II SA/Kr 962/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy Niedźwiedź dotyczącej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z powodu naruszenia przepisów o podziale nieruchomości rolnych oraz zasad planowania przestrzennego.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Niedźwiedź w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił nieważność uchwały w zakresie ustalenia minimalnej powierzchni działki budowlanej dla zabudowy zagrodowej (1000 m2) oraz dopuszczenia zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Sąd uznał oba zarzuty za zasadne, stwierdzając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co skutkowało stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Gminy Niedźwiedź z dnia 30 grudnia 2016 r. nr XXVIII/189/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c (minimalna powierzchnia działki dla zabudowy zagrodowej - 1000 m2) oraz § 8 ust. 2 pkt 1 (dopuszczenie zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną). Sąd uznał, że ustalenie minimalnej powierzchni działki budowlanej dla zabudowy zagrodowej na 1000 m2 narusza art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że podział nieruchomości rolnych na działki mniejsze niż 0,3 ha jest dopuszczalny tylko w określonych przypadkach (powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub regulacja granic). Sąd podkreślił, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie może być traktowany jako fakultatywny, a zaskarżony zapis planu nie zawierał wymaganych zastrzeżeń. Ponadto, Sąd podzielił zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Zdaniem Sądu, łączenie podstawowego przeznaczenia terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczalnym przeznaczeniem pod zabudowę zagrodową, bez wyraźnego rozgraniczenia i odrębnego oznaczenia, narusza zasadę ładu przestrzennego i dobrą praktykę planowania, prowadząc do chaosu przestrzennego i konfliktów społecznych. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c oraz § 8 ust. 2 pkt 1, uznając naruszenia za istotne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, ustalenie minimalnej powierzchni działki budowlanej dla zabudowy zagrodowej na 1000 m2 narusza art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który dopuszcza podział nieruchomości rolnych na działki mniejsze niż 0,3 ha tylko w ściśle określonych przypadkach (powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub regulacja granic), a zaskarżony zapis planu nie zawierał tych ograniczeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami jest przepisem bezwzględnie obowiązującym i dotyczy planów miejscowych. Zaskarżony zapis planu, który nie uwzględniał wyjątków wskazanych w ustawie, stanowił naruszenie tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (12)
Główne
u.g.n. art. 93 § ust. 2a
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Podział nieruchomości rolnych na działki mniejsze niż 0,3 ha jest dopuszczalny tylko w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Zapis planu miejscowego musi uwzględniać te ograniczenia.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
W planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
u.p.z.p. art. 28 § ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § pkt 1
Ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7 § pkt 7
Projekt rysunku planu winien zawierać linie rozgraniczające o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
u.p.z.p. art. 61 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Dotyczy definicji zabudowy zagrodowej w kontekście planowania przestrzennego.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 2
Definicja zabudowy jednorodzinnej.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 3 § pkt 3
Definicja zabudowy zagrodowej (wskazanie przykładowe).
Pr. bud. art. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Właściwość sądów administracyjnych do badania zgodności z prawem aktów organów jednostek samorządu terytorialnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustalenie minimalnej powierzchni działki budowlanej dla zabudowy zagrodowej na 1000 m2 narusza art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dopuszczenie zabudowy zagrodowej na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, bez wyraźnego rozgraniczenia, narusza zasady sporządzania planu miejscowego (art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. i przepisy rozporządzenia wykonawczego).
Godne uwagi sformułowania
podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, (...) powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Łączenie sprzecznych funkcji (zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowy zagrodowej) jest niezgodne z ogólnie przyjętą zasadą ładu przestrzennego i dobrą praktyką planowania przestrzennego oraz powoduje chaos przestrzenny i budzi konflikty społeczne. Naruszenie takie musi zostać ocenione, jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego.
Skład orzekający
Krystyna Daniel
przewodniczący
Mirosław Bator
członek
Paweł Darmoń
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących podziału nieruchomości rolnych w planach miejscowych oraz zasady planowania przestrzennego przy łączeniu różnych funkcji terenów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji planowania przestrzennego na terenach rolnych i mieszkaniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad planowania przestrzennego, które mają bezpośredni wpływ na możliwość zabudowy i podziału nieruchomości, co jest istotne dla właścicieli gruntów i deweloperów.
“Naruszenie zasad planowania przestrzennego: Sąd uchyla uchwałę Rady Gminy w sprawie podziału działek rolnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 962/18 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2018-10-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-07-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Krystyna Daniel /przewodniczący/ Mirosław Bator Paweł Darmoń /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Planowanie przestrzenne Zagospodarowanie przestrzenne Sygn. powiązane II OSK 2292/19 - Wyrok NSA z 2022-09-14 Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art 3 , art 134 , art 147 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 121 art 93 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 80 poz 717 art 15 , art 28 , art 61 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę nr XXVIII/189/16 Rady Gminy Niedźwiedź z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie: uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie obejmującym: - § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c, - § 8 ust. 2 pkt 1. Uzasadnienie Rada Gminy Niedźwiedź podjęła w dniu 30 grudnia 2016 r. uchwałę nr XVIII/189/16 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź. W § 7 ust. 7 wskazano, że w przypadku podziału terenów na nowe działki budowlane ustala się, co następuje: 1. Obowiązują minimalne pow. działki: dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej - 700 m2, dla zabudowy rekreacji indywidualnej - 500 m2, dla zabudowy zagrodowej - 1000 m2, d) dla zabudowy produkcyjnej wielkość nowo wydzielanej działki będzie uzależniona od potrzeb wynikających z prowadzonej działalności gospodarczej. 2) Dopuszcza się możliwość wydzielenia nowych działek z 15% tolerancją w/w parametrów pod warunkiem, że nie spowoduje to naruszenia ładu przestrzennego, a zabudowa działki nie naruszy przepisów prawa budowlanego. 3) Dopuszcza się podziały związane z regulacją praw własności, poszerzeniem działek sąsiednich oraz wydzieleniem dróg i terenów pod obiekty infrastruktury technicznej. § 8 ust. 2 stanowi, że jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się możliwość realizacji: 1) zabudowy zagrodowej, budynków rekreacji indywidualnej, budynków gospodarczych, garaży, uzbrojenia terenu, dróg wewnętrznych, nie wydzielonych dojazdów, dojść dla pieszych, zieleni urządzonej, małej architektury, wiat i altan, na działce nr 4122 w Koninie usług o uciążliwości (określonej w przepisach szczególnych) zawierających się w granicach terenu inwestycji. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę nr XXVIII/189/2016 z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie uchwale zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź, wniósł Wojewoda Małopolski. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie: - § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c, - § 8 ust. 2 pkt 1. Skarżący wskazał, że ustalenie minimalnej powierzchni nowo wydzielanej działki budowlanej w zabudowie zagrodowej (dla zabudowy zagrodowej - 1000 m2 ) należy uznać za niezgodne z art. 93 ust. 2 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm. ), który stanowi, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, (...), powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. (...). Z cytowanego przepisu wynika, że tereny przeznaczone w planie miejscowym na cele rolne można podzielić na działki gruntu o powierzchni nie mniejszej niż 0,3 ha (czyli 30 arów), a na działki mniejsze wyłącznie w dwóch przypadkach wymienionych w przepisie. Jeżeli nie zachodzi żaden z tych przypadków podział jest w ogóle niedopuszczalny. Skarżący podkreślił, że w powyższej kwestii zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia 24 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 355/16. W ocenie Sądu zaskarżona przez Wojewodę Małopolskiego treść planu miejscowego (wielkość działek budowlanych w zabudowie zagrodowej mniejsza od 0,3 ha) stanowi rażące naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Podkreślił, iż Rada Gminy przystępując do zmiany niniejszego planu w § 8 ust. 2 pkt. 1 wskazała, że wyznacza się w planie tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jako podstawowe przeznaczenie terenu, obejmujące: (...) jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się możliwość realizacji "zabudowy zagrodowej" . Zdaniem skarżącego powyższy zapis § 8 ust. 2 pkt. 1 tekstu przedmiotowej uchwały w brzmieniu "zabudowy zagrodowej" narusza przepisy art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r. , poz. 1073 ze zm.) oraz § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. (Dz. U. z 2003, nr. 164, poz. 1587). Zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Zgodnie z wymogiem § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy zapisywaniu ustaleń projektu planu miejscowego, ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów winny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów. Natomiast stosownie do § 7 pkt 7 ww. rozporządzenia, projekt rysunku planu winien zawierać linie rozgraniczające o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Łączenie sprzecznych funkcji (zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oraz zabudowy zagrodowej) jest niezgodne z ogólnie przyjętą zasadą ładu przestrzennego i dobrą praktyką planowania przestrzennego oraz powoduje chaos przestrzenny i budzi konflikty społeczne. W przedmiotowym przypadku, mamy do czynienia z różnym przeznaczeniem, i to wzajemnie się wykluczającym (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i dopuszczona zabudowa zagrodowa), w ramach tych samych jednostek terenowych. Zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) poprzez zabudowę jednorodzinną rozumieć: jeden budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespól takich budynków, budynkami garażowymi i gospodarczymi. Definicja budynku mieszkalnego jednorodzinnego, określona została w art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ) iż: (...) należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w ze bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30 % powierzchni całkowitej budynku. Z kolei poprzez zabudowę zagrodową, zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia w warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania rozumieć: w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zabudowa zagrodowa została sklasyfikowana, jako tereny użytkowane rolniczo, dla oznaczenia której na rysunku planu przyjęto stosowne oznaczenie barwne oraz symbol RM, w przeciwieństwie do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, która stanowi teren zabudowy mieszkaniowej, o określonym na rysunku planu odrębnym oznaczeniu barwnym i symbolu MN. Mając na uwadze wymogi art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt l i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2016 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący wskazał, iż tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową, powinny być wydzielone z terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniowa jednorodzinną, za pomocą linii rozgraniczających oraz oznaczone odrębnym symbolem adekwatnym do ich przeznaczenia. Uchwalony plan miejscowy nie spełnia norm wynikających z ww. przepisów, bowiem ustalenia uchwały w zakresie przeznaczenia terenu oraz zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu są niejednoznaczne. Skarżący wskazał, iż podejmując przedmiotową uchwałę naruszono powyższe zasady sporządzania zmiany planu miejscowego. Rada Gminy Niedźwiedź, dopuszczając na terenach określonych, jako tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej do realizacji zabudowy zagrodowej, w ramach jednostek terenowych oznaczonych na rysunku zmiany planu miejscowego symbolem MN, o których mowa w § 8 uchwały, naruszyła art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 1 i § 7 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Niedźwiedź wniósł o oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Organ podniósł, że kwestionowany przez skarżącego zapis w Uchwale dot. miejscowego planu zagospodarowania Gminy Niedźwiedź odnosi się do podziału terenów na nowe działki budowlane w zabudowie zagrodowej, w której przyjęta przez Gminę Niedźwiedź minimalna powierzchnia dla zabudowy zagrodowej nie powinna być mniejsza niż 1000 m2. W ocenie organu nie doszło do naruszenia przepisu art. 93 ust. 2a u.g.n. skutkującego stwierdzeniem nieważności zapisu § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c. Uchwały. Powołany przepis art. 93 ust. 2a u.g.n. dotyczy podziału nieruchomości przeznaczonych w miejscowych planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne i leśne, zaś zapis uchwały określa minimalną powierzchnię zabudowy zagrodowej - określając ją na 1000 m2. Literalna wykładnia obu przepisów nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności. Powoływana w skardze definicja zabudowy zagrodowej wskazana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania nie jest tożsama z pojęciem, nieruchomości położonych na terenach przeznaczonych na cele rolne i leśne, którym to pojęciem posługuje się u.g.n. zatem nie powinna stanowić podstawy interpretacji tej normy przepisu ustawy. Zgodnie z § 3 pkt 3 ww. rozporządzenia przez zabudowę zagrodową - należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Zatem po pierwsze jest to wyliczenie przykładowe, a po drugie zabudowę zagrodową mogą stanowić także budynki mieszkalne czy gospodarcze nie koniecznie wykorzystywane w gospodarstwach rolnych czy leśnych. Nie jest to definicja, która stricte pokrywa się z dyspozycją art. 93 ust. 2a u.g.n. i nie powinna być odnoszona od tej normy prawnej. W ocenie organu również powołany opis - załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jako tereny użytkowane rolniczo, określa Tereny zabudowy zagrodowej w gospodarstwach rolnych, hodowlanych i ogrodniczych - symbol RM. Pojęcie zabudowy zagrodowej wskazane w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych nie zostało zdefiniowane jednoznacznie, lecz w sposób przykładowy (poprzez użycie sformułowania "w szczególności"), nie dotyczy to pojęcie tylko terenów rolniczych czy leśnych, stąd nie może stanowić podstawy do jednoznacznej wykładni przepisu ustawy o gospodarce nieruchomości. Organ zauważył, iż pojęcie zabudowy zagrodowej zostało zdefiniowane w innym akcie prawnym, niższym w hierarchii źródeł prawa i odnoszącym się do innej materii niż u.g.n. Zdaniem organu połączenie funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy zagrodowej nie jest sprzeczne i nie wyklucza się wzajemnie. Organ podkreślił, że Gmina Niedźwiedź podobnie jak i inne tereny gmin południowej Polski, terenów górskich charakteryzują się specyficznym połączeniem różnych funkcji, które tylko na pozór wydają się ze sobą sprzeczne, a w rzeczywistości tak nie jest. Tak jest w przypadku połączenia funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej z zabudową zagrodową w Gminie Niedźwiedź, które to połączenie pozornie jest sprzeczne ze sobą. Podniesiono, że w części przypadków obok domu mieszkalnego jednorodzinnego znajduje się zabudowa zagrodowa, co nie oznacza, że prowadzona jest produkcja rolnicza, czy też prowadzone jest gospodarstwo rolne. W trudnych, górzystych terenach, w takich jak Gmina Niedźwiedź rolnicza wydajność produkcyjna jest bardzo mała, z uwagi na niskie klasy bonitacyjne gleb, stąd nie ma dużych gospodarstw rolnych, które jako takie funkcjonujące obok domów mieszkalnych jednorodzinnych byłyby sprzeczne z tą zabudową. Budownictwo mieszkalne jednorodzinne i zabudowa zagrodowa na terenach górskich nie jest ze sobą sprzeczne, nie wykluczają się, lecz zdaniem organu są ze sobą powiązane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017.2188) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy). Rozpoznając skargę na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Sąd przeprowadza ocenę zgodności przedmiotowej uchwały z prawem pod kątem art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2018.1945 zwanej dalej u.p.z.p.), który stanowi, że istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Jednak nie każde naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego lub trybu jego sporządzania skutkować będzie stwierdzeniem nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części. Naruszenie takie musi zostać ocenione, jako istotne, czyli takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, gdy przyjęte ustalenia planistyczne są jednoznacznie odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego. Pod pojęciem procedury planistycznej należy rozumieć kolejno podejmowane czynności planistyczne określone przepisami ustawy, gwarantujące możliwość udziału zainteresowanych podmiotów w procesie planowania (składanie uwag i wniosków) i kontroli legalności przyjmowanych rozwiązań w granicach uzyskiwanych opinii i uzgodnień. Pojęcie zaś zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się z merytorycznymi wartościami i wymogami kształtowania polityki przestrzennej. W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Niedźwiedź z dnia 30 grudnia 2016 r. nr XXVIII/189/2016 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź. Artykuł 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2018.121) stanowi, że podział nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości określa się termin na przeniesienie praw do wydzielonych działek gruntu, który nie może być dłuższy niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna. Przepisu nie stosuje się w przypadku podziałów nieruchomości, o których mowa w art. 95. W zaskarżonym zakresie Rada Gminy Niedźwiedź w § 7 ust. 7 pkt 1. lit c. uchwaliła, że w przypadku podziału terenów na nowe działki budowlane ustala się, co następuje: obowiązują minimalne pow. działki dla zabudowy zagrodowej - 1000 m2.. Dopuszczenie podziału działek przeznaczonych na cele rolne na działki o powierzchni mniejszej niż 30 arów (0,3 ha), stanowi wprost naruszenie jednej z zasad tworzenia planów miejscowych dotyczących minimalnych wielkości podziału nieruchomości rolnych. Rada Gminy Niedźwiedź dokonała modyfikacji zapisów ustawowych potraktowała przepis bezwzględnie obowiązujący z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako przepis fakultatywny. Sąd nie podziela stanowiska organu, że powołany art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczy podziału nieruchomości przeznaczonych w miejscowych planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne i leśne, i zapis Uchwały określający minimalną powierzchnię zabudowy zagrodowej - określając ją na 1000 m2, nie daje podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności. Powołany przepis dotyczy planów miejscowych i w każdym przypadku ustalania zasad podziału nieruchomości rolnych musi być respektowany. Zakwestionowany zapis planu miejscowego byłby dopuszczalny tylko w takim wypadku, gdyby w planie miejscowym przewidziano, że taką powierzchnię będą posiadały działki wydzielone w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości, bądź w celu regulacji granic miedzy sąsiednimi nieruchomościami. Ponieważ kwestionowany zapis planu takiego zastrzeżenia nie zawiera, trafnie organ nadzoru wywiódł niezgodność zaskarżonej części uchwały z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pogląd zaprezentowany, znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 159/09, opub. w LEX nr 515025; w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 604/13, opub. w LEX nr 1414033). Przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej". W orzecznictwie i judykaturze wskazuje się, że przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. za taką definicję nie może być uznane pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 118/06, Baza Orzeczeń LEX nr 352065; z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 101/15, Baza Orzeczeń LEX nr 2177577). W rezultacie, pojęcie to jest rozumiane - przy zastosowaniu wykładni językowej - jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2333/12, Baza Orzeczeń LEX nr 1495267; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 554/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 396/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 297/16 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Sąd podziela zarzut skarżącego, że dopuszczenie możliwości realizacji zabudowy zagrodowej w § 8 ust. 2 pkt 1, który stanowi, że jako przeznaczenie dopuszczalne ustala się możliwość realizacji zabudowy zagrodowej, stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2017.1073 ze zm. ). Artykuł 15 ust. 2 pkt.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § 4 pkt 1 stanowi, że ustala się następujące wymogi dotyczące stosowania standardów przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego ustalenia dotyczące przeznaczenia terenów powinny zawierać określenie przeznaczenia poszczególnych terenów lub zasad ich zagospodarowania, a także symbol literowy i numer wyróżniający go spośród innych terenów. Łączenie sprzecznych funkcji mogących na siebie niekorzystnie oddziaływać w ramach zagospodarowania jednego terenu należy uznać za niezgodne z zasadą ładu przestrzennego i dobrą praktyką planowania przestrzennego. Rację ma również Wojewoda Małopolski podnosząc, że powoduje to chaos przestrzenny oraz prowadzi do konfliktów społecznych. Ustalenie, jako podstawowego przeznaczenia terenu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej a jako dopuszczalnego przeznaczenia zabudowy zagrodowej, budzi wątpliwości, bowiem zasady zabudowy i zagospodarowania oraz sposób użytkowania w ramach funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej są zdecydowanie inne od funkcji zagrodowej, podporządkowanej prowadzonej przez rolnika działalności rolniczej, ogrodniczej, hodowlanej itp. Biorąc pod uwagę indywidualny charakter każdego aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, w kontekście przedstawionych powyżej uwarunkowań i ustaleń omawianej uchwały, stwierdzić należy, że ustalenie to stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego stanowiło obligatoryjną przesłankę do unieważnienia takiego planu. W ocenie Sądu zaskarżona treść planu miejscowego stanowi rażące naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. W tym stanie rzeczy Sąd uznając za zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa przez zaskarżoną treść uchwały, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego § 7 ust. 7 pkt 1 lit. c i § 8 ust. 2 pkt 1, uchwały nr XXVIII/189/2016 z dnia 30 grudnia 2016 r. Rady Gminy Niedźwiedź w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Niedźwiedź.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI