jednocześnie żaden z organów ani jednym słowem nie odniósł się do przeznaczenia podstawowego spornej nieruchomości, określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego tj. przeznaczenia na tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami, tak jakby treść planu dotyczyła tylko i wyłącznie przeznaczenia dopuszczalnego. W szczególności żaden z organów nie uzasadnił, dlaczego pierwszeństwo daje przeznaczeniu dopuszczalnemu. Nie dokonano też, nawet pobieżnej, interpretacji przepisów planu miejscowego, który jak każdy akt prawa powszechnie obowiązującego podlega wykładni. Tymczasem zgodnie z § 3 pkt. 5 planu, przeznaczenie dopuszczalne zdefiniowane zostało jako ustalony w planie sposób użytkowania terenu lub jego części, który uzupełnia przeznaczenie podstawowe, albo może z nim współistnieć na warunkach określonych w planie.
Nadto w zaskarżonym postanowieniu, choć przywołano zapisy decyzji koncesyjnej z 2009 r., to jednak nie dokonano jej interpretacji w kontekście zapisów planu, podczas gdy decyzja ta wskazuje, że kierunek rekultywacji gruntów po zakończeniu eksploatacji powinien być "zgodny z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego", bez szczegółowego wskazania czy chodzi o przeznaczenie dopuszczalne czy podstawowe. Podobnie decyzja z 2018 r. cofająca koncesję wskazuje na kierunek wskazany w przepisach prawa miejscowego, określający zagospodarowanie przestrzenne analizowanego obszaru. Rozważań tych zabrało w postanowieniach organów obu instancji.
Żaden z organów nie wziął też pod uwagę tego, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów (k. 39) sporna działka ma przeznaczenie Ba - tereny przemysłowe.
Nadto organ II Instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się w żaden sposób do wskazywanej przez skarżącą w odwołaniu okoliczności dotyczących posiadanej przez nią decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem - między innymi obejmującego działkę nr [...].
Sąd wskazał, że ponownie prowadząc postępowanie organy będą obowiązane wziąć pod uwagę wszystko co wyżej wskazano, w szczególności zaś wyjaśnić i uzasadnić w jaki sposób w ich opinii, wodno – rolne przeznaczenie tej nieruchomości, do czego zmierzać ma wszak rekultywacja, będzie na terenie przemysłowym współistnieć z zakładem utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem oraz w jaki sposób ten kierunek rekultywacji uzupełni przeznaczenie podstawowe tj. tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami, określone w planie miejscowym; a także jaki zdaniem organów będzie wzajemny wpływ ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i oczekiwany rolno – wodny kierunek rekultywacji. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie też pod uwagę, że rekultywacja, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych to także nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych.
Ponownie rozpoznając sprawę, Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 30 czerwca 2021 roku negatywnie zaopiniował projekt decyzji Starosty [...] określającej stopień ograniczenia lub utraty wartości użytkowej gruntów, osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów w granicach działki nr [...] obręb [...] Gmina [...].
Organ I instancji wskazał, że w opiniowanym projekcie decyzji, Starosta [...] wskazał przemysłowy kierunek rekultywacji, sugerując się przeznaczeniem podstawowym terenu 5C 1ITO, a nie wskazanym kierunkiem rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego.
Dla tego terenu przeznaczenie podstawowe to obiekty, instalacje i urządzenia gospodarki odpadami. Jako przeznaczenia dopuszczalne wskazano: 1) drogi wewnętrzne, place manewrowe, 2) eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów, 3) zieleń urządzona ozdobna oraz izolacyjna.
Na przedmiotowej nieruchomości Inwestor prowadził działalność na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 16 stycznia 2009 r. znak: WOŚ.751-4-7/08/09 o udzieleniu koncesji na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...] zmienionej decyzją z dnia 15 kwietnia 2010 r., znak: WOŚ.751/2-2/10.
Decyzją z dnia 23 marca 2018 r. znak: WOŚ.6522.5.2.2017 Starosta [...] cofnął bez odszkodowania decyzję z dnia 16 stycznia 2009 r. znak: WOŚ.751-4-7/08/09 ze zm. W decyzji Organ zobowiązał przedsiębiorcę do przeprowadzenia rekultywacji obszaru i terenu górniczego w terminie 5 lat zgodnie z kierunkiem wskazanym w przepisach prawa miejscowego, określających zagospodarowanie przestrzenne analizowanego obszaru. Cofnięcie decyzji było spowodowane wykazaniem przez Okręgowy Urząd Górniczy w Katowicach nieprawidłowościami w zakresie:
- przekroczenia granic obszaru górniczego,
- naruszenia części działki nr [...] obręb M., na której zlokalizowany jest osadnik wapna i popiołu.
Przed przeznaczeniem i wykorzystaniem działki jako terenu działalności górniczej, m.in. dla przedmiotowej działki Starosta [...] decyzją z dnia 10 października 2002 r., znak: SAB.7351-12/02 zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę dla "Zakładu utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem". Pozwolenie to zostało przeniesione na spółkę [...] decyzją z dnia 30 listopada 2004 r. Zgodnie z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 21 maja 2021 r., znak: PINB.0553-27-2021.OM wynika, iż inwestycja ta nie została do tej pory zrealizowana. Wpisy z dziennika budowy jednoznacznie wskazują na wykonywanie od kilkunastu lat jedynie prac ziemnych. Analizując ukształtowanie działki inwestycyjnej zwrócono uwagę, iż różni się ona od projektu zagospodarowania terenu tym, że w części działki nr [...] znajduje się staw (powstały w pustce poeksploatacyjnej).
Inwestor na przedmiotowej nieruchomości na podstawie stosownych zezwoleń wydanych przez Starostę [...] prowadził działalność związaną z gospodarowaniem odpadów w zakresie ich zbierania oraz przetwarzania. Starosta [...] decyzją z dnia 5 października 2017 r., znak: WOŚ.6233.51.2017 zezwolił spółce [...] na zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne oraz przetwarzania odpadów poza instalacją w procesie budowy "Zakładu utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem". Odpady te nie mogą być wykorzystywane do wypełniania wyrobiska żwirowego usytuowanego na działce nr [...]. Decyzja ta została zmieniona decyzją Starosty [...] z dnia 14 marca 2018 r. Zmiana dotyczyła dopuszczenia do wykorzystania odpadów (przetwarzania odpadów poza instalacją) w celu utwardzenia powierzchni terenów na działce nr [...]. Decyzją z dnia 12 marca 2019 r. znak: WOŚ.6233.6.2019 - Starosta [...] wygasił zezwolenie w części dotyczącej zbierania odpadów.
Inwestor nie zrealizował obowiązku wynikającego z ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw w zakresie złożenia w terminie do dnia 5 marca 2020 r. wniosku o dostosowanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne poza instalacją. Stąd obecnie prowadzi działalność bez wymaganego prawem zezwolenia.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Krakowie podczas przeprowadzanych kontroli wykazał szereg nieprawidłowości w zakresie gospodarowania odpadami przez Inwestora. Stwierdził m.in. przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia. Na podstawie przeprowadzonych badań laboratoryjnych ustalono, że odpady wykazujące właściwości odpadów niebezpiecznych są wykorzystywane m.in. do zasypywania zbiornika wodnego.
Obecnie Sąd Rejonowy w [...], Wydział II Karny prowadzi postępowanie przeciwko Inwestorowi o przestępstwo z art. 183 § 1 Kodeksu Karnego.
Ponadto, Prezydent Miasta [...] zgodnie z postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 11 lutego 2021 r., znak SKO.OŚ/4170/272/2020 został wyznaczony jako organ właściwy w sprawie zobowiązania posiadacza odpadów zgromadzonych na działce nr [...] do usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Zawiadomieniem z dnia 3 marca 2021 r., znak: GM-o.6236.1.2020/2021 na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w ww. sprawie w stosunku do spółki [...]
W świetle powyższego pozwolenie na budowę zakładu utylizacji odpadów zostało wydane w 2002 roku, od tego czasu, przez prawie dwie dekady Inwestor nie zrealizował przedsięwzięcia - tj. docelowej instalacji. Prowadzone są jedynie prace utwardzające teren. Zamiast realizować zakład utylizacji odpadów, Inwestor wykorzystał część wskazanego terenu inwestycyjnego i zgodnie z decyzją z 2009 roku rozpoczął eksploatację kopaliny. W roku 2011 Rada Miasta [...] uchwaliła obowiązujący do dzisiaj miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan ten wskazał dla działki nr [...] przeznaczenie podstawowe - gospodarowanie odpadami. Równocześnie, jako działalność dopuszczalna usankcjonowano eksploatację kopaliny w granicach złoża [...] Uchwała nie wskazuje kierunku wodno-rolnego rekultywacji jako osobne przeznaczenie działki, jak to przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny. Kierunek rekultywacji został nierozerwalnie powiązany z prowadzoną eksploatacją w granicach złoża. Jednoznacznie na to wskazuje fakt, iż zapis uchwały brzmi "2) eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów".
W zamyśle uchwałodawcy wyrobisko poeksploatacyjne winno być zrekultywowane w kierunku wodno-rolnym tj. przywrócenie gruntom zdegradowanym ich pierwotnego stanu. Uchwała nie wskazuje, iż działka po zakończeniu rekultywacji musi zostać przeznaczona na działalność rolniczą. Działka ta może zostać wykorzystana jako obszar biologicznie czynny stanowiący zieleń izolacyjną od planowanego Zakładu utylizacji odpadów. Ewentualnie po otrzymaniu stosownych decyzji, może zostać wykorzystana zgodnie z ustalonym w planie miejscowym przeznaczeniem podstawowym.
Fakt, iż działka figuruje w ewidencji gruntów jako Ba -tereny przemysłowe, w żaden sposób nie oddziałuje na możliwość rolnego kierunku rekultywacji, gdyż jest to opis aktualnego wykorzystania gruntów a nie przeznaczenie działki.
Przeznaczenie podstawowe, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jest to takie przeznaczenie które przeważa na terenie wydzielonym w planie liniami rozgraniczającymi. Natomiast przez przeznaczenie dopuszczalne należy rozumieć ustalony w planie sposób użytkowania terenu lub jego części, który uzupełnia przeznaczenie podstawowe albo może z nim współistnieć na warunkach określonych w planie. Dla jednostki 5C 1ITO wskazano: przeznaczenie podstawowe: obiekty, instalacje i urządzenia gospodarki odpadami; przeznaczenie dopuszczalne: 1) drogi wewnętrzne, place manewrowe, 2) eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów, 3) zieleń urządzona ozdobna oraz izolacyjna. Określenie przeznaczenia podstawowego terenu nie decyduje ostatecznie o fakcie, czy Inwestor rzeczywiście w 100% będzie mógł wykorzystać działkę pod taką działalność. Na ostateczny kształt i rozmiar działalności zawsze ma wpływ sytuacja prawna i faktyczna nieruchomości oraz inne ograniczenia wynikające z pozostałych przepisów prawa, które nie są ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia 23 marca 2018 r., znak: WOŚ.6522.5.2.2017 Inwestor zobowiązany jest do przeprowadzenia rekultywacji obszaru i terenu górniczego "[...] zgodnie z "kierunkiem" wskazanym w przepisach prawa miejscowego. Orzeczenie tej decyzji jasno wskazuję, że rekultywacja ma się odbyć zgodnie z kierunkiem wskazanym w planie miejscowym, a nie przeznaczeniem nieruchomości. Obowiązujący od 2011 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyraźnie wskazuje iż z eksploatacją kopaliny nierozłącznie wiąże się wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów. W związku z powyższym, przyjęta przez Radę Miasta [...] uchwała wiąże Prezydenta Miasta do wydania opinii zgodnie z przyjętym kierunkiem rekultywacji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca spółka podnosząc, że wydane postanowienie jest błędne, a ponadto sprzeczne z wyrokiem WSA w Krakowie z dnia z dnia 26 listopada 2020 roku, sygn. II SA/Kr 833/20.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że podstawowe przeznaczenie terenu działki [...] w planie miejscowym jednostka strukturalna 5C 1ITO to obiekty, instalacje i urządzenia gospodarki odpadami, tj. podstawowe przeznaczenie jest wyłącznie przemysłowe, a nie rolne. W 2002 r. Starosta wydał na rzecz [...] sp z o.o. decyzję pozwolenia na budowę na inwestycję "Zakład Utylizacji Odpadów Przemysłowych z Recyklingiem", która obejmuje całą działkę i jest w dalszym ciągu realizowana.
W związku z prawomocnością decyzji Starosty z 10.10.2002 r. [znak SAB.7351-12/02] o budowie w/w zakładu utylizacji odpadów i kontynuowanie realizacji tej budowy, wykluczony jest wodno-rolny charakter przedmiotowej działki, który był tylko dopuszczalną alternatywą.
Ponadto w powołanych przez organ przepisach pojęcie "wodno-rolny kierunek rekultywacji nie istnieje" , a działka [...] obręb M. nie jest gruntem rolnym ani leśnym. W poprzednim planie zagospodarowania były to tereny składowisk odpadów min. wapna pokarbidowego i popiołów Zakładów Chemicznych , a obecnie w planie miejscowym również podstawowym przeznaczeniem terenu jest gospodarka odpadami. Jeżeli szczegółowo rozpatrzymy problem rekultywacji w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych kierunek wodno - rolny rekultywacji nie jest możliwy bo ta ustawa go nie przewiduje, a przedmiotowy teren jest terenem zdegradowanym, który nie nadaje się na działalność rolną.
Prezydent Miasta [...] wydając przedmiotowe postanowienie kolejny raz narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7a, 7b, art 8 oraz art 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a, które nakazują współpracę z innymi organami administracji , a ponadto ignoruje i lekceważy wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 listopada 2020 r. , sygn. akt II SA/Kr 833/20.
Prezydent Miasta [...] zamiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy odnieść się do treści wyroku WSA i przesłanek w nim określonych, w ponownym postanowieniu przywołuje nieprawdziwe okoliczności które ze sprawą nie mają nic wspólnego albo długi okres budowy, a sam Prezydent swoimi postanowieniami ten okres wydłuża, gdyż na wyrobisku nie można postawić obiektów budowlanych przewidzianych w projekcie. Składający zażalenie nigdy nie był karany, a do innych nie mających ze sprawą nic wspólnego oraz nieprawdziwych odnosić się nie będzie. Podkreślono, że Prezydent swoim postanowieniem utrwala chemiczne zagrożenie fenolami i innymi odpadami chemicznymi leżącymi w pobliżu [...] przy ulicy [...] w O., było przedmiotem protestów mieszkańców oraz artykułów w gazetach.
Zaznaczono także, że do wyrobiska pożwirowego przylega składowisko odpadów Miejsko-Przemysłowej Oczyszczalni Ścieków i bez zasypania tego wyrobiska istnieje realna groźba osunięcia kilkunastometrowej skarpy z odpadami chemicznie skażonymi, co jest dodatkowym i bardzo ważnym argumentem do rekultywacji tego terenu.
Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z dnia 23 maja 2022 roku, utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu wskazano, że zdaniem Kolegium, jeśli plan miejscowy zawiera ustalenia dotyczące rekultywacji, to tym samym - zgodnie z powyższymi wymogami wynikającymi z rozporządzenia dotyczącego procedury planistycznej - winny one obejmować opis planowanych działań czy określenie oczekiwanych rezultatów. W tym przypadku natomiast plan ten wskazuje kierunek wodno - rolny rekultywacji gruntów.
Zatem Kolegium podziela stanowisko Organu I instancji, że uchwała Rady Gminy [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wskazuje na kierunek wodno-rolny rekultywacji gruntów jako osobne przeznaczenie działki, bowiem tak określony kierunek rekultywacji jest wyraźnie powiązany z prowadzoną eksploatacją w granicach złoża i w ocenie Kolegium takich właśnie obszarów dotyczy. Do takiej interpretacji zapisów w/w uchwały uprawnia zdaniem Kolegium brzmienie § 36 pkt 2): "eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów".
Dokonując bowiem wykładni językowej zapisów uchwały Kolegium w pełni przychyla się do argumentacji Organu I instancji, że z zapisów uchwały wynika, iż wyrobisko poeksploatacyjne winno być zrekultywowane w kierunku wodno - rolnym, bowiem określenie kierunku przewidzianej przez plan miejscowy rekultywacji zostało wprost umieszczone w przepisie dotyczącym eksploatacji kopalin.
Jednocześnie mając na uwadze - jak na to zwraca uwagę WSA w Krakowie - że przez przeznaczenie dopuszczalne należy rozumieć ustalony w planie sposób użytkowania terenu lub jego części, który uzupełnia przeznaczenie podstawowe albo może z nim współistnieć na warunkach określonych w planie, Kolegium stwierdza, że w tym przypadku niewątpliwie określenie sposobu rekultywacji gruntów stanowi uzupełnienie przeznaczenia podstawowego dla obszarów, których dotyczy, a zatem dla terenów poeksploatacyjnych.
Ponadto Kolegium podziela także stanowisko Organu I instancji w przedmiocie, iż uchwała w sprawie miejscowego planu nie nakazuje, aby działka po zakończeniu rekultywacji wykorzystywana była na działalność rolniczą. Działka ta może bowiem zostać wykorzystana jako obszar biologicznie czynny stanowiący zieleń izolacyjną dla planowanego Zakładu utylizacji odpadów.
Wobec powyższego, zdaniem Kolegium nie można przyjąć, iż w sytuacji wyraźnego określenia przez plan miejscowy kierunku rekultywacji jako wodno -rolnego, dopuszczalne mogłoby być określenie tego kierunku w inny sposób, w tym również kierując się przeznaczeniem podstawowym nieruchomości w planie miejscowym i według niego określać kierunek rekultywacji.
Odnosząc się następnie do podniesionej przez WSA w Krakowie w wykonywanym wyroku -jako wymagającej wyjaśnienia w kontekście wnioskowanego kierunku rekultywacji - kwestii dotyczącej tego, że działka nr [...] obręb M. według danych z rejestru gruntów stanowi użytek klasy Ba - tereny przemysłowe, Kolegium wyjaśnia, że dane klasyfikujące grunt w ewidencji gruntów nie determinują kierunku rekultywacji nieruchomości.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Jak stanowi art. 21 ust. 1 w/w ustawy, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
Zatem dane ewidencji gruntów stanowią m.in. podstawę planowania przestrzennego, co jednakże nie oznacza, że zgodnie z tymi danymi można określać kierunek rekultywacji gruntów niezależnie od tego, jak zostało to przewidziane w planie miejscowym.
Na powyższe postanowienie skargę wniosła [...] Sp. z o.o. w O., podnosząc zarzuty:
"naruszenia przepisu prawa materialnego, a to art. 4 pkt 18) w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 4) w zw. z pkt 3) oraz art. 22 ust. 2 pkt 1) ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1326) poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że określony w projekcie decyzji rekultywacyjnej przemysłowy kierunek rekultywacji jest niezgodny ze wskazanym w miejscowym planie kierunkiem rekultywacji, co z kolei oznacza, iż organ opiniujący w/w projekt decyzji rekultywacyjnej miał podstawy do wydania negatywnej opinii w sprawie.
naruszenia przepisu postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 7a § 1 k.p.a., poprzez dopuszczenie wodno - rolnego kierunku rekultywacji przedmiotowego gruntu w sytuacji, gdy nałożenie na skarżącego obowiązku rekultywacji gruntu w tymże kierunku w oczywisty sposób zmierza do pozbawienia skarżącego uprawnień wynikających z prawomocnej decyzji zezwalającej na budowę na rekultywowanym terenie zakładu utylizacji odpadów oraz komór składowisk dla tychże odpadków".
Powołując się na powyższe spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Stosownie do art. 119 pkt 3) p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że Sąd w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a. związany stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wyrażonym w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 listopada 2020 r. , sygn. akt II SA/Kr 833/20.
Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 listopada 2020 r. wskazano, że "organy będą obowiązane wziąć pod uwagę wszystko co wyżej wskazano, w szczególności zaś wyjaśnić i uzasadnić w jaki sposób w ich opinii, wodno – rolne przeznaczenie tej nieruchomości, do czego zmierzać ma wszak rekultywacja, będzie na terenie przemysłowym współistnieć z zakładem utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem oraz w jaki sposób ten kierunek rekultywacji uzupełni przeznaczenie podstawowe tj. tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami, określone w planie miejscowym; a także jaki zdaniem organów będzie wzajemny wpływ ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i oczekiwany rolno – wodny kierunek rekultywacji. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie też pod uwagę, że rekultywacja, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych to także nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych".
Sąd zaznaczył także, że "w zaskarżonym postanowieniu, choć przywołano zapisy decyzji koncesyjnej z 2009 r., to jednak nie dokonano jej interpretacji w kontekście zapisów planu, podczas gdy decyzja ta wskazuje, że kierunek rekultywacji gruntów po zakończeniu eksploatacji powinien być "zgodny z przeznaczeniem określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego", bez szczegółowego wskazania czy chodzi o przeznaczenie dopuszczalne czy podstawowe. Podobnie decyzja z 2018 r. cofająca koncesję wskazuje na kierunek wskazany w przepisach prawa miejscowego, określający zagospodarowanie przestrzenne analizowanego obszaru. Rozważań tych zabrało w postanowieniach organów obu instancji. Żaden z organów nie wziął też pod uwagę tego, że zgodnie z wypisem z rejestru gruntów (k. 39) sporna działka ma przeznaczenie Ba - tereny przemysłowe. Nadto organ II Instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniósł się w żaden sposób do wskazywanej przez skarżącą w odwołaniu okoliczności dotyczących posiadanej przez nią decyzji o pozwoleniu na budowę zakładu utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem - między innymi obejmującego działkę nr [...]."
Pomimo to jednak, organy zignorowały powyższe wskazania Sądu podnosząc, że "na tym etapie postępowania, ani tym bardziej ze względu na właściwość rzeczową organu nie jest możliwe odpowiedzenie na pytania wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dotyczące tego czy planowany od 19 lat (i nadal nie zrealizowany) zakład utylizacji odpadów będzie mógł być pogodzony z ustanowionym 10 lat temu kierunkiem rekultywacji wyrobiska poeksploatacyjnego." (str. 4 uzasadnienia postanowienia z dnia 30 czerwca 2021 roku Prezydenta Miasta [...]
Również organ II instancji wskazał, "jeśli w danym obszarze objętym planem miejscowym ma miejsce eksploatacja kopalin, a co za tym idzie występują grunty wymagające rekultywacji, a jednocześnie - zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji, to w takim przypadku określony w planie miejscowym sposób rekultywacji gruntów jest wiążący i niezależny od przeznaczenia podstawowego nieruchomości w planie miejscowym. (...) Dokonując bowiem wykładni językowej zapisów uchwały Kolegium w pełni przychyla się do argumentacji Organu I instancji, że z zapisów uchwały wynika, iż wyrobisko poeksploatacyjne winno być zrekultywowane w kierunku wodno - rolnym, bowiem określenie kierunku przewidzianej przez plan miejscowy rekultywacji zostało wprost umieszczone w przepisie dotyczącym eksploatacji kopalin." (str. 11-12 uzasadnienia postanowienia z dnia 23 maja 2022 roku SKO w Krakowie)
W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że stosownie natomiast do art. 4 pkt 18) ustawy z dnia o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2021 roku, poz. 1326 ze zm.) – dalej jako "u.o.g.r." przez rekultywację gruntów rozumie się nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg.
W myśl art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt. 3) u.o.g.r. decyzje w sprawach rekultywacji wydaje starosta po zasięgnięciu opinii wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
Wskazanie sposobu i kierunku rekultywacji nie ma szczegółowego uregulowania ustawowego. Ustawa nie wskazuje jakie konkretne kryteria co do sposobu i kierunku rekultywacji ma stosować organ, wydając decyzję. Ustawa nie wskazuje również w jakim zakresie opinię przedstawia organ w trybie art. 22 ust. 2 pkt. 3) u.o.g.r. To z kolei wymaga od organu opiniującego wszechstronnego rozważenia wszystkich występujących w sprawie okoliczności, w tym w szczególności dotychczasowej działalności na terenie, który będzie rekultywowany, jak i uwarunkowań wynikających z planu miejscowego.
Podkreślić także należy, że aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych w odróżnieniu od poprzednio obowiązującej ustawy z 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11, poz. 79 ze zm.) nie zawiera wskazań, iż ochrona gruntów rolnych polega na rolniczym ich wykorzystywaniu (por. art. 3 ust. 1 pkt. 4) ustawy z dnia 26 marca 1982 roku).
Ponadto żaden z przepisów obecnej ustawy nie nakazuje rekultywacji zdegradowanych lub zdewastowanych gruntów rolnych wyłącznie w kierunku rolnym. Zobowiązując zatem organ, wydający decyzję o rekultywacji gruntów, do określenia kierunku tej rekultywacji (art. 22 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy) ustawodawca pozostawił jednocześnie temu organowi możliwość wyboru tego kierunku w zależności od zaistniałych w sprawie okoliczności. Przy przyjęciu poglądu, że rekultywacja gruntów rolnych winna przebiegać wyłączenie w kierunku rolnym, zamieszczenie określonej w art. 22 ust. 1 pkt 3) u.o.g.r. kierunku rekultywacji, która ma być dopiero określona w decyzji byłoby zbędne (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2007 roku, sygn. II OSK 1018/06).
Wydając rozstrzygnięcie w tym zakresie organ powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności sprawy i po rozważeniu interesów stron postępowania zdecydować o kierunku rekultywacji, gdyż decyzja w tym zakresie, ze względu na brak dostatecznych kryteriów ustawowych, ma uznaniowy charakter. Tym samym wymaga od organu administracji wszechstronnego rozważenia wszystkich występujących w sprawie okoliczności. Na gruncie niniejszej sprawy, wszechstronnie rozważone powinny być w szczególności te, na które wprost wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 listopada 2020 r. , sygn. akt II SA/Kr 833/20.
Pomimo wyraźnego jednak wskazania przez Sąd, organy nie poczyniły w tym kierunku żadnych ustaleń ani też nie rozważyły okoliczności, na które wprost zwrócił uwagę Sąd. To z kolei wobec wiążącego, na zasadzie art. 153 p.p.s.a., organy stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu do wyroku z dnia 26 listopada 2020 roku, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez organy zgodności kierunku rekultywacji z planem miejscowym, jak i podnoszonej przez organy w zasadzie wyłączności planu miejscowego, dla określania kierunku rekultywacji, to trzeba przede wszystkim wskazać, że kierunek rekultywacji jest ustalany w drodze decyzji przez Starostę (art. 22 ust. 1 pkt. 3) u.o.g.r.), który wbrew stanowisku organów opiniujących nie jest związany wyłącznie ustaleniami planu miejscowego, ale jest obowiązany wziąć pod uwagę inne jeszcze okoliczności.
W kontekście jeszcze odwoływania się przez organy opiniujące do ustaleń planu miejscowego i wskazanego w tym planie kierunku rekultywacji, trzeba podnieść, że stosownie do art. 15 ust. 3 pkt 3) ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.; dalej u.p.z.p.), w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb granice obszarów wymagających przekształceń lub rekultywacji.
Ponadto zgodnie z § 4 pkt 11) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.8.2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587), ustalenia te powinny zawierać opis planowanych działań, określenie oczekiwanych rezultatów, w tym dotyczących parametrów zabudowy lub infrastruktury oraz nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, wynikające z przyjętych celów.
Trzeba jednak wskazać, że jakkolwiek w planie miejscowym wskazano kierunek rekultywacji (jedynie w ramach przeznaczenia dopuszczalnego), to jednakże na rysunku planu nie zaznaczono, tak jak tego wymaga ustawa, granic obszarów wymagających przekształceń, co powoduje, że zapisy planu miejscowego są mało czytelne. Ponadto, już tylko na marginesie, należy wskazać, że wbrew zapisom rozporządzenia plan nie zawiera również nakazów, zakazów oraz dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów, które mają wynikać z przyjętych celów rekultywacji.
Wbrew stanowisku organu opiniującego, zapisy planu miejscowego w zakresie rekultywacji nie są także jednoznaczne. Jakkolwiek stosownie do zapisów § 36 ust. 1 pkt. 2) planu, przeznaczenie dopuszczalne stanowi eksploatacja kopalin zgodnie z koncesją oraz wodno - rolny kierunek rekultywacji gruntów, to jednak w myśl § 36 ust. 2 przeznaczenie zabronione na tym obszarze, to "obiekty i urządzenia nie związane z gospodarką odpadami oraz eksploatacją kopalin".
Nie da się natomiast pogodzić wodno - rolnego kierunku rekultywacji z obiektami, które nie są związane z gospodarką odpadami oraz eksploatacją kopalin.
Ponadto organy nie wyjaśniły – pomimo wskazań Sądu – w jaki sposób ten kierunek rekultywacji uzupełni przeznaczenie podstawowe tj. tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami, określone w planie miejscowym, a także jaki zdaniem organów będzie wzajemny wpływ ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i oczekiwany rolno – wodny kierunek rekultywacji.
Organy powinny rozważyć również i uzasadnić, dlaczego kierunek rekultywacji zgodny z przeznaczeniem dopuszczalnym jest wiodący w przeciwieństwie do kierunku rekultywacji zgodnego z przeznaczeniem podstawowym.
Ponownie prowadząc postępowanie organy zastosują wskazania i wytyczne wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia z dnia 26 listopada 2020 roku, sygn. II SA/Kr 833/20 i będą obowiązane, w szczególności wyjaśnić i uzasadnić w jaki sposób, w ich opinii, wodno – rolne przeznaczenie tej nieruchomości, do czego zmierzać ma wszak rekultywacja, będzie na terenie przemysłowym współistnieć z zakładem utylizacji odpadów przemysłowych z recyklingiem oraz w jaki sposób ten kierunek rekultywacji uzupełni przeznaczenie podstawowe tj. tereny infrastruktury technicznej - gospodarowanie odpadami, określone w planie miejscowym; a także jaki zdaniem organów będzie wzajemny wpływ ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i oczekiwany rolno – wodny kierunek rekultywacji. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie też pod uwagę, że rekultywacja, zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych to także nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych, a nie tylko przyrodniczych.
Natomiast opiniując kierunek rekultywacji w kontekście zapisów planu miejscowego, organy wezmą pod uwagę także zapis § 36 ust. 2 uchwały, zgodnie z którym przeznaczenie zabronione na tym obszarze, to "obiekty i urządzenia nie związane z gospodarką odpadami oraz eksploatacją kopalin"
Ze względu na powyższe Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1) lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składają się uiszczony wpis w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa radcy prawnego, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt. 1) lit. c) rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 roku, poz. 265) w wysokości 480 zł oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI